Kathāsaritsāgara · Chapter 10.10
% - -| - v v v v -| - v v - - v -| v - v| v - %
% v v -| v v| v v - v v - -| - - v -| - - % Āryā (30+27 morae): vipulā
iti mahākaviśrīsomadevabhaṭṭaviracite kathāsaritsāgare śaktiyaśolambake navamas taraṅgaḥ /
daśamas taraṅgaḥ /
tato 'nyedyuḥ punarnaktaṃ vinodārthaṃ sa gomukhaḥ /
naravāhanadattāya kathāmetāmavarṇayat
% v -| - -| v - - -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% v v - v v - - v| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
dhāreśvarābhidhe śaive siddhakṣetre purāvasat /
upāsyamāno bahubhiḥ śiṣyaiḥ ko'pi mahāmuniḥ
% - - v - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - v| v - v - % D correct
so 'bravījjātu śiṣyānsvānyuṣmāsu yadi kenacit /
apūrvamīkṣitaṃ kiṃcicchrutaṃ vā tannivedyatām
% -| v - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v v| - v - % B correct
% v - v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| -| - v - v - % D correct
ity ukte tena muninā śiṣya eko jagāda tam /
mayā śrutamapūrvaṃ yattadākhyāmi niśamyatām
% -| - -| - v| v v -| % A na-vipulā
% - v| - -| v - v| - % B correct
% v -| v v v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - v| v - v - % D correct
vijayākhyaṃ mahākṣetraṃ kaśmīreṣv asti śāṃbhavam /
tatra pravrājakaḥ kaścidāsīdvidyābhimānavān
% v v - -| v - - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
jayī sarvatra bhūyāsam ity āśaṃsan praṇamya saḥ /
śaṃbhuṃ pratasthe vādāya pravrāṭ pāṭaliputrakam
% v -| - - v| - - v| % A pathyā
% -| - - -| v - v| - % B correct
% - -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
gacchaṃś ca mārge 'tikrāmanvanāni sarito girīn /
prāpyāṭavīṃ pariśrānto viśaśrāma tarostale
% - -| v| - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% v - v| v v -| v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v - - v| v - v - % D correct
kṣaṇāc ca vāpīśiśire tatra dūrādhvadhūsaram /
dadarśa dhārmikaṃ daṇḍakuṇḍikāhastamāgatam
% v -| v| - - v v -| % A bha-vipulā
% - v| - - v - v - % B correct
% v - v| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % D correct
kutastvaṃ kutra yāsīti niṣaṇṇo 'tra ca tena saḥ /
pravrājakena pṛṣṭastamityabhāṣita dhārmikaḥ
% v - -| - v| - - v| % A pathyā
% v - -| v| v| - v| - % B correct
% - - v - v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v| - v - % D correct
āgato 'haṃ sakhe vidyākṣetrātpāṭaliputrakāt /
kaśmīrānyāmi tatratyāñjetuṃ vādena paṇḍitān
% - v -| -| v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - - v v - v - % B correct
% - - - - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
śrutvaitaddhārmikavacaḥ sa parivrāḍacintayat /
ihaiko na jito 'yaṃ cenmayā pāṭaliputrakaḥ
% - - - - v v v -| % A na-vipulā
% v| v - - v - v - % B correct
% v - -| v| v -| -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
tat tatra gatvā jeṣyāmi katham anyān bahūn aham /
ity ālocya sa taṃ pravrāḍ ākṣipyāha sma dhārmikam
% -| - v| - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v| - -| v -| v - % B correct
% -| - - v| v| -| - -| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
viparītamidaṃ kiṃ te vada dhārmika ceṣṭitam /
kva dhārmiko mumukṣustvaṃ kva vādī vyasanāturaḥ
% v v - v v -| -| -| % A pathyā
% v v| - v v| - v - % B correct
% v| - v -| v - - -| % C pathyā
% v| - -| v v - v - % D correct
vādābhimānabandhena saṃsārānmokṣamicchasi /
śamayasyagninoṣmāṇaṃ śītaṃ haṃsi himena ca
% - - v - v - - v| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% v v - - v - - -| % C pathyā
% - -| - v| v - v| - % D correct
uttitīrṣasi pāṣāṇanāvā mūḍha mahodadhim /
vātena jvalitaṃ vahniṃ nivārayitumīhase
% - v - v v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % B correct
% - - -| v v -| - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
brāhmaṃ śīlaṃ kṣamā nāma kṣātramāpannarakṣaṇam /
mumukṣuśīlaṃ ca śamaḥ kalaho rakṣasāṃ smṛtam
% - -| - -| v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% v v -| - v -| v - % D correct
tasmācchāntena dāntena bhavitavyaṃ mumukṣuṇā /
nirastadvandvaduḥkhena saṃsārakleśabhīruṇā
% - - - - v| - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% v - - - v - - v| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
ataḥ śamakuṭhāreṇa cchindhīmaṃ bhavapādapam /
hetuvādābhimānāmbusekaṃ tasya tu mā sma dāḥ
% v -| v v v - - -| % A pathyā
% - - -| v v - v - % B correct
% - v - - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v| -| v| - % D correct
ity ukto dhārmikastena parituṣṭaḥ praṇamya tam /
gururbhavānmamety uktvā jagāma sa yathāgatam
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% v v - -| v - v| - % B correct
% v - v - v -| - -| % C pathyā
% v - v| v| v - v - % D correct
pravrāḍḍhasansthito 'traiva tarumūle tadantarāt /
yakṣasyālāpamaśṛṇotkrīḍato bhāryayā saha
% - - v - v -| - v| % A pathyā
% v v - -| v - v - % B correct
% - - - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v -| - v -| v - % D correct
karṇaṃ dadāti yāvac ca sa pravrāṭ tāvad atra saḥ /
yakṣaḥ puṣpasrajā bhāryāṃ narmaṇā tāmatāḍayat
% - -| v - v| - -| v| % A pathyā
% -| - -| - v| - v| - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
tāvac ca mṛtakalpaṃ sā kṛtvātmānaṃ śaṭhā mṛṣā /
tasthau tatparivāraś ca muktākrando jhagityabhūt
% - -| v| v v - -| -| % A pathyā
% - - - -| v -| v - % B correct
% - -| - v v - -| v| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
cirāccāgatajīveva sā dṛśāvudamīlayat /
kiṃ tvayā dṛṣṭamiti tāṃ yakṣo 'prākṣīttataḥ patiḥ
% v - - v v - - v| % A pathyā
% -| v - v v - v - % B correct
% -| v -| - v v v| -| % C na-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
atha mithyaiva sāvocattvayāhaṃ mālayā yadā /
abhyāhatā tadāpaśyaṃ kṛṣṇaṃ puruṣamāgatam
% v v| - - v| - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v -| v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% - -| v v v - v - % D correct
pāśahastaṃ jvalannetraṃ prāṃśumūrdhvaśiroruham /
