Kathāsaritsāgara · Chapter 8.7
% - -| v -| v v v - v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v| v - v| v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v - v v| - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v| - v v v| - v| v -| v| - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare sūryaprabhalambake ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
saptamas taraṅgaḥ /
tataḥ sūryaprabhaḥ prātar utthāya sacivaiḥ saha /
dānavādibalaiḥ sarvair yuto yuddhabhuvaṃ yayau
% v -| - - v -| - v| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - v - v v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
yāyayau śrutaśarmā ca vidyādharabalair vṛtaḥ /
ājagmuś ca punar draṣṭuṃ sarve devāsurādayaḥ
% - v -| v v - -| v| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
sainye dve api te vyūhāv ardhacandrau ca cakratuḥ /
prāvartata tato yuddhaṃ balayor ubhayos tayoḥ
% - -| -| v v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% - - v v| v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
saśabdam abidhāvanto nikṛntantaḥ parasparam /
pattrārūḍhāḥ prajavino yuddhyante sma śarā api
% v - v| v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - -| v v v -| % C na-vipulā
% - - -| v| v -| v - % D correct
koṣān anāgraniryātāḥ sudīrghāḥ pītaśoṇitāḥ /
lolāḥ khaḍgalatā reju kṛtāntarasanā iva
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
śūrotphullamukhāmbhojasaṃpataccakrasaṃhati /
rājahaṃsakṣayāyāsīt tadāhavamahāsaraḥ
% - - - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - v - - v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
utphaladbhiḥ patadbhiś ca nirlūnaiḥ śūramurdhabhiḥ /
kṛtāntakandukakrīḍāsaṃnibhā samid ābabhau
% - v - -| v - -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v| - v - % D correct
kṣatajāsekanirdhūtadhūlidhvānte raṇājire /
mahārathānām abhavan dvandvayuddhāny amarṣiṇām
% v v - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
āsīt sūryaprabhasyātra saṅgrāmaḥ śrutaśarmaṇā /
dāmodareṇa ca samaṃ prabhāsasyāhavo 'bhavat
% - -| - - v - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - - v - v| v| v -| % C na-vipulā
% v - - - v -| v - % D correct
mahotpātena sākaṃ ca siddhārtho yuyudhe tadā /
prahasto brahmaguptena saṃgamena ca vītabhīḥ
% v - - - v| - -| v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - v - v| v| - v - % D correct
prajñāḍhyaś candraguptenāpy akrameṇa priyaṃkaraḥ /
yuyudhe sarvadamanaḥ sahaivātibalena ca
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v v -| - v v v -| % C na-vipulā
% v - - v v - v| - % D correct
dhuraṃdhareṇa yuyudhe sa kuñjarakumārakaḥ /
anye mahārathāś cānyair ayudhyanta pṛthak pṛthak
% v - v - v| v v -| % A na-vipulā
% v| - v v v - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v -| v - % D correct
tatra pūrvaṃ mahotpātaḥ pratihatya śaraiḥ śarān /
siddhārthasya dhanuś chittvā jaghānāśvān sasārathīn
% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% v v - v| v -| v - % B correct
% - - - v| v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
virathaḥ so 'pi siddhārtho dhāvitvā tasya taṃ krudhā /
ayodaṇḍena mahatā sāśvaṃ ratham acūrṇayat
% v v -| -| v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v| -| v - % B correct
% v - - - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| v v| v - v - % D correct
tatas taṃ pādacārī sa siddhārthaḥ pādacāriṇam /
bāhuyuddhena dharaṇau mahotpātam apātayat
% v -| -| - v - -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - - v| v v -| % C na-vipulā
% v - - v| v - v - % D correct
yāvac cecchati niṣpeṣṭuṃ sa taṃ tāvat sa khecaraḥ /
bhagena rakṣitaḥ pitrā protthāya prayayau raṇāt
% - -| - v v| - - -| % A pathyā
% v| -| - -| v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
prahastabrahmaguptau cāpy anyonyaṃ virathīkṛtau /
karaṇaiḥ khaḍgayuddhena yudhyete sma pṛthag vidhaiḥ
% v - - - v - -| -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% - - -| v| v -| v - % D correct
prahastaś cāsinirlūnacarmāṇaṃ karaṇakramāt /
yuktyā taṃ pātayām āsa brahmaguptaṃ bhuvas tale
% v - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
patitasya śiras tasya sa yāvac chettum icchati /
tavan nivārito dūrāt pitrāsya brahmaṇā svayam
% v v - v| v -| - v| % A pathyā
% v| - -| - v| - v - % B correct
% v -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
sutān rakṣitum āyātā yūyaṃ na prekṣituṃ raṇam /
ity uktvā dānavāḥ sarve devān vijahasus tadā
% v -| - v v| - - -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tāvad vītabhayaś chinnadhanvānaṃ hatasārathim /
jaghāna hṛdaye viddhvā pradyumnāstreṇa saṃkramam
% - -| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
prajñāḍhyaś candraguptaṃ ca padātiṃ rathayoḥ kṣayāt /
padātiḥ khaḍgayuddhena nyavadhīt kṛttam astakam
% - - -| - v - -| v| % A pathyā
% v - -| v v -| v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
tataḥ putravadhakruddhaḥ svayam āgatya candramāḥ /
rajñāḍhyaṃ yodhayām āsa yuddhaṃ cāsīt tayoḥ samam
% v -| - v v - - -| % A pathyā
% v v| - - v| - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
priyaṃkaraś ca viratho virathaṃ rathanāśataḥ /
ekakhaḍgaprahāreṇa karoti smākramaṃ dvidhā
% v - v -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
chinne dhanuṣi nikṣiptenāṅkuśena hṛdi kṣatam /
hatavān sarvadamano helayātibalaṃ raṇe
% - -| v v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v -| v - % B correct
% v v -| - v v v -| % C na-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
tato dhuraṃdharaṃ taṃ ca sa kuñjarakumārakaḥ /
astrapratyastrayuddhena cakāra virathaṃ muhuḥ
% v -| v - v -| -| v| % A pathyā
% v| - v v v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
muhur vikramaśaktiś ca tasmai ratham aḍhaukayat /
rarakṣa saṃkaṭe taṃ cāpy astrair astrāṇi vārayan
