Kathāsaritsāgara · Chapter 7.5

% - -| v - v| v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v| v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v -| v| - v % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v - v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare ratnaprabhālambake caturthas taraṅgaḥ /
pañcamas taraṅgaḥ /
evaṃ kathitavatyatra marubhūtau camūpatiḥ /
naravāhanadattasya puro hariśikho 'bravīt

% - -| v v v - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
satyam eva na sustrīṇāṃ bharturanyatparāyaṇam /
tathā ca śrūyatāmeṣāpyatra citratarā kathā

% - v| - v| v| - - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - v v -| v - % D correct
vardhamānapuraṃ nāma yadasti nagaraṃ bhuvi /
tatra vīrabhujākhyo 'bhūd rājā dharmabhṛtāṃ varaḥ

% - v - v v -| - v| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% - v| - v v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
antaḥpuraśate tasya vidyamāne 'py abhūtprabhoḥ /
ekā guṇavarā nāma rājñī prāṇādhikapriyā

% - - v v v -| - v| % A pathyā
% - v - -||v - v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
patnīśatasya madhye ca na tāvadd aivayogataḥ /
ekasyām api kasyāṃcit putras tasyodapadyata

% - - v - v| - -| v| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% - - -| v v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tena vaidyaṃ sa papraccha śrutavardhanasaṃjñakam /
kaccidastyauṣadhaṃ tādṛgyena syātputrasaṃbhavaḥ

% - v| - -| v| - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
tac chrutvā so 'bravīdvaidyo devaitatsādhayāmy aham /
vanyacchagalakaḥ kiṃ tu devenānāyyatāṃ mama

% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - - v v v -| -| v| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
ity ākarṇya bhiṣagvākyaṃ pratīhāraṃ sa bhūpatiḥ /
ādiśyānāyayām āsa tasya cchagalakaṃ vanāt

% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
taṃ chāgaṃ rājasūdebhyaḥ samarpya sa bhiṣaktataḥ /
tanmāṃsaiḥ sādhayām āsa rājñarthaṃ rasakottamam

% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% v - v| v| v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
ādiśyaikatra rājñīnāṃ melakaṃ devam arcitum /
gate rājñi milanti sma devya ekatra tatra tāḥ

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v -| - v| v - -| v| % C pathyā
% - v| - - v| - v| - % D correct
ekā tu militā nāsīdrājño guṇavarātra sā /
rājño devārcanasthasya tatkālaṃ nikaṭe sthitā

% - -| v| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v| - % B correct
% - -| - - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
militābhyaś ca tābhyastatpānārthaṃ cūrṇamiśritam /
avibhāvy aiva rasakaṃ niḥśeṣaṃ sa dadau bhiṣak

% v v - -| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% v v -| - v| v v -| % C na-vipulā
% - - -| v| v -| v - % D correct
kṣaṇātkṛtārcanaḥ so 'tra rājāgatya priyāyutaḥ /
vīkṣyāśeṣopayuktaṃ taddravyaṃ vaidyaṃ tam abhyadhāt

% v - v - v -| -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - - - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| - v - % D correct
aho na sthāpitaṃ kiṃcittvayā guṇavarākṛte /
yatpradhāno 'yamārambhastadeva tava vismṛtam

% v -| -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% - v - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v| - v - % D correct
ity uktvā sa vilakṣaṃ taṃ vaidyaṃ sūdānnṛpo 'bravīt /
kiṃ tasya cchagalasyāsti māṃsaśeṣo 'tra kaścana

% -| - -| v| v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% -| - -| v v - - v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
śṛṅge pare sta ity ukte sūdair vaidyo 'tha so 'bravīt /
sādhu tarhyuttamaṃ hi syādrasakaṃ śṛṅgagarbhajam

% - -| v -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v| -| v - % B correct
% - v| - - v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % D correct
ity uktvā kārayitvaiva tat tataḥ śṛṅgamāṃsataḥ /
tasyai guṇavarāyai sa cūrṇamiśraṃ bhiṣagdadau

% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% -| v -| - v - v - % B correct
% - -| v v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tatas tasyātha navatirdevyo rājño navādhikāḥ /
āsansagarbhāḥ kāle ca sarvāḥ suṣuvire sutān

% v -| - - v| v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% - -| v v v -| v - % D correct
arvāgupāttagarbhā ca sā sarvottamalakṣaṇam /
prāsūta sma mahādevī paścādguṇavarā sutam

% - - v - v - -| v| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% - - -| v| v - - -| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
śṛṅgamāṃsarasotpannaṃ nāmnā śṛṅgabhujaṃ ca tam /
pītā vīrabhujaścakre rājā kṛtamahotsavaḥ

% - v - v v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% - -| - v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
vardhamānaḥ sahānyaistairbhrātṛbhirvayasā param /
kaniṣṭhaḥ so 'bhavatteṣāṃ guṇairjyeṣṭhatamastvabhūt

% - v - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % B correct
% v - -| -| v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
kramātsa rājaputraś ca rūpe kāmasamo 'bhavat /
dhanurvede 'rjunasamo bhīmasenasamo bale

% v - v| - v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v - - -| v v v -| % C na-vipulā
% - v - v v -| v - % D correct
tataḥ saputrāṃ sutarāṃ dṛṣṭvā vīrabhujasya tām /
priyāṃ guṇavarāṃ rājño devyo 'nyā matsaraṃ yayuḥ

% v -| v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - v v - v| - % B correct
% v -| v v v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
atha tāsvayaśolekhā nāma rājñī durāśayā /
saṃmantrya tābhiranyābhiḥ saha kṛtvā ca saṃvidam

% v v| - v v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% v v| - -| v| - v - % D correct
samastābhiḥ sapatnībhistaṃ rājānaṃ gṛhāgatam /
mṛṣādhṛtamukhaglāniḥ pṛcchantaṃ kṛcchrato 'bravīt

% v - - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| - - -| v - v - % B correct
% v - v v v - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
āryaputra kathaṃ nāma sahase gṛhadūṣaṇam /
parasya rakṣitāvadyaṃ na rakṣasyātmanaḥ katham

% - v - v| v -| - v| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% v| - - - v -| v - % D correct
yaḥ surakṣitanāmāyamantaḥpurapatiryuvā /
tatsaktā hi tvadīyaiṣa rājñī guṇavarā kila

% -| v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| -| v - - v| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tadanyasya na lābho 'sti sauvidallābhirakṣite /
antaḥpure 'tra puṃso yadato 'sau tena saṃgatā

% v - - v| v| - -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v -| v| - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| -| - v| - v - % D correct
sarvatrāntaḥpure caitatprasiddham iha gīyate /
ity uktaḥ sa tayā rājā dadhyau ca vimamarśa ca

% - - - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v| - v - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - -| v| v v - v| - % D correct
gatvā caikaikaśo rājñīranyāḥ papraccha tāḥ kramāt /
tāś ca tasmai tathaivocuḥ sarvā racitakaitavāḥ

% - -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| -| v - % B correct
% -| v| - -| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tataḥ sa matimānrājā jitakrodho vyacintayat /
tayoḥ saṃbhāvyate naitatpravādaścāyamīdṛśaḥ

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tadāniścitya kāryo me pratibhedo na kasyacit /
yuktyā tu parihāryau tau saṃpratyantamavekṣitum