bhayānakaṃ nijacchāyāmalinīkṛtadiktaṭam
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% v - v -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - v v - v - % D correct
tena nītāhamabhavaṃ duṣṭena yamamandiram /
tyajitāsmi ca tatratyaistaṃ nivāryādhikāribhiḥ
% - v| - - v v v -| % A na-vipulā
% - - v| v v - v - % B correct
% v v - v| v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| v - - v - v - % D correct
evam tayokte yakṣiṇyā hasan yakṣo jagāda tām /
aho vinendrajālena strīṇāṃ ceṣṭā na vidyate
% - -| v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% v -| v - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v| - v - % D correct
ko mṛtyuḥ kusumāghātādāvṛttiḥ kā yamālayāt /
mūḍhe pāṭaliputrastrīvṛttānto 'nukṛtastvayā
% -| - -| v v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| -| v - v - % B correct
% - -| - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v - v - % D correct
tasmin hi nagare rāja yo 'sti siṃhākṣanāmakaḥ /
tadbhāryā mantrisenānīpurohitabhiṣagvadhūḥ
% - -| v| v v -| - v| % A pathyā
% -| v| - - v - v - % B correct
% - - -| - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % D correct
sahādāya trayodaśyāṃ śuklapakṣe kadācana /
sanāthīkṛtataddeśāmāgāddraṣṭuṃ sarasvatīm
% v - - -| v - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
tatra tanmārgamilitaiḥ sarvāḥ kubjāndhapaṅgubhiḥ /
vyādhitair ity ayācyanta bhūpālapramukhāṅganāḥ
% - v| - - v v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v -| -| v - - v| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
rogāturāṇāṃ dīnānāmauṣadhaṃ naḥ prayacchata /
yena mucyāmahe rogātkurutārtānukampanam
% - - v - -| - - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v -| -| v - v - % B correct
% - v| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v - v - % D correct
samudralaharīlolo vidyutsphuritabhaṅguraḥ /
jīvaloko hy ayaṃ yātrādyutsavakṣaṇasundaraḥ
% v - v v v - - -| % A pathyā
% - - v v v - v - % B correct
% - v - -||v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v - v v - v - % D correct
tadasāre 'tra saṃsāre sāraṃ dīneṣu yā dayā /
kṛpaṇeṣu ca yaddānaṃ guṇavān kva na jīvati
% v v - -| v| - - -| % A pathyā
% - -| - - v| -| v - % B correct
% v v - v| v| - - -| % C pathyā
% v v -| v| v| - v - % D correct
āḍhyasya kiṃ ca dānena suhitasyāśanena kim /
kiṃ ca ndanena śītāloḥ kiṃ dhanena himāgame
% - - v| -| v| - - v| % A pathyā
% v v - - v - v| - % B correct
% -| -| v - v| - - -| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
tadetānuddharata naḥ kṛpaṇānāmayāpadaḥ /
ity uktā vyādhitaistaistā nṛpabhāryādayo 'bruvan
% v - - - v v v| -| % A na-vipulā
% v v - - v - v - % B correct
% -| - -| - v - - -| % C pathyā
% v v - - v -| v - % D correct
suṣṭhūpapannaṃ jalpanti kṛpaṇā vyādhitā ime /
sarvasvenāpyato 'smābhiḥ kāryameṣāṃ cikitsitam
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v -| - v -| v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
evamanyonyamālapya devīmabhyarcya yoṣitaḥ /
vyādhitāṃstānsvabhavanānyāninyustāḥ pṛthakpṛthak
% - v - - v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - v - - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % D correct
svabhartṝn prerya teṣāṃ ca mahāsattvān mahauṣadhaiḥ /
cikitsāṃ kārayām āsur nottasthuś ca tadantikāt
% v - -| - v| - -| v| % A pathyā
% v - - -| v - v - % B correct
% v - -| - v -| - -| % C pathyā
% - - -| v| v - v - % D correct
sahavāsāc ca tair eva saṅgamudbhūtamanmathaiḥ /
tathā yayustāḥ saṃsāraṃ tanmayaṃ dadṛśuryathā
% v v - -| v| -| - v| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% v -| v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - v -| v v - v - % D correct
kva rogiṇo 'mī kṛpaṇā bhartāraḥ kva nṛpādayaḥ /
iti na vyamṛśattāsāṃ manmathāndhīkṛtaṃ manaḥ
% v| - v -| -| v v -| % A bha-vipulā
% - - -| v| v - v - % B correct
% v v| -| v v - - -| % C pathyā
% - v - - v -| v - % D correct
tataś ca tā asaṃbhāvyarogisaṃbhogasaṃbhavaiḥ /
nakhadantakṣatair yuktāḥ patayo dadṛśurnijāḥ
% v -| v| -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - - v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v v -| v v - v - % D correct
te ca bhūpālatanmantrisenāpatimukhādayaḥ /
tadācakhyuḥ sasaṃdehāḥ parasparamatandritāḥ
% -| v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - v v v - v - % D correct
tato rājābravīdanyānyūyaṃ saṃprati tiṣṭhata /
ahamadya nijāṃ bhāryāṃ tāvat pṛcchāmi yuktitaḥ
% v -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - v v| - v - % B correct
% v v - v| v -| - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v - % D correct
ity uktvā tānvisṛjyaiva gatvā vāsagṛhaṃ ca saḥ /
pradarśitasnehabhayo bhāryāṃ papraccha tāṃ nṛpaḥ
% -| - -| - v - - v| % A pathyā
% - -| - v v -| v| - % B correct
% v - v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v| -| v - % D correct
daṣṭaḥ kenādharo 'yaṃ te kṣatau kena nakhaiḥ stanau /
satyamākhyāsi cedasti śreyas te nānyathā punaḥ
% - -| - - v -| -| -| % A pathyā
% v -| - v| v -| v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - -| -| - v -| v - % D correct
ity uktvā tena rājñā sā rājñī kṛtakam abravīt /
avācyam apy athanyāhaṃ vacmyāścaryamidaṃ śṛṇu
% -| - -| - v| - -| -| % A pathyā
% - -| v v v| - v - % B correct
% v - v| -| v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
citrabhitterito rātrau pumāṃścakragadādharaḥ /
nirgatyaivopabhuṅkte māṃ prātaścātraiva līyate
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - - - v - -| -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
yadaṅgaṃ candrasūryābhyām apidṛṣṭaṃ na jātu me /
tatredṛgetya kriyate tenāvasthā sthite tvayi
% v - -| - v - - -| % A pathyā
% v v - -| v| - v| - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - - - -| v -| v - % D correct
etattasyāḥ saduḥkhāyā iva śrutvā vaco nṛpaḥ /
pratyeti sma tathā mūrkho māyāmāśaṅkya vaiṣṇavīm
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
