Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kathāsaritsāgara · Chapter 12.3

12.3.1

% - -| v - v| v| v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v - v| v - v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaśāṅkavatīlambake dvitīyas taraṅgaḥ /
tṛtīyas taraṅgaḥ /
evaṃ mṛgāṅkadatto 'tra karmasenanṛpātmajām /
tāṃ śaśāṅkavatīṃ prāptukāmo vetālavarṇitām

12.3.2

% - -| v - v - -| v| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% -| v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
gantumujjayinīṃ guptaṃ svanagaryā nivirgamam /
mahāvratikaveṣeṇa so 'mantrayata mantribhiḥ

12.3.3

% - v - v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - v v v - - v| % C pathyā
% -| - v v v| - v - % D correct
ādideśa ca khaṭvāṅgakapālādisamāhṛtau /
sa rājaputraḥ sacivaṃ svair aṃ bhīmaparākramam

12.3.4

% - v - v| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v| - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% -| -| - v v - v - % D correct
tena tac cāhṛtaṃ svasmin gṛhe cārādabudhyata /
mṛgāṅkadattasya pitur mantrī mukhyo 'tra bhūpateḥ

12.3.5

% - v| -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v - v - - v| v -| % C bha-vipulā
% - -| - -| v| - v - % D correct
tatkālaṃ cātra so 'kasmāt saṃcaran harmyapṛṣṭhataḥ /
mṛgāṅkadattas tāmbūlaniṣṭhīvanarasaṃ jahau

12.3.6

% - - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % D correct
sa ca tasyāpatanmūrdhni daivāttatpitṛmantriṇaḥ /
adṛṣṭasya kilādhastāttena mārgeṇa gacchataḥ

12.3.7

% v| v| - - v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v| - - v| - v - % D correct
buddhvā mṛgāṅkadattena muktaṃ niṣṭhīvanaṃ sa tat /
mantrī paribhavakrodhaṃ kṛtasnāno hṛdi nyadhāt

12.3.8

% - -| v - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v| - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% v - - -| v -| v - % D correct
athātrāmaradattasya rājño daivādviṣūcikā /
mṛgāṅkadattajanakasyānyedyurudapadyata

12.3.9

% v - - v v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
tataḥ so 'vasaraṃ labdhvā mantrī taṃ vijane nṛpam /
sahasod bhūtarogārtamavadadyācitābhayaḥ

12.3.10

% v -| -| v v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% v v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
abhicāraḥ prabho bhīmaparākramagṛhe tava /
mṛgāṅkadattenārabdhaḥ kartuṃ tenāsi pīḍitaḥ

12.3.11

% v v - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % B correct
% v - v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - - v| - v - % D correct
mayā cāramukhājjñātaṃ pratyakṣaṃ tac ca dṛśyate /
tannirākuru deśāttaṃ dehādvyādhimivātmajam

12.3.12

% v -| - v v - - -| % A pathyā
% - - -| -| v| - v - % B correct
% - v - v v| - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tac chrutvā sa samudbhrāntaḥ prāhiṇottadavekṣaṇe /
nijaṃ senāpatiṃ bhīmaparākramagṛhaṃ nṛpaḥ

12.3.13

% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v -| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % D correct
sa ca keśakalāpādi labdhvā senāpatis tataḥ /
ānīya tatkṣaṇaṃ tasmai rājñe sākṣādadarśayat

12.3.14

% v| v| - v v - - v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
rājyalubdhaḥ sa putro me drohī nirvāsyatāmitaḥ /
nagaryāḥ sahito 'mātyaistvayādyaivāvilambitam

12.3.15

% - v - -| v| - -| -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
ityādiśatsa taṃ kruddho rājā senāpatiṃ tataḥ /
āśvasto vetti kusṛtiṃ prabhuḥ ko hi svamantriṇām

12.3.16

% - - v - v| -| - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - -| - v| v v -| % C na-vipulā
% v -| -| -| v - v - % D correct
so 'tha senāpatirgatvā rājādeśaṃ nivedya tam /
mṛgāṅkadattaṃ sāmātyaṃ nagaryā nirakālayat

12.3.17

% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v| - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
so 'py apekṣitasaṃpattirhṛṣṭo 'rcitavināyakaḥ /
mṛgāṅkadatto manasā praṇamya pitarau tataḥ