% v -| - v v - -| v| % A pathyā
% - -| v v| v - v - % B correct
% v - v| - v -| -| -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
sa kuñjarakumāro 'tha dhāvitvā mahatīṃ śilām /
kruddho vikramaśakter drāk cikṣepa syandanopari
% v| - v v v - -| v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
gate vikramaśaktau ca cūrṇitasyandane tataḥ /
tayaiva śilayā taṃ sa dhuraṃdharam acūrṇayat
% v -| - v v - -| v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - v| v v -| -| v| % C pathyā
% v - v v| v - v - % D correct
sūryaprabhaḥ prayuddho 'pi sahātra śrutaśarmaṇā /
virocanavadhakrodhāj jaghānaikeṣuṇā damam
% - - v -| v - -| v| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tatkrodhād aśvinau devau yuddhāyāpatitau śaraiḥ /
sunīthaḥ pratijagrāha teṣāṃ yuddham abhūn mahat
% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - -| v v - - v| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
sthirabuddhiś ca saṅgrāme śaktyā hatvā parākramam /
vasubhis tadvadhakruddhaiḥ sahāṣṭābhir ayudhyata
% v v - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v -| - v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
virathīkṛtabhāsaṃ ca prabhāso vīkṣya mardanam /
dāmodararaṇāsakto 'py ekeneveṣuṇāvadhīt
% v v - v v - -| -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - - v v v - - -||% C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
prakampano 'strayuddhena hatvā tejaḥprabhaṃ yudhi /
yuyudhe tadvadhakruddhenāgninā saha dānavaḥ
% v - v -| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v v -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v| - v - % D correct
dhūmaketoś ca samare yamadaṃṣṭraṃ nijaghnuṣaḥ /
kupitena yamenābhūt saha yuddhaṃ sudāruṇam
% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - v| v - - -| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
cūrṇayitvā sa śilayā siṃhadraṣṭaṃ suroṣaṇam /
samaṃ nirṛtinā yuddhe tadvadhāmarṣaśālinā
% - v - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| v v v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
kālacakro 'pi cakreṇa cakre vāyubalaṃ dvidhā /
ayudhyata ca tatkopāj jvalatā vāyunā saha
% - v - -| v| - - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v - v v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
rūpair nāgādrivṛkṣāṇāṃ mahāmāyo vimohadam /
kuberadattaṃ hatavāṃs tārkṣyavajrāgnirūpadhṛt
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - v - - v - v - % D correct
tataḥ kruddhaḥ kubero 'tra tena sākam ayudhyata /
evam anye 'py ayudhyanta surā svāṃśavadhakrudhā
% v -| - -| v - -| v| % A pathyā
% - v| - v| v - v - % B correct
% - v| - -||v - - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
nijaghnire 'tra cānye 'pi te te vidyādharādhipāḥ /
utpatadbhiḥ pratipadaṃ tais tair manujadānavaiḥ
% v - v -| v| - -| v| % A pathyā
% -| -| - - v - v - % B correct
% - v - -| v v v -| % C na-vipulā
% -| -| v v v - v - % D correct
tāvac cātra prabhāsasya saha dāmodareṇa tat /
parasparāstrapratyastrabhīmaṃ yuddham avartata
% - -| - -| v - - v| % A pathyā
% v v| - - v - v| - % B correct
% v - v - - - - v % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % D correct
atha dāmodaraś chinnadhanvā nihatasārathiḥ /
āttānyacāpaḥ saṃgṛhya svayaṃ raśmīn ayudhyata
% v v| - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
sādhuvādapradaṃ cāsya papracchendro 'mbujāsanam /
hīyamānaṃ prati kathaṃ tuṣṭo 'si bhagavann iti
% - v - - v -| - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - v - -| v v| v -| % C na-vipulā
% - -| v| v v -| v - % D correct
tato brahmā jagādainaṃ kathaṃ naitasya tuṣyate /
iyac ciraṃ prabhāsena saha yo 'nena yudhyate
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v -| - - v| - v - % B correct
% v -| v -| v - - v| % C pathyā
% v v| -| - v| - v - % D correct
dāmodaraṃ harer aṃśaṃ vinā kuryād idaṃ hi kaḥ /
ekasya hi prabhāsasya sarve 'py alpāḥ surā raṇe
% - - v -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v| - % B correct
% - - v| -| v - - v| % C pathyā
% - -||- -| v -| v - % D correct
namucir nāma yo hy āsīd asuraḥ suramardanaḥ /
prabalākhyas tato jajñe sarvaratnamayaś ca yaḥ
% v v -| - v| -||- -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v| - % D correct
saiṣa prabhāso jāto 'dya putro bhāsasya durjayaḥ /
bhāso 'pi pūrvam abhavat kālanemir mahāsuraḥ
% - -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| v| - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v - % D correct
bhūyo hiraṇyakaśipus tato bhūtvā kapiñjalaḥ /
sumuṇḍīko 'suro yo 'bhūt so 'yaṃ sūryaprabho 'dya ca
% - -| v - v v v -| % A na-vipulā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - - -| v -| -| -| % C pathyā
% -| -| - - v -| v| - % D correct
hiraṇyākṣaś ca yo 'bhūt prāksa sunīthāsuro 'py ayam /
prahastādyāś ca ye 'py ete te sarve daityadānavāḥ
% v - - -| v| -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v - - v -||v - % B correct
% v - - -| v| -||- -| % C pathyā
% -| - -| - v - v - % D correct
ye yuṣmābhir hatās te 'mī punar jātā yato 'surāḥ /
mayādayo 'ta evāmī pakṣam eṣām upāśritāḥ
% -| - - -| v -| -| -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v - v -| v| - - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
sūryaprabhādibhiḥ sviṣṭarudrayajñaprabhāvataḥ /
visrastabandhanaḥ paśya balir draṣṭum ihāgataḥ
% - - v - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - v - v -| - v| % C pathyā
% v -| - v| v - v - % D correct
svaṃ satyavacanaṃ rakṣan pātāleṣv eva tiṣṭhati /
tvadrājyakālaparyantaṃ tataś cen ro bhaviṣyati
% -| - v v v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% v -| -| -| v - v - % D correct
ete parigṛhītāś ca sāṃprataṃ tripurāriṇā /
tan nāyaṃ jayakālo vaḥ saṃdhiṃ kuruta kiṃ grahaiḥ
% - -| v v v - -| v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% -| - -| v v - -| -| % C pathyā