śaśaṃsa mantryādibhyaś ca tebhyas te 'pi tathā jaḍāḥ /
matvācyutopabhuktās tā bhāryās tūṣṇīṃ kilābhavan
% v - v| - - - -| v| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| -| v| v -| v - % B correct
% - - v - v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
ityasatyaikaracanācaturāḥ kustriyaḥ śaṭhāḥ /
vañcayante jaḍamatīnnāhaṃ mūrkhastu tādṛśaḥ
% - v - - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v v -| - v -| v - % B correct
% - v - -| v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - -| - - v| - v - % D correct
iti yakṣo bruvan bhāryāṃ sa vilakṣīcakāra tām /
tac ca pravrājako 'śrauṣīt sarvaṃ tarutale sthitaḥ
% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% v| v - - v - v| - % B correct
% -| -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| v v v -| v - % D correct
tataḥ kṛtāñjaliryakṣaṃ taṃ sa pravrāḍ vyajijñapat /
bhagavannāśramaprāptastavāhaṃ śaraṇāgataḥ
% v -| v - v - - -| % A pathyā
% -| -| - -| v - v - % B correct
% v v - - v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
tatkṣamasvāparādhaṃ me tvadvaco yanmayā śrutam /
ity uktaḥ satyavacanāttasya yakṣastutoṣa saḥ
% - v - - v - -| -| % A pathyā
% - v -| - v -| v - % B correct
% -| - -| - v v v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% - v| - - v - v| - % D correct
sarvasthānagatākhyo 'haṃ yakṣastuṣṭastavāsmi ca /
gṛhāṇa varamityūce pravrāḍ yakṣeṇa tena saḥ
% - - - v v - -| -| % A pathyā
% - - - - v - v| - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% - -| - - v| - v| - % D correct
manyumasyāṃ svabhāryāyāṃ mā kṛthā eṣa eva me /
varo 'stviti tamāha sma sa pravrāḍapi guhyakam
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% -| v -| - v| - v| - % B correct
% v -| v v| v - -| v| % C pathyā
% -| - - v v| - v - % D correct
tataḥ sa yakṣo 'vādīttaṃ tuṣṭo 'smi sutarāṃ tava /
tadeṣa te varo datto mayānyaḥ prārthyatāmiti
% v -| v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - -| v| v v -| v - % B correct
% v - v| -| v -| - -| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
tataḥ pravrājako 'vādīttarhyayaṃ me 'paro varaḥ /
adyaprabhṛti putraṃ māṃ jānītaṃ daṃpatī yuvām
% v -| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v -| v - % B correct
% - - v v v| - -| -| % C pathyā
% - - -| - v -| v - % D correct
śrutvaitatsa sabhāryo 'pi pratyakṣībhūya tatkṣaṇam /
yakṣastam abravīdbāḍhaṃ putra putrastvamāvayoḥ
% - - - v| v - -| -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v| - v - - -| % C pathyā
% - v| - - v - v - % D correct
asmastprasādānna ca te bhaviṣyati vipatkva cit /
vivāde kalahe dyūte vijayī ca bhaviṣyasi
% - - v - - v| v| -| % A bha-vipulā
% v - v v| v - v| - % B correct
% v - -| v v -| - -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
ity ukvāntarhitaṃ yakṣaṃ taṃ praṇamyativāhya ca /
rātrimatrāyayau pravrāṭ sa taṃ pāṭaliputrakam
% -| - - - v -| - -| % A pathyā
% -| v - v v - v| - % B correct
% - v - - v -| - -| % C pathyā
% v| -| - v v - v - % D correct
tatra dvāḥsthamukhenāntas tasmai siṃhākṣabhūbhṛte /
kaśmīrāgatam ātmānam ākhyāti sma sa vādinam
% - -| - v v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - - - v v| - - v| % C pathyā
% - - -| v| v| - v - % D correct
anujñātapraveśaś ca tenāsthāne mahībhujā /
praviśyātra sthitānvādāyācikṣepa sa paṇḍitān
% v - - - v - -| v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% v - - -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - v| v| - v - % D correct
jitvā vādena tānyakṣavaramāhātmyato 'khilān /
rājāgre sa punasteṣāṃ cakārākṣepamīdṛśam
% - -| - - v| - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % B correct
% - - -| v| v - - -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
citrabhittervinirgatya gadācakradharaḥ pumān /
daṣṭādharauṣṭhīṃ daśanaiḥ kṣatastanataṭāṃ nakhaiḥ
% - v - - v - - v| % A pathyā
% v - - v v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - v v v -| v - % D correct
kṛtvopabhujya rātrau māṃ tadbhittāveva līyate /
etatkimiti vaḥ pṛcchāmyuttaraṃ me 'tra dīyatām
% - - v - v| - -| -| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% - - v v v| -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| -| v| - v - % D correct
etac chrutvā vaco nātra budhāḥ prativaco daduḥ /
paramārthamajānānā anyonyānanadarśinaḥ
% - -| - -| v -| - v| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% v v - v v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
tato rājā sa siṃhākṣaḥ svayam eva tam abravīt /
yadetaduktaṃ bhavatā tadācakṣva tvam eva naḥ
% v -| - -| v| - - -| % A pathyā
% v v| - v| v| - v - % B correct
% v - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% v - - -| v| - v| - % D correct
etac chrutvā sa rājñe 'smai pravrāṭ sarvaṃ śaśaṃsa tat /
tadbhāryāvyājacaritaṃ yakṣādaśrāvi tena yat
% - -| - -| v| - -| -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - - - v v v -| % C na-vipulā
% - - - - v| - v| - % D correct
na tatkuryādabhiṣvaṅgaṃ pāpajñaptyekahetave /
strībhiḥ kadācana janastamityūce nṛpaṃ ca saḥ
% v| - - - v - - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| v - v v| v - % C na-vipulā, pādas compounded?
% v - - -| v -| v| - % D correct
tuṣṭastasmai nijaṃ rājyaṃ rājā datumiyeṣa saḥ /
sa tu svadeśaikarataḥ pravrāṭ tannāgrahīdyadā
% - - - -| v -| - -| % A pathyā
% - -| v v v - v| - % B correct
% v| -| v - - v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v - v - % D correct
tadā saṃmānayām āsa rājā ratnotkareṇa tam /
āttaratnaḥ sa kaśmīrān pravrāṭ svaṃ deśam āgamat
% v -| - - v -| - v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - v - -| v| - - -| % C pathyā
% - -| -| - v| - v - % D correct
tatra yakṣaprasādena sa nirdainyaḥ sukhaṃ sthitaḥ /
ityākhyāya sa śiṣyastaṃ mahāmunim abhāṣata
% - v| - - v - - v| % A pathyā
% v| - - -| v -| v - % B correct
% - - - v| v| - - -| % C pathyā
% v - v v| v - v - % D correct
ahaṃ pravrājakāttasmādevaṃ tac chrutavāniti /
