Kathāsaritsāgara · Chapter 10.6
% - -| v| - v v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v| v v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v - v| v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaktiyaśolambake pañcamas taraṅgaḥ /
ṣaṣṭhas taraṅgaḥ /
tataḥ prātaḥ samutthāya piturvatseśvarasya saḥ /
naravāhanadatto 'tra darśanāyāntikaṃ yayau
% v -| - -| v - - v| % A pathyā
% v - - - v - v| - % B correct
% v v - v v - -| v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tatra padmāvatīdevī bhrātari svagṛhāttataḥ /
āgate magadheśasya tanaye siṃhavarmaṇi
% - v| - - v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - v -| v v - - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tatsvāgatakathāpraśnapravādair divase gate /
naravāhanadattaḥ svaṃ bhuktvā mandiramāyayau
% - - v v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v -| v - % B correct
% v v - v v - -| -| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
tatra śaktiyaśaḥ sotkaṃ taṃ vinodayituṃ niśi /
tataḥ sa gomukho dhīmānimāmakathayatkathām
% - v| - v v -| - -| % A pathyā
% -| v - v v -| v - % B correct
% v -| v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
babhūva kvāpi sacchāyo mahānnyagrodhapādapaḥ /
śakuntaśabdaiḥ pathikānviśramāyāhvayanniva
% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v - v - -| v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
tatrāsīn meghavarṇākhyaḥ kākarājaḥ kṛtālayaḥ /
tasyāvamardanāmābhūdulūkādhipatī ripuḥ
% - - -| - v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v v -| v - % D correct
sa tasya kākarājasya tatra rātrāv ulūkarāṭ /
etya kākān bahūn hatvā kṛtvā paribhavaṃ yayau
% v| - v| - v - - v| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
prātaḥ sa kākarājo 'tra sabhājyovāca mantriṇaḥ /
uḍḍīvyaḍīvisaṃḍīvipraḍīvicirajīvinaḥ
% - -| v| - v - -| v| % A pathyā
% v - - - v| - v - % B correct
% - - v - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
sa śatruḥ paribhūyāsmāṃllabdhalakṣyo balī punaḥ /
āpatedeva tattatra pratīkāro nirūpyatām
% v| - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v -| v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
tac chrutvābhāṣatoḍḍīvī śatrau balavati prabho /
anyadeśāśrayaḥ kāryastasyaivānunayo 'thavā
% -| - - - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v -| v - % B correct
% - v - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
śrutvaitad āḍīvy āha sma sadyo na bhayam apy adaḥ /
parāśayaṃ svaśaktiṃ ca vīkṣya kurmo yathākṣamam
% - - v| - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - -| v| v v| -| v - % B correct
% v - v -| v - -| v| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
tato jagāda saṃḍīvī maraṇaṃ deva śobhanam /
na tu praṇamanaṃ śatrorvideśe vāpi jīvanam
% v -| v - v| - - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v| -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % D correct
yoddhavyaṃ tena sākaṃ naḥ kṛtāvad yena śatruṇā /
rājā sahāyavāñ śūraḥ sotsāho jayati dviṣaḥ
% - - -| - v| - -| -| % A pathyā
% v - -| - v| - v - % B correct
% - -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
atha praḍīvī vakti sma na jayyaḥ sa balī raṇe /
saṃdhiṃ kṛtvā tu hantavyaḥ saṃprāpte 'vasare punaḥ
% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% v| - -| v| v -| v - % B correct
% - -| - -| v| - - -| % C pathyā
% - - -| v v -| v - % D correct
cirajīvī tato 'vādītkaḥ saṃdhirdūta eva kaḥ /
āsṛṣṭi vairaṃ kākānāmulūkais tatra ko vrajet
% v v - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% -| - - - v| - v| - % B correct
% - - v| - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - -| - v| -| v - % D correct
mantrasādhyamidaṃ mantro mūlaṃ rājyasya cocyate /
śrutvaitatkākarājastaṃ so 'bravīccīrajīvinam
% - v - v v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - - - - v - - -| % C pathyā
% -| v - - v - v - % D correct
vṛddhastvaṃ vetsi cettanme brūhi tvaṃ kena hetunā /
kākolūkasya vairitvaṃ mantraṃ vakṣyasyataḥ param
% - - -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| -| - v| - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
tac chrutvā kākarājaṃ taṃ cirajīvī jagāda saḥ /
vāgdoṣo 'yaṃ śrutā kiṃ na gardabhākhyāyikā tvayā
% -| - -| - v - -| -| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% - - -| -| v -| -| v| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
kenāpi rajakenaitya gardabhaḥ puṣṭaye kṛśaḥ /
parasasyeṣu mukto 'bhūdācchādya dvīpicarmaṇā
% - - v| v v - - v| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v v - - v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
sa tāni khādan dvīpīti janais trāsān na vāritaḥ /
ekena dadṛśe jātu kārṣikeṇa dhanurbhṛtā
% v| - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v -| - -| v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - v| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
sa taṃ dvīpīti manvānaḥ kubjībhūya bhayānataḥ /
kambalāveṣṭitatanurgantuṃ pravavṛte tataḥ
% v| -| - - v| - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - v - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| v v v -| v - % D correct
taṃ ca dṛṣṭvā tathāyāntaṃ kharo 'yamiti cintayan /
kharastaṃ svarutenoccair vyāharatsasyapoṣitaḥ
% -| v| - -| v - - -| % A pathyā
% v -| v v v| - v - % B correct
% v - -| v v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tac chrutvā gardabhaṃ matvā tam upetya sa kārṣikaḥ /
avadhīccharaghātena kṛtavair aṃ svayā girā
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% v| v - v| v| - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v v -| -| v -| v - % D correct
evaṃ vāgdoṣato 'smākam ulūkaiḥ saha vairitā /
pūrvaṃ hy arājakā āsan kadācid api pakṣiṇaḥ
% - -| - - v -| - v| % A pathyā
% v - -| v v| - v - % B correct
% - -||v - v -| - -| % C pathyā
% v - v| v v| - v - % D correct
te saṃbhūyārabhante sma pakṣirājābhiṣecanam /
sarve kartumulūkasya ḍhaukitacchattracāmaram
% -| - - - v - -| v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
tāvac ca gaganāyātastaddṛṣṭvā vāyaso 'bravīt /
re mūḍhāḥ santi no haṃsakokilādyā na kiṃ khagāḥ
% - -| v| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| -| v - % D correct
yena krūradṛśaṃ pāpamimamapriyadarśanam /
abhiṣiñcatha rājye 'smindhigulūkamamaṅgalam
% - -| - v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % B correct
% v v - v v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
rājā prabhāvavān kāryo yasya nāmaiva siddhikṛt /
tathā ca śṛṇutātraikāṃ kathāṃ vo varṇayāmy aham
% - -| v - v -| - -| % A pathyā
% - v| - - v| - v - % B correct
% v -| v| v v - - -| % C pathyā
% v -| -| - v -| v - % D correct
asti candrasaro nāma mahadbhūrijalaṃ saraḥ /
śilīmukhākhyas tattīre 'pyuvāsa śaśakeśvaraḥ
% - v| - v v -| - v| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% v - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v| v v - v - % D correct
tatrāvagrahaśuṣke 'nyanipāne gajayūthapaḥ /
caturdantābhidhāno 'mbhaḥ pātum āgāt kadācana
% - - - v v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % B correct
% v - - - v - -| -| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