12.3.18

% -||v - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - v| v v -| v - % D correct
ayodhyāto vinirgatya dūraṃ tānsahayāyinaḥ /
pracaṇḍaśaktipramukhānuvāca daśa mantriṇaḥ

12.3.19

% v - - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v - v| v v| - v - % D correct
śaktirakṣitanāmāsti kirātādhipatirmahān /
sabrahmacārī vidyāsu sa ca bālasuhṛnmama

12.3.20

% - v - v v - - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% v| v| - v v - v - % D correct
yuddhabandīkṛtena prāksa hi pitrātmamuktaye /
niyamāya pratinidhistātasyeha samarpyata

12.3.21

% - v - - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v| v| - - v - v - % B correct
% v v - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - - v| v - v - % D correct
mṛte pitari codbhūtagotrajaḥ svabalena saḥ /
madvijñaptena tātena pitrye rājye 'dhiropitaḥ

12.3.22

% v -| v v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v - v| - % B correct
% - - - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tattasya nikaṭaṃ tāvadgacchāmaḥ suhṛdas tataḥ /
krameṇojjayinīṃ yāmastāṃ śaśāṅkavatīṃ prati

12.3.23

% - - v| v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v - v v -| v - % D correct
ity uktavāṃs tathety uktavadbhistaiḥ sacivaiḥ saha /
prayayau sa tataḥ prāpa sāyaṃ caikāṃ mahāṭavīm

12.3.24

% -| - v -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % B correct
% v v -| v| v -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tasyāṃ nirvṛkṣatoyāyāṃ kṛcchrādekamavāpa saḥ /
tīropāntaprarūḍhaikaśuṣkapādapakaṃ saraḥ

12.3.25

% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v| - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
tasminsāṃdhyamanuṣṭhāya vidhiṃ pītvā jalāni saḥ /
śrāntaḥ suṣvāpa sāmātyas tasya śuṣkataroradhaḥ

12.3.26

% - - - v v - - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - -| - - v| - - -| % C pathyā
% - v| - v v - v - % D correct
rātrau ca candraśubhrāyāṃ prabuddhaḥ sa dadarśa tam /
śuṣkavṛkṣaṃ dalaiḥ puṣpaiḥ phalaiścāpūritaṃ kramāt

12.3.27

% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% v - -| v| v - v| - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
pakvāni ca phalānyasya patantyālokya tatkṣaṇam /
prabodhya darśayām āsa sacivebhyas tadadbhutam

12.3.28

% - - v| v| v - - v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v - v| - v -| - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tatas tair vismayāviṣṭaiḥ kṣudhitaiḥ saha tāni saḥ /
phalāni tasya susvādurasāni bubhuje taroḥ

12.3.29

% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v v -| v v| - v| - % B correct
% v - v| - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v -| v - % D correct
bhuktavatsu ca teṣv atra paśyatsvevākhileṣu saḥ /
śuṣkavṛkṣaḥ kṣaṇādviprakumāraḥ samapadyata

12.3.30

% - v - v| v| -| - v| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
pṛṣṭho mṛgāṅkadattena vismitenātha so 'bravīt /
damadhir nāma ko 'pyāsīdayodhyāyāṃ dvijottamaḥ

12.3.31

% - -| v - v - - v| % A pathyā
% - v - - v| -| v - % B correct
% v v -| - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
tasyāhaṃ śrutadhir nāma putraḥ sa ca mayā saha /
durbhikṣe mṛtajāniḥ san bhraman prāpad imāṃ bhuvam

12.3.32

% - - -| v v -| - v| % A pathyā
% - -| v| v| v -| v - % B correct
% - - -| v v - -| -| % C pathyā
% v -| - v| v -| v - % D correct
iha kenāpi dattāni prāpya pañca phalāni saḥ /
kṣutkṣāmas trīṇi me prādāddve cāsthāpayad ātmane

12.3.33

% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% - v| - v| v - v| - % B correct
% - - -| - v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - - v v| - v - % D correct
tataḥ snātuṃ saras toyaṃ gate tasmin phalāny aham /
tānīha bhuktvā niḥśeṣāṇy akārṣaṃ vyājasuptakam