tataḥ sa vismitaḥ sānyaśiṣyaściramabhūnmuniḥ
% v -| - - v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| -| v v - v - % B correct
% v -| v| - v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% - - v v v - v - % D correct
ity uktvā gomukho bhūyo vatseśātmajam abravīt /
evametāni kustrīṇāṃ ceṣṭitāni ca vedhasaḥ
% -| - -| - v -| - -| % A pathyā
% - - - v v| - v - % B correct
% - v - - v| - - -| % C pathyā
% - v - v| v| - v - % D correct
vicitrāṇi sadā deva lokasya caritāni ca /
iyaṃ ca śrūyatāmanyā nāryekādaśamārikā
% v - - v| v -| - v| % A pathyā
% - - v| v v - v| - % B correct
% v -| -| - v - - -| % C pathyā
% - - - v v - v - % D correct
grāmavāsī pumānāsītkuṭumbī ko'pi mālave /
tasyodapādi duhitā dvitriputrakanīyasī
% - v - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % B correct
% - - v - v| v v -| % C na-vipulā
% - v - v v - v - % D correct
tasyāṃ ca jātamātrāyāṃ bhāryā tasya vyapadyata /
tato 'lpair divasais tasya putra eko vyapādi ca
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v - % B correct
% v -| -| v v -| - v| % C pathyā
% - v| - -| v - v| - % D correct
tasminvipanne bhrātāsya vṛṣaśṛṅgahato mṛtaḥ /
so 'tha kanyāṃ kuṭumbī tāṃ nāmnā cakre trimārikām
% - - v - -| - - v| % A ma-vipulā
% v v - v v -| v - % B correct
% -| v| - -| v - -| -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
trayo 'nayā lakṣaṇayā jātayā māritā iti /
kālena yauvanasthāṃ tāṃ pitustasmādayācata
% v -| v -| - v v -| % A bha-vipulā
% - v -| - v -| v - % B correct
% - - v| - v - -| -| % C pathyā
% v - - - v - v - % D correct
trimārikām āḍhyaputraḥ kaścit tadgrāmasaṃbhavaḥ /
pitā ca tasmai prādāttāṃ sa yathāvat kṛtotsavaḥ
% v - v -| - v - -| % A ra-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% v -| v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v| v - -| v - v - % D correct
tena bhartrā sahāraṃsta kālaṃ kam apitatra sā /
acirāc ca tatas tasyāḥ sa bhartā pañcatāmagāt
% - v| - -| v - - v| % A pathyā
% - -| v| v v - v| - % B correct
% v v -| v| v -| - -| % C pathyā
% v| - -| - v - v - % D correct
divasair eva sā cānyaṃ capalā patimagrahīt /
so 'py alpenaiva kālena vipattiṃ prāpa tatpatiḥ
% v v -| - v| -| - -| % A pathyā
% v v -| v v - v - % B correct
% -||- - - v| - - v| % C pathyā
% v - -| - v| - v - % D correct
tataḥ sā yauvanonmattā tṛtīyaṃ patimādade /
so 'pi tasyā vipanno 'bhūtpatighnyāḥ patiranyavat
% v -| -| - v - - -| % A pathyā
% v - -| v v - v - % B correct
% -| v| - -| v - -| - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| v v - v - % D correct
evaṃ krameṇa patayo daśa tasyā vipedire /
tato hāsyena sā nāmnā paprathe daśamārikā
% - -| v - v| v v -| % A na-vipulā
% v v| - -| v - v - % B correct
% v -| - - v| -| - -| % C pathyā
% - v -| v v - v - % D correct
athānyabhartṛsvīkārāt pitrā hrītena vāritā /
sā varjyamānā ca janais tasthau tasya pitur gṛhe
% v - v - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - -| - - v| - v - % B correct
% -| - v - -| v| v -| % C bha-vipulā
% - -| - v| v -| v - % D correct
ekadā ca viveśātra pāntho bhavyākṛtiryuvā /
ekarātrinivāsārthaṃ tatpitrānumato 'tithiḥ
% - v -| v| v - - v| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v - % D correct
taṃ dṛṣṭvā tadgatamanāḥ sābhavaddaśamārikā /
pāntho 'pi taruṇīṃ dṛṣṭvā so 'bhūttadabhilāṣukaḥ
% -| - -| - v v v -| % A na-vipulā
% - v - v v - v - % B correct
% - -| v| v v -| - -| % C pathyā
% -| - v v v - v - % D correct
tataḥ sā pāramuṣitatrapā pitaram abhyadhāt /
ekametamahaṃ tāta vṛṇomi pathikaṃ patim
% v -| -| - v v v - % A na-vipulā, pādas compounded?
% v -| v v v| - v - % B correct
% - v - v v -| - v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
vipatsyate ced eṣo 'pi grahīṣyāmi tato vratam /
evaṃ śṛṇvati pānthe tāṃ bruvatīṃ sa pitābravīt
% v - v -| -| - -| -| % A ma-vipulā
% v - - v| v -| v - % B correct
% - -| - v v| - -| -| % C pathyā
% v v -| v| v - v - % D correct
mā putri lajjā mahatī daśa te patayo mṛtāḥ /
tad etasminn api mṛte hasiṣyatitarāṃ janaḥ
% -| - v| - -| v v -| % A bha-vipulā
% v v| -| v v -| v - % B correct
% v| - - -| v v| v -| % C na-vipulā
% v - v v v -| v - % D correct
tac chrutvaiva trapāṃ tyaktvā pathiko 'pi jagāda saḥ /
nāhaṃ mriye daśa mṛtāḥ kramādbhāryā mamāpi hi
% -| - - -| v -| - -| % A pathyā
% v v -| v| v - v| - % B correct
% - -| v -| v v| v -| % C na-vipulā
% v - - -| v - v| - % D correct
samāvāvāṃ śamāpyatra pādasparśena dhūrjaṭeḥ /
ity ukte tena pānthena nācitrīyata tatra kaḥ
% v - - -| v - - v| % A pathyā
% - - - - v| - v - % B correct
% -| - -| - v| - - v| % C pathyā
% - - - v v| - v| - % D correct
buddhvā ca militair grāmyair dattānumatayā tayā /
daśamārikayā so 'tha pathiko jagṛhe patiḥ
% - -| v| v v -| - -| % A pathyā
% - - v v v -| v - % B correct
% v v - v v -| -| v| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
tena sākaṃ ca yāvat sā kālaṃ kam apitiṣṭhati /
tāvac chītajvarākrāntaḥ so 'pi tasyāḥ kṣayaṃ yayau
% - v| - -| v| - -| -| % A pathyā
% - -| v| v v - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% -| v| - -| v -| v - % D correct
tataḥ sā hāsinī grāvṇām apy ekādaśamārikā /
vignā gaṅgātaṭaṃ gatvā pravrajyām eva śiśriye
% v -| -| - v -| - -| % A pathyā
% -| - - v v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| - v| - v - % D correct
ity uktvā hasitaṃ vatsarājaputraṃ sa gomukhaḥ /
bhūyo 'bravītkathāmanyāṃ śṛṇvimāṃ dāntajīvinaḥ
% -| - -| v v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v| - v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% - v -| - v - v - % D correct
pumān kaścid daridro 'bhūd grāme kvāpi kuṭumbavān /
eka eva balīvardas tasya cābhūd gṛhe dhanam
% v -| - -| v - -| -| % A pathyā
% - -| - v| v - v - % B correct
% - v| - v| v - - -| % C pathyā
% - v| - -| v -| v - % D correct
sa niḥsattvo 'śanābhāvātsīdaty api kuṭumbake /
sopavāso 'pi taṃ dāntaṃ vyakrīṇīta na lobhataḥ
% v| - - -| v - - - % A pathyā, pādas compounded?