tasya yūthena śaśaka gāhamānena tatra te /
śilīmukhasya bahavaḥ śaśarājasya cūrṇitāḥ
% - v| - - v| v v v| % A na-vipulā
% - v - - v| - v| - % B correct
% v - v - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - - v| - v - % D correct
tato gajapatau tasmin gate so 'tra śilīmukhaḥ /
duḥkhito vijayaṃ nāma śaśaṃ prāhānyasaṃnidhau
% v -| v v v -| - -| % A pathyā
% v -| -| v| v - v - % B correct
% - v -| v v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v - v - % D correct
labdhāsvādo gajendro 'yaṃ punaḥ punarihaiṣyati /
niḥśeṣayiṣyaty asmāṃś ca tadupāyo 'tra cintyatām
% - - - -| v - -| -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% - - v - -| - -| v| % C ma-vipulā
% v v - -| v| - v - % D correct
gaccha tasyāntikaṃ paśya yuktiḥ kāpyasti tena vā /
tvaṃ hi kāryam upāyaṃ ca vetsi vaktuṃ ca yuktimān
% - v| - - v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v| - % B correct
% -| v| - v| v - -| v| % C pathyā
% - v| - -| v| - v - % D correct
yatra yatra gatastvaṃ hi tatra tatrābhavacchubham /
iti sa preṣitastena prītas tatra yayau śanaiḥ
% - v| - v| v - -| v| % A pathyā
% - v| - - v - v - % B correct
% v v| -| - v - - -| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
mārgānusārāt prāptaṃ ca vāraṇendraṃ dadarśa tam /
yathā tathā ca yuktaḥ syāt saṃgamo balineti saḥ
% - - v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - v - -| v - v| - % B correct
% v -| v -| v| - -| -| % C pathyā
% - v -| v v - v| - % D correct
śaśo 'driśikharārūḍho dhīmāṃstamavadadgajam /
ahaṃ devasya candrasya dūtastvāṃ caivamāha saḥ
% v -| v v v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% v -| - - v| - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v| - % D correct
śītaṃ candrasaro nāma nivāso 'sti saro mama /
tatrāsate śaśāsteṣāṃ rājāhaṃ te ca me priyāḥ
% - -| - v v -| - v| % A pathyā
% v - -| v| v -| v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - - -| -| v| -| v - % D correct
ata evāsmi śītāṃśuḥ śaśī ceti gataḥ prathām /
tatsaro nāśitaṃ te ca śaśakā me hatāstvayā
% v v| - - v| - - -| % A pathyā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% - v -| - v -| -| v| % C pathyā
% v v -| -| v - v - % D correct
bhūyaḥ kartāsi cedevaṃ mattaḥ prāpsyasi tatphalam /
etaddūtācchaśāc chrutvā gajendraḥ so 'bravīdbhayāt
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v| - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
naivaṃ kariṣye bhūyo 'haṃ mānyo me bhagavāñ śaśī /
tadehi darśayāmas te yāvat taṃ prārthayeḥ sakhe
% - -| v - -| - -| -| % A ma-vipulā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% v - v| - v - -| -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
ityūcivān sa nāgendramānīya saraso 'ntare /
tatra tasmai śaśaścandrapratibimbamadarśayat
% - - v -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v - % B correct
% - v| - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
taddṛṣṭvā dūrato natva bhayātkampasamākulaḥ /
vanaṃ dvipendraḥ sa yayau bhūyas tatra ca nāyayau
% - - -| - v -| - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% v -| v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - -| - v| v| - v - % D correct
pratyakṣaṃ tac ca dṛṣṭvā sa śaśarājaḥ śilīmukhaḥ /
saṃmānya taṃ śaśaṃ dūtamavasattatra nirbhayaḥ
% - - -| -| v| - -| v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - v| -| v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| - v - % D correct
ity uktvā vāyaso bhūyaḥ pakṣiṇastānabhāṣata /
evaṃ prabhuḥ svanāmnaiva yasya kaścinna bādhate
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - -| v -| v - - v| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
tadulūko divāndho 'yaṃ kṣudro rājyaṃ kuto 'rhati /
kṣudraś ca syādaviśvāsyas tatra caitāṃ kathāṃ śṛṇu
% v v - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - -| -| - v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
kadācitkvāpi vṛkṣe 'hamavasaṃ tatra cāpy adhaḥ /
pakṣī kapiñjalo nāma vasati sma kṛtālayaḥ
% v - - - v| - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v| -| v - % B correct
% - -| v - v -| - v| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
sa kadācid gataḥ kvāpi yāvan na divasān bahūn /
āyāti tāvat tannīḍaṃ tam etya śaśako 'vasat
% v| v - -| v -| - v| % A pathyā
% - -| v| v v -| v - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v| - v| v v -| v - % D correct
dinaiḥ kapiñjalo 'trāgāttato 'sya śaśakasya ca /
nīḍo me tava netyevaṃ vivāda udabhūddvayoḥ
% v -| v - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v| v v - v| - % B correct
% - -| -| v v| - - -| % C pathyā
% v - v| v v - v - % D correct
nirṇetāraṃ tataḥ sabhyamanveṣṭuṃ prasthitāvubhau /
tāvahaṃ kautukāddraṣṭumanvagacchamalakṣitaḥ
% - - - -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
gatvā stokaṃ sarastīre 'hiṃsādhṛtamṛṣāvratam /
dhyānārdhamīlitadṛśaṃ mārjāraṃ tāvapaśyatām
% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - - v - v v v -| % C na-vipulā
% - - -| - v - v - % D correct
etam eva ca pṛcchāvaḥ kiṃ nyāyyamiha dhārmikam /
ity uktvā tau biḍālaṃ tam upetyaivamavocatām
% - v| - v| v| - - -| % A pathyā
% -| - v v v| - v - % B correct
% -| - -| -| v - -| v| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
śṛṇu nau bhagavannyāyaṃ tapasvī tvaṃ hi dhārmikaḥ /
śrutvaitadalpayā vācā biḍālastau jagāda saḥ
% v v| -| v v - - -| % A pathyā
% v - -| -| v| - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% v - - -| v - v| - % D correct
na śṛṇomi tapaḥkṣāmo dūrādāyāta me 'ntikam /
dharmo hy asamyaṅ nirṇīto nihantyubhayalokayoḥ
% v| v - v| v - - -| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% - -||v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v v v - v - % D correct
ity uktvāśvāsya tāvagramānīyaṃ sa biḍālakaḥ /
ubhāvapyavadhītkṣudraḥ sākaṃ śaśakapiñjalau
% -| - - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v - % B correct
% v - - v v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
tadevaṃ nāsti viśvāsaḥ kṣudrakarmaṇi durjane /
tasmādulūko rājāyaṃ na kartavyo 'tidurjanaḥ
% v - -| - v| - - -| % A pathyā
% - v - v v| - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v| - - -| v - v - % D correct
ity uktāḥ pakṣiṇastena vāyasena tatheti te /
abhiṣekamulūkasya nivāryetastato yayuḥ
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - v| v - v| - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
adyaprabhṛti yūyaṃ ca vayaṃ cānyonyaśatravaḥ /
smara yāmītyulūkastaṃ kākamuktvā krudhā yayau
% - - v v v| - -| v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% v v| - - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
kāko 'pi yuktamuktaṃ tu matvā vignastato 'bhavat /
vāṅmātrotpāditāsahyavair ātko nānutapyate
% - -| v| - v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% - - - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% -| - -| - v - v - % D correct
evaṃ vāgdoṣasaṃbhūtaṃ vairaṃ naḥ kauśikaiḥ saha /
ity uktvā kākarājaṃ taṃ cirajīvyavadatpunaḥ
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% - -| -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v - -| -| % C pathyā
% v v - v v - v - % D correct