% v - - - v| - -| -| % A pathyā
% v v - -| v| - v - % B correct
% - -| v| v v - -| -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
iti niścitya so 'nyedyur āsthāne 'ntaḥ purādhipam /
surakṣitaṃ tam āhūya kṛtakopaḥ samabhyadhāt

% v v| - - v| -| - v| % A pathyā
% - - -| -| v - v - % B correct
% v - v -| v| - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
brāhmahatyā tvayā pāpa kṛtetyavagataṃ mayā /
tattvāmakṛtasattīrthayātraṃ na draṣṭumutsahe

% - v - -| v -| - v| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| - v - v - % D correct
tac chrutvā taṃ samudbhrāntaṃ brahmahatyā kuto mayā /
kṛtā deveti jalpantaṃ sa rājā punarabravīt

% -| - -| -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v -| - - v| - - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
mā sma dhārṣṭyaṃ kṛthā gaccha kāśmīrān pāpanāśanān /
yatra tadvijayakṣetraṃ nandikṣetraṃ ca pāvanam

% -| v| - -| v -| - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v| - v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
vārāhaṃ yatra ca kṣetraṃ ye pūtāścakrapāṇinā /
dhatte nāma vitasteti vahantī yatra jāhnavī

% - - -| - v| -| - -| % A pathyā
% -| - - - v - v - % B correct
% - -| - v| v - - v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
yatra tanmaḍavakṣetraṃ yatra cottaramānasam /
tattīrthayātrāpūto māṃ punar drakṣyasi nānyathā

% - v| - v v - - -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - - v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| - v v| - v - % D correct
evam uktvā tamavaśaṃ visasarja surakṣitam /
sa yuktyā tīrthayātrāyāṃ dūraṃ vīrabhujo nṛpaḥ

% - v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v - v| v - v - % B correct
% v| - -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tato guṇavarādevyāḥ pūrvaṃ tasyā jagāma saḥ /
sasnehaś ca sakopaś ca savimarśaś ca bhūpatiḥ

% v -| v v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - -| v| v - -| v| % C pathyā
% v v - -| v| - v - % D correct
tatra sā khinnamanasaṃ taṃ dṛṣṭvāpṛcchadākulā /
āryaputra kimady aivamakasmaddurmanāyase

% - v| -| - v v v -| % A na-vipulā
% -| - - - v - v - % B correct
% - v - v| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tac chrutvā sa mahībhṛttām evaṃ kṛtakamabhyadhāt /
adyāgatya mahājñānī devī māṃ ko 'py abhāṣata

% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - - v| v - - -| % C pathyā
% - -| -| -||v - v - % D correct
rājan guṇavarā devī kālaṃ kaṃcana bhūgṛhe /
sthāpanīyā tvayā bhāvyaṃ svayaṃ ca brahmacāriṇā

% - -| v v v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v - v - % D correct
rājyabhraṃśo 'nyathā te syānmṛtyus tasyāś ca niścitam /
ity uktvā sa gato jñānī viṣādo 'yaṃ tato mama

% - - - -| v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| - v - % B correct
% -| - -| v| v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
evaṃ tenodite rājñā rājñī guṇavarā tu sā /
bhayānurāgavibhrāntā taṃ jagāda pativrata

% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v| - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
tarhy āryaputra nādyaiva kiṃ māṃ kṣipasi bhūgṛhe /
dhanyā hy asmi yadi prāṇair api syān me hitaṃ tava

% -| - v - v| - - v| % A pathyā
% -| -| v v v| - v - % B correct
% - -||- v| v -| - -| % C pathyā
% v -| -| -| v -| v - % D correct
mama vā mṛtyurastveva tava mā bhūd anirvṛtiḥ /
ihāmutra ca nārīṇāṃ paramā hi gatiḥ patiḥ

% v v| -| - v - - v| % A pathyā
% v v| -| -| v - v - % B correct
% v - - v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v| v -| v - % D correct
iti tasyā vacaḥ śrutvā sāśruḥ so 'cintayatprabhuḥ /
śaṅke na pāpametasyāṃ na ca tasmin surakṣite

% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% - -| v| - v - - -| % C pathyā
% v| v| - -| v - v - % D correct
sa hy amlānamukhacchāyo nirāśaṅko mayekṣitaḥ /
kaṣṭaṃ tathāpi jijñāse pravādasyāsya niścayam

% -||- - v v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
ity ālocya sa tāṃ rājā rājñīmāha sma duḥkhitaḥ /
tadihaiva varaṃ dehi bhūgṛhaṃ kriyatāmiti

% -| - - v| v| -| - -| % A pathyā
% - - - -| v| - v - % B correct
% v v - v| v -| - v| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
tatheti ca tayā proktas tatraivāntaḥpure sugam /
vidhāya bhūgṛhaṃ rājā devīṃ tāṃ nidadhe 'tha saḥ

% v - v| v| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% v - v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| v v -| v| - % D correct
putraṃ śṛṅgabhujaṃ tasyā viṣaṇṇaṃ pṛṣtakāraṇam /
āśvāsayat tad evoktvā rājñīṃ tāṃ sa yad uktavān

% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% - -| -| v| v| - v - % D correct
sāpi rājño hitamiti svargaṃ mene dharāgṛham /
svasukhaṃ nāsti sādhvīnāṃ tāsāṃ bhartṛsukhaṃ sukham

% - v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v -| - v| - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
evaṃ kṛte 'yaśolekhā tasya rājñyaparātha sā /
nirvāsabhujanāmānaṃ svairaṃ svasutam abhyadhāt

% - -| v -| v - - -| % A pathyā
% - v| - v v - v| - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v| - v - % D correct
rājñāsmadvidhurā tāvatkhāte guṇavarārpitā /
etatputraś ca deśāccedito gacchetsukhaṃ bhavet

% - - - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% - - - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % D correct
tat sa śṛṅgabhujo deśān nirvāsyetācirād yathā /
tāṃ putra cintayer yuktiṃ tvam anyair bhrātṛbhiḥ saha

% -| v| - v v -| - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% -| - v| - v -| - -| % C pathyā
% v| - -| - v -| v - % D correct
iti mātroditaḥ so 'nyān bhrātṝn uktvā samatsaraḥ /
āste sma nirvāsabhujas tatropāyaṃ vicintayan

% v v| - - v -| -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v| - - v v -| % C bha-vipulā
% - - - -| v - v - % D correct
ekadā te mahāstrāṇi prayuñjānāṃ nṛpātmajāḥ /
prāsādāgre mahākāyaṃ sarve 'pi dadṛśurbakam

% - v -| -| v - - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% - -| v| v v - v - % D correct
vikṛtaṃ pakṣiṇaṃ taṃ ca paśyatastānsavismayān /
jñānī kṣapaṇakaḥ ko'pi pathā tenāgato 'bravīt

% v v -| - v -| -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
rājaputrā bako nāyaṃ rūpeṇānena rākṣasaḥ /
bhramatyagniśikhākhyo 'yaṃ nagarāṇi vināśayan

% - v - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - - v v - -| -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
tadvidhyatainaṃ kāṇḍena yāvadgacchatvito hataḥ /
etatkṣapaṇakāc chrutvā navatiste navādhikāḥ

% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - - - - v -| v - % B correct
% - - v v v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
kāṇḍāni cikṣipur jyeṣṭhā naiko 'py āhatavān bakam /
tato nagnakṣapaṇakaḥ punas tān abravīc ca saḥ