% - -| v v| v - v - % B correct
% - v - -| v| -| - -| % C pathyā
% - - - v| v| - v - % D correct
gatvā tu vindhyavāsinyāḥ purato darbhasaṃstare /
patitvā sa tapaścakre nirāhāro 'rthakāmyayā
% - -| v| - v - - -| % A pathyā
% v v -| - v - v - % B correct
% v - -| v| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v - v - % D correct
uttiṣṭhaiko balīvardaḥ sarvadā dhanamasti te /
atastam eva vikrīya jīviṣyasi sadā sukham
% - - - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| v v - v| - % B correct
% v - v| - v| - - v| % C pathyā
% - - v v| v -| v - % D correct
ityādiṣṭastayā svapne devyā prātaḥ prabudhya saḥ /
utthāya pāraṇaṃ kiṃcitkṛtvā svagṛhamāyayau
% - - - - v -| - -| % A pathyā
% - -| - -| v - v| - % B correct
% - - v| - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v v v - v - % D correct
etyāpyadhīro vikretuṃ nokṣāṇaṃ taṃ śaśāka saḥ /
vikrīte 'sminnahaṃ niḥsvo naiva varteya jātviti
% - - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - -| -| v - v| - % B correct
% - - -| - v -| - -| % C pathyā
% - v| - - v| - v - % D correct
atha taṃ kathitasvapnadevyādeśaṃ prasaṅgataḥ /
upavāsakṛśaṃ kaściduvāca sumatiḥ suhṛt
% v v| -| v v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - - -| v - v - % B correct
% v v - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - v| v v -| v - % D correct
eka evāsti dāntas te taṃ tvaṃ vikrīya sarvadā /
jīviṣyasīti devyoktaṃ tajjñātaṃ mūḍha na tvayā
% - v| - - v| - -| -| % A pathyā
% -| -| - - v| - v - % B correct
% - - v - v| - - -| % C pathyā
% - - -| - v| -| v - % D correct
tadvikrīyaitamukṣāṇaṃ nirvāhaya kuṭumbakam /
tato bhaviṣyaty anyas te tataś cānyas tato 'paraḥ
% - - - - v - - -| % A pathyā
% - - v v| v - v - % B correct
% v -| v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% v -| - -| v -| v - % D correct
ity uktastena mittreṇa grāmīṇaḥ sa tathākarot /
ekaikavṛṣapaṇyāc ca jijīva satataṃ sukhī
% -| - - - v| - - -| % A pathyā
% - - -| v| v - v - % B correct
% - - v v v - -| v| % C pathyā
% v - v| v v -| v - % D correct
evaṃ phalati sarvasya vidhiḥ sattvānusārataḥ /
tatsusattvo bhavetsattvahīnaṃ na vṛṇate śriyaḥ
% - -| v v v| - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - v - -| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% - -| v| v v -| v - % D correct
śṛṇutānyāṃ kathāṃ cemāṃ dhūrtasyālīkamantriṇaḥ /
āsīt pṛthvīpatir nāma nagare dakṣiṇāpathe
% v v - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% v v -| - v - v - % D correct
tadrāṣṭre ko 'py abhūddhūrtaḥ paravañcanajīvikaḥ /
sa caikadā mahecchatvādasaṃtuṣṭo vyacintayat
% - - -| -||v - - -| % A pathyā
% v v - v v - v - % B correct
% v| - v -| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % D correct
dhūrtatvenedṛśā kiṃ me yadāhārādimātrakṛt /
prāpyate mahatī yena śrīstādṛṅ na karomi kim
% - - - - v -| -| -| % A pathyā
% v - - - v - v - % B correct
% - v -| v v -| - -| % C pathyā
% - - -| v| v - v| - % D correct
ityālocya vaṇigveṣamatyudāraṃ vidhāya saḥ /
upāsarpatpratīhāraṃ gatvā dvāraṃ mahīpateḥ
% - - - v| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v - -| v - v| - % B correct
% v - - - v - - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v - % D correct
tanmukhena praviśyāntaḥ prābhṛtaṃ copanīya saḥ /
ekānte me 'sti vijñaptiriti vyajñāpayannṛpam
% - v - -| v - - -| % A pathyā
% - v -| - v - v| - % B correct
% - - -| -| v| - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % D correct
rājñāpi veṣabhrāntena prābhṛtāvarjitena ca /
tatheti racitaikāntas tam evaṃ sa vyajijñapat
% - - v| - - - - -| % A ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% - v - - v - v| - % B correct
% v - v| v v - - -| % C pathyā
% v| - -| -| v - v - % D correct
dine dine mayā sākamāsthāne sarvasaṃnidhau /
bhūtvaikānte kathālāpaṃ kṣaṇamekaṃ kuru prabho
% v -| v -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - - -| - v - v - % B correct
% - - - -| v - - -| % C pathyā
% v v - -| v -| v - % D correct
tāvatāhaṃ pratidinaṃ dīnāraśatapañcakam /
dadāmy upāyanaṃ devasyārthaye na tu kiṃcana
% - v - -| v v v -| % A na-vipulā
% - - v v v - v - % B correct
% v -| v - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% - v -| v| v| - v - % D correct
tac chrutvācintayadrājā ko doṣaḥ kimayaṃ mama /
gṛhītvā yāti dīnārāndadāti pratyutānvaham
% -| - - - v - - -| % A pathyā
% -| - -| v v -| v - % B correct
% v - -| - v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v - v - % D correct
mahatā vaṇijā sārdhaṃ kathālāpena kā trapā /
iti sa pratipadyaitadrājā tasya kathākarot
% v v -| v v -| - -| % A pathyā
% v - - - v| -| v - % B correct
% v v| -| v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - -| - v| v - v - % D correct
so 'pi tasmai dadau rājñe dīnārāṃstānyathoditān /
lokastaṃ ca mahāmantripadaṃ prāptamamanyata
% -| v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - - - v - v - % B correct
% - - -| v| v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - v v - v - % D correct
ekasmiṃś ca dine dhūrto muhuḥ paśyanniyoginaḥ /
sākūtaṃ mukhamekasya cakre rājñā samaṃ kathām
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - -| v v - - v| % C pathyā
% - -| - -| v -| v - % D correct
nirgataś ca bahistena mukhālokanakāraṇam /
etyādhikāriṇā pṛṣṭaḥ sa svair aṃ taṃ mṛṣāvadat
% - v -| v| v - - v| % A pathyā
% v - - v v - v - % B correct
% - - v - v -| - -| % C pathyā
% -| -| -| -| v - v - % D correct
deśo me luṇṭhito 'nenety evaṃ te kupito nṛpaḥ /
mayātas te mukhaṃ dṛṣṭaṃ śamayiṣyāmyahaṃ ca tam
% - -| -| - v -| - -| % A pathyā
% - -| -| v v -| v - % B correct
% v - -| -| v -| - -| % C pathyā
% v v - - v -| v| - % D correct
ity uktastena so 'līkamantriṇā sabhayo gṛham /
āgatyādhikṛtaḥ svarṇasahasraṃ tasya dattavān
% -| - - - v| -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| v v -| v - % B correct
% - - - v v -| - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - -| - v| - v - % D correct
anyedyuś ca samaṃ rājñā kathāṃ kṛtvā tathaiva saḥ /
nirgatya dhūrto 'vādīttaṃ niyoginam upāgatam
% - - -| v| v -| - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v| - % B correct
% - - v| - -| - - -| % C ma-vipulā
% v - v v| v - v - % D correct
yuktiyuktermayā vākyaistava rājā prasāditaḥ /
dhīro bhavādhunāhaṃ te sarvacchidreṣu rakṣakaḥ
% - v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v| - -| v - v - % B correct
% - -| v - v - -| -| % C pathyā
% - - - - v| - v - % D correct
iti svīkṛtya taṃ yuktyā visasarja ca so 'pi tam /
adhikārī sadā taistair upacārair upācarat
% v -| - - v| -| - -| % A pathyā
% v v - v| v| -| v| - % B correct
% v v - -| v -| - -| % C pathyā
% v v - -| v - v - % D correct
evaṃ krameṇa sarvebhyo niyogibhyaḥ sa buddhimān /
rājabhyo rājaputrebhyaḥ sevakebhyaś ca yuktibhiḥ
% - -| v - v| - - -| % A pathyā
% v - - -| v| - v - % B correct
% - - -| - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
bahvībhir ādadāno 'rthānarjayām āsa sarvataḥ /
pañca koṭīḥ suvarṇasya kurvanrājā samaṃ kathāḥ
% - - v| - v - -| - % A pathyā, pādas compounded?