bahavo balinas te ca jetuṃ śakyā na kauśikāḥ /
bahavo hi jayantīha śṛṇu cātra nidarśanam
% v v -| v v -| -| v| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% v v -| v| v - - v| % C pathyā
% v v| - v| v - v - % D correct
chāgaṃ krītaṃ gṛhītvāṃse grāmāt ko'pi vrajandvijaḥ /
bahubhir dadṛśe mārge dhūrtaiśchāgaṃ jihīrṣubhiḥ
% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v v -| v v -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
ekaś ca tebhya āgatya tam uvāca sasaṃbhramam /
brahman kathamayaṃ skandhe gṛhītaḥ śvā tvayā tyaja
% - -| v| - v| - - v| % A pathyā
% v| v - v| v - v - % B correct
% - -| v v v -| - -| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
tac chrutvā tamanādṛtya sa dvijaḥ prākramadyadā /
tato 'nyau dvāvupetyāgre tadvadeva tamūcatuḥ
% -| - -| v v - - v| % A pathyā
% -| v -| - v - v - % B correct
% v -| -| - v - - -| % C pathyā
% - v - v| v - v - % D correct
tataḥ sasaṃśayo yāvad yāti cchāgaṃ nirūpayan /
tāvad anye trayo 'bhyetya tam evam avadañ śaṭhāḥ
% v -| v - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v| - -| v -| - v| % C pathyā
% v| - v| v v -| v - % D correct
kathaṃ yajñopavītaṃ tvaṃ śvānaṃ ca vahase samam /
nūnaṃ vyādho na vipras tvaṃ haṃsyanena śunā mṛgān
% v -| - - v - -| -| % A pathyā
% - -| v| v v -| v - % B correct
% - -| - -| v| - -| -| % C pathyā
% - v - v| v -| v - % D correct
tac chrutvā sa dvijo dadhyau nūnaṃ bhūtena kenacit /
bhrāmito 'haṃ dṛśaṃ hṛtvā sarve paśyanti kiṃ mṛṣā
% -| - -| -| v -| - -| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% - v -| -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
iti vipraḥ sa taṃ tyaktvā chāgaṃ snātvā gṛhaṃ yayau /
dhūrtāś ca nītvā tam ajaṃ yathecchaṃ samabhakṣayan
% v v| - -| v| -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% - -| v| - -| v| v -| % C bha-vipulā
% v - -| v v - v - % D correct
ity uktvā cirajīvī taṃ vāyaseśvaram abravīt /
tadevaṃ deva bahavo balavantaś ca durjayāḥ
% -| - -| v v - -| -| % A pathyā
% - v - v v| - v - % B correct
% v - -| - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v| - v - % D correct
tasmādbalivirodhe 'sminyadahaṃ vacmi tatkuru /
kiṃcilluñcitapakṣaṃ māṃ tyaktvāsyaiva taroradhaḥ
% - - v v v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v| - v - % B correct
% - - - v v - -| -| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
yūyaṃ girimimaṃ yāta kṛtārtho yāvadevy aham /
tac chrutvā taṃ tathetyatra krudhevolluñcitacchadam
% - -| v v v -| - v| % A pathyā
% v - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
kṛtyādhastaṃ giriṃ prāyātkākarājaḥ sa sānugaḥ /
cirajīvi tu tatrāsītpatitvā svatarostale
% - - - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% v v - v| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
tatas tatrāyayau rātrau sānugaḥ sa ulūkarāṭ /
avamardo na cāpaśyattatraikam apivāyasam
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v -| v| v - v - % B correct
% v v - -| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v - v - % D correct
tāvat sa cirajīvyatra mandaṃ mandaṃ virautyadhaḥ /
śrutvā colūkarājastamavatīrya dadarśa saḥ
% - -| v| v v - - v| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v| v - v| - % D correct
kas tvaṃ kim evaṃbhūto 'sīty apṛcchat taṃ savismayaḥ /
tataḥ sa cirajīvī taṃ rujevālpasvaro 'vadat
% -| -| v| - - - -| -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v - -| -| v - v - % B correct
% v -| v| v v - -| -| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
cirajīvītyahaṃ tasya sacivo vāyasaprabhoḥ /
sa ca dātumavaskandamaicchatte mantrisaṃmatam
% v v - - v -| - v| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v| v| - v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
tatas tanmantriṇo 'nyāṃstānnirbhartsyāhaṃ tam abravam /
yadi pṛcchasi māṃ mantraṃ yadi cāhaṃ matastava
% v -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v| - v - % B correct
% v v| - v v| -| - -| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
tan na kāryo balavatā kauśikendreṇa vigrahaḥ /
kāryastvanunayas tasya nītiṃ cedanumanyase
% -| v| - -| v v v -| % A na-vipulā
% - v - - v| - v - % B correct
% - - v v v -| - v| % C pathyā
% - -| - v v - v - % D correct
śrutvaitacchatrupakṣo 'yamiti krodhātprahṛtya me /
sa kākaḥ svaiḥ samaṃ mittrair mūrkho 'vasthāmimāṃ vyadhāt
% - - - - v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v| - % B correct
% v| - -| -| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
kṣiptvā ca māṃ tarutale kvāpi sānucaro gataḥ /
ity uktvā cirajīvī sa śvasannāsīdadhomukhaḥ
% - -| v| -| v v v -| % A na-vipulā
% - v| - v v -| v - % B correct
% -| - -| v v - -| -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
ulūkarājaś ca tataḥ sa papraccha svamantriṇaḥ /
kimetasya vidhātavyamasmābhiś cirajīvinaḥ
% v - v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% v| - - -| v - v - % B correct
% v - - v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tac chrutvā dīptanayano nāma mantrī jagāda tam /
arakṣyo rakṣyate cauro 'py upakārīti sajjanaiḥ
% -| - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - v| - -| v - v| - % B correct
% v - -| - v -| - -||% C pathyā
% v v - - v| - v - % D correct
tathā hi pūrvaṃ kvāpy āsīdvaṇikko 'i sa kāmapi /
vṛddho 'py arthaprabhāveṇa pariṇinye vaṇiksutām
% v -| v| - -| -| - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - -| v| v| - v - % B correct
% - -||- - v - - v| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
sā tasya śayane nityaṃ jarāto 'bhūtparāṅmukhī /
vyatītapuṣpakāle 'tra bhramarīva tarorvane
% -| - v| v v -| - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v - v - v - -| -| % C pathyā
% v v - v| v - v - % D correct
ekadā cāviśaccauro niśi śayyāsthayostayoḥ /
taṃ dṛṣṭvā sā parāvṛtya tamāśliṣyatpatiṃ bhayāt
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% -| - -| -| v - - v| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tamabhyudayamāścaryaṃ matvā yāvannirīkṣate /
diśas tatra vaṇiktāvatkoṇe cauraṃ dadarśa tam
% v - v v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v| - % D correct
upakāryasi me tattvāṃ na bhṛtyair ghātayāmy aham /
ity uktvā so 'tha cauraṃ taṃ rakṣitvā prāhiṇodvaṇik
% v v - v v| -| - -| % A pathyā
% v| - -| - v -| v - % B correct
% -| - -| -| v| - -| -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
evaṃ rakṣyo 'yamasmākaṃ cirajīvyupakārakaḥ /
ity uktvā dīptanayano mantrī tūṣṇīṃ babhūva saḥ
% - -| - -| v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% -| - -| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tato 'nyaṃ vakranāsākhyaṃ mantriṇaṃ kauśikeśvaraḥ /
sa pṛcchati sma kiṃ kāryaṃ samyagvaktuṃ bhavāniti
% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v - % B correct
% v| - v -| v| -| - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
vakranāsatato 'vādīdrakṣyo 'yaṃ paramarmavit /
asmākametayor vairaṃ śreyase svāmimantriṇoḥ
% - v - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
nidarśanakathā deva śrūyatāmatra vacmi te /
kaścitpratigraheṇa dve gāvau prāpa dvijottamaḥ
% v - v v v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v| - % B correct