% - -| v v v| -| v - % D correct
iti yāvat surapatiṃ bravīti kamalāsanaḥ /
tāvat prabhāsaḥ prāmuñcad astraṃ pāśupataṃ mahat
% v v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v - v| v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tad dṛṣṭvā sarvasaṃhāri raudram astraṃ vijṛmbhitam /
pramuktaṃ hariṇā cakraṃ sutasnehāt sudarśanam
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
tataḥ sarūpayor āsīd yuddhaṃ divyāstrayos tayoḥ /
akāṇḍaviśvasaṃhārasaṃbhrāntabhuvanatrayam
% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
astraṃ svaṃ saṃharaitat tvaṃ yāvat svaṃ saṃharāmy aham /
ity ukto hariṇā so 'tha prabhāsaḥ pratyuvāca tam
% - -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% -| - -| v v -| -| -| % C pathyā
% v - -| - v - v| - % D correct
muktam astraṃ vṛthā na syāt tat prayātu parāṅmukhaḥ /
dāmodaro raṇaṃ hitvā tato 'straṃ saṃharāmy aham
% - v| - -| v -| -| -| % A pathyā
% -| v - v| v - v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
ity ukte tena bhagavān avādīt tarhi mānaya /
cakraṃ tvam api me mā bhūd vaiphalyam ubhayor api
% -| - -| - v| v v -| % A na-vipulā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| v| v v| -| -| -| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
etac chaurer vacaḥ śrutvā prabhāsaḥ prāha kālavit /
evam astu rathaṃ hantu mama cakram idaṃ tava
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - v| - v| v -| - v| % C pathyā
% v v| - v| v -| v - % D correct
tatheti hariṇā dāmodare vyāvartite raṇāt /
prabhāsaḥ saṃjahārāstraṃ cakraṃ cāsyāpatad rathe
% v - v| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
āruhyānyaṃ rathaṃ so 'tha yayau sūryaprabhāntikam /
dāmodaro 'pi sa prāyāc chrutaśarmāntikaṃ tataḥ
% - - - -| v -| -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v -| v| -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tāvac ca vāsavāṃśatvadṛptasya śrutaśarmaṇaḥ /
sūryaprabhasya ca dvandvayuddhaṃ kāṣṭhāṃ parām agāt
% - -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% - - v - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % D correct
śrutaśarmā prayuṅkte sma yad yad astraṃ prayatnataḥ /
pratyastraiḥ pratihanti sma tat tat sūryaprabhaḥ kṣaṇāt
% v v - -| v - -| v| % A pathyā
% -| v| - -| v - v - % B correct
% - - -| v v - -| v| % C pathyā
% -| -| - - v -| v - % D correct
māyā yā yā ca tenātra prayuktā śrutaśarmaṇā /
sūryaprabheṇa sā sāsya nihatā pratimāyayā
% - -| -| -| v| - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v - v| -| - v| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
tato brahmāstram amucac chrutaśarmātikopataḥ /
sūryaprabho 'pi prāmuñcad astraṃ pāśupataṃ kṛtī
% v -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v v - - v - v - % B correct
% - - v -| -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - v v -| v - % D correct
tena raudramahāstreṇa brahmāstraṃ pratihatya tat /
yāvat sa duṣpradharmeṇa śrutaśarmābhibhūyate
% - v| - v v - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v| - % B correct
% - -| v| - v - - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tāvad indraprabhṛtibhir lokapālaiḥ samantataḥ /
vajrādīni prayuktāni paramāstrāṇy amarṣibhiḥ
% - v| - - v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tat tu pāśupataṃ tāni jitvā sarvāyudhāny api /
jajvāla sutarām astraṃ śrutaśarmajighāṃsayā
% -| v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
tataḥ sūryaprabhaḥ stutvā mahāstraṃ tad vyajijñapat /
mā vadhīḥ śrutaśarmāṇaṃ baddhvā tvaṃ taṃ samarpaya
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% -| v -| v v - - -| % C pathyā
% - -| -| -| v - v - % D correct
tataḥ prasahya niḥśeṣaiḥ saṃnaddham abhavat suraiḥ /
tajjigīṣāvaśāc cānyaiḥ prekṣakair asurair api
% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tatkṣaṇaṃ vīrabhadrākhyaḥ śaṃbhunā prerito gaṇaḥ /
āgatyaiva tadādeśam indrādibhyo 'bravīd idam
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - - v| v - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
yūyaṃ prekṣitum āyātās tad yoddhuṃ vaḥ kramo 'tra kaḥ /
maryādālaṅghanāc cānyad api syād asamañjasam
% - -| - v v| - - -| % A pathyā
% -| - -| -| v -| v| - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v -| -| v v - v - % D correct
etac chrutvāruvan devā hanyante ca hatāś ca naḥ /
sarveṣām atra tanayās tan na yudhyāmahe katham
% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - - -| v| v -| v| - % B correct
% - - -| - v| v v -| % C na-vipulā
% -| v| - - v -| v - % D correct
dustyajo hi sutasnehas tad avaśyaṃ pratikriyā /
tan nihantṛṣu kartavyā yathāśakty atra ko 'kramaḥ
% - v -| v| v - - -| % A pathyā
% v| v - -| v - v - % B correct
% -| v - v v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v| -| v - % D correct
ity uktavatsu deveṣu vīrabhadre tato gate /
surāṇām asurāṇāṃ ca prāvartata mahāraṇaḥ
% -| - v - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v - -| v v - -| -| % C pathyā
% - - v v| v - v - % D correct
sunīthaḥ samam aśvibhyāṃ prajñāḍhyaś ca sahendunā /
sthirabuddhiś ca vasubhiḥ kālacakraś ca vāyunā
% v - -| v v| - - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% v v - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v| - v - % D correct
prakampano 'gninā siṃhadaṃṣṭro nirṛtinā tathā /
varuṇena prathamano dhūmaketur yamena ca
% v - v -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% v v - -| v v v -| % C na-vipulā
% - v - -| v - v| - % D correct
mahāmāyaḥ sa ca tadā dhanādhipatinā saha /
ayudhyatāstrapratyastrair anyonyaiś ca samaṃ suraiḥ
% v - - -| v| v| v -| % A na-vipulā
% v - v v v -| v - % B correct
% v - v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - -| v| v -| v - % D correct
paryante paramāstraṃ ca yo yo yad yat suro 'kṣipat /