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -||- v v -| v - % B correct
% v -| - - v v v -| % C na-vipulā
% v -| -| - v -| v| - % D correct
ayaṃ kanīyān yuṣmākaṃ bhrātā śṛṅgabhujo bakam /
śaknoti hantumetaṃ tadgṛhṇātveṣa kṣamaṃ dhanuḥ

% v -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - v| - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v -| v - % D correct
tac chrutvaiva smaranmātustallabdhāvasaraṃ vacaḥ /
sa nirvāsabhujo jālmastatkṣaṇaṃ samacintayat

% -| - - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% v| - - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % D correct
so 'yaṃ śṛṅgabhujasyāsya syādupāyaḥ pravāsane /
tad arpayāmas tātasya saṃbandhyasmai dhanuḥśaram

% -| -| - v v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - - -| v - v - % D correct
sauvarṇaṃ taccharaṃ hṛtvā viddho yāsyati cedbakaḥ /
paścādeṣo 'pi gantāsya mārgastvasmāsu taṃ śaram

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - - - -| v| - - v| % C pathyā
% - - - - v| -| v - % D correct
yadā ca lapsyate naitaṃ cinvanrakṣobakaṃ tadā /
sthāsyatītastato bhrāmyannaiṣyatīha śaraṃ vinā

% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v -| v - % D correct
ity ālocya dadau tasmai pāpaḥ śṛṅgabhujāya saḥ /
bakaghātāya saśaraṃ pitṛsaṃbandhi kārmukam

% -| - - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% v v - - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v| - v - % D correct
sa gṛhītvā tadākṛṣya tena svarṇaśareṇa tam /
ratnapuṅkhena vivyādha bakaṃ śṛṅgabhujo balī

% v| v - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
sa viddhamātras taṃ kāyalagnamādāya sāyakam /
bakaḥ sravadasṛgdhāraḥ palāyy aiva tato yayau

% v| - v - -| -| - v % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % B correct
% v -| v v v - - -| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
tataḥ śṛṅgabhujaṃ vīraṃ sa nirvāsabhujaḥ śaṭhaḥ /
tatsaṃjñāpreritāste ca bhrātaro 'nye tamabruvan

% v -| - v v -| - -| % A pathyā
% v| - - v v -| v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - v -| -| v - v - % D correct
dehi hemamayaṃ taṃ nastātasaṃbandhinaṃ śaram /
anyathādya śarīrāṇi tyakṣyāmaḥ puratastava

% - v| - v v -| -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % B correct
% - v - v| v - - -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tātas tena vinā hy asmānito irvāsayiṣyati /
na ca kartuṃ grahītuṃ vā śakyaṃ tatpratirūpakam

% - -| - v| v -||- - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% v| v| - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tac chrutvaiva sa jihmāṃstānvīraḥ śṛṅgabhujo 'bravīt /
dhīrā bhavata mā bhūd vo bhayaṃ kārpaṇyamujjhata

% -| - - v| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| v v v| -| -| -| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
āneṣyāmi śaraṃ gatvā hatvā taṃ rākṣasādhamam /
ity uktvā saśaraṃ cāpaṃ nijaṃ śṛṅgabhujo 'grahīt

% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v - v - % B correct
% -| - -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
yayau ca tāṃ samuddiśya diśaṃ yāṃ sa bako gataḥ /
patitāṃ tadasṛgdhārāṃ bhūmāvanusarañjavāt

% v -| v| -| v - - v| % A pathyā
% v -| -| v| v -| v - % B correct
% v v -| v v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
hṛṣṭeṣu teṣu cānyeṣu mātṛpārśvaṃ gateṣv atha /
gacchansa kramaśaḥ prāpa dūrāṃ śṛṅgabhujo 'tavīm

% - - v| - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - -| v v -| - v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tasyāṃ dadarśa cinvāno vanasyāntarmahatpuram /
bhogāyopanataṃ kāle phalaṃ puṇyataror iva

% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - - - v v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
tatrodyānatarormūle sa viśrāntaḥ kṣaṇād iva /
āścaryarūpām āyāntīm atra kanyāmavaikṣata

% - - - v v - - -| % A pathyā
% v| - - -| v -| v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v| - - v - v - % D correct
virahe jīvitaharāṃ saṃgame prāṇadāyinīm /
vicitrāṃ nirmitāṃ dhārā viṣāmṛtamayīm iva

% v v -| - v v v -| % A na-vipulā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
śanairupagatāṃ tāṃ ca cakṣuṣā premavarṣiṇā /
paśyantīṃ tadgatamanāḥ sa papraccha nṛpātmajaḥ

% v - v v v -| -| v| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - -| - v v v -| % C na-vipulā
% v| - - v| v - v - % D correct
kiṃnāmadheyaṃ kasyedaṃ puraṃ hariṇalocane /
tvaṃ ca kā kiṃ tavehāyamāgamaḥ kahyatāmiti

% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| v v v - v - % B correct
% -| v| -| -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v - v - % D correct
tataḥ sācīkṛtamukhī nyastaddṛṣṭirmahītale /
sā taṃ jagāda sudatī madhurasnigdhayā girā

% v -| - - v v v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% -| -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v -| v - % D correct
idaṃ dhūmapuraṃ nāma sarvasaṃpadgṛhaṃ puram /
asminvasatyagniśikho nāma rākṣasapuṃgavaḥ

% v -| - v v -| - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - v| - v v - v - % D correct
tasya rūpaśikhāṃ nāma sadṛśīṃ viddhi māṃ sutām /
ihāgatām asāmānyatvadrūpāhṛtamānasām

% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% v v -| - v| -| v - % B correct
% v - v -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tvaṃ bhrūhi me 'dhunā ko 'si kim ihābhyāgato 'si ca /
evam ukte tayā tasyai sarvaṃ śṛṅgabhujaṃ kṣaṇam

% -| - v| -| v -| -| v| % A pathyā
% v| v - - v -| v| - % B correct
% - v| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
yo 'sau yannāmadheyaś ca yasya putro mahīpateḥ /
yayā śaranimittena taddhūmapuram āgataḥ

% -| -| - - v - -| v| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v -| v v v - - v| % C pathyā
% - - v v v| - v - % D correct
tato viditavṛttāntā sā taṃ rūpaśikhābhyadhāt /
na tvayā sudṛganyo 'sti trailokye 'pi dhanurdharaḥ

% v -| v v v - - -| % A pathyā
% -| -| - v v - v - % B correct
% -| v -| v v - -| -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
yena tāto 'py asau viddho bakarūpo maheṣunā /
sa ca hemamayo bāṇaḥ svīkṛtaḥ krīḍayā mayā

% - v| - -||v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v| v| - v v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
tātastu nirvraṇaḥ sadyo mahādaṃṣṭreṇa mantriṇā /
viśalyakaraṇīmukhyamahauṣadhividā kṛtaḥ

% - - v| - v -| - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % D correct
tadyāmi tātaṃ saṃbodhya nayāmyabhyantaraṃ drutam /
tvāmāryaputra nyasto hi tvayyātmāyaṃ mayādhunā

% - - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - - - -| v - v - % D correct
ity uktvā tamavasthāpya tatra śṛṅgabhujaṃ kṣaṇam /
yayau rūpaśikhā pārśvaṃ pituragniśikhasya sā

% -| - -| v v - - v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% v -| - v v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v| - % D correct
tāta śṛṅgabhujo nāma rājasūnurihāgataḥ /
ko 'py ananyasamo rūpakulaśīlavayoguṇaiḥ

% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% -||v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
jāne ko 'py avatīrṇo 'tra devāṃśo na sa mānuṣaḥ /
sa cedbhartā na me syāttattyajeyaṃ jīvitaṃ dhruvam

% - -| -||v v - -| v| % A pathyā
% - - -| v| v| - v - % B correct
% v| - - -| v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
ity uktaḥ sa tayā tatra pitā tāṃ rākṣaso 'bravīt /
mānuṣāḥ putri bhakṣyā nastathāpi yadi te grahaḥ

% -| - -| v| v -| - v| % A pathyā
% v -| -| - v -| v - % B correct
% - v -| - v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v| -| v - % D correct
tadastu rājaputraṃ tam ihaivānāyya darśaya /
tac chrutvā sā yayau rūpaśikhā śṛṅgabhujāntikam

% v - v| - v - -| v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% -| - -| -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
uktvā yathā kṛtaṃ tac ca taṃ nināyāntikaṃ pituḥ /
so 'pi taṃ namramādṛtya tatpitāgniśikho 'bravīt

% - -| v -| v -| -| v| % A pathyā
% -| v - - v -| v - % B correct
% -| v| -| - v - - v| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
dadāmi rājaputraitāṃ tubhyaṃ rūpaśikhāmaham /
yadi madvacanaṃ kiṃcinnātikrāmasi jātucit

% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v v| - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v| - v - % D correct
ity uktavantaṃ taṃ so 'pi prahvaḥ śṛṅgabhujo 'bravīt /
bāḍhamullaṅghayiṣyāmi naivājñāvacanaṃ tava

% -| - v - -| -| -| -| % A ma-vipulā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
iti śṛṅgabhujenoktastuṣṭaḥ so 'gniśikho 'bhyadhāt /
uttiṣṭha tarhi snātvā tvamāgaccha snānaveśmanaḥ

% v v| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - - v| - -| - -| v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
tam evam uktvāvādīt tāṃ sutāṃ rūpaśikhāṃ ca saḥ /
tvaṃ gaccha sarvā bhaginīrādāyāgaccha satvaram

% v| - v| - - - -| -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v -| - v v -| v| - % B correct
% -| - v| - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % D correct
evam agniśikhenoktau tena nirjagmatus tataḥ /
tatheti tāvubhau śṛṅgabhujo rūpaśikhā ca sā

% - v| - v v - - -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% v - v| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v| - % D correct
tatas taṃ sā sudhīḥ śṛṅgabhujaṃ rūpaśikhābhyadhāt /
āryaputra kumārīṇāṃ svasṝṇāmasti me śatam

% v -| -| -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% - v - v| v - - -| % C pathyā
% v - - - v| -| v - % D correct
sarvā vayaṃ sadṛśyaś ca tulyābharaṇavāsasaḥ /
sarvāsāṃ santi kaṇṭheṣu tuyā hāralatāś ca naḥ

% - -| v -| v - -| v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - -| - v| - - v| % C pathyā
% v -| - v v -| v| - % D correct
tattāto melayitvāsmāṃs tvāṃ vimohayituṃ priya /
āsāṃ madhyādabhīṣṭāṃ vaṃ vṛṇīsveti vadiṣyati

% - - -| - v - - -| % A pathyā
% -| v - v v -| v - % B correct
% - -| - - v - -| -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
jānāmy etam ahaṃ tasya vyājābhiprāyam īdṛśam /
sarvāḥ saṃghaṭayaty asmān kimartham ayam anyathā

% - -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
tadā mūrdhni kariṣye ca kaṇṭhād dhāralatām aham /
tadabhijñānalabdhāyāṃ vanamālāṃ mayi kṣipeḥ

% v -| - v| v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
bhautaprāyaś ca tāto 'yaṃ buddhirnāsya vivekinī /
tathā mayyapi mārgo 'sya jātisiddhaḥ kva gacchati

% - - - -| v| - -| -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v -| - v v| - -| v| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tadeṣa vañcanārthaṃ te yadyatkiṃcidvadiṣyati /
aṅgīkṛtya tvayā tattadvācyaṃ me vedmy ahaṃ param

% v - v| - v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - - -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| -| v -| v - % D correct
ity uktvā bhaginīnāṃ sā pārśvaṃ rūpaśikhā yayau /
tathety uktvā ca gatavānsnātuṃ śṛṅgabhujo 'pi saḥ

% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v -| - -| v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v| - % D correct
athāgāt svasṛbhiḥ sākaṃ pārśva rūpaśikhā pituḥ /
so 'pi śṛṅgabhujaśceṭīsnapito 'trāyayau punaḥ

% v - -| v v -| - -| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% -| v| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % D correct
āsāṃ madhyānnijeṣṭāyāḥ prayacchaitāmiti bruvan /
vanamālāṃ dadau śṛṅgabhujāyāgniśikho 'tha saḥ

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v - - - v -| v - % B correct
% v v - -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v| - % D correct
so 'py ādāyaiva tāṃ rūpaśikhāyāḥ kṣiptavān gale /
prāṅmūrdhanyastasaṃketahārayaṣṭer nṛpātmajaḥ

% -||- - - v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
tataḥ so 'gniśikho rūpaśikhāṃ śṛṅgabhujānvitām /
nijagāda vidhāsye vāṃ prātar udvāhamaṅgalam

% v -| -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% v v - v| v - -| -| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
ity uktvā tau ca tāścānyā visasarja sutā gṛham /
kṣaṇāc ca taṃ śṛṅgabhujaṃ samāhūy aivam abravīt

% -| - -| -| v| - - -| % A pathyā
% v v - v| v -| v - % B correct
% v -| v| -| - v v -| % C bha-vipulā
% v - -| - v| - v - % D correct
gacchedaṃ dāntayugalaṃ samādāya purādbahiḥ /
rāśisthaṃ bhuvi tatrādya tilakhārīśataṃ vapa

% - - -| - v v v -| % A na-vipulā
% v - - v| v - v - % B correct
% - - -| v v| - - v| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
tac chrutvā sa tathety uktvā gatvā śṛṅgabhujo 'bravīt /
vigno rūpaśikhāyāstatsāpyevaṃ nijagāda tam

% -| - -| v| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v| - % D correct
āryaputra na kāryaste viṣādo 'tra manāgapi /
gaccha tvaṃ sādhayāmyetadahaṃ kṣipraṃ svamāyayā

% - v - v| v| - - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v - % B correct
% - -| -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % D correct
tac chrutvā tatra gatvā sa dṛṣṭvā rājasutastilān /
rāśisthānvihvalo yāvadaptuṃ prakramate kṛṣan

% -| - -| - v| - -| v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
tāvad dadarśa bhūmiṃ tāṃ kṛṣṭam uptāṃś ca tāṃs tilān /
priyāmāyābalāt sarvān krameṇaiva suvismitaḥ

% - -| v - v| - -| -| % A pathyā
% - v| - -| v| -| v - % B correct
% v - - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
gatvā cāgniśikhāyaitatkṛtaṃ kāryaṃ nyavedayat /
tataḥ sa vañcako bhūyastam abhāṣata rākṣasaḥ

% - -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% v -| v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| v - v v| - v - % D correct
na mamoptaistilaiḥ kāryaṃ gaccha rāśīkuruṣva tān /
tac chrutvopetya tadrūpaśikhāyai so 'bravītpunaḥ