% - - v - v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tasya dṛṣṭvātha cauras te gāvau netumacintayat /
tatkālaṃ rākṣasaḥ ko'pi tamaicchatkhādituṃ dvijam
% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tadarthaṃ niśi gacchantau daivāttau caurarākṣasau /
militvānyonyamuktārthau tatra prayayatuḥ samam
% v - -| v v| - - -| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
ahaṃ dhenū harāmyādau tvadgṛhīto hy ayaṃ dvijaḥ /
supto yadi prabuddhastaddhareyaṃ goyugaṃ katham
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -||v -| v - % B correct
% - -| v -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % D correct
maivaṃ harāmy ahaṃ pūrvaṃ vipraṃ no ced vṛthā mama /
bhaved gokhuraśabdena prabuddhe 'smin pariśramaḥ
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% - -| -| -| v -| v - % B correct
% v -| - v v - - -| % C pathyā
% v - -| -| v - v - % D correct
iti praviśya tadviprasadanaṃ caurarākṣasau /
yāvattau kalahāyete tāvat prābodhi sa dvijaḥ
% v -| v - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| - v - v - % B correct
% - - -| v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| -| v - % D correct
utthāyāttakṛpāṇe ca tasminrakṣoghnajāpini /
brāhmaṇe jagmatuścaurarākṣasau dvau palāyya tau
% - - - v v - -| v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - v -| - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v| - % D correct
evaṃ tayor yathā bhedo hitāyābhūddvijanmanaḥ /
tathā bhedo hito 'smākaṃ kākendracirajīvinoḥ
% - -| v -| v -| - -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
ity ukto vakranāsena kauśikendraḥ svamantriṇam /
taṃ ca prākārakarṇākhyamapṛcchatso 'pyuvāca tam
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% -| -| - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v| - % D correct
cirajīvyanukampyo 'yamāpannaḥ śaraṇāgataḥ /
śaraṇāgatahetoḥ prāksvamāmiṣamadācchibiḥ
% v v - v v - -| v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % B correct
% v v - v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
prākārakarṇāc chrutvaitat sacivaṃ krūralocanam /
ulūkarājaḥ papraccha so 'pi tadvad abhāṣata
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - v - -| - - v| % C ma-vipulā
% -| v| - v| v - v - % D correct
tato raktākṣanāmānaṃ sacivaṃ kauśikeśvaraḥ /
tathaiva paripapraccha so 'pi prājño 'bravīdidam
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - v| v v - - v| % C pathyā
% -| -| - -| v - v - % D correct
rājannapanayenaitair mantribhir nāśito bhavān /
pratīyante na nītijñāḥ kṛtāvajñasya vairiṇaḥ
% - - v v v - - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% v - - -| v| - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
mūrkho dṛṣṭavyalīko 'pi vyājasāntvena tuṣyati /
tathā hi takṣā ko 'pyāsīdbhāryābhūttasya tu priyā
% - -| - - v - -| -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v -| v| - -| -| - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v| -| v - % D correct
tāṃ cānyapuruṣāsaktāṃ takṣā buddhvānyalokataḥ /
tattvaṃ jijñāsamānastāṃ bhāryāmavadadekadā
% -| - v v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
priye rājājñayā dūraṃ svavyāpārāya yāmy aham /
tattvayā mama saktvādi pātheyaṃ dīyatāmiti
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% - v -| v v| - - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tatheti dattapātheyastayā nirgatya gehataḥ /
saśiṣyo guptamāgatya tatraiva praviveśa saḥ
% v - v| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v| - v - % B correct
% v - -| - v - - v| % C pathyā
% - - -| v v - v| - % D correct
tadadṛṣṭastu khaṭvāyāstasthau śiṣyayutasthale /
sāpy athānāyayattaṃ svaṃ tadbhāryā parapūruṣam
% v v - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% -| v - - v - -| -| % C pathyā
% - - -| v v - v - % D correct
tena sākaṃ ca khaṭvāyāṃ ramamāṇā patiṃ padā /
spṛṣṭvā kathaṃcit taṃ pāpā mene tatrastham eva tam
% - v| - -| v| - - -| % A pathyā
% v v - -| v -| v - % B correct
% - -| v - -| -| - -| % C ma-vipulā
% - -| - - v| - v| - % D correct
kṣaṇāccopapatis tatra vyākulaḥ pṛcchati sma tām /
brūhi priye kimadhikaṃ priyo 'haṃ tava kiṃ patiḥ
% v - - v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v| - % B correct
% - -| v -| v v v -| % C na-vipulā
% v -| -| v v| -| v - % D correct
tac chrutvā kūṭakuśalā taṃ jāraṃ nijagāda sā /
priyo mama patis tasya kṛte prāṇāṃstyajāmy aham
% -| - -| - v v v -| % A na-vipulā
% -| - -| v v - v| - % B correct
% v -| v v| v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
idaṃ tu cāpalaṃ strīṇāṃ sahajaṃ kriyate 'tra kim /
amedhyam apibhakṣyaṃ syānnāsāṃ syuryadi nāsikāḥ
% v -| v| - v -| - -| % A pathyā
% v v -| v v -| v| - % B correct
% v - v| v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % D correct
etattasyā vacaḥ śrutvā kulaṭāyāḥ sa kṛtrimam /
tuṣṭaḥ śayyātalāttakṣā nirgataḥ śiṣyam abhyadhāt
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v| - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
dṛṣṭvaṃ tvayādya sākṣī tvaṃ mama bhakteyamīdṛśī /
amumevāśritā kāntaṃ tadetāṃ mūrdhnyahaṃ vahe
% - -| v - v| - -| -| % A pathyā
% v v| - - v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v -| v - % D correct
ity uktvā sahasotkṣipya khaṭvāsthāveva tāvubhau /
saśiṣyaḥ sa jaḍo jāyātajjārau śirasāvahan
% -| - -| v v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v - -| v| v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
itthaṃ pratyakṣadṛṣṭe 'pi doṣe kapaṭasāntvataḥ /
mūrkhastuṣyati hāsyatvaṃ nirvivekaś ca gacchati
% - -| - - v - -| v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% - - - v v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
tadeṣa cirajīvī te rakṣyo nāriparigrahaḥ /
upekṣito hy ayaṃ deva hanyādroga iva drutam
% v - v| v v - -| -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v -||v -| - v| % C pathyā
% - - - v| v -| v - % D correct
iti raktākṣataḥ śrutvā kauśikendro 'bravītsa tam /
kurvannasmaddhitaṃ sādhuḥ prāpto 'vasthāsmimāmayam
% v v| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tatkathaṃ syānna saṃrakṣyaḥ kiṃ kuryādekakaśca naḥ /
iti tatsa nirācakre mantrivākyamulūkarāṭ
% - v -| - v| - - -| % A pathyā
% -| - - - v - v| - % B correct
% v v| - v| v - - -| % C pathyā
% - v - v v - v - % D correct
āśvāsayām āsa ca taṃ vāyasaṃ cirajīvinam /
tataḥ sa cirajīvī tamulūkeśaṃ vyajijñapat
% - - v -| - v| v| -| % A bha-vipulā
% - v -| v v - v - % B correct
% v -| v| v v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
kiṃ mamaitadavasthasya jīvitena prayojanam /
tanme dāpaya kāṣṭhāni yāvadagniṃ viśāmy aham
% -| v - v v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% - -| - v v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
ulūkayoniṃ ca varaṃ prārthaye 'haṃ hutāśanam /
tartuṃ vāyasarājasya tasya vairapratikriyām
% v - v - -| v| v -| % A bha-vipulā
% - v -| -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - v| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
ity uktavantaṃ vihasanraktākṣo nijagāda tam /
asmatprabhoḥ prasādāttvaṃ svastha eva kimagninā
% -| - v - -| v v - % A bha-vipulā, pādas compounded?