tasya tasya haras tat tad dhuṃkāreṇa vyanāśayat
% - - -| v v - -| v| % A pathyā
% -| -| -| -| v -| v - % B correct
% - v| - v| v -| -| -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
dhanadas tūdyatagadaḥ sāmnā śarveṇa vāritaḥ /
bhagnāstrāś ca surās te te parityajyāhavaṃ yayuḥ
% v v -| - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - -| v| v -| -| -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tataḥ sūryaprabhaṃ śakraḥ svayaṃ krodhād ayodhayat /
śaraugham amucat tasmiṃs tāni tāny āyudhāni ca
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% - v| -| - v - v| - % D correct
sūryaprabhaś ca nirdhūya tadastrāṇy avahelayā /
ākarṇākṛṣṭanārācaśatenendram atāḍayat
% - - v -| v| - - v| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % D correct
tataḥ kruddhaḥ sa kuliśaṃ jagrāha ca surādhipaḥ /
huṃkāraṃ cākarod rudraḥ kuliśaṃ ca nanāśa tat
% v -| - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - - v| v| v - v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v| - % D correct
tataḥ parāṅmukhe yāte śakre nārāyaṇaḥ svayam /
prabhāsaṃ yodhayām āsa krodhāt koṭīmukhaiḥ śaraiḥ
% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
astrāṇy anyāni cāpy astrair niṣkampo yuyudhe samam /
hatāśvo virathībhūto 'py āruhyānyaṃ rathaṃ ca saḥ
% - -| - - v| -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - -| v v - - -||% C pathyā
% - - - -| v -| v| - % D correct
tena daityāriṇā sārdhaṃ nirviśeṣam ayudhyata /
tataḥ prakupito devo jvalac cakraṃ mumoca saḥ
% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - v| v - v - % B correct
% v -| v v v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v| - % D correct
prabhāso 'py abhimantryaiva divyaṃ khaḍgaṃ pramuktavān /
tayor āyudhayor yudhyamānayor vīkṣya cakrataḥ
% v - -||v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| - v - % D correct
hīyamānaṃ śanaiḥ khaḍgaṃ huṃkāraṃ kṛtavān haraḥ /
tena te khaḍgacakre dve antardhānam upeyatuḥ
% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - v| -| - v - -| -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
tato nanandur asurā viṣīdanti sma cāmarāḥ /
sūryaprabhe labdhajaye baddhe ca śrutaśarmaṇi
% v -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - -| -| v v - v - % D correct
saṃstutyārādhayām āsur atha devā vṛṣadhvajam /
tatas tuṣṭaḥ surān evam ādideśāmbikāpatiḥ
% - - - - v -| - v| % A pathyā
% v v| - -| v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sūryaprabha pratijñātaṃ varjayitvārthyatāṃ varaḥ /
deva yat te pratijñātaṃ kaḥ śaktaḥ kartum anyathā
% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - v| -| -| v - - -| % C pathyā
% -| - -| - v| - v - % D correct
kiṃ tv asmābhiḥ pratijñātaṃ yad asya śrutaśarmaṇaḥ /
satyaṃ tad apy astu vibho mā bhūd vaṃśakṣayaś ca naḥ
% -||- - -| v - - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - -| v| -| - v| v -| % C bha-vipulā
% -| -| - - v -| v| - % D correct
ity uktvā viratan devān bhagavān evam ādiśat /
saṃdhau kṛte bhavaty etat saṃdhiś caivam ihāstu vaḥ
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% - -| v -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v| - % D correct
sūryaprabhaṃ praṇamatu śrutaśarmā sahānugaḥ /
tatas tathā vadiṣyāmo yathobhayahitaṃ bhavet
% - - v -| v v v -| % A na-vipulā
% v v - -| v - v - % B correct
% v -| v -| v - - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
itīśvaravaco devāḥ pratipadya tatheti ca /
sūryaprabhasya vidadhuḥ śrutaśarmāṇam ānatam
% v - v v v -| - -| % A pathyā
% v v - v| v - v| - % B correct
% - - v - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v| - v - % D correct
tatas tayor mithas tyaktavairayoḥ kaṇṭhalagnayoḥ /
saṃdhiṃ devāsurāś cakruḥ śāntavairāḥ parasparam
% v -| v -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
atha śṛṇvatsu nikhileṣv asureṣu sureṣu ca /
uvāca bhagavāñ śaṃbhuḥ sūryaprabham idaṃ vacaḥ
% v v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% v v - v| v - v| - % B correct
% v - v| v v -| - -| % C pathyā
% - - v v| v -| v - % D correct
kuru dakṣiṇavedyarthe cakravartitvam ātmanaḥ /
uttarasmiṃs tu vedyarthe dehi tac chrutaśarmaṇe
% v v| - v v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - v| -| v v - v - % D correct
prāptavyam acirāt putra tvayā hītaś caturguṇam /
sāmrājyaṃ kiṃnarādīnām aśeṣāṇāṃ dyucāriṇām
% - - v| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
tasmin prāpte ca dadyās tvaṃ vedyardham api dakṣiṇam /
tat kuñjarakumārāya saviśeṣapade sthitaḥ
% - -| - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - v| v v| - v - % B correct
% -| - v v v - - v| % C pathyā
% v v - v v -| v - % D correct
ye cātra nihatā vīrāḥ samity ubhayapakṣayoḥ /
uttiṣṭhantv akṣatair aṅgair jīvantaḥ sarva eva te
% -| - v| v v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v| - % D correct
ity uktvāntardadhe śaṃbhuḥ sarve cottasthur akṣatāḥ /
suptaprabuddhā iva te ye 'trābhūvan raṇe hatāḥ
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - v - -| v v| -| % C bha-vipulā
% -| - - -| v -| v - % D correct
atha sūryaprabho mūrdhni dhṛtaśāṃbhavaśāsanaḥ /
gatvā viviktaṃ vistīrṇaṃ bhūmibhāgam ariṃdamaḥ
% v v| - - v -| - v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v| v - v - % D correct
upaviṣṭo mahāsthāne śrutaśarmāṇam āgatam /
nijasiṃhāsanārdhe tam upāveśitavān svayam
% v v - -| v - - -| % A pathyā
% v v - - v| - v - % B correct
% v v - - v - -| v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
tadvayasyāḥ prabhāsādyā vayasyāḥ śrutaśarmaṇaḥ /
dāmodarādyāś ca tayoḥ pārśvayoḥ sam upāviśan
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - v -| v| v - v - % D correct
upāviśat sunīthaś ca mayaś cānye ca dānavāḥ /
āsaneṣu yathārheṣu tathā vidyādhareśvarāḥ