12.3.34

% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
so 'tha snātvāgato buddhvā chadmataḥ kāṣṭhavatsthitam /
māṃ śaptavān bhavehaiva śuṣkavṛkṣaḥ sarastaṭe

12.3.35

% -| -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% -| - v -| v - - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
rātrau ca te puṣpaphalaṃ candravatyāṃ bhaviṣyati /
tarpayitvātithīñjātu phalaiḥ śāpādvimokṣase

12.3.36

% - -| v| -| - v v -| % A bha-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
iti pitrābhiśapto 'haṃ sadyaḥ śuṣkadrumo 'bhavam /
yuṣmadbhuktaphalaścādya cirānmukto 'smi śāpataḥ

12.3.37

% v v| - - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - v v - - v| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
ity uktanijavṛttāntaṃ pṛcchantaṃ śrutadhiṃ tataḥ /
mṛgāṅkadatto 'pi sa taṃ svavṛttāntamabodhayat

12.3.38

% -| - v v v - - -| % A pathyā
% - - -| v v -| v - % B correct
% v - v - -| v| v| -| % C bha-vipulā
% v - - v v - v - % D correct
tataḥ so 'bāndhavo nītāvadhīti śrutadhirdvijaḥ /
mṛgāṅkadattādvṛtavānvaraṃ tadanuyāyitām

12.3.39

% v -| -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% v - v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % D correct
tato nītvā niśāṃ prātastena śrutadhinā saha /
mṛgāṅkadattaḥ sa tataḥ pratasthe sacivānvitaḥ

12.3.40

% v -| - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % B correct
% v - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
gacchaṃś ca sa prāpya vanaṃ karimaṇḍitasaṃjñakam /
dadarśa puruṣān pañca bhūrikeśān durākṛtīn

12.3.41

% - -| v| -| - v| v -| % A bha-vipulā
% v v - v v - v - % B correct
% v - v| v v -| - v| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
upetya praśrayātte ca tamūcurjātavismayam /
kāśipuryāṃ vayaṃ jātā viprā dhenūpajīvinaḥ

12.3.42

% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
te 'vagrahapluṣṭatṛṇāttato deśādidaṃ vanam /
āgatāḥ smo bahutṛṇaṃ durbhikṣe saha dhenubhiḥ

12.3.43

% -| - v - - v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% v -| - - v -| v - % B correct
% - v -| -| v v v -| % C na-vipulā
% - - -| v v| - v - % D correct
iha ca prāptamasmābhir vāpīvāri rasāyanam /
tīrarūḍhadrumabhraśyattriphalānityabhāvitam

12.3.44

% v v| -| - v - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
pibatāṃ tatsadāsmākameṣāṃ kṣīrabhujāṃ satām /
pañca varṣaśatānyasmihnvyatītānyajane vane

12.3.45

% v v -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % D correct
tenedṛśā vayaṃ deva yūyaṃ cātithayo 'dhunā /
asmābhir daivataḥ prāptāstadetāsmākamāśramam

12.3.46

% - - v -| v -| - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - - -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
iti tair arthito gatvā sānugaḥ sa tadāśramam /
mṛgāṅkadattaḥ kṣīrādibhojī tadanayaddinam

12.3.47

% v v| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% v - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
prasthitaś ca tataḥ prātaranyāny api vilokayan /
kautukāni sa saṃprāpa kirātaviṣayaṃ kramāt

12.3.48

% - v -| v| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v| v - v - % B correct
% - v - v| v| - - v| % C pathyā
% v - v v v -| v - % D correct
prāhiṇocchrutadhiṃ cātra svāgamāvedanāsya saḥ /
taṃ kirātapatiṃ mittraṃ śaktirakṣitakaṃ prati

12.3.49

% - v - v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v| - % B correct
% -| v - v v -| - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
so 'pi buddhvā kirāteśo nirgatyāgre tamānataḥ /
mṛgāṅkadattaṃ sāmātyaṃ puraṃ prāveśayannijam

12.3.50

% -| v| - -| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - - v - v - % D correct
tatastenopacaritastasthau tatra sa kāṃścana /
mṛgāṅkadatto divasānuktāgamanakāraṇaḥ