% - - -| v v - v| - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - v| - v| v - v - % D correct
na ca tvaṃ kauśiko bhāvī yāvatkākatvamasti te /
yādṛśo yaḥ kṛto dhātrā bhavettādṛśa eva saḥ
% v| -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% - v -| -| v -| - -| % C pathyā
% v - - v v| - v| - % D correct
tathā ca prāṅmuniḥ kaścic chyenahastacyutaṃ śiśum /
mūṣikāṃ prāpya kṛpayā kanyāṃ cakre tapobalāt
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v -| v - % B correct
% - v -| - v| v v -| % C na-vipulā
% - -| - -| v - v - % D correct
vardhitāmāśrame tāṃ ca sa dṛṣṭvā prāptayauvanām /
munirbalavate dātumicchannādityamāhvayat
% - v - - v -| -| v| % A pathyā
% v| - -| - v - v - % B correct
% v - v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
baline ditsitāmetāṃ kanyāṃ pariṇayasva me /
ity uvāca sa carṣistaṃ tatas taṃ so 'bravīdraviḥ
% v v -| - v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% -| v - v| v| - - -| % C pathyā
% v -| -| -| v - v - % D correct
matto 'pi balavānmeghaḥ sa māṃ sthagayati kṣaṇāt /
tac chrutvā taṃ visṛjyārkaṃ meghamāhūtavānmuniḥ
% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% v| -| v v v -| v - % B correct
% -| - -| -| v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
aṃ tathaiva ca so 'vādīttenāpyevamavādi saḥ /
matto 'pi balavānvāyuryo vikṣipati dikṣu mām
% -| v - v| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v| - % B correct
% - -| v| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - v v v| - v| - % D correct
ity ukte tena sa munirvayumāhvayati sma tam /
sa tathaiva ca tenoktastam evamavadanmarut
% -| - -| - v| v| v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v v - v v -| v| - % B correct
% v| v - v| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - v v v - v - % D correct
mayāpi ye na cālyante mattas te balino 'drayaḥ /
śrutvaitadekaṃ śailendramāhvayanmunisattamaḥ
% v - v| -| v| - - -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% - - v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tathaiva yāvat taṃ vakti tāvat so 'drir jagāda tam /
mūṣakā balino matto ye me chidrāṇi kurvate
% v - v| - -| -| - v| % A ma-vipulā
% - -| -| -| v - v| - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% -| -| - - v| - v - % D correct
iti krameṇa praty ukto daivatair jñānibhiḥ sa taiḥ /
maharṣirājuhāvaikaṃ mūṣakaṃ vanasaṃbhavam
% v -| v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% - v -| - v -| v| - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
kanyāṃ vadaitām ity uktas tenovāca sa mūṣakaḥ /
kathaṃ pravekṣyati bilaṃ mamaiṣā dṛśyatāmiti
% - -| v - -| -| - -| % A ma-vipulā
% - - - v| v| - v - % B correct
% v -| v - v v| v -| % C na-vipulā
% v - -| - v - v - % D correct
pūrvavanmūṣikaivāstu varamityatha sa bruvan /
munistāṃ mūṣikāṃ kṛtvā tasmai prāyacchadākhave
% - v - - v - - v| % A pathyā
% v v - v v| -| v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
evaṃ sudūraṃ gatvāpi yo yādṛk tādṛg eva saḥ /
tadulūko na jātu tvaṃ cirajīvin bhaviṣyasi
% - -| v - -| - - v| % A ma-vipulā
% -| - -| - v| - v| - % B correct
% v v - -| v| - -| -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
ity uktaścirajīvī sa raktākṣeṇa vyacintayat /
nītijñasya na caitasya rājñānena kṛtaṃ vacaḥ
% -| - - v v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - - v| v| - - v| % C pathyā
% - - - v| v -| v - % D correct
śeṣā mūrkhā ime sarve tatkāryaṃ siddham eva me /
iti saṃcintayantaṃ tam ādāya cirajīvinam
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v| - % B correct
% v v| - - v - -| v| % C pathyā
% - - v| v v - v - % D correct
avicāryaiva raktākṣavākyaṃ tadbalagarvitaḥ /
ulūkarājaḥ sa yayāvavamardo nijaṃ padam
% v v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v - v - % B correct
% v - v - -| v| v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v v - -| v -| v - % D correct
cirajīvī ca taddattamāṃsādyaśanapoṣitaḥ /
tatpārśvastho 'cireṇaiva barhīvābhūtsupakṣatiḥ
% v v - -| v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - - -| v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ekadā tamulūkendramavadaddeva yāmy aham /
āśvāsya kākarājaṃ tamānayāmi svamāspadam
% - v -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v| -| v - % B correct
% - - v| - v - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
yena rātrau nipatyādya yuṣmābhiḥ sa nihanyate /
ahaṃ bhajāmi caitasya tvatprasādasya niṣkṛtim
% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% v -| v - v| - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
yūyaṃ tṛṇādyair ācchādya dvāraṃ nīḍagṛhāntare /
divā tadāpātabhayātsarve tiṣṭhantu rakṣitāḥ
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - v v - v - % B correct
% v -| v - - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
ity uktvā tṛṇaparṇādicchannadvāraguhāgatān /
kṛtvolūkānyayau pārśvaṃ cirajīvī nijaprabhoḥ
% -| - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
tadyuktaś cāyayāvāttavahnidīptacitolmukaḥ /
cañcvā pralambitaikaikakāṣṭhikaiḥ saha vāyasaiḥ
% - - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v| - v - % D correct
āgatyaiva divāndhānāṃ teṣāṃ channaṃ tṛṇādibhiḥ /
ulūkānāṃ guhādvāraṃ jvālayām āsa vahninā
% - - - v| v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% - v -| - v| - v - % D correct
prākṣipattadvadekaikastadānīṃ tāś ca kāṣṭhikaḥ /
samidhyāgniṃ dadāhātra tānulūkānsarājakān
% - v - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| -| v| - v - % B correct
% v - - -| v - - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
vināśya śatruṃ kākendrastadyukto 'tha tutoṣa saḥ /
samaṃ kākakulenāgānnijaṃ nyagrodhapādapam
% v - v| - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v| - % B correct
% v -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
tatrākhyāya dviṣanmadhyavāsavṛttāntamātmanaḥ /
kākendraṃ meghavarṇaṃ taṃ cirajīvyabravīdidam
% - - - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% - - -| - v - -| -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
raktākṣa eva sanmantrī tasyāsīttvadripoḥ prabho /
tasyaivākurvatā vākyaṃ madāndhenāsmyupekṣitaḥ
% - - v| - v| - - -| % A pathyā
% - - - - v -| v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
yadasyākāraṇaṃ matvā vacanaṃ nākarocchaṭhaḥ /
ataḥ so 'panayī mūrkho mayā viśvāsya vañcitaḥ
% v - - - v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v -| -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
vyājānuvṛttyā viśvāsya maṇḍūkā ahinā yathā /
vṛddhaḥ kaś citsukhaṃ prāptumaśaktaḥ puruṣāśraye