% v - v -| v - -| v| % A pathyā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% - v - v| v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tatas tatrāyayuḥ saptapātālapatayo 'khilāḥ /
prahlādapramukhā daityadānavendrāḥ praharṣataḥ
% v -| - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % B correct
% - - - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
śakraś ca lokapālādiyuto gurupuraḥsaraḥ /
vidyādharaḥ sumeruś ca sa suvāsakumārakaḥ
% - -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% - - v -| v - -| v| % C pathyā
% v| v - v v - v - % D correct
danuprabhṛtayaḥ sarvāś cāyayuḥ kaśyapāṅganāḥ /
bhūtāsanavimānena bhāryāḥ sūryaprabhasya ca
% v - v v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v| - % D correct
sarveṣv eṣu kṛtānyonyaprītyācāropaveśiṣu /
siddhir nāma sakhī datvās tadvākyenaivam abhyadhāt
% - -| - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - v| v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
bho bhoḥ surāsurā devī danur yuṣmān bravīty asau /
asmin prītisamāje yat saumanasyaṃ sukhaṃ ca naḥ
% -| -| v - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v -| v| - % D correct
tad brūta yadi yuṣmābhir anubhūtaṃ kadācana /
tad anyonyaṃ na kartavyo virodho duḥkhadāruṇaḥ
% -| - v| v v| - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v| - - -| v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
hiraṇyākṣādibhir jyeṣṭhair dyurājyāya kṛtaḥ sa yaiḥ /
te gatāḥ śakra evādya jyeṣṭhas tat kā virodhitā
% v - - - v -| - -| % A pathyā
% v - - v| v -| v| - % B correct
% -| v -| - v| - - -| % C pathyā
% - -| -| -| v - v - % D correct
nirvairasukhitās tasmād vartadhvam itaretaram /
asmākaṃ yena saṃtoṣaḥ śivaṃ ca jagatāṃ bhavet
% - - v v v -| - -| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% - - -| - v| - - -| % C pathyā
% v -| v| v v -| v - % D correct
iti siddhimukhāc chrutvā bhagavatyā danor vacaḥ /
śakreṇa vīkṣitamukho bṛhaspatir uvāca tām
% v v| - v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - v| - v v v -| % C na-vipulā
% v - v v| v - v| - % D correct
nānubandho 'sti devānām asurān prati kaścana /
vikurvate na yady ete mithyā devān imān prati
% - v - -| v| - - -| % A pathyā
% v v -| v v| - v - % B correct
% v - v -| v| -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
ity ukte devaguruṇā dānavendro mayo 'bravīt /
syād vikāro 'surāṇāṃ cet tad dadyān nasmuciḥ katham
% -| - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - v - -| v -| v - % B correct
% -| v - -| v - -| -| % C pathyā
% -| - -| - v -| v - % D correct
uccaiḥśravasam indrāya mṛtasaṃjīvanaṃ hayam /
prabalaś ca śarīraṃ svaṃ surebhyaḥ katham arpayet
% - - v v v| - - v| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% v v -| v| v - -| -| % C pathyā
% v - -| v v| - v - % D correct
trailokyaṃ haraye dattvā viśet kārāṃ kathaṃ baliḥ /
ayodehaḥ kathaṃ dehaṃ dadyād vā viśvakarmaṇe
% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
adhikaṃ vā kiyad vacmi nityasaṃbhāvino 'surāḥ /
chadmanā cen na bādhyante tad eṣāṃ nāsti vikriyā
% v v -| -| v -| - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - v -| -| v| - - -| % C pathyā
% v| - -| - v| - v - % D correct
evaṃ mayāsureṇokte siddhyāvoci tathā yathā /
prītiṃ devāsurāś cakrur mithaḥ kaṇṭhagrahottaram
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - - - v| v -| v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
tāvad bhavānyā prahitā pratīhārī jayābhidhā /
atrāgāt pūjitā sarvaiḥ sumeruma vadac ca sā
% - -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v v| v -| v| - % D correct
devyāhaṃ preṣitā tvāṃ pratyādiṣṭaṃ ca tayā tava /
asti te kanyakā nāmnā kāmacūḍāmaṇiḥ sutā
% - - -| - v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v -| v - % B correct
% - v| -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
sūryaprabhāya tāṃ dehi śīghraṃ bhaktā hi sā mama /
ity ukto jayayā prahvaḥ sumeruḥ pratyuvāca tām
% - - v - v| -| - v| % A pathyā
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% -| - -| v v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v| - % D correct
yad ādiśati devī māṃ paramo 'nugraho hy ayam /
devenāpy ayam evārthaḥ prāg ādiṣṭo mamābhavat
% v| - v v v| - -| -| % A pathyā
% v v -| - v -||v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% -| - - -| v - v - % D correct
evaṃ sumeruṇā proktā prāha sūryaprabhaṃ jayā /
tvayaiṣā sarvabhāryāṇāṃ kartavyoparivartinī
% - -| v - v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% v - -| - v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
sarvābhyo 'bhimatānyābhyas tavāpy eṣā bhaviṣyati /
ityādiṣṭaṃ tavāpy adya devyā gauryā prasannayā
% - - -| v v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - - -| v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
ity uktvāntardadhe sūryaprabheṇābhyarcitā jayā /
atraivāhni sumeruś ca lagnaṃ niścitavān drutam
% -| - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v -| v - % B correct
% - - - v| v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
vedīm akārayat so 'tra sadratnastambhakuṭṭimām /
yuktāṃ tadraśmijālena pihiteneva vahninā
% - -| v - v -| -| v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
ānāyayām āsa ca tāṃ kāmacūḍāmaṇiṃ sutām /
nipīyam ānalāvaṇyāṃ lolair devāsurekṣaṇaiḥ
% - - v -| - v| v| -| % A bha-vipulā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
umā himavato jātā jātā ceyaṃ sumerutaḥ /
itīva tatsamānena saundaryeṇa samāśritām
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - v| - v - - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
tato vedīṃ samāropya kṛtakautukaśobhitām /
prasādhitāṃ sumerus tāṃ dadau sūryaprabhāya saḥ
% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v - v -| v - -| -| % C pathyā
% v -| - - v - v| - % D correct
sūryaprabhaś ca jagrāha kāmacūḍāmaṇes tadā /
danuprabhṛtibhir baddhakaṅkaṇaṃ pāṇipaṅkajam