12.3.51

% v - - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - v| v| - v - % B correct
% v - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
svakārye prāptakālaṃ ca sāhāyye śaktirakṣitam /
sthāpayitvātra sajjaṃ tamāmantrya ca nṛpātmajaḥ

12.3.52

% v - -| - v - -| v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% - v - - v| - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v| v - v - % D correct
prātiṣṭhata sa puṇyāhe punarujjayinīṃ prati /
śaśāṅkavatyā hṛtadhīrātmanā dvādaśas tataḥ

12.3.53

% - - v v| v| - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% v - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % D correct
gacchaṃś ca so 'ṭavīṃ prāpya śūnyāṃ tarutalasthitam /
tapasvinaṃ dadarśaikaṃ bhasmājinajaṭābhṛtam

12.3.54

% - -| v| -| v -| - v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
nirāśramapade 'raṇye kimekākīha tiṣṭhasi /
bhagavannity upāgamya sa taṃ papraccha sānugaḥ

12.3.55

% v - v v v -| - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% v v - -| v - - v| % C pathyā
% v| -| - - v| - v - % D correct
so 'tha taṃ tāpaso 'vādīdahaṃ śiṣyo mahāguroḥ /
śuddhakīrtyabhidhānasya nānāmantraughasiddhimān

12.3.56

% -| v| -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - -| v - v - % B correct
% - v - v v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
so 'haṃ kadāpyakaravaṃ svasthāveśaṃ prasaṅgataḥ /
śubhalakṣaṇamāsādya kaṃcitkṣatrakumārakam

12.3.57

% -| -| v - v v v -| % A na-vipulā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
sa kumāraḥ samāviṣṭaḥ pṛṣṭo nānāvidhāni me /
siddhauṣadhirasakṣetrāṇyudīryedamathābravīt

12.3.58

% v| v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - v v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
astīhottaradigbhāge kevalaḥ śiṃśapātaruḥ /
vindhyāṭavyāmadhaścāsya nāgendrabhavanaṃ mahat

12.3.59

% - - - v v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% - - - - v - - v| % C pathyā
% - - v v v -| v - % D correct
tac cārdradhūlipracchannajalaṃ sadupalakṣyate /
madhyāhne haṃsamithunauḥ krīḍadbhiḥ sāmbusārasaiḥ

12.3.60

% -| - v - - - - v % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect? pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% - - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
tatra pārāvatākhyo 'sti nāmnā nāgavaro balī /
tasya devāsuraraṇātprāptaḥ khaḍgo 'styanuttamaḥ

12.3.61

% - v| - - v - -| v| % A pathyā
% - -| - v v -| v - % B correct
% - v| - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % D correct
vaidūryakāntir nāmnā taṃ khaḍgaṃ prāpnoti yo naraḥ /
sa siddhādhipatir bhūtvā vicaratyaparājitaḥ

12.3.62

% - - v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v| - - v v -| - -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
sa cāsiḥ prāpyate vīraiḥ sahāyair ity udīrite /
tenāviṣṭena tasyāhamathākārṣaṃ visarjanam

12.3.63

% v| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v - v - % B correct
% - - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
tato 'nyavimukhaḥ khaḍgaṃ prepsustaṃ pṛthivīmaham /
bhrāntvā sahāyān aprāpya khinno martum ihāgataḥ

12.3.64

% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - -| v - -| - - v| % C ma-vipulā
% - -| - v| v - v - % D correct
etanmṛgāṅkadatto 'tra śrutvā tasmātsa tāpasāt /
ahaṃ sahāyaḥ sāmātyas taveti tam abhāṣata

12.3.65

% - - v - v - -| -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v| v| v - v - % D correct
sa cābhinandya tattena sānugena samaṃ yayau /
tasya nāgasya bhavanaṃ pādalepena tāpasaḥ

12.3.66

% v| - v - v| - - v| % A pathyā
% - v - v| v -| v - % B correct
% - v| - - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - - v| - v - % D correct
tatrābhijñānasaṃprāpte mantrabaddhāsu dikṣu ca /
rātrau mṛgāṅkadattādīnsthāpayitvābhimantritaiḥ