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - - -| v v -| v - % B correct
% - -| -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
bhekānahiḥ sarastīre tasmiṃstasthau suniścalaḥ /
tathāsthitaṃ ca taṃ bhekāḥ papracchurdūravartinaḥ
% - - v -| v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v -| v| -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
brūhi kiṃ pūrvavannāsmānaśnātyadya bhavāniti /
iti pṛṣṭastadā bhekaiḥ sa taiḥ provāca pannagaḥ
% - v| -| - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v - v - % B correct
% v v| - - v -| - -| % C pathyā
% v| -| - - v| - v - % D correct
mayā brāhmaṇaputrasya maṇḍūkamanudhāvatā /
bhrāntyā daṣṭo batāṅguṣṭhaḥ sa ca pañcatvamāyayau
% v -| - v v - - v| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v| v| - - v - v - % D correct
tatpitrā cāsmi śāpena bhekānāṃ vāhanīkṛtaḥ /
tad yuṣmān katham aśnāmi pratyutāhaṃ vahāmi vaḥ
% - - -| - v| - - v| % A pathyā
% - - -| - v - v - % B correct
% -| - -| v v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v| - % D correct
tac chrutvā tatra bhekānāṃ rājā vāhasamutsukaḥ /
jalāduttīrya tatpṛṣṭhamārohadgatabhīrmudā
% -| - -| - v| - - -| % A pathyā
% - -| - v v - v - % B correct
% v - - - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % D correct
tatas taṃ vāhanasukhair āvarjya sacivair yutam /
kṛtvāvasannamātmānam uvāca sa sakaitavaḥ
% v -| -| - v v v -| % A na-vipulā
% - - v| v v -| v - % B correct
% - - v - v - - v| % C pathyā
% v - v| v| v - v - % D correct
āhāreṇa vinā deva na gantumahamutsahe /
tanme dehyaśanaṃ bhṛtyo hy avṛttirvartate katham
% - - - v| v -| - v| % A pathyā
% v| - v v v - v - % B correct
% - -| - v v -| - -||% C pathyā
% v - - - v -| v - % D correct
tac chrutvā bhekarājastamavocadvāhanapriyaḥ /
kāṃścitparimitāṃstarhi bhuṅkṣva me 'nucarāniti
% -| - -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % B correct
% - - v v v - - v| % C pathyā
% - v| -| v v - v - % D correct
tataḥ kramātsa maṇḍūkānahiḥ svecchamabhakṣayat /
tadvāhanābhimānāndhaḥ sehe bhekapatiḥ sa tat
% v -| v - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v| - % D correct
evaṃ madhyapraviṣṭena mūrkhaḥ prājñena vañcyate /
mayāpyanupraviśyaivaṃ deva tvadripavo hatāḥ
% - -| - - v - - v| % A pathyā
% - -| - - v| - v - % B correct
% v - v - v - - -| % C pathyā
% - -| - v v -| v - % D correct
tasmānnītividā rājñā bhavitavyaṃ kṛtātmanā /
yathecchaṃ bhujyate bhṛtyair hanyate ca parair jaḍaḥ
% - - - v v -| - -| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - v -| v| v -| v - % D correct
śrīriyaṃ ca sadā deva dyūtalīleva sacchalā /
vārivīcīva capalā madireva vimohinī
% - v -| v| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% - v - - v| v v -| % C na-vipulā
% v v - v| v - v - % D correct
sa dhīrasya sumantrasya rājño nirvyasanasya ca /
viśeṣajñasya sotsāhā pāśabaddheva tiṣṭhati
% v| - - v| v - - v| % A pathyā
% - -| - v v - v| - % B correct
% v - - - v| - - -| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
tadidānīmavahitastvaṃ vidvadvacane sthitaḥ /
nihatārātisukhitaḥ śādhi rājyamakaṇṭakam
% v v - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% -| - - v v -| v - % B correct
% v v - - v v v -| % C na-vipulā
% - v| - v v - v - % D correct
ity ukto mantriṇā meghavarṇaḥ sa cirajīvinā /
saṃmānya taṃ kākarājaścakre rājyaṃ tathaiva tam
% -| - -| - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v - v - % B correct
% - - v| -| - v - - % C ra-vipulā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v| - % D correct
ity uktvā gomukho bhūyo vatseśasutam abhyadhāt /
tadevaṃ prajñayā rājyaṃ tiryagbhir api bhujyate
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - v v v| - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - v| v v| - v - % D correct
niṣprajñāstvavasīdanti lokopahasitāḥ sadā /
tathā ca jaḍadhīrbhṛtyo babhūvāḍhyasya kasyacit
% - - - v v - - v| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% v -| v| v v - - -| % C pathyā
% v - - - v| - v - % D correct
so 'jānannapi tasyāṅge jānāmītyabhimānataḥ /
sphāraṃ dadau maurkhyabalātprabhostvacamapāṭayat
% -| - - v v| - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% - -| v -| - v v - % C bha-vipulā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
tatas tena parityaktaḥ svāmināvasasāda saḥ /
ajānāno haṭāt kurvan prājñamānī vinaśyati
% v -| - v| v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v| - % B correct
% v - - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
idaṃ ca śrūyatām anyanmālave bhrātarāv ubhau /
viprāv abhūtām advaidhaṃ tayoḥ pitryam abhūd dhanam
% v -| -| - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% v -| - v| v -| v - % D correct
vibhajyamāne cārthe 'sminnyūnādhikavivādinau /
stheyīkṛta upādhyāyaśchāndasastāvabhāṣata
% v - v - -| - -| - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% - - v v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
vastu vastu same dve dve ardhe kṛtvā vibhajyatām /
yuvābhyāṃ yena naiva syānnyūnādhikakṛtaḥ kaliḥ
% - v| - v| v -| -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v - -| - v| - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v -| v - % D correct
tacchruvā veśmaśayyādibhāṇḍaṃ sarvaṃ paśūnapi /
ekamekaṃ dvidhā kṛtvā mūḍhau vibhajataḥ sma tau
% - v -| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - v - -| v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v| - % D correct
ekā dāsī tayor āsītsāpi tābhyāṃ dvidhā kṛtā /
tadbuddhvā daṇḍitau rājñā sarvasvaṃ tāvubhāvapi
% - -| - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
dvau lokau nāśayantyevaṃ mūrkhā mūrkhopadeśataḥ /
tasmānmūrkhānna seveta prājñaḥ seveta paṇḍitān
% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
asaṃtoṣo 'pi doṣāya tathā cedaṃ niśamyatām /
āsan pravrājakāḥ kecid bhikṣāsaṃtoṣapīvarāḥ
% v - - -| v| - - v| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
tāndṛṣṭvā puruṣāḥ kecidanyonyaṃ suhṛdo 'bruvan /
aho bhikṣāśino 'pyete pīnāḥ pravrājakā iti
% - - -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % B correct
% v -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v -| v - % D correct
ekas teṣu tato 'vādīt kautukaṃ darśayāmi vaḥ /
ahaṃ kṛśīkaromy etān bhuñjānān api pūrvavat
% - -| - v| v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v - v| - % B correct
% v -| v - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v v| - v - % D correct
ity uktvā sa nimantryaitān kramāt pravrājakān gṛhe /
ekāhaṃ bhojayām āsa ṣaḍrasāhāram uttamam
% -| - -| v| v - - -| % A pathyā