% - - v -| v| - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% v - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
dadau lājavisarge ca prathame tatkṣaṇāgatā /
jayā bhavānīprahitā divyāṃ mālām anaśvarīm
% v -| - v v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v -| v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
sumeruś cāpy anarghāṇi ratnāni pradadau tadā /
airāvaṇāt samutpannaṃ divyaṃ ca varavāraṇam
% v - -| -| v - - v| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
dvitīye lājamokṣe ca jayā ratnāvalīm adāt /
yayā kaṇṭhasthayā mṛtyuḥ kṣuttṛṣṇā ca na bādhate
% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v| v| - v - % D correct
sumeruś ca dadāti sma dviguṇaṃ ratnasaṃcayam /
uccaiḥśravaḥprasūtaṃ ca hayaratnam anuttamam
% v - -| v| v - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% - - v - v - -| v| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
lājamokṣe tṛtīye ca dadāv ekāvalīṃ jayā /
yauvanaṃ kṣīyate naiva yayā kaṇṭhāvalagnayā
% - v - -| v - -| v| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - v -| - v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
sumerus triguṇaṃ rāśiṃ ratnānāṃ pravitīrya ca /
dattavān gulikāṃ divyāṃ sarvasiddhyupayoginīm
% v - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v| - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
tato vivāhe nirvṛtte sumeruḥ sasurāsurān /
vidyādharān devamātṛḥ sarvān evaṃ vyajijñapat
% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
bhoktavyam adya yuṣmābhiḥ sarvair eva gṛhe mama /
anugrahaś ca kartavyo baddho mūrdhni mayāñjaliḥ
% - - v| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% v - v -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v - % D correct
evam abhyarthanāṃ tasya sumeroḥ sarva eva te /
yāvan necchanti tāvac ca nandī tatrāgato 'bhavat
% - v| - - v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v| - v| - % B correct
% - -| - - v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
sa tān avādīt praṇatān ādiṣṭaṃ vas triśūlinā /
gṛhe sumeror bhoktavyam eṣa hy asmatparigrahaḥ
% v| -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -||- - v - v - % D correct
etad anneṣu bhukteṣu tṛptiḥ syāc chāśvatī ca vaḥ /
iti nandimukhāc chrutvā sarve sat pratipedire
% - v| - - v| - - v| % A pathyā
% - -| -| - v -| v| - % B correct
% v v| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v - v - % D correct
tato 'trājagmur amitāḥ śaṃkaraprahitā gaṇāḥ /
vināyakamahākālavīrabhadrādyadhiṣṭhitāḥ
% v -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - v - v v -| v - % B correct
% v - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
te ca bhojanasajjāṃ tāṃ vediṃ kṛtvā yathākramam /
tān upāveśayan devadyucarāsuramānuṣān
% -| v| - v v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% -| v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
upāharanta tebhyaś ca vidyākḷptān sumeruṇā /
āhārāñ śaṃkarādiṣṭakāmadhenūdbhavāṃs tathā
% v - v - v| - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
ekaikasya yathārhaṃ ca tasthur icchāvidhāyinaḥ /
vīrabhadramahākālabhṛṅgiprabhṛtayaḥ surāḥ
% - - - v| v - -| v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% - v - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % D correct
pade pade ca saṃtoṣamiladdyucaracāraṇam /
tadā saṃgītakam abhūd divyastrīnṛtyasundaram
% v -| v -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% v -| - - v v| v -| % C na-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
āhārānte ca sarveṣāṃ teṣāṃ nandīśvarādayaḥ /
dadur divyāni mālyāni vastrāṇy ābharaṇāni ca
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v| - % D correct
evaṃ saṃmānya devādīn nandiprabhṛtayo 'khilāḥ /
gaṇeśvarā gaṇaiḥ sarvaiḥ saha jagmur yathāgatam
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% v - v -| v -| - -| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
tato devāsurāḥ sarve tāś ca tanmātaro yayuḥ /
śrutaśarmādayas te cāpy āmantrya svaṃ svam āspadam
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% -| v| - - v -| v - % B correct
% v v - - v -| -| -| % C pathyā
% - - -| -| v| - v - % D correct
sūryaprabhaḥ sabhāryaś ca savayasyavadhūyataḥ /
vimānena yayāv ādyaṃ tat sumerutapovanam
% - - v -| v - -| v| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v - - v| v -| - -| % C pathyā
% -| v - v v - v - % D correct
preṣayām āsa harṣaṃ ca svavayasyaṃ mahībhṛtām /
ratnaprabhasya ca bhrātur ākhyātum udayaṃ nijam
% - v -| - v| - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - v - v| -| - v| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
dinānte ca sa sadratnaparyaṅkaṃ sādhunirmitam /
kāmacūḍāmaṇer vadhvā vāsaveśma viveśa tat
% v - -| v| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - v - v| v - v| - % D correct
tatraitāṃ ca ghanāśleṣadaśanacchadakhaṇḍanaiḥ /
tyājayitvā śanair lajjāṃ navoḍhāsulabhāṃ kramāt
% - - -| v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
anirvācyaṃ navaṃ mugdhavidagdhamadhuraṃ ratam /
anāsvāditam anyābhyaḥ siṣeve sa tayā saha
% v - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % B correct
% v - - v v| - - -| % C pathyā
% v - -| v| v -| v - % D correct
idānīṃ bahir anyāsāṃ niveśo hṛdaye 'stu me /
antaḥ punas tavaikasyā iti tāṃ cānvarañjayat
% v - -| v v| - - -| % A pathyā
% v - -| v v -| v| - % B correct
% - -| v -| v - - -| % C pathyā
% v v| -| - v - v - % D correct
tato ratāntasuptasya priyāśleṣasukhāvahā /
śanaiḥ samāptim agaman niśā nidrā ca tasya sā
% v -| v - v - - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v -| - -| v| - v| - % D correct
prabhāte ca sa utthāya gatvā sūryaprabhas tataḥ /
ādyās tā rañjayām āsa nijabhāryāḥ saha sthitāḥ
% v - -| v| v| - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - v| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