% v| v - - v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v - v| - % B correct
% -| - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| -| v - v - % D correct
sā taṃ visṛjya bhūmiṃ tāṃ sṛṣṭvāsaṃkhyāḥ pipīlikāḥ /
tābhiḥ saṃghaṭayām āsa tilāṃstānnijamāyayā

% -| -| v - v| - -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tad dṛṣṭvaiva punargatvā tasmai so 'gniśikhāya tān /
nyavedayacchṛṅgabhujastilānrāśīkṛtānapi

% -| - - v| v - - -| % A pathyā
% - -| -| v v - v| - % B correct
% v - v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
tataḥ so 'gniśikho mūrkhaḥ śaṭho bhūyo 'py uvāca tam /
ito dakṣiṇato gatvā yojanadvayamātrakam

% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% v -| - -||v - v| - % B correct
% v -| - v v -| - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
asti devakulaṃ śūnyamaraṇye bhadra śāṃbhavam /
tasmin dhūmaśikho nāma bhrātā vasati me priyaḥ

% - v| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v| -| v - % D correct
tatredānīṃ vrajaivaṃ ca veder devakulāgrataḥ /
bho dhūmaśikha dūtas te sānugasya nimantraṇe

% - - - -| v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% -| - v v v| - -| -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
prahito 'gniśikhenāhaṃ śīghramāgamyatāṃ tvayā /
bhāvī rūpaśikhāyā hi prātaḥ pariṇayotsavaḥ

% v v -| v v - - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
etāvad uktvaivātra tvam ihāyāhyadya satvaram /
prātaḥ pariṇayasvaitāṃ sutāṃ rūpaśikhāṃ mama

% - - v| - - - -| v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - - - v| - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
ity uktas tena pāpena tathety uktvā tathaiva ca /
gatvā rūpaśikhāyāstatsarvaṃ śṛṅgabhujo 'bravīt

% -| - -| - v| - - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
sā sādhvī mṛttikāṃ toyaṃ kaṇṭakānagnim eva ca /
dattvā tasmai varāśvaṃ ca nijam evaṃ jagāda tam

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% v v| - -| v - v| - % D correct
etamāruhya turagaṃ natvā devakulaṃ ca tat /
drutaṃ dhūmaśikhasyoktvā tattātoktaṃ nimantraṇam

% - v - - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% v -| - v v - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
āgantavyaṃ tvayā śīghramaśvenānena dhāvatā /
pṛṣṭhato vīkṣitavyaṃ ca muhurvalitakaṃdharam

% - - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % B correct
% - v -| - v - -| v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
paścāttam āgataṃ dhūmaśikhaṃ drakṣyasi cet tataḥ /
tanmārge mṛttikaiṣā te prakṣeptavyātmapṛṣṭhataḥ

% - - v| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v| -| v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tato 'pi paścād āgacchet sa te dhūmaśikho yadi /
tathaiva pṛṣṭhatastyājyaṃ toyam evaṃ tvayāntarā

% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v| -| - v v -| v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
tadapyeṣyati cetkṣepyāstadvadete 'sya kaṇṭakāḥ /
tathāpi cetso 'nupatettanmadhye 'gnimimaṃ kṣipeḥ

% v - - v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% v - v| - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
evaṃ kṛte hi nirdainyastvam ihaiṣyasi mā ca te /
vikalpo bhūd vraja drakṣyasyadya vidyābalaṃ mama

% - -| v -| v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v - v v| -| v| - % B correct
% v - -| -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v -| v - % D correct
ity uktaḥ sa tayā śṛṅgabhujo dhṛtamṛdādikaḥ /
tatheti taddhayārūḍho 'raṇye devakulaṃ yayau

% -| - -| v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tatra vāmasthagaurīkaṃ dakṣiṇasthavināyakam /
dṛṣṭvā natvā ca viśveśamuktaivāgniśikhoditam

% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| - -| v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
nimantraṇavacas tasya tūrṇaṃ dhūmaśikhasya tat /
tataś cacāla caturaṃ pradhāvitaturaṃgamaḥ

% v - v v v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% v -| v - v| v v -| % C na-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
kṣaṇāc ca pṛṣṭhato yāvadvīkṣate valitānanaḥ /
tāvaddhumaśikhaṃ paścādāgataṃ taṃ dadarśa saḥ

% v -| v| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v| - % D correct
cikṣepa cāśu mārge 'sya mṛttikāṃ tāṃ svapṛṣṭhataḥ /
kṣiptayātra tayā madhye sadyo 'bhutparvato mahān

% - - v| - v| - -| v| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - v - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tamullaṅghya kathaṃcittam āgataṃ vīkṣya rākṣasam /
tathaiva pṛṣṭhatastoyaṃ tatsa rājasuto 'kṣipat

% v - - v| v - - v| % A pathyā
% - v -| - v| - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% - v| - v v -| v - % D correct
tena tatrāntarā jajñe velladvīcirmahānadī /
tām apy utīrya katham apy āgate 'sminniśācare

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% -| -| v - v| v v| -| % C na-vipulā
% - v -| - v - v - % D correct
śīghraṃ śṛṅgabhujaḥ paścātkaṇṭakāṃstānavākirat /
tair udbabhūva gahanaṃ vanaṃ madhye sakaṇṭakam

% - -| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% -| - v - v| v v -| % C na-vipulā
% v -| - -| v - v - % D correct
tato 'pi nirgate tasmin rakṣasyagniṃ svapṛṣṭhataḥ /
jahau tena sa jajvāla mārgaḥ satṛṇakānanaḥ

% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - v| v| - - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
taṃ vīkṣya khāṇḍavam iva jvalitaṃ duratikramam /
yayau dhūmaśikhaḥ khinno bhītaś ca sa yathāgatam

% -| - v| - v v| v -| % A na-vipulā
% v v -| v v - v - % B correct
% v -| - v v -| - -| % C pathyā
% - -| v| v| v - v - % D correct
tadā rūpaśikhāmāyāmohitaḥ sa hi rākṣasaḥ /
padbhyāmāgādagāccaiva na sasmāra nabhogatim

% v -| - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v| - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% v| - - v| v - v - % D correct
atha praśaṃsann antas tatpriyāmāyāvijṛmbhitam /
gatabhīrāyayau dhūmapuraṃ śṛṅgabhujaḥ sa tat

% v -| v - -| - -| - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% v v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v -| v| - % D correct
tato rūpaśikhāyai taṃ samarpyāśvaṃ nivedya ca /
yathā kṛtaṃ sa hṛṣṭāyai jagāmāgniśikhāntikam

% v -| - v v - -| -| % A pathyā
% v - - -| v - v| - % B correct
% v -| v -| v| - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
nimantrito mayā gatvā bhrātā dhūmaśikhastava /
ity uktavantaṃ taṃ so 'tra saṃbhranto gniśikho 'bravīt

% v - v -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% -| - v - -| -| -| v| % C ma-vipulā
% - - -| v v -| v - % D correct
yadi tatra gato 'bhūstvamabhijñānaṃ taducyatām /
iti tenoditaḥ śṛṅgabhujo jihmaṃ jagāda tam

% v v| - v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % B correct
% v v| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v| - % D correct
śṛṇvidaṃ vacmyabhijñānaṃ tatra devakule vibhoḥ /
vāme 'sti pārvatī pārśve dakṣiṇe ca vināyakaḥ

% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| v| v - v - % D correct
tac chrutvā vismitaḥ so 'gniśikhaḥ kṣaṇam acintayat /
kathaṃ gato 'pi madbhrātrā śakito naiṣa khāditum