12.3.67

% - - - - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% - -| v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
sarṣapaiḥ prakaṭīkṛtya kṣiptaistaddhūlito jalam /
sa nāgadamanair mantrair homaṃ kartuṃ pracakrame

12.3.68

% - v -| v v - - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% v| - v v v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
vighnāṃścotpātameghādīnmantraśaktyā jigāya saḥ /
tato 'tra niryayau tasmād divyā strī śiṃśapātaroḥ

12.3.69

% - - - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| v| - v -| - -| % C pathyā
% - -| -| - v - v - % D correct
mohamantraṃ paṭhantīva sā ratnābharaṇāravaiḥ /
upetya taṃ kṣaṇāccakre kaṭākṣakṣatamānasam

12.3.70

% - v - -| v - - v| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% v - v| -| v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
hṛtadhair yā ca sā tasya samāliṅgya ghanastanī /
hastādvismṛtamantrasya homabhāṇḍamapātayat

12.3.71

% v v -| -| v| -| - v| % A pathyā
% v - - v| v - v - % B correct
% - - - v v - - v| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
labdhāntaraś ca tatkālaṃ sa nāgo bhavanāttataḥ /
pārāvatākhyaḥ kalpāntaghanāghana ivodagāt

12.3.72

% - - v -| v| - - -| % A pathyā
% v| - -| v v - v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - v v| v - v - % D correct
taṃ dṛṣṭvā nayanajvālāghoraṃ garjitadāruṇam /
sa naṣṭadivyanārīko hṛtsphoṭaṃ prāpa tāpasaḥ

12.3.73

% -| - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v| - v - v - - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
tasminvinaṣṭe tasyātra kṛtasāhāyakānsa tān /
nāgo mṛgāṅkadattādīnaśapacchāntavaikṛtaḥ

12.3.74

% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v - - v - v| - % B correct
% - -| v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
yuṣmābhir etat saṃghātāt kṛtaṃ niṣkāraṇaṃ yataḥ /
viprayuktāstato 'nyonyaṃ kaṃcitkālaṃ bhaviṣyatha

12.3.75

% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
ity uktvāntarhite nāge sarve te tatra tatkṣaṇam /
dhvāntaruddhadṛśo dhvastaśabdaśravaṇaśaktayaḥ

12.3.76

% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% - v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
jagmurmṛgāṅkadattādyā viprayuktā yatas tataḥ /
śāpaprabhāvāt krośantiś cinvantaś ca parasparam

12.3.77

% - - v - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| v| v - v - % D correct
mṛgāṅkadattaś ca tataḥ sa gate rātrivibhrame /
bhrāmyannitastato 'ṭavyāṃ tatrāsītsacivair vinā

12.3.78

% v - v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% v| v -| - v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
gateṣv evaṃ ca māseṣu dvitreṣv atrātha tasya saḥ /
akasmāc chrutadhirvipro vicinvan prāpad antikam

12.3.79

% v -| - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v| - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
sa pādapatitaḥ sāśruḥ śrutadhistaṃ kṛtādaram /
svamantrivārtāṃ pṛcchantaṃ samāśvāsyaivam abhyadhāt

12.3.80

% v| - v v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - - - v| - v - % D correct
na dṛṣṭāste mayā kiṃ tu jāne yāsyanti te prabho /
purīmujjayinīṃ saiva gantavyā vartate hi vaḥ

12.3.81

% v| - - -| v -| -| v| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v - - v v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v -| v| - % D correct
ityādyuktavatā tena preritastadyuto 'tha saḥ /
mṛgāṅkadattaḥ śanakaiḥ prāyādujjayinīṃ prati

12.3.82

% - - - v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v| - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - - v v -| v - % D correct
gacchanstokaiś ca divasair mārgeṇāśaṅkitāgatam /
hṛṣṭo vimalabuddhiṃ sa saṃprāpa nijamantriṇam

12.3.83

% - - - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v v v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
taddarśanodvāṣpadṛśaṃ praṇataṃ parirabhya saḥ /
upaveśya ca papraccha vārtāmitaramantriṇām

12.3.84

% - - v - - v v -| % A bha-vipulā
% v v -| v v - v| - % B correct
% v v - v| v| - - v| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
tato vimalabuddhistaṃ bhṛtyapriyam uvāca saḥ /
na jāne deva kasteṣu kva gato nāgaśāpataḥ