tās taṃ navavadhūraktaṃ yāvat parihasanti ca /
sanarmavakramadhurasnigdhamugdhair vacaḥkramaiḥ
% -| -| v v v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% v - v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
dvāḥsthenāveditas tāvad āgatya praṇipatya ca /
vidyādharaḥ suṣeṇākhyaḥ kṛtinaṃ taṃ vyajijñapat
% - - - - v -| - v| % A pathyā
% - - -| v v - v| - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
deva trikūṭanāthādyaiḥ sarvair vidyādhareśvaraiḥ /
preṣito 'ham ihaivaṃ ca devaṃ vijñāpayanti te
% - -| v - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v -| v| v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v| - % D correct
ṛṣabhādrau tṛtīye 'hni hy abhiṣekaḥ śubhas tava /
saṃvādyatāṃ tat sarveṣām udyamo 'tra vidhīyatām
% v v - -| v - -| -||% A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - - v -| -| - - -| % C ma-vipulā
% - v -| v| v - v - % D correct
tac chrutvā pratyavocat taṃ dūtaṃ sūryaprabhas tadā /
gaccha trikūṭādhipatiprabhṛtīn brūhi madgirā
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v v -| - v| - v - % D correct
bhavanta eva kurvantu samārambhaṃ vadantu ca /
ātmanaiva paraṃ sajjā vayam ete sthitāḥ punaḥ
% v - v| - v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% - v - v| v -| - -| % C pathyā
% v v| - -| v -| v - % D correct
saṃvādanaṃ tu sarveṣāṃ kariṣyāmo yathāyatham /
ity āttapratisaṃdeśaḥ suṣeṇaḥ sa tato yayau
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% -| - - v v - - -| % C pathyā
% v - -| v| v -| v - % D correct
sūryaprabho 'pi caikaikaṃ prabhāsaprabhṛtīn sakhīn /
devānāṃ yājñavalkyādimunīnāṃ bhūbhṛtāṃ tathā
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% - - -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
vidyādharāsurāṇāṃ ca visasarja pṛthak pṛthak /
nimantraṇāya sarveṣāṃ svābhiṣekamahotsave
% - - v - v - -| v| % A pathyā
% v v - v| v -| v - % B correct
% v - v - v| - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
svayaṃ jagāma caikākī kailāsaṃ parvatottamam /
harasya cāmbikāyāś ca nimantraṇakṛtodyamaḥ
% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - v| - v - -| v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
ārohaṃś ca tam adrākṣīc chubhrabhūtisitaṃ girim /
sevyaṃ devarṣisiddhānāṃ dvitīyam iva śaṃkaram
% - - -| v| v| - - -| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
ardhād adhikam āruhya durārohaṃ tataḥ param /
sa taṃ paśyan dadarśātra vaidrumaṃ dvāram ekataḥ
% - -| v v v| - - v| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% v| -| - -| v - - v| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
yadā praveśaṃ naivātra siddhimān apy avāpa saḥ /
tadaikāgreṇa manasā stauti sma śaśiśekharam
% v -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - v -| -| v - v| - % B correct
% v - - - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| v| v v - v - % D correct
tatas tad dvāram udghāṭya pumān gajamukho 'bravīt /
ehi praviśa tuṣṭas te herambo bhagavān iti
% v -| -| - v| - - v| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% - -| v v v| - -| -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
tataḥ sūryaprabhas tatra praviśyāntaḥ savismayaḥ /
upaviṣṭe mahābhoge jyotīrasaśilātale
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
dvādaśādityasaṃkāśam ekadaṃṣṭraṃ gajānanam /
lambodaraṃ trinetraṃ ca jvalatparaśumudgaram
% - v - - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v -| v - -| -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
vināyakaṃ parivṛtaṃ nānāprāṇimukhair gaṇaiḥ /
dadarśātha vavande ca pādayoḥ praṇipatya tam
% v - v -| v v v -| % A na-vipulā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - - v| v - -| v| % C pathyā
% - v -| v v - v| - % D correct
so 'pi taṃ vighnajitprītaḥ pṛṣṭvāgamanakāraṇam /
ārohānena mārgeṇety avocat snigdhayā girā
% -| v| -| - v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tena sūryaprabhaḥ so 'nyām ārūḍhaḥ pañcayojanīm /
padmarāgamayaṃ dvāram apaśyad aparaṃ mahat
% - v| - - v -| -| -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - v v -| - v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
anavāptapraveśaś ca tatrāpi sa pinākinam /
devaṃ nāmasahasreṇa tuṣṭāvānanyamānasaḥ
% v v - - v - -| v| % A pathyā
% - - v| v| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tataḥ kumāraputreṇa svayaṃ dvāraṃ vivṛtya tat /
uktātmanā viśākhākhyenāntaḥ prāveśyatātra saḥ
% v -| v - v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - - v -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v| - % D correct
praviṣṭaś ca dadarśātra skandaṃ jvālānaladyutim /
yuktaṃ śākhaviśākhādyaiḥ sadṛśaiḥ pañcabiḥ sutaiḥ
% v - -| v| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
sa jātamātrakaprahvair duṣṭagrahaśiśugrahaiḥ /
vṛtaṃ taṃ koṭisaṃkhyākair gaṇeśaiś caraṇānataiḥ
% v| - v - v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v -| -| - v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
tenāpi parituṣṭena pṛṣṭvā kāraṇam āgame /
tasyārohaṇamārgo 'tra vyādiṣṭaḥ śarajanmanā
% - - v| v v - - v| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
evaṃ krameṇa cānyāni ratnadvārāṇi pañca saḥ /
sabhairavamahākālavīrabhadreṇa nandinā
% - -| v - v| - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v| - % B correct
% v - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % D correct
bhṛṅgiṇā cānugaiḥ sākaṃ niruddhāni yathākramam /
atītya prāpa pṛṣṭhe 'dreḥ sphāṭikaṃ dvāram uttamam
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% v - -| - v| - -| -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
tataḥ stuvan devadevaṃ rudreṣv ekena sādaram /
praveśitas tad adrākṣīc chaṃbhoḥ svargādhikaṃ padam
% v -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - v -| v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