% -| - -| - v -| -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v| v - v - % B correct
% v -| v -| v| - - -| % C pathyā
% v v -| - v| - v - % D correct
tajjāne mānuṣo nāyaṃ devo 'yaṃ ko'pi niścitam /
anurūpas tad eṣo 'stu bhartāsyā duhiturmama

% - - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% v v - -| v| - -| v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
iti saṃcintya taṃ śṛṅgabhujaṃ rūpaśikhāntikam /
kṛtārthaṃ vyasṛjatsvaṃ tu nāṅgabhedaṃ viveda saḥ

% v v| - - v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% v - -| v v - -| v| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
sa ca śṛṅgabhujas tatra gatvā pariṇayotsukaḥ /
bhuktapītastayā sākaṃ kathaṃcidanayanniśām

% v| v| - v v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
prātaś cāgniśikhas tasmai tāṃ sa rūpaśikhāṃ dadau /
ṛddhyā svasiddhyucitayā vidhivadvahnisākṣikam

% - -| - v v -| - -| % A pathyā
% -| v| - v v -| v - % B correct
% - -| v - v v v -| % C na-vipulā
% v v - - v - v - % D correct
kva rākṣasasutā kutra rājaputraḥ kva caitayoḥ /
vivāho bata citraiva gatiḥ prāktanakarmaṇām

% v| - v v v -| - v| % A pathyā
% - v - -| v| - v - % B correct
% v - -| v v| - - v| % C pathyā
% v -| - v v - v - % D correct
sa reje rājasūnustāṃ prāpya rakṣaḥsutāṃ priyām /
peśalāṃ paṅkasaṃbhūtāṃ rājahaṃso 'bjinīm iva

% v| - -| - v - - -| % A pathyā
% - v| - - v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
tasthau ca sa tayā tatra tadekamanasā saha /
bhuñjāno vividhān bhogān rakṣaḥ siddhyupakalpitān

% - -| v| v| v -| - v| % A pathyā
% v - v v v -| v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
gateṣv atha dineṣv atra tāṃ sa rūpaśikhāṃ rahaḥ /
avādīdehi gacchāvo vardhamānapuraṃ priye

% v -| v v| v -| - v| % A pathyā
% -| v| - v v -| v - % B correct
% v - - - v| - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
sā hi svā rājadhānī nas tasyāścaivaṃ pravāsanam /
paraiḥ soḍhuṃ na śaknomi mānaprāṇā hi mādṛśāḥ

% -| -| -| - v - -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - -| v| - - v| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
tanmuñca janmabhūmiṃ tvamatyājyām api matkṛte /
āvedaya pitustaṃ ca haste hemaśaraṃ kuru

% - - v| - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v| - v - % B correct
% - - v v| v - -| v| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
iti śṛṅgabhujenoktā sā taṃ rūpaśikhābravīt /
yadādiśasi tatkāryamāryaputra mayādhunā

% v v| - v v - - -| % A pathyā
% -| -| - v v - v - % B correct
% v - v v v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v| v - v - % D correct
kā janmabhūḥ kaḥ svajanaḥ sarvametadbhavānmama /
na pativyatirekeṇa sustrīṇāmaparā gatiḥ

% -| - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% v| v - v v - - v| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
tātasyāvedanīyaṃ tu naitatso 'smān hi na tyajet /
tasmād aviditaṃ tasya gantavyaṃ krodhanasya naḥ

% - - - - v - -| v| % A pathyā
% - - -| -| v| -| v - % B correct
% - -| v v v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v - v| - % D correct
āgamiṣyati cetpaścādbuddhvā parijanāt tataḥ /
mohayiṣyāmyabuddhiṃ taṃ bhautatulyaṃ svavidyayā

% - v - v v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% - v - - v - -| -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
iti tasyā vacaḥ śrutvā prahṛṣṭaḥ so 'pare 'hani /
dattarājyārdhayānargharatnapūrṇasamudgayā

% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v -| v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tayaivānītataccārusuvarṇaśarayā saha /
āruhya śaravegākhyaṃ tadīyaṃ turagottamam

% v - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % B correct
% - - v| v v - - -| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
vañcayitvā parijanaṃ svairodyānabhramacchalāt /
tataḥ śṛṅgabhujaḥ prāyād vardhamānapuraṃ prati

% - v - -| v v v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% v -| - v v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
gatayordūramadhvānaṃ buddhvā so 'gniśikhastayoḥ /
daṃpatyorāyayau paścānnabhasā rākṣasaḥ krudhā

% v v - - v - - -| % A pathyā
% - -| -| v v - v - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % D correct
tasyāgamanavegotthaṃ śabdaṃ śrutvā ca dūrataḥ /
mārge rūpaśikhā sātha taṃ śṛṅgabhujam abravīt

% - - v v v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - -| - v v -| - v| % C pathyā
% -| - v v v| - v - % D correct
āryaputrāgatastāto nivartayitumeṣa naḥ /
tattvamāsveha niḥśaṅkaḥ paśyainaṃ vañcaye katham

% - v - - v - - -| % A pathyā
% v - v v v - v| - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
naiṣa drakṣyati sāśvaṃ tvāṃ vidyayācchāditaṃ mayā /
ity uktvāśvāvatīrṇā sā puṃrūpaṃ māyayākarot

% - -| - v v| - -| -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% -| - - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
ihāyāti mahadrakṣastattvaṃ tūṣṇīṃ kṣaṇaṃ bhava /
ity uktvā kāṣṭhikaṃ cātra dārvarthaṃ vanam āgatam

% v - - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - v| % C pathyā
% - - -| v v| - v - % D correct
tatkuṭhāreṇa kāṣṭhāni pāṭayantī kilāsta sā /
tadā rūpaśikhā śṛṅgabhuje paśyati sasmite

% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v| - v - % D correct
tāvatso 'gniśikhas tatra prāpyaitāṃ kāṣṭhikākṛtim /
dṛṣṭvāvatīrya gaganānmūḍhaḥ papraccha rākṣasaḥ

% - - -| v v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v - v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
kiṃ bho dṛṣṭau pathānena yāntau strīpuruṣāviti /
tataḥ kathaṃcit khinneva puṃveṣā sā tam abravīt

% -| -| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - - -| -| v| - v - % D correct
na dṛṣṭau kaucidāvābhyāṃ svinnadṛgbhyāṃ pariśramāt /
rakṣaḥpater mṛtasyādya dāhāyāgniśikhasya hi

% v| - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v| - % D correct
āvāṃ kāṣṭhāni bhūyāṃsi pāṭayantāviha sthitau /
tac chrutvā rākṣasaḥ so 'tra mūḍhabuddhirvyacintayat

% - -| - - v| - - v| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| -| v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
aho kathaṃ vipanno 'haṃ tatkiṃ me sutayā tayā /
gacchāmi tāvat pṛcchāmi gṛhe parijanaṃ nijam

% v -| v -| v - -| -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - - v| - -| - - v| % C ma-vipulā
% v -| v v v -| v - % D correct
iti saṃcintya sa gṛhaṃ tūrṇam agniśikho yayau /
bhartrā samaṃ hasantī sā prāgvatprāsthita tatsutā

% v v| - - v| v| v -| % A na-vipulā
% - v| - v v -| v - % B correct
% - -| v -| v - -| -| % C pathyā
% - - - v v| - v - % D correct
kṣaṇāc ca punarapyāgāt sāntarhāsātparicchadāt /
pṛṣṭājjīvantamātmānaṃ śrutvā hṛṣṭaḥ sa rākṣasaḥ