12.3.85

% v -| v v v - - -| % A pathyā
% - - v v| v - v| - % B correct
% v| - -| - v| - - -| % C pathyā
% v| v -| - v - v - % D correct
tvaṃ tu tān prāpsyasīty etad yathā jāne tathā śṛṇu /
tadāhaṃ nāgapāśena dūrākṛṣṭaḥ paribhraman

12.3.86

% -| v| -| - v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
aṭavyāḥ pūrvadigbhāge klāntaḥ kenāpi sādhunā /
āśramaṃ prāpito 'bhūvaṃ maharṣerbrahmadaṇḍinaḥ

12.3.87

% v - -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v -| - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tatra tenarṣiṇā dattaiḥ phalāmbhobhir gataklamaḥ /
paryaṭannāśramādārādadrākṣaṃ bṛhatīṃ guhām

12.3.88

% - v| - - v -| - -| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
praviśya kautukāttasyāṃ dṛṣṭvāntarmaṇimandiram /
pravṛttavānahaṃ jālagavākṣais tatra vīkṣitum

12.3.89

% v - v| - v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - v - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % D correct
tāvat sthitāntaś cakraṃ strī bhrāmayantī sabhṛṅgakam /
bhṛṅgāste 'thāśritā bhedenātrasthau vṛṣagardabhau

12.3.90

% - -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - -| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tābhyāṃ ca vāntau kṣīrāsṛkphenau pītvā yathāśrayam /
dvaye sitāsitā bhūtvā jātāste jālakārakāḥ

12.3.91

% - -| v| - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
svaviṣṭhābhistatas taiś ca dvividhair vividhāḥ kṛtāḥ /
jālapāśāḥ supuṣpaiś ca viṣapuṣpaiś ca saṃgatāḥ

12.3.92

% v - - - v -| -| -| % A pathyā
% v v -| v v -| v - % B correct
% - v - -| v - -| v| % C pathyā
% v v - -| v| - v - % D correct
teṣu pāśeṣu te saktā jālakārā yathāsukham /
śvetakṛṣṇobhayamukhenaitya daṣṭā mahāhinā

12.3.93

% - v| - - v| -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v| - -| v - v - % D correct
nānāghaṭeṣv atha kṣiptās tayā nāryā samutthitāḥ /
punas tathaiva tān eva pāśāñ śliṣṭvā yathātatham

12.3.94

% - - v -| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% v -| v - v| -| - v| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
viṣodvegāc ca tatpuṣpajālastheṣvāraṭatsvatha /
anye 'pi te 'nyajālasthāḥ pravṛttāḥ krandituṃ tadā

12.3.95

% v - - -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v| -| v - - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
tacchabdabhagnadhyānena tatrasthena kṛpālunā /
kenāpi bhālato muktā tato jvālā tapasvinā

12.3.96

% - - v - - - - v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - - v| v - v - % B correct
% - - v| - v -| - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v - % D correct
tayā nirdagdhapāśāste daṇḍaṃ suṣiravaidrumam /
praviśyaiva tadūrdhvasthe līnā jyotiṣi bhāsvare

12.3.97

% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v - - v| v - - -| % C pathyā
% - -| - v v| - v - % D correct
tāvatkvāpi gatā sā strī sacakravṛṣagardabhā /
taddṛṣṭvā vismito yāvat sthito 'haṃ tatra paryaṭan

12.3.98

% - - - v| v -| -| -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% v -| -| - v| - v - % D correct
tāvat puṣkariṇīṃ hṛdyāmapaśyaṃ bhṛṅganāditaiḥ /
ihāpyāgatya vīkṣasvetyāhvayantīmivāmbujaiḥ

12.3.99

% - -| - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % B correct
% v - - - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tīropaviṣṭas tasyāś ca vīkṣe yāvadvanaṃ mahat /
jālāntare vane caiko lubdhakas tatra tena ca

12.3.100

% - - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v| - % D correct
daśabāhuravāpyaikaḥ siṃhapoto vivardhya ca /
anāyatta iti krodhādvanāttasmātpravāsitaḥ