% - v -| - v| - v - % B correct
% - v| - -| v - - v| % C pathyā
% - - - -| v -| v - % D correct
tato rahasi rājānaṃ dhūrtamantrī jagāda saḥ /
deva dattvāpi nityaṃ te dīnāraśatapañcakam
% v -| v v v| - - -| % A pathyā
% - v - -| v - v| - % B correct
% - v| - - v| - -| -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
tvatprasādānmayā prāptāḥ pañca kāñcanakoṭayaḥ /
tatprasīda gṛhāṇaitastvaṃ svarṇamahamatra kaḥ
% - v - - v -| - -| % A pathyā
% - v| - v v - v - % B correct
% - v - v| v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% -| - v v v - v| - % D correct
ity uktvā prakaṭaṃ rājñe kanakaṃ tan nyavedayat /
rājāpi kṛcchrāt tat tasya jagrāhārdhaṃ tato dhanāt
% -| - -| v v -| - -| % A pathyā
% v v -| -| v - v - % B correct
% - - v| - -| -| - v| % C ma-vipulā
% - - - -| v -| v - % D correct
tuṣṭaś ca sthāpayāmāsa mahāmantripade sa tam /
so 'pi prāpya śriyaṃ dhūrto dānabhogairamānayat
% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% v - - v v -| v| - % B correct
% -| -| - -| v -| - -| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
evaṃ prāpnoti mahataḥ prājño 'rthānnātipāpataḥ /
kūpakhānakavatprāpte phale doṣaṃ nihanti ca
% - -| - - v| v v -| % A na-vipulā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - v v - - -| % C pathyā
% v -| - -| v - v| - % D correct
ity uktvā gomukhaḥ prāha vatsarājasutaṃ punaḥ /
ekām idānīm udvāhasotsukaḥ śṛṇv imāṃ kathām
% -| - -| - v -| - v| % A pathyā
% - v - v v -| v - % B correct
% - -| v - -| - - v % C ma-vipulā, pādas compounded?
% - v -| -| v -| v - % D correct
babhūva durmadārātikarīndrakulakesarī /
ratnākarākhye nagare nāmnā buddhiprabho nṛpaḥ
% v - v| - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v - v v v - v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% - -| - - v -| v - % D correct
ratnarekhābhidhānāyāṃ rājñyāṃ tasyodapadyata /
kanyā hemaprabhā nāma sarvalokaikasundarī
% - v - - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% - v - - v - v - % D correct
sā ca vidyādharī śāpādavatīrṇā yadā tadā /
nabhovihārasaṃskāramadāccikrīḍa dolayā
% -| v| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v - -| v -| v - % B correct
% v - v - v - - v % C pathyā, pādas compounded?
% v - - - v| - v - % D correct
pātabhītyā niṣiddhāpi sā tato na cacāla yat /
tattasyāḥ sa pitā rājā capeṭaṃ kupito dadau
% - v - -| v - - v| % A pathyā
% -| v -| v| v - v| - % B correct
% - - -| v| v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tāvatā sāvamānena rājaputrī vanaiṣiṇī /
vihāravyapadeśena jagāmopavanaṃ bahiḥ
% - v -| - v - - v| % A pathyā
% - v - -| v - v - % B correct
% v - - v v - - v| % C pathyā
% v - - v v -| v - % D correct
pānamatteṣu bhṛtyeṣu saṃcarantī ca tatra sā /
praviśya vṛkṣagahanaṃ teṣāṃ dṛṣṭipathādyayau
% - v - - v| - - v| % A pathyā
% - v - -| v| - v| - % B correct
% v - v| - v v v -| % C na-vipulā
% - -| - v v - v - % D correct
gatvā caikākinī dūraṃ vanaṃ viracitoṭajā /
phalamūlāśinī tasthau harārādhanatatparā
% - -| - - v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v - v - % B correct
% v v - - v -| - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tatpitāpi sa rājā tāṃ buddhvā kvāpi tato gatām /
anviyeṣa na ca prāpa mahad duḥkham uvāha ca
% - v - v| v| - -| -| % A pathyā
% - -| - v| v -| v - % B correct
% - v - v| v| -| - v| % C pathyā
% v -| - v| v - v| - % D correct
cirāt kiṃcit tanūbhūtaduḥkhaś cittaṃ vinodayan /
buddhiprabhaḥ sa niragān mṛgayāyai mahīpatiḥ
% v -| - -| v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% - -| - -| v - v - % B correct
% - - v -| v| v v -| % C na-vipulā
% v v - -| v - v - % D correct
bhramaṃś ca daivāt tat prāpa sudūraṃ sa vanāntaram /
tapasyantī sutā sāsya yatra hemaprabhā sthitā
% v -| v| - -| -| - v| % A ma-vipulā
% v - -| v| v - v - % B correct
% v - - -| v -| - v| % C pathyā
% - v| - - v -| v - % D correct
uṭajaṃ tatra dṛṣṭvā sa rājābhyetya tadantare /
aśaṅkitaṃ tapaḥkṣāmāṃ tāṃ dadarśa nijāṃ sutām
% v v -| - v| - -| v| % A pathyā
% - - - v| v - v - % B correct
% v - v -| v - - -| % C pathyā
% -| v - v| v -| v - % D correct
sāpi dṛṣṭvā tam utthāya pādayoḥ sahasāgrahīt /
āliṅgya sa pitā tāṃ ca sāśrur aṅke nyaveśayat
% - v| - -| v| - - v| % A pathyā
% - v -| v v - v - % B correct
% - - v| v| v -| -| v| % C pathyā
% - v| - -| v - v - % D correct
tau cānyonyaṃ cirāddṛṣṭvā tathā rurudatus tataḥ /
udaśravo yathā tatra vane 'bhūvanmṛgā api
% -| - - -| v - - -| % A pathyā
% v -| v v v -| v - % B correct
% v - v -| v -| - v| % C pathyā
% v -| - - v -| v - % D correct
tataḥ śanaiḥ samāśvāsya rājāvocatsa tāṃ sutām /
tyaktvā rājaśriyaṃ putri kimidaṃ vihitaṃ tvayā
% v -| v -| v - - v| % A pathyā
% - - - - v| -| v - % B correct
% - -| - - v -| - v| % C pathyā
% v v -| v v -| v - % D correct
tadehi jananīpārśvaṃ vanavāsamimaṃ tyaja /
ityūcivāṃsaṃ janakaṃ sā taṃ hemaprabhābhyadhāt
% v - v| v v - - -| % A pathyā
% v v - v v -| v - % B correct
% - - v - -| v v -| % C bha-vipulā
% -| -| - - v - v - % D correct
daivenaiva niyuktāsmi śaktistāta mamātra kā /
nacaiṣyāmi gṛhaṃ bhoktuṃ na tyajāmi tapaḥsukham
% - - - v| v - - v| % A pathyā
% - - - v| v - v| - % B correct
% v - - v| v -| - -| % C pathyā
% -| v - v| v - v - % D correct
iti bruvāṇā sā tasmānniścayānna cacāla yat /
tadrājākārayat tasyā vane tatraiva mandiram
% v -| v - -| -| - - % A ma-vipulā, pādas compounded?