% v -| v| v v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
buddhvā ghoreṇa śabdena dūrāttaṃ punarāgatam /
hayāvatīrṇā pracchādya māyayā pūrvavatpatim

% - -| - - v| - - v| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - v -| - v - v - % D correct
mārgāgatasya kasyāpi lekhahārasya has tataḥ /
lekhamādāya puṃrūpaṃ cakre rūpaśikhā punaḥ

% - - v - v| - - v| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tāvac ca pūrvavatprāptatadrūpāṃ tāṃ sa rākṣasaḥ /
papraccha pathi sastrīkastvayā dṛṣṭaḥ pumāniti

% - -| v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - - v| v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % D correct
tataḥ puruṣarūpā sā śvasantī nijagāda tam /
na tvarāhṛtacittena tādṛkko 'pīkṣito mayā

% v -| v v v - -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v| - % B correct
% -| v - v v - - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
ahamagniśikhenādya raṇe śatruhatena hi /
kiṃciccheṣāsunā rājyaṃ svamarpayitumicchatā

% v v - v v - - v| % A pathyā
% v -| - v v - v| - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
āhvānāya svanagare sthitenocchṛṅkhalasthiteḥ /
bhrāturdhūmaśikhasyeha prahito lekhahārakaḥ

% - - - -| v v v -| % A na-vipulā
% v - - - v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tac chrutvāgniśikhaḥ so 'tra kiṃ hato 'haṃ parairiti /
saṃbhrāntaḥ prayayau bhūyaḥ svagṛhaṃ tadavekṣitum

% -| - - v v -| -| v| % A pathyā
% -| v -| -| v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
ko hataḥ svastha eṣo 'ham ity abodhi tu naiva saḥ /
ko 'py aho tāmasaś citro mūḍhasargaḥ prajāpateḥ

% -| v -| - v| - -| v| % A pathyā
% -| v - v| v| - v| - % B correct
% -||v -| - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
gṛhaṃ prāptaśca tadbuddhvāpyasatyaṃ lokahāsanam /
punaḥ sa nāyayau mohaśrānto vismṛtya tāṃ sutām

% v -| - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% v -| v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| -| v - % D correct
sāpi saṃmohya pitaraṃ prāgvadrūpaśikhā patim /
tam abhyagāt patihitādanyatsādhvyo na jānate

% - v| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - - - v v -| v - % B correct
% v| - v -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v - % D correct
tatas tayā samaṃ śṛṅgabhujaḥ patnyā sa satvaram /
āścaryaturagārūḍho vardhamānapuraṃ yayau

% v -| v -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v| - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
tatra buddhvā tamāyāntaṃ yuktaṃ śṛṅgabhujaṃ tayā /
pitā vīrabhujas tasya hṛṣṭo 'gre niryayau nṛpaḥ

% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% v -| - v v -| - v| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
sa dṛṣṭvā śobhitaṃ vadhvā taṃ śaurim iva bhāmayā /
prāptāṃ tadā navāṃ mene narendro rājyasaṃpadam

% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% -| - v| v v| - v - % B correct
% - -| v -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
aśvāvatīrṇamenaṃ ca pādalagnaṃ savallabham /
utthāpyāliṅgya tanayaṃ harṣabāṣpāmbu bibhratā

% - - v - v - -| v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - - v| - v - % D correct
cakṣuṣeva kṛtodāranirvicchamanamaṅgalaḥ /
prāveśayad rājadhānīṃ sa tato vihitotsavaḥ

% - v - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% v| v -| v v - v - % D correct
kva gato 'bhūstvamityatra tena pṛṣṭaḥ suto 'tha saḥ /
nijamāmūlataḥ śṛṅgabhujo vṛttāntam abravīt

% v| v -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - -| v -| v| - % B correct
% v v - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % D correct
āhūya tatsamakṣaṃ ca bhrātṛbhyastatsamarpayat /
sa nirvāsabhujādibhyastebhyo hemamayaṃ śaram

% - - v| - v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v| - - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % D correct
tatsa buddhvā ca pṛṣṭvā ca teṣu vīrabhujo nṛpaḥ /
vyarajyadanyeṣu suteṣvekaṃ mene ca taṃ sutam

% - v| - -| v| - -| v| % A pathyā
% - v| - v v -| v - % B correct
% v - v - - v| v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v| -| v - % D correct
tataḥ sa rājā matimān samyag evam acintayat /
jāne yathaiṣa vidveṣād abhūd ebhiḥ pravāsitaḥ

% v -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% - v| - v| v - v - % B correct
% - -| v - v| - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
pāpairniraparādho 'pi śatrubhirbhrātṛnāmabhiḥ /
tathaiva nūnameteṣāṃ jananībhirmama priyā

% - - v v v - -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
mātāsya sā guṇavarā nirdoṣā dūṣitā mṛṣā /
tatkiṃ cireṇa paśyāmi yāvadady aiva niścayam

% - - v| -| v v v -| % A na-vipulā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - -| v - v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
ity ālocya yathāvattadīnaṃ nītvābhyagānniśi /
jijñāsurayaśolekhāṃ rājñīṃ tāṃ sa nṛpo 'parām

% -| - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - -| -| v| v -| v - % D correct
tadabhyāgamahṛṣṭā sā madyaṃ tenātipāyitā /
ratāntasuptā vyalapadrājñi tasmin sajāgare

% v - - v v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % D correct
mithyā guṇavarāyāścennāvadiṣyāma dūṣaṇam /
tatkim evamupāyāsyadayaṃ rājādya mām iha

% - -| v v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v| - v - % B correct
% - v| - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| -| v - % D correct
iti tasyā vacaḥ śrutvā suptāyā duṣṭacetasaḥ /
utpannaniścayo rājā krodhādutthāya niryayau

% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
gatvā svāvāsamānāyya sa jagāda mahattarān /
uddhṛtya tāṃ guṇavarāṃ snātāmānayata drutam

% - -| - - v - - v| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - - v| -| v v v -| % C na-vipulā
% - - - v v -| v - % D correct
ayaṃ kṣaṇo hy adyatano jñānināniṣṭaśāntaye /
tasyā bhūgṛhavāsasya kathito 'bhūtkilāvadhiḥ

% v -| v -||- v v -| % A bha-vipulā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tac chrutvā taistathety uktvā gatvā snātā vibhūṣitā /
rājñī guṇavarā kṣipramāninye sā tadantikam

% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v - v - % D correct
tatas tau daṃpatī tīrṇavirahārṇavanirvṛtau /
anyonyāliṅganātṛptau ninyatustāṃ vibhāvarīm

% v -| -| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
avarṇayatsa rājātra devyai tasyai mudā tadā /
taṃ śṛṅgabhujavṛttāntaṃ tadeva nijasūnave

% v - v - v| - - v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| - v v v - - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
sātha prabuddhā rājānaṃ gataṃ buddhvā savākchalam /
saṃbhāvyaivāyaśolekhā viṣādam agamat param

% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
prātaś ca sa nṛpo vīrabhujo guṇavarāntikam /
ānāyayacchṛṅgabhujaṃ sutaṃ rūpaśikhāyutam

% - -| v| v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% v -| - v v - v - % D correct
so 'bhyetya mātaraṃ dṛṣṭvā hṛṣṭo bhūgṛhanirgatām /
tayorvavande caraṇau pitrornavavadhūyutaḥ