divyagandhavahad vātaṃ sadāpuṣpaphaladrumam /
gandharvārabdhasaṃgītam apsaronṛttasotsavam
% - v - v v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tatraikadeśe sphaṭikamayasiṃhāsane sthitam /
trilocanaṃ śūlapāṇiṃ svacchasphaṭikasaṃnibham
% - - v - -| v v v % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
baddhapiṅgajaṭājūṭaṃ cārucandrārdhaśekharam /
pārśvasthayā girijayā bhagavatyopasevitam
% - v - v v - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v -| v v v -| % C na-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
sūryaprabhaḥ sa sānandaḥ paśyati sma maheśvaram /
upetya cāpatat tasya sadevīkasya pādayoḥ
% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% v - v| - v -| - v| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
tataḥ pṛṣṭhe karaṃ dattvā tam utthāpyopaveśya ca /
kim artham āgato 'sīti papraccha bhagavān haraḥ
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v| - - - v - v| - % B correct
% v| - v| - v -| - v| % C pathyā
% - - v| v v -| v - % D correct
pratyāsanno 'bhiṣeko me saṃnidhānaṃ tad arthaye /
prabhos tatreti taṃ sūryaprabhaḥ pratyabravīc ca saḥ
% - - - -| v - -| -| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v -| - - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v| - % D correct
tataḥ śaṃbhur uvācainam iyān kliṣṭo 'si tarhi kim /
saṃnidhānāya kiṃ putra tata evāsmi na smṛtaḥ
% v -| - v| v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v| - v| - % B correct
% - v - - v| -| - v| % C pathyā
% v v| - - v| -| v - % D correct
tad astu saṃnidhāsye 'ham ity uktvā bhaktavatsalaḥ /
so 'ntikasthitam āhūya gaṇam ekaṃ samādiśat
% v| - v| - v - -| v| % A pathyā
% -| - -| - v - v - % B correct
% -| v - v v| - - v| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
gacchaitam abhiṣekārtham ṛṣabhaṃ parvataṃ naya /
mahābhiṣekasthānaṃ hi tad eṣāṃ cakravartinām
% - - v| v v - - v| % A pathyā
% v v -| - v -| v - % B correct
% v - v - - - -| v| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v| - -| - v - v - % D correct
ityādiṣṭo bhagavatā sa taṃ sūryaprabhaṃ gaṇaḥ /
pradakṣiṇīkṛteśānam utsaṅge praṇato 'grahīt
% - - - -| v v v -| % A na-vipulā
% v| -| - - v -| v - % B correct
% v - v - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
nītvā saṃsthāpayām āsa tasminn ṛṣabha parvate /
svasiddhyā tatkṣaṇenaiva yayau cādarśanaṃ tataḥ
% - -| - - v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
sūryaprabhasya cātrasthasyāyayuḥ svavayasyakāḥ /
kāmacūḍāmaṇimukhā bhāryā vidyādharādhipāḥ
% - - v - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - v - - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
sendrāś ca devā asurāḥ samayādyā maharṣayaḥ /
śrutaśarmā sumeruś ca sa suvāsakumārakaḥ
% - -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - -| v - -| v| % C pathyā
% v| v - v v - v - % D correct
sūryaprabhaś ca sarvāṃs tāny athocitam amānayat /
uktarudrādivṛttāntam abhyanandaṃś ca te 'pi tam
% - - v -| v| - -| -| % A pathyā
% v - v v| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - v - -| v| -| v| - % D correct
atha vividhauṣadhisahitaṃ nadīnadāmbhodhitīrthasaṃbhūtam /
maṇikanakamayaiḥ kumbhaiḥ svayam āninyur jalaṃ prabhāsādyāḥ
% v v| v v - v v v v -| v - v - - v - v - - - %
% v v v v v v -| - -| v v| - - -| v -| v - - - % Gīti (30+30 morae)
tāvad gaurīsahito bhagavān atrāyayau purārātiḥ /
devāsuravidyādharanṛpatimaharṣipraṇamyamānāṅghriḥ
% - -| - - v v -| v v -| - - v -| v - - - %
% - - v v - - v v v v v v - - v - v - - - % Gīti (30+30 morae)
sarveṣu teṣu suradānavakhecareṣu puṇyāhaghoṣamukhareṣv akhilair jalais te /
sūryaprabhaṃ tam ṛṣayo dyucarādhirājye siṃhāsane sam upaveśitam abhyaṣiñcan
% - - v| - v| v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v -| v v -| v -| - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v| v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v| v v - v v| - v - - % Vasantatilaka (14)
babandha paṭṭaṃ mukuṭaṃ ca tasya sa
prahṛṣya vijñānamayo mayāsuraḥ /
nanāda tūryaiḥ saha devadundubhir
varāpsaronṛttapuraḥ saro divi
% v - v| - -| v v -| v| - v| - % Vaṃśastha (12)
% v - v| - - v v -| v - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v| - -| v v| - v - v - % Vaṃśastha (12)
% v - v - - v v -| v -| v - % Vaṃśastha (12)
tāṃ ca maharṣisamūhaḥ sa kāmacūḍāmaṇiṃ samabhiṣicya /
sūryaprabhasya vidadhe tasya samucitāṃ mahādevīm
% -| v| v - v v - -| v| - v - - v -| v v v - - %
% - - v - v| v v -| - v| v v v -| v - - - % Āryā (30+27 morae): pathyā
tato gateṣu tridaśāsureṣu
sūryaprabho bandhusuhṛdvayasyaiḥ /
sahātra vidyādharacakravartī
mahābhiṣekotsavam ātatāna
% v -| v - -| v v - v - v % Upendravajrā (11)
% - - v -| - v v - v - - % Indravajrā (11)
% v - v| - - v v - v - - % Upendravajrā (11)
% v - v - - v v| - v - - % Upendravajrā (11)
dinaiś ca vedyardhakam uttaraṃ tad
dattvā haroktaṃ śrutaśarmaṇe saḥ /
anyāḥ priyāḥ prāpya samaṃ vayasyair
bheje ciraṃ khecararājalakṣmīm
% v -| v| - - v v| - v -| - % Upendravajrā (11)
% - -| v - -| v v - v -| - % Indravajrā (11)
% - -| v -| - v| v -| v - - % Indravajrā (11)
% - -| v -| - v v - v - - % Indravajrā (11)
evaṃ haraprasādaprabhāvataḥ prāpi mānuṣeṇāpi /
sūryaprabheṇa pūrvaṃ vidyādharacakravartitvam
% - -| v - v - - v - v -| - v| - v - - - %
% - - v - v| - -| - - v v - v - - - % Mukhacapalā (30+27 morae)
iti vidyādharadhuryo vyākhyāya kathāṃ sa vatsarājāgre /
vajraprabhaḥ praṇamya ca naravāhanadattam udyayau gaganam
% v v| - - v v - -| - - v| v -| v| - v - - - %
% - - v -| v - v| v| v v - v v - v| - v -| v v - % Gīti (30+30 morae)
tasmin gate ca naravāhanadattadevo devyā svayā madanamañcukayā sametaḥ /
vatseśvarasya pitur āsta gṛhe sa vīro vidyādharendrapadalābham udīkṣamāṇaḥ
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0