% - v - v| v - v| - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% v -| - - v| - v - % D correct
gatvā ca rājadhānīṃ svāṃ preṣayām āsa so 'nvaham /
tasyā atithipūjārthaṃ pakvānnāni dhanāni ca
% - -| v| - v - -| -| % A pathyā
% - v -| - v| -| v - % B correct
% - -| v v v - - -| % C pathyā
% - - - v| v - v| - % D correct
sā ca hemaprabhā tatra dhanair annaiś ca taiḥ sadā /
pūjayantyatithīnāsītphalamūlāśinī svayam
% -| v| - - v -| - v| % A pathyā
% v -| - -| v| -| v - % B correct
% - v - v v - - - % C pathyā, pādas compounded?
% v v - - v -| v - % D correct
ekadā cāyayau tasyā rājaputryāstamāśramam /
pravrājikaikā bhrāmyantī kaumārabrahmacāriṇī
% - v -| - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - v - -| - - -| % C ma-vipulā
% - - - - v - v - % D correct
sa tayābhyarcitā hemaprabhayā svakathāntare /
pravrajyākāraṇaṃ pṛṣṭvā bālapravrājikābravīt
% v| v - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v v -| v v - v - % B correct
% - - - - v -| - -| % C pathyā
% - - - - v - v - % D correct
saṃvāhayantī caraṇāv ahaṃ kanyā satī pituḥ /
sīdatkarayugābhūvaṃ nidrākulitalocanā
% - - v - -| v v -| % A bha-vipulā
% v -| - -| v -| v - % B correct
% - - v v v - - -| % C pathyā
% - - v v v - v - % D correct
kiṃ nidrāsīti pādena tataḥ pitrāhamāhatā /
tanmanyunā pravrajitā nirgatyaivāsmi tadgṛhāt
% -| - - - v| - - v| % A pathyā
% v -| - - v - v - % B correct
% - - v -| - v v -| % C bha-vipulā
% - - - - v| - v - % D correct
iti pravrājikām uktavatīṃ hemaprabhātha sā /
samānaśīlaprītā tāṃ vanavāsasakhī vyadhāt
% v -| - - v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v| - % B correct
% v - v - - - -| -| % C ma-vipulā, caesura after 5th syllable in compound or incorrect?
% v v - v v -| v - % D correct
ekadā tāmavocatsā prātaḥ pravrājikāṃ sakhīm /
sakhi svapne 'dya jāne 'hamuttīrṇā vipulāṃ nadīm
% - v -| - v - - -| % A pathyā
% - -| - - v -| v - % B correct
% v -| - -| v| - -| v % C pathyā, pādas compounded?
% - - -| v v -| v - % D correct
ārūḍhāsmi tataḥ śvetaṃ gajaṃ tadanu parvatam /
tatrāśrame mayā dṛṣṭo bhagavānambikāpatiḥ
% - - - v| v -| - -| % A pathyā
% v -| v v v| - v - % B correct
% - - v -| v -| - -| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
tadagre prāpya vīṇāṃ ca gāyanty ahamavādayam /
tato 'drākṣaṃ ca puruṣaṃ divyākāram upāgatam
% v - -| - v| - -| v| % A pathyā
% - -| v v v - v - % B correct
% v -| - -| v| v v -| % C na-vipulā
% - - - v| v - v - % D correct
taṃ dṛṣṭvā ca tvayā sākamahamutpatitā nabhaḥ /
iyaddṛṣṭvā prabuddhāsmi vyatikrāntā ca yāminī
% -| - -| -| v -| - v % A pathyā, pādas compounded?
% v v - v v -| v - % B correct
% v - - -| v - - -| % C pathyā
% v - - -| v| - v - % D correct
etac chrutvaiva tāṃ hemaprabhāmāha sma mā sakhī /
śāpāvatīrṇā kāpi tvaṃ divyā kalyāṇi niścitam
% - -| - - v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v| -| v - % B correct
% - - v - -| - -| -| % C ma-vipulā
% - -| - - v| - v - % D correct
pratyāsannaṃ ca śāpāntaṃ tava svapno vadatyasau /
śrutvaitadabhyanandatsā rājaputrī sakhīvacaḥ
% - - - -| v| - - -| % A pathyā
% v -| - -| v - v - % B correct
% - - v - v - - -| % C pathyā
% - v - -| v - v - % D correct
tato bhūyiṣṭhamudite jagaddīpe divākare /
āyayau turagārūḍho rājaputro 'tra kaścana
% v -| - - v v v -| % A na-vipulā
% v - - -| v - v - % B correct
% - v -| v v - - -| % C pathyā
% - v - -| v| - v - % D correct
sa tāṃ hemaprabhāṃ dṛṣṭvā tāpasīveṣadhāriṇīm /
jātaprītirupāgatya vavande muktavāhanaḥ
% v| -| - - v -| - -| % A pathyā
% - v - - v - v - % B correct
% - - - v v - - v| % C pathyā
% v - -| - v - v - % D correct
sāpi taṃ racitātithyā kṛtāsanaparigraham /
saṃjātapraṇayāprākṣīn mahātman ko bhavān iti
% - v| -| v v - - -| % A pathyā
% v - v v v - v - % B correct
% - - - v v - - -| % C pathyā
% v - -| -| v -| v - % D correct
rājaputro 'tha so 'vādīnmahābhāge mahīpatiḥ /
pratāpasena ityasti śubhanāmānukīrtanaḥ
% - v - -| v| -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v - - -| v - v - % B correct
% v - v - v| - - v| % C pathyā
% v v - - v - v - % D correct
sa tapyamānaḥ putrārthaṃ harasyārādhanaṃ tapaḥ /
tenādiśyata devena prādurbhūya prasādinā
% v| - v - -| - - -| % A ma-vipulā
% v - - - v -| v - % B correct
% - - - v v| - - -| % C pathyā
% - - - -| v - v - % D correct
vidyādharāvatāras te putra eko bhaviṣyati /
sa ca śāpakṣaye lokaṃ nijam eva prapatsyate
% - - v - v - -| -| % A pathyā
% - v| - -| v - v - % B correct
% v| v| - - v -| - -| % C pathyā
% v v| - -| v - v - % D correct
dvitīyastu suto bhāvī vaṃśarajyadharastava /
ity uktaḥ śaṃbhunotthāya hṛṣṭaścakre sa pāraṇam
% v - - v| v -| - -| % A pathyā
% - v - v v - v - % B correct
% -| - -| - v - - v| % C pathyā
% - - - -| v| - v - % D correct
kālena jātas tasyaiko lakṣmīsenābhidhaḥ sutaḥ /
śūrasenābhidhānaś ca dvitīyo nṛpateḥ kramāt
% - - v| - -| - - -| % A ma-vipulā
% - - - - v -| v - % B correct
% - v - - v - -| -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tadimaṃ māṃ vijānīhi lakṣmīsenaṃ varānane /
ānītam iha vātāśvenākṛṣyākheṭanirgatam
% v v -| -| v - - v| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - - v| v v| - - - % C pathyā, pādas compounded?
% - - - - v - v - % D correct
ity uktā tena sāpy uktvā svodantaṃ tasya pṛcchataḥ /
sadyo hemaprabhā jātiṃ smṛtvā hṛṣṭā jagāda tam
% -| - -| - v| -| - -| % A pathyā
% - - -| - v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - -| - -| v - v| - % D correct
tvayi dṛṣṭe mayā jātir vidyābhiḥ saha saṃsmṛtā /
sākaṃ sakhyānayā śāpacyutā vidyādharī hy aham
% v v| - -| v -| - -| % A pathyā
% - - -| v v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v -||v - % D correct
tvaṃ ca vidyādharaḥ śāpacyutaḥ svasacivānvitaḥ /
bhartā me tvaṃ ca matsakhyā asyāstvatsacivaś ca saḥ
% -| v| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% v -| v v v - v - % B correct
% - -| -| -| v| - - -| % C pathyā
% - - - v v -| v| - % D correct
kṣīṇaś ca sasakhīkāyāḥ sa śāpo mama sāṃpratam /
loke vaidyādhare bhūyaḥ sarveṣāṃ naḥ samāgamaḥ
% - -| v| v v - - -| % A pathyā
% v| - -| v v| - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% - - -| -| v - v - % D correct
ity uktā divyarūpatvaṃ prāpya sakhyā samaṃ tayā /
hemaprabhā khamutpatya sā svalokamagāttadā
% -| - -| - v - - -| % A pathyā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - - v -| v - - v| % C pathyā
% -| v - v v - v - % D correct
lakṣmīsenaś ca yāvat sa sāścaryo 'tra sthitaḥ kṣaṇāt /
tāvat sa sacivas tasya cinvāno mārgamāyayau
% - - - -| v| - -| v| % A pathyā
% - - -| -| v -| v - % B correct
% - -| v| v v -| - v| % C pathyā
% - - -| - v - v - % D correct
tasmai sa rājaputraś ca sakhye yāvadbravīti tat /
tāvadbuddhiprabho 'pyāgātsa rājā svasutotsukaḥ
% - -| v| - v - -| v| % A pathyā
% - -| - - v - v| - % B correct
% - - - - v -| - - % C pathyā, pādas compounded?
% v| - -| v v - v - % D correct
so 'dṛṣṭvaiva sutāṃ dṛṣṭvā lakṣmīsenasḥ samantrikaḥ /
smṛtvā śāpakṣayājjātiṃ svalokaṃ nabhasā yayau
% -| - - v| v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| - - v - - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
tato buddhiprabhe vigne lakṣmīsenaḥ samantrikaḥ /
smṛtvā śāpakṣayāj jātiṃ khalokaṃ nabhasā yayau
% v -| - - v -| - -| % A pathyā
% - - - -| v - v - % B correct
% - -| - - v -| - -| % C pathyā
% v - -| v v -| v - % D correct
prāpya hemaprabhāṃ bhāryāmāgatya ca tayā saha /
buddhiprabhaṃ tamāmantrya vyasṛjatsa nijaṃ puram
% - v| - - v -| - - % A pathyā, pādas compounded?
% - - v| v| v -| v - % B correct
% - - v -| v - - -| % C pathyā
% v v - v| v -| v - % D correct
gatvā ca prāptabhāryeṇa tena sakhyā samaṃ tataḥ /
pitre pratāpasenāya svavṛttāntamavarṇayat
% - -| -| - v - - v| % A pathyā
% - v| - -| v -| v - % B correct
% - -| v - v - - -| % C pathyā
% v - - v v - v - % D correct
tena dattaṃ kramaprāptaṃ rājyaṃ dattvānujanmane /
śūrasenāya sa yayau vaidyādharapuraṃ nijam
% - v| - -| v - - -| % A pathyā
% - -| - - v - v - % B correct
% - v - - v| v| v -| % C na-vipulā
% - - v v v -| v - % D correct
tatra vidyādharaiśvaryasukhaṃ hemaprabhāyutaḥ /
lakṣmīsenaḥ sa bhuṅkte sma sakhyā tenānvitaściram
% - v| - - v - - v % A pathyā, pādas compounded?
% v -| - - v - v - % B correct
% - - - -| v| - -| v| % C pathyā
% - -| - - v - v - % D correct
itthaṃ kathā nigaditāḥ kila gomukhena śṛṇvan kramāt sa naravāhanadattadevaḥ /
āsannavartinavaśaktiyaśovivāhasūtko 'pi tāṃ kṣaṇam iva kṣaṇadāṃ nināya
% - -| v -| v v v -| v v| - v - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v -| v| v v - v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v v v - v v - v - v % Vasantatilaka (14)
% - -| v| -| v v| v -| v v -| v - - % Vasantatilaka (14)
evaṃ vinodya ca dināni sa rājaputraḥ prāpte vivāhadivase piturantikasthaḥ /
vatseśvarasya nabhasaḥ sahasāvatīrṇaṃ vaidyādharaṃ tapanadīpti balaṃ dadarśa
% - -| v - v| v| v - v| v| - v - - % Vasantatilaka (14)
% - -| v - v v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v - v| v v -| v v - v - - % Vasantatilaka (14)
% - - v -| v v v - v| v -| v - - % Vasantatilaka (14)
tanmadhye ca svakaduhitaraṃ ditsitāṃ tāṃ gṛhītvā prītyā prāptaṃ sphaṭikayaśasaṃ vīkṣya vidyādharendram /
pratyudgamya śvaśura iti taṃ pūjayām āsa harṣādvatseśena prathamavihitātithyamarghyādinā saḥ
% - - -| -| v v v v v -| - v -| -| v - - % Mandākrāntā (4+6+7)
% - -| - -| v v v v v -| - v| - - v - - % Mandākrāntā (4+6+7)
% - - - -| v v v| v v| -| - v -| - v| - - % Mandākrāntā (4+6+7)
% - - - -| v v v v v - - v - - v -| - % Mandākrāntā (4+6+7): caesura in compound or incorrect?
so 'pyāvedya yathārthamambaracarādhīśaḥ kṣaṇātkalpitā
śeṣasvocitadivyavaibhavavidhiḥ siddhiprabhāvāttataḥ /
ratnaughapratipūritāya vidhivadvatseśaputrāya tāṃ
tasmai svāṃ vitatāra śaktiyaśasaṃ pūrvapradiṣṭāṃ sutām
% -| - - v| v - v - v v v - - -| v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - - - v v - v - v v v -| - - v - - v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
% - - - v v - v - v| v v - - - v - - v| - % Śārdūlavikrīḍita (12+7): caesura in compound or incorrect?
% - -| -| v v - v| - v v v -| - - v - -| v - % Śārdūlavikrīḍita (12+7)
sa ca naravāhanadatto bhāryāṃ vidyādharendratanayāṃ tām /
saṃprāpya śaktiyaśasaṃ padma ivārkadyutiṃ vyarucat
% v| v| v v - v v - -| - -| - - v - v v v -| - %
% - - v| - v v v -| - v| v - - v -| v v - % Āryā (30+27 morae): pathyā
sphaṭikayaśasyupayāte kauśāmbyāṃ puri sa vatsarājasutaḥ /
śaktiyaśovadanāmbujasaktekṣaṇaṣaṭpadas tadā tasthau
Original text: Kathāsaritsāgara · Edition: Durgaprasad and Parab, Bombay : Nirnaya-Sagar Press 1915 · Data entry James Mallinson Elena Artesani Rabi Acharya Nirajan Kafle Tyler Neill · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0