% v -| - - v -| v - % B correct
% - - -| - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v| - v - % D correct
te 'tha mūrkhāstadāsvādaṃ smaranto bhaikṣabhojanam /
na tathābhilaṣanti sma tena durbalatāṃ yayuḥ
% -| v| - - v - - -| % A pathyā
% v - -| - v - v - % B correct
% v| v - v v - -| v| % C pathyā
% - v| - v v -| v - % D correct
tataḥ pradarśya suhṛdāṃ dṛṣṭvā tatsaṃnidhau ca tān /
pravrājakāṃstadāhāradāyī sa puruṣo 'bravīt
% v -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v -| v| - % B correct
% - - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v -| v - % D correct
tadā bhaikṣeṇa saṃtuṣṭā hṛṣṭapuṣṭā ime 'bhavan /
adhunā tadasaṃtoṣaduḥkhāddurbalatāṃ gatāḥ
% v -| - - v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v -| v - % B correct
% v v -| v v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v v -| v - % D correct
tasmātprājñaḥ sukhaṃ vāñchansaṃtoṣe sthāpayenmanaḥ /
lokadvaye 'py asaṃtoṣo duḥsahāśrāntaduḥkhadaḥ
% - - - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - v -||v - - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
iti tenānuśiṣṭāste suhṛdo duṣkṛtāspadam /
asaṃtoṣaṃ jahuḥ kasya satsaṅgo na bhavecchubhaḥ
% v v| - - v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - - -| v -| - v| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
ayaṃ suvarṇamugdhaś ca devedānīṃ niśamyatām /
pumān kaścij jalaṃ pātuṃ taḍāgamagamadyuvā
% v -| v - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v -| - -| v -| - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
sa jaḍo 'nokahasthasya svārṇacūḍasya pakṣiṇaḥ /
suvarṇavarṇaṃ tatrāmbhasyapaśyatpratibimbakam
% v| v -| - v - - -| % A pathyā
% - v - - v| - v - % B correct
% v - v - -| - - - % C ma-vipulā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % D correct
suvarṇamiti matvā tadgrahītuṃ praviveśa tam /
taḍāgaṃ na ca tatprāpa dṛṣṭanaṣṭaṃ cale jale
% v - v v v| - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v| - % B correct
% v - -| v| v| - - v| % C pathyā
% - v - -| v -| v - % D correct
āruhyāruhya ca jale sa tat paśyan praviśya tat /
punaḥ punas taḍāgāmbho jighṛkṣur nāpa kiṃcana
% - - - - v| v| v -| % A na-vipulā
% v| -| - -| v - v| - % B correct
% v -| v -| v - - -| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
pitrā ca svena dṛṣṭo 'tha pṛṣṭo ninye gṛhaṃ jaḍaḥ /
tāṃ dṛṣṭvā pratimāṃ toye khagaṃ vidrāvya bodhitaḥ
% - -| -| - v| - -| v| % A pathyā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% -| - -| v v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
nirvimarśā mṛṣājñānair muhyantyevamabuddhayaḥ /
upahāsyāḥ pareṣāṃ ca śocyāḥ sveṣāṃ bhavanti ca
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - - - v v - v - % B correct
% v v - -| v - -| v| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
ayaṃ cānyo mahāmūrkhavṛttānto 'tra niśamyatām /
kasyāpyuṣṭro 'vasanno 'bhūdbhāreṇa vaṇijo 'dhvani
% v -| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| v| v - v - % B correct
% - - - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v -| v - % D correct
sa bhṛtyānabravītkaṃciduṣṭraṃ gatvānyamānaye /
kritvāhaṃ yo 'sya karabhasyārdhaṃ bhārādito haret
% v| - - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % B correct
% - - -| -| v| v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % D correct
meghāgame yathāvastrapeṭāsvetāsu na spṛśet /
ambhaścasrmāṇi yuṣmābhis tathā kāryamiha sthitaiḥ
% - - v -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| -| v - % B correct
% - - - - v| - - -| % C pathyā
% v -| - v v -| v - % D correct
ity uṣṭrapārśve 'vasthāpya bhṛtyāṃs tasmiṃs tato gate /
vaṇijy akasmād unnamya prārebhe varṣituṃ ghanaḥ
% -| - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% - -| - -| v -| v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - -| - v -| v - % D correct
tathā kāryaṃ yathā nāmbhaḥ peṭācarmāṇi saṃspṛśet /
iti naḥ svāminā proktamityālocyātha te jaḍāḥ
% v -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% v v| -| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v| -| v - % D correct
kṛṣṭvā vastrāṇi peṭābhyas tais te tāny abhyaveṣṭayan /
carmāṇi tena vastrāṇi vineśus tena vāriṇā
% - -| - - v| - - -| % A pathyā
% -| -| -| - v - v - % B correct
% - - v| - v| - - v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
pāpāḥ kimatra sakalo vastraugho nāśito 'mbhasā /
ityāgato 'tha sa vaṇikkruddho bhṛtyānabhāṣata
% - -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% - - -| - v -| v - % B correct
% - - v -| v| v| v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v - v - % D correct
vayaivādiṣṭamudakātpeṭācarmābhir akṣaṇam /
doṣas tatra ca ko 'smākamiti te 'pi tam abhyadhuḥ
% v - - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - - - - v| - v - % B correct
% - -| - v| v| -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v v| -| v| v| - v - % D correct
carmasvārdreṣu naśyanti vastrāṇīti mayoditam /
vastrāṇām eva rakṣārthamuktaṃ vo na tu carmaṇām
% - - - - v| - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - -| - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v| v| - v - % D correct
ity uktvā cānyakarabhanyastabhāro vaṇiktataḥ /
sa gatvā svagṛhaṃ bhṛtyānsarvasvaṃ tānadaṇḍayat
% -| - -| - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % B correct
% v| - -| v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % D correct
evam ajñātahṛdayās mūrkhāḥ kṛtvā viparyayam /
ghnanti svārthaṃ parārthaṃ ca tādṛgdadati cottaram
% - v| - - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| - -| v - -| v| % C pathyā
% - - v v v| - v - % D correct
ayaṃ cāpūpikāmugdhaḥ saṃkṣepeṇa niśamyatām /
krīṇāti smādhvagaḥ kaś citpaṇenāṣṭāvapūpakān
% v -| - - v - - -| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% - - -| - v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v - v - % D correct
teṣāṃ ca yāvat ṣaḍbhuṅkte tāvan mene na tṛptatām /
saptamenātha bhuktena tṛptis tasyodapadyata
% - -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - v - - v| - - v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
tataścakranda sa jaḍo muṣito 'smi na kiṃ mayā /
eṣa evādito bhukto 'pūpo yenāsmi tarpitaḥ
% v - - - v| v| v -| % A na-vipulā
% v v -| v| v| -| v - % B correct
% - v| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
nāśitāḥ kiṃ vṛthaivānye mayā haste na kiṃ kṛtāḥ /
iti śocan kramāt tṛptim ajānañ jahase janaiḥ
% - v -| -| v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v| -| v - % B correct
% v v| - -| v -| - v| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
... /
...