12.3.101

% v v - v v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - - v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
so 'pi siṃhaḥ samākarṇya siṃhāḥ śabdaṃ vanāntare /
tatra gacchanmahāvātenāvakīrṇabhujaḥ kṛtaḥ

12.3.102

% -| v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v| - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v -| v - % D correct
tato lambodareṇaitya puṃsāropitabāhukaḥ /
saṃpāditaḥ sa yātastadvanaṃ kesariṇīkṛte

12.3.103

% v -| - - v - - v| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - - v -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
tatra tasyāḥ kṛte kleśamanubhūya vanāntare /
prāgāttāṃ prāpya tadyuktaḥ sa nijaṃ vanamāgataḥ

12.3.104

% - v| - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v - % B correct
% - - -| - v| - - -| % C pathyā
% v| v -| v v - v - % D correct
sabhāryamāgataṃ taṃ ca dṛṣṭvaiva karimardanam /
vanaṃ samarpya tattasmai lubdhakaḥ sa tato gataḥ

12.3.105

% v - v - v -| -| v| % A pathyā
% - - v| v v - v - % B correct
% v -| v - v| - - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
etadapy ahamālokya gatvāśramapadaṃ tataḥ /
ubhayaṃ tanmahāścaryamavocaṃ brahmadaṇḍine

12.3.106

% - v -| v v - - v| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% v v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
so 'tha prītyā trikālajño munirmāmevam abhyadhāt /
dhanyo 'si darśitaṃ sarvaṃ prasanneneśvareṇa te

12.3.107

% -| -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - -| v| - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v| - % D correct
yā dṛṣṭā strī tvayā tatra sā māyā bhramitaṃ ca yat /
tayā saṃsāracakraṃ tadye bhṛṅgāste ca jantavaḥ

12.3.108

% -| - -| -| v -| - v| % A pathyā
% -| - -| v v -| v| - % B correct
% v -| - - v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - - -| v| - v - % D correct
vṛṣagardabharūpau tau dharmādharmau pṛthakpṛthak /
śritāstadbāntadugdhāsṛgrūpe sukṛtaduṣkṛte

12.3.109

% v v - v v - -| -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
svāsvāśrayotthe saṃsevya bhūtvā ca śvetakalmaṣāḥ /
dvividhā jālakārābha viṣṭabdhā nijavīryataḥ

12.3.110

% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| -| - v - v - % B correct
% v v -| - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
nirmāya dvividhāneva jālapāśānsutādikān /
satpuṣpaviṣapuṣpābhasukhaduḥkhānuṣaṅgiṇaḥ

12.3.111

% - - -| v v - - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
yathāsvaṃ teṣu saṃsaktāḥ kālenoragarūpiṇā /
śubhāśubhābhyāṃ vaktrābhyāṃ hatāḥ putra yathocitam

12.3.112

% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v - v - % D correct
tato ghaṭakarūpāsu nānāyoniṣu māyayā /
strīrūpayā tayā kṣiptās tathaivotthāya te punaḥ

12.3.113

% v -| v v v - - v| % A pathyā
% - - - v v| - v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% v - - - v| -| v - % D correct
tulyāsu patitāḥ śvetakṛṣṇāsvākṛtiṣu dvidhā /
putrādijālapāśeṣu sukhaduḥkhānubandhiṣu

12.3.114

% - - v| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tataḥ kṛṣṇā nijair jālair baddhā duḥkhaviṣārditāḥ /
pravṛttāḥ krandituṃ vignāḥ śaraṇaṃ parameśvaram

12.3.115

% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
taddṛṣṭvā jātavair āgyāste śvetā api jantavaḥ /
prārabdhā nijajālasthāstam evākrandituṃ prabhum

12.3.116

% - - -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| - -| v v| - v - % B correct
% - - -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - - - v -| v - % D correct
tataḥ prabudhya devena tena tāpasarūpiṇā /
jñānāgnijvālayā dagdhapāśāḥ sarve 'pi te kṛtāḥ

12.3.117

% v -| v - v| - - v| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - - - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v| -| v - % D correct
tena vidrumasaddaṇḍarūpamādityamaṇḍalam /
praviśya tattadūrdhvasthaṃ paramaṃ dhāma te śritāḥ