% -| - v| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - v v v - v - % D correct
adhvottīrṇaṃ tamāśliṣya putraṃ guṇavarāpi sā /
tāṃ ca snuṣāṃ tathā prāptāmutsavādutsavaṃ yayau

% - - - -| v - - v| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% -| -| v -| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v -| v - % D correct
tataḥ pitur nideśāt sa tasyai śṛṅgabhujo 'bravīt /
vistareṇa svavṛttāntaṃ yac ca rūpaśikhākṛtam

% v -| v -| v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v - -| v - - -| % C pathyā
% -| v| - v v - v - % D correct
tato guṇavarā rājñī sā prahṛṣṭā jagāda tam /
kiṃ kiṃ na rūpaśikhayā kṛtaṃ putra tavānayā

% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% -| v - -| v - v| - % B correct
% -| -| v| - v v v -| % C na-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
hitvā svajīvitaṃ bandhundeśaṃ ceha yadetayā /
trīṇyetāni pradattāni tubhyaṃ citracaritrayā

% - -| v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tvadarthamavatīrṇaiṣā kāpi devī vidhervaśāt /
pativratānāṃ sarvāsāṃ yayā mūrdhni padaṃ kṛtam

% v - v v v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v -| v - % D correct
evam ukte tayā rājñā tadvākyamabhinandati /
rājñi rūpaśikhāyāṃ ca vinayānatamūrdhani

% - v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - v| - v v - -| v| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
āyayau sa tay aiva prāgayaśolekhayā mṛṣā /
dūṣito 'ntaḥpurādhyakṣo bhrāntatīrthaḥ surakṣitaḥ

% - v -| v| v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % B correct
% - v -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
kṣatrā niveditaṃ taṃ ca prahṛṣṭaṃ caraṇānatam /
jñātārtho 'pujayadrājā bhṛśaṃ vīrabhujo 'tha saḥ

% - -| v - v -| -| -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v| - % D correct
tenaivānāyya cānyāstā rājñīratraiva durjanīḥ /
tamevovāca gacchaitā bhūgṛhe nikhilāḥ kṣipa

% - - - - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - - - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v v -| v - % D correct
tac chrutvā tāsu bhītāsu kṣiptāsu kṛpayā nṛpam /
taṃ sā guṇavarā devī pādalagnā vyajijñapat

% -| - -| - v| - - -| % A pathyā
% - - v| v v -| v - % B correct
% -| -| v v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
deva mām eva bhūyo 'pi ciraṃ sthāpaya bhūgṛhe /
prasīda naivametā hi bhītāḥ śaknomi vīkṣitum

% - v| -| - v| - -| v| % A pathyā
% v -| - v v| - v - % B correct
% v - v| - v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
iti prārthya nṛpaṃ tāsāṃ bandhanaṃ sā nyavārayat /
mahatāmanukampā hi viruddheṣu pratikriyā

% v -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v -| -| v - v - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
tatas tāḥ preṣitā rājñā lajjitāḥ svagṛhānyayuḥ /
aniṣṭam api vāñchantyo dīyamānaṃ bhujāntaram

% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% v - v| v v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tāṃ ca rājā guṇavarāṃ bahu mene mahāśayām /
ātmānaṃ ca tayā patnyā kṛtapuṇyamamanyata

% -| v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% v v| - -| v - v - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
athānāyya sutānanyānsa nirvāsabhujādikān /
nirvāsayiṣyan yuktyā tān rājā kṛtakamabhyadhāt

% v - - v| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v| - - v v - v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| v v v - v - % D correct
śrutaṃ mayā vaṇikpāpairbhavadbhiḥ pathiko hataḥ /
tadbhrāntuṃ sarvatīrthāni yāta mā smeha tiṣṭhata

% v -| v -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v -| v - % B correct
% - - -| - v - - v| % C pathyā
% - v| -| - v| - v - % D correct
tac chrutvā taṃ na śekuste nṛpaṃ bodhayituṃ nṛpāḥ /
prabhau haṭhapravṛtte hi kasya pratyāyanā bhavet

% -| - -| -| v| - - -| % A pathyā
% v -| - v v -| v - % B correct
% v -| v - v - -| v| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tatas tān gacchato dṛṣṭvā bhrātṝñ śṛṅgabhujo 'tha saḥ /
kṛpodbhutāśrupūrṇākṣaḥ pitaraṃ taṃ vyajijñapat

% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
tātāparādham ekaṃ tvaṃ kṣamasvaiṣāṃ kṛpāṃ kuru /
ity uktvā pādayos tasya nipapāta sa bhūpateḥ

% - - v - v| - -| -| % A pathyā
% v - - -| v -| v - % B correct
% -| - -| - v -| - v| % C pathyā
% v v - v| v| - v - % D correct
so 'pi matvā narendras taṃ bhūbhṛtbhārasahaṃ sutam /
yaśodayāśritaṃ bālye 'py avatāraṃ harer iva

% -| v| - -| v - -| -| % A pathyā
% - - - v v -| v - % B correct
% v - v - v -| - -||% C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
gūḍhāśayo vairarakṣī vacas tasya tathākarot /
te 'pi taṃ bhrātaraṃ sarve prāṇadaṃ menire nijam

% - - v -| - v - -| % A ra-vipulā
% v -| - v| v - v - % B correct
% -| v| -| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v -| v - % D correct
sarvāḥ prakṛtayo 'py atra tasya śṛṅgabhujasya tam /
guṇātiśayamālokya dadhustadanurāgitām

% - -| v v v -||- v| % A pathyā
% - v| - v v - v| - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
tato 'nyedyurguṇajyeṣṭhaṃ tajjyeṣṭheṣv api satsu saḥ /
pitā vīrabhujo rājā yauvarājye 'bhiṣiktavān

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - - -| v v| - v| - % B correct
% v -| - v v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
sa ca prāptābhiṣekaḥ san digjayāya yayau tataḥ /
vijñapya pitaraṃ sarvair balaiḥ śṛṅgabhujaḥ saha

% v| -| - - v - -| -| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - - v| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
bāhuvīryajitāśeṣavasudhādhipamaṇḍalam /
ādāya cāyayau dikṣu pravikīrya yaśaḥśriyam

% - v - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
tato vahan rājyabhāraṃ praṇatair bhrātṛbhiḥ saha /
niścintabhogasukhitau rañjayan pitarau kṛtī

% v -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% v v -| - v -| v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - v -| v v -| v - % D correct
dānaṃ dadad brāhmaṇebhyas tasthau śṛṅgabhujaḥ sukhī /
rūpavatyārthasiddhyeva sa rūpaśikhayā saha

% - -| v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v| - v v v -| v - % D correct
ity ananyāḥ patiṃ sādhvyaḥ sarvākāramupāsate /
ete gunavarārūpaśikhe śvaśrūsnuṣe yathā

% -| v - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % D correct
iti naravāhanadatto hariśikhamukhataḥ kathāmimāṃ śrutvā /
ratnaprabhāsametaḥ sādhviti jalpaṃstutoṣa param

% v v| v v - v v - -| v v v v v v -| v - v -| - - %
% - - v - v - -| - v v| - - v - v| v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
utthāya cāhnikamathāśu vidhāya gatvā vatseśvarasya nikaṭaṃ sa pituḥ sabhāryaḥ /
bhuktvāparāhṇamativāhya ca gītavādyaiḥ svāntaḥpure sadayito rajanīṃ nināya