kaścid dāso hi vaṇijā mūrkhaḥ kenāpy abhaṇyata /
rakṣes tvaṃ vipaṇīdvāraṃ kṣaṇaṃ geham viśāmy aham
% - -| - -| v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v - v - % B correct
% - -| -| v v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v -| v - % D correct
ity uktavati yāte 'smin vaṇiji dvārapaṭṭakam /
vipaṇīto gṛhītvāṃse dāso draṣṭum agān naṭam
% -| - v v v| - -| -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v v - -| v - - -| % C pathyā
% - -| - v| v -| v - % D correct
āgacchaṃś ca tato dṛṣṭvā vaṇijā tena bhartsitaḥ /
tvaduktaṃ rakṣitaṃ dvāraṃ mayedamiti so 'bravīt
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v v -| - v| - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% v - v v v| -| v - % D correct
ity anarthāya śabdaikaparo 'tātparyavijjaḍaḥ /
evaṃ ca mahiṣīmugdham apūrvaṃ śṛṇutādhunā
% -| v - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% - -| v| v v - - v| % C pathyā
% v - -| v v - v - % D correct
kasyacinmahiṣaḥ kaiścidgrāmyair grāmasya bāhyataḥ /
nītvā vaṭatalaṃ bhillavāṭe vyāpādya bhakṣitaḥ
% - v - v v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % B correct
% - -| v v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
tena gatvātha vijñapto mahiṣasvāminā nṛpaḥ /
grāmyānānāyayām āsa sa tānmahiṣabhakṣakān
% - v| - - v| - - -| % A pathyā
% v v - - v -| v - % B correct
% - - - - v -| - v| % C pathyā
% v| - v v v - v - % D correct
tatsamakṣaṃ sa rājāgre mahiṣasvāsmyabhāṣata /
taḍāganikaṭe deva nītvā vaṭataroradhaḥ
% - v - -| v| - - -| % A pathyā
% v v - - v - v - % B correct
% v - v v v -| - v| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
ebhir me mahiṣo hatvā bhakṣitaḥ paśyato jaḍaiḥ /
tac chrutvānyeṣu teṣveko vṛddhamūrkho 'bravīdidam
% - -| -| v v -| - -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% -| - - - v| - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
taḍāga eva nāsty asmin grāme na ca vaṭaḥ kvacit /
mithyā vakty eṣa mahiṣaḥ kva hato bhakṣito 'sya vā
% v - v| - v| -| - -| % A pathyā
% - -| v| v| v -| v - % B correct
% - -| -| - v| v v -| % C na-vipulā
% v| v -| - v -| v| - % D correct
śrutvaitanmahiṣasvāmī so 'bravīnāsti kiṃ vaṭaḥ /
taḍāgaś ca sa pūrvasyāṃ diśi grāmasya tasya vaḥ
% - - - v v - - -| % A pathyā
% -| v - - v| -| v - % B correct
% v - -| v| v| - - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v| - % D correct
aṣṭamyāṃ ca sa yuṣmābhir bhakṣito mahiṣo 'tra me /
ity uktastena sa punarvṛddhamūrkho 'bravīdidam
% - - -| v| v| - - -| % A pathyā
% - v -| v v -| v| - % B correct
% -| - - - v| v| v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - -| v - v - % D correct
pūrvā digeva nāstyasmadgrāme nāpyaṣṭamī tithiḥ /
etac chrutvā hasanrājā tamāhotsāhayañjaḍam
% - -| v - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v -| v - % B correct
% - -| - -| v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
tvaṃ satyavādī nāsatyaṃ kiṃcidvadasi tanmama /
satyaṃ brūhi sa yuṣmābhiḥ kiṃ bhukto mahiṣo na vā
% -| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - v v v| - v - % B correct
% - -| - v| v| - - -| % C pathyā
% -| - -| v v -| v| - % D correct
etac chrutvā jaḍo 'vādīnmṛte pitari vatsaraiḥ /
tribhir jāto 'smi tenaiva śikṣito 'smyuktipāṭavam
% - -| - -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v| - v - % B correct
% v -| - -| v| - - v| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tadasatyaṃ mahārāja na kadācidvadāmy aham /
bhukto 'sya mahiṣo 'smābhir anyadvakti mṛṣāhyasau
% v v - -| v - - v| % A pathyā
% v| v - - v -| v - % B correct
% - -| v| v v -| - v| % C pathyā
% - - - v| v - v - % D correct
śrutvaitatsānugo rājā hāsaṃ roddhuṃ sa nāśakat /
niryātya mahiṣaṃ tasya tāṃś ca grāmyānadaṇḍayat
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v| - v - % B correct
% - - v| v v -| - v| % C pathyā
% -| -| - - v - v - % D correct
ity aguhyaṃ nigūhante guhyaṃ prakaṭayanti ca /
maurkhyābhimānenādātum mūrkhāḥ pratyayam ātmani
% -| v - -| v - - -| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% - - v - - - - -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - v v| - v - % D correct
kaṃciddaridraṃ gṛhiṇī caṇḍī mūrkham abhāṣata /
prataḥ pitṛgṛhaṃ yāsyāmyutsave 'mi nimantritā
% - - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% - -| - v| v - v - % B correct
% v -| v v v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v - v - % D correct
tattvayotpalamālaikā nānītā cetkuto 'pi me /
tan na bhāryāsmi te nāpi bhartā mama bhavāniti
% - v - v v - - -| % A pathyā
% - - -| - v -| v| - % B correct
% -| v| - - v| -| - v| % C pathyā
% - -| v v| v - v - % D correct
tatas tadarthaṃ rātrau sa rājakīyasaro yayau /
tatpraviṣṭaś ca ko 'sīti dṛṣṭvāpṛcchyata rakṣakaiḥ
% v -| v - -| - -| v| % A ma-vipulā
% - v - v v -| v - % B correct
% - v - -| v| -| - v| % C pathyā
% - - - v v| - v - % D correct
cakrāhvo 'smīti ca vadan baddhvā nītaḥ prage sa taiḥ /
rājāgre pṛcchyamānaś ca cakravākarutaṃ vyadhāt
% - - -| - v| v| v -| % A na-vipulā
% - -| - -| v -| v| - % B correct
% - - -| - v - -| v| % C pathyā
% - v - v v -| v - % D correct
tataḥ sa rājñā kathitaḥ svayaṃ pṛṣṭo 'nubandhataḥ /
mūrkhaḥ kathitavṛttānto mukto dīno dayālunā
% v -| v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
kaścic ca mūḍhadhīrvaidyaḥ kenāpyūce dvijanmanā /
kakudaṃ mama putrasya kubjasyābhyantaraṃ naya
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v v -| v v| - - v| % C pathyā
% - - - - v -| v - % D correct
etac chrutvābravīdvaidyo daśa dehi paṇānmama /
dadāmi te daśaguṇānsādhayāmi na cedidam
% - -| - - v - - -| % A pathyā
% v v| - v| v - v - % B correct
% v - v| -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v - v| v| - v - % D correct
evaṃ kṛtvā paṇaṃ tasmād gṛhītvā tān paṇān dvijāt /
sa taṃ svedādibhiḥ kubjam arujat kevalaṃ bhiṣak
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% v - -| -| v -| v - % B correct
% v| -| - - v -| - v| % C pathyā
% v v -| - v -| v - % D correct
na cāśakat spaṣṭayituṃ dadau daśaguṇān paṇān /
ko hi kubjam ṛjūkartuṃ śaknuyād iha mānuṣam
% v| - v -| - v v -| % A bha-vipulā
% v -| v v v -| v - % B correct
% -| v| - v| v - - -| % C pathyā
% - v -| v v| - v - % D correct
hāsāyaivamaśakyārthapratijñānavikatthanam /
tadīdṛśair mūḍhamārgaiḥ saṃcareta na buddhimān
% - - - v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - v v - v - % B correct
% v - v -| - v - -| % C ra-vipulā
% - v - v| v| - v - % D correct
iti bhadramukhāt sa gomukhākhyāt
sacivān mugdhakathāṃ niśamya rātrau /
naravāhanadattarājaputraḥ
sumatiḥ prītamanās tutoṣa tasmai
% v v| - v v -| v| - v - - %
% v v -| - v v -| v - v| - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
% v v - v v - v - v - - %
% v v -| - v v -| v - v| - - % ardhasama: Mālabhāriṇī (11, 12)
abhajac ca sa tatkathāvinodāc
chanakaiḥ śaktiyaśaḥ samutsuko 'pi /
śayanīyam upāgato 'tha nidrāṃ
savayobhiḥ sahito nijair vayasyaiḥ
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0