12.3.118

% - v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v - v| - v - - -| % C pathyā
% v v -| - v| -| v - % D correct
naṣṭā ca cakrākāreṇa saṃsāreṇa sahaiva sā /
māyā vṛṣakharākāradharmādharmasamanvitāḥ

12.3.119

% - -| v| - - - - v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - - - v| v - v| - % B correct
% - -| v v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
evaṃ bhramanti saṃsāre śuklakṛṣṇāḥ svakarmabhiḥ /
īśvarārādhanādeva vimucyante ca jantavaḥ

12.3.120

% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - v - - v - - v| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
iti te mohaśāntyarthamīśvareṇa pradarśitam /
vāpījale ca yaddṛṣṭaṃ bhavatā tadidaṃ śṛṇu

12.3.121

% v v| -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v -| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
mṛgāṅkadattabhāvyarthapradarśanamidaṃ jale /
pratibimbamivotpādya kṛtaṃ bhagavatā tava

12.3.122

% v - v - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v -| v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v -| v v v -| v - % D correct
sa hi bālamṛgārātipotatulyo bhujopamaiḥ /
sacivair daśabhir yukto vardhito vanasaṃnibhāt

12.3.123

% v| v| - v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v v -| v v -| - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
deśāllubdhakatulyena pitrā kopātpravāsitaḥ /
avantideśād udbhūtāṃ khyātimanyavanopamāt

12.3.124

% - - - v v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
śaśāṅkavatyās tatsiṃhyā iva śrutvā pradhāvitaḥ /
nāgaśāpena vātena bhraṣṭamantribhujaḥ kṛtaḥ

12.3.125

% v - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
tato vināyakenātra sa lambodararūpiṇā /
saṃghāṭitāmātyabhujaḥ prakṛtisthaḥ punaḥ kṛtaḥ

12.3.126

% v -| v - v - - v| % A pathyā
% v| - - v v - v - % B correct
% - - v - - v v -| % C bha-vipulā
% v v - -| v -| v - % D correct
tato gatvānubhūyātikleśaṃ prāptāṃ tato 'nyataḥ /
tāṃ śaśāṅkavatīṃ siṃhīmādāyātrāgataś ca saḥ

12.3.127

% v -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| v - v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v -| v| - % D correct
tataś ca nikaṭaṃ prāptaṃ vidyutārātivāraṇam /
mṛgāṅkadattasiṃhaṃ taṃ dṛṣṭvā bhāryāsamanvitam

12.3.128

% v -| v| v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v - v - -| -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tatsvadeśavanaṃ tasmai samarpya sakalaṃ svataḥ /
tatpitā lubdhakanibhaḥ sa prayātastapovanam

12.3.129

% - v - v v -| - -| % A pathyā
% v - v| v v -| v - % B correct
% - v -| - v v v -| % C na-vipulā
% -| v - - v - v - % D correct
iti saṃpannavadbhāvi darśitaṃ vibhunā tava /
tadyuṣmānmantriṇo bhāryāṃ rājyaṃ cāpsyati vaḥ prabhuḥ

12.3.130

% v v| - - v - - v| % A pathyā
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - v v| -| v - % D correct
ity ahaṃ munivareṇa bodhitas
tena labdhadhṛtirāśramāttataḥ /
nirgato 'tha śanakair upāvrajann
adya deva militāstvayā saha

12.3.131

% -| v -| v v v - v| - v - % Rathoddhatā (11)
% - v| - v v v - v - v - % Rathoddhatā (11)
% - v -| v| v v -| v - v - % Rathoddhatā (11)
% - v| - v| v v - v -| v - % Rathoddhatā (11)
tasmādabhimatamāpsyasi sacivāṃllabdhvā pracaṇḍaśaktimukhān /
prasthānakālapūjāprasannavighneśvaro niyatam

12.3.132

% - - v v v v - v v| v v - - -| v - v - v v - %
% - - v - v - - v - v - - v -| v v - % Jaghanacapalā (30+27 morae)
iti svasacivāt kṣaṇaṃ vimalabuddhitaḥ so 'dbhutaṃ
niśamya paritoṣavān api mṛgāṅkadattaḥ punaḥ /
vicārya saha tena tām aparamantryavāptyai kramād
avantinagarīṃ prati vrajitavānsvakāryāya ca

Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc