Language

ENहिગુ
Scripture Library

Kalika Purana · Chapter 78

78.78.1

// aṣṭasaptatitamo'dhyāyaḥ //
//mārkaṇḍeya uvāca//
etacchrutvā tu saṃvādamuttamaṃ śaṃkarasya ca/
bhairavasya tu vetālasahitasya mahātmanaḥ

78.78.2

bhūyaśca sagaro rājā munimaurvaṃ mahāmatim/
papraccha modasaṃhṛṣṭaḥ sūnṛtaṃ cedamuttamam

78.78.3

//sagara uvāca//
vicitramidamākhyātaṃ bhagavanmunisattama/
kāmarūpasya pīṭhasya saṃsthānaṃ nirṇayaṃ tathā

78.78.4

bhūyaśca śrotumicchāmi vistareṇa mahāmate/
vāyavyasyātha madhyasya pūrvabhāgasya nirṇayam

78.78.5

yathā yasmin niṣṭhito'sti mahādevo'mbikā tathā/
tatsarvaṃ muniśārdūla kathaya śrotumutsahe

78.78.6

//aurva uvāca//
ukto vāyavyabhāgasya nirṇayo nṛpasattama/
nairṛtyottaramadhyādreḥ śṛṇvidānīṃ vinirṇayam

78.78.7

bahurokā nāma nanī karatoyā pradakṣiṇe/
uttaraśrāvaṇī cāste tat pūrvaṃ kāmarūpakam

78.78.8

suraso nāma jīmūtaḥ kāmarūpaṃ tataḥ sthitaḥ/
niḥsṛtā bahuroketi nadī tasmād vṛṣapradā

78.78.9

āsanne surasākhyasya śivaliṅgo mahāvṛṣaḥ/
māheśvarī tatra devī yonimaṇḍalarūpiṇī

78.78.10

snātvā tu bahurokāyāmāruhya surasācalam/
mahāvṛṣaṃ pūjayitvā mahādevīṃ maheśvarīm

78.78.11

dhūtapāpo jitadvandvaḥ punaryonau na jāyate/
caturbhūjo vṛṣārūḍho varadābhayaśūladhṛk

78.78.12

śuddhasphaṭikasaṃkāśau jaṭāvāna sa mahāvṛṣaḥ/
aghorasya tu mantreṇa pūjā'sya parikīrtitā

78.78.13

kāmeśvaryāḥ svarūpaṃ tu māheśvaryāḥ prakīrtitam/
pūjāpi yadvadevāsyāstadvatphalapradāyikā

78.78.14

tatra vasiṣṭhakuṇḍaṃ tu vasiṣṭhamunisevitam/
yatra sthito vasiṣṭhastu narakeṇa nivāritaḥ

78.78.15

aprāpya gantuṃ jīmūtaṃ nīlākhyaṃ vāśapattu tam
svasnānārthaṃ kṛtaṃ tatra kuṇḍaṃ devagaṇārcitam

78.78.16

tatra snātvā naro yāti nākapṛṣṭhaṃ yathecchayā/
surasasya ca pūrvasyāṃ kṛttivāsāhvayo giriḥ

78.78.17

kṛttivāsāḥ svayaṃ tatra satyā sahāvasat purā/
candrikākhyā nadī yatra tasyāṃ snātvā divaṃ vrajet

78.78.18

candrikāyāṃ naraḥ snātvā sampūjya kṛttivāsasam/
bhādraśuklacaturthyāṃ tu niṣkalaṅko bhavennaraḥ

78.78.19

pūrṇabhādrapadaṃ māsaṃ candrikāyāṃ narottamaḥ/
snātvā gacchati bhūteśaṃ dṛṣṭvai kṛttivāsasam

78.78.20

uttarasrāviṇī nityaṃ candrikākhyā saridvarā/
nātidūre candrikāyāḥ pūrvasyāṃ diśi phenilā

78.78.21

saṃjñayā ca saricchreṣṭhā śatānandāvatāritā/
brahmaṇo duhitā sā tu gaṅgā parvatasambhavā

78.78.22

phenilāyāṃ naraḥ snātvā brahmotthānadine punaḥ/
phālgune māsi narakaṃ jitvā svargamavāpnuyāt

78.78.23

tataḥ sitāhvayā pūrvaṃ sariduttaragāminī/
tasyāṃ snātvā mahācaitryāṃ gaṅgāsnānaphalaṃ labhet

78.78.24

tataḥ pūrvaṃ sumadanā yojanadvatayāntare/
nadī janakarājena samārādhya vṛṣadhvajam

78.78.25

hitāya bhairavākhyasya sutīkṣṇādavatāritā/
sutīkṣṇaṃ girimāruhya snātvā sumadanājale

78.78.26

māghaśuklacaturthyāṃ tu pūjayitvā maheśvaram/
saṃprāpya sakalān kāmān śivalokāya gacchati

78.78.27

etā nadyaḥ kāmarūpe nairṛtyāmuttarasravāḥ/
pīṭhasya pūrvatastatra tripurā yatra pūjyate

78.78.28

evaṃ te kathitaṃ rājan mahāpuṇyadamuttamam/
kāmarūpasya nairṛtyāṃ yatra śambhuḥ sadāmbikā

78.78.29

punareva mahārāja yā nadyo dakṣiṇasravāḥ/
himavatprabhavā yātāḥ kramaśaḥ śṛṇu bhūpate

78.78.30

agadasya nadasyordhvaṃ bhadrākhyā tu mahānadī/
bhādre kṛṣṇacaturdaśyāṃ yasyāṃ snātvā divaṃ vrajet

78.78.31

tataḥ pūrvaṃ subhadrākhyā nadī puṇyatamā sadā/
vaiśākhasya tṛtīyāyāṃ yasyāṃ snātvā divaṃ vrajet

78.78.32

tatastu mānasā nāma nadī puṇyatamā matā/
saraso mānasākhyāt tu tṛṇabindvavatāritā

78.78.33

vaiśākhaṃ sakalaṃ māsaṃ tasyāṃ snātvā narottamaḥ/
viṣṇulokamavāpyaiva tato mokṣamavāpnuyāt

78.78.34

himavannikaṭe śailo vibhrāṭaḥ sa mahādyutiḥ/
yasmin vasati bhūteśaḥ sadā bhairavarūpadhṛk

78.78.35

tasmāt tu bhairavī nāma nadī puṇyodakā śubhā/
praṅ mānasādyā sravati gaṅgeva phaladāyinī

78.78.36

yasyāṃ vasantasamaye snātvā gacchati ve divam/
yasyāṃ sampūjya kāmākhyāmiṣṭaṃ jñānamavāpnuyāt

78.78.37

sampūjyātha mahāmāyāṃ dviguṇaṃ prāpnuyāt phalam/
ūrdhvaṃ tato devagaṅgā varṇāsākhyā saridvarā

78.78.38

himavatprabhavā nityaṃ phaladā mānasopamā/
subhadrādyāstu yāḥ proktā varṇāsāntāḥ saridvarāḥ

78.78.39

himavatprabhavāstāstu sarvā evottaraplavāḥ/
pūrve tu madanāyāstu brahmakṣetrasya paścime

78.78.40

ravikṣetraṃ yatra deva ādityaḥ satataṃ sthitaḥ/
bhairavasya hitārthāya yatra sarveśvarāḥ sthitāḥ

78.78.41

kāmarūpe mahāpīṭhe brahmendravaruṇādayaḥ/
tadā tattvāhvaye śaile śrī sūryo'pi vyavasthitaḥ

78.78.42

trisrotā nāma yasyāsti nadī pūrvadiśi sthitā/
kapotakaraṇaṃ paścādasya kuṇḍadvayaṃ sthitam

78.78.43

kapotakuṇḍe vidhivat snātvā karaṇakuṇḍake/
tattvācalaṃ samāruhya sampūjya ca divākaram

78.78.44

sakṛdeva naro yāti bhāskarasya gṛhaṃ prati/
sūryaraśmisamudbhūtaṃ kapotakaraṇāmṛtam

78.78.45

puṇyatoyasamākhyātaṃ pāpaṃ kapota me hara/
ityanena tu mantreṇa snātvā kapotapuṣkare

78.78.46

karaṇaṃ samupaspṛśya tattvaśaile raviṃ yajet/
travidhaṃ brahmabījaṃ tu sahasrapadamantataḥ

78.78.47

raśmaye'pi caturthyāṃ tu devo jāyā tu ceṣṭataḥ/
aṅgabījamidaṃ proktamādityasyātikāmadam

78.78.48

padmāsanaḥ padmakaraḥ padmagarbhasamadyutiḥ/
saptāśvaḥ saptarajjuśca dvibhujo bhāskaraḥ sadā

78.78.49

vartulaṃ maṇḍalaṃ cāsya aṣṭapatrasamanvitam/
aṅguṣṭhāgrāṅgulīnāṃ ca hṛdādīnāṃ tathā ca ṣaṭ

78.78.50

aṅgamantreṇa sahita upānte vahnisaṃyutaḥ/
sarvanyāse samuddiṣṭo mantraḥ sarvaphalapradaḥ

78.78.51

hṛcchirastu śikhāvarmanetrāsyodarapṛṣṭhataḥ/
bāhvoḥ pāṇyorjaṅghayostu pādayoścāpi vinyaset

78.78.52

jaghane ca samastāni kramānmantrākṣarāṇi ca/
kramāccottarataḥ proktaḥ pūjane parikīrtitaḥ

78.2.8.53

visarjanaṃ tathaiśānyāṃ vidyādyā dalaśaktayaḥ/
nirmālyadhṛk tattvacaṇḍo māṭharādyāstu pārśvayoḥ

78.78.54

bījamuttaratantrasya pūrvataḥ pratipāditam/
anena vidhinā tattve pūjayitvā narottamaḥ

78.78.55

sa kāmānakhilān prāpya ihaloke pramodate/
sukhī śeṣe tathā gacched bhāskarasyālayaṃ prati

78.78.56

nātidūre bhāskarasya dakṣiṇasyāṃ śubhāhvayaḥ/
tasyordhvasānau vasati liṅgaṃ śāṃkaramuttamam

78.78.57

parivārya sadā yānti mahākāyāstu vānarāḥ/
parivāryātiṣṭhante sevamānāśca śaṅkaram

78.78.58

trisrotāyāṃ naraḥ snātvā yaḥ paśyet tu śubhācale/
mahātmānaṃ mahādevaṃ kāmamiṣṭaṃ labhennaraḥ

78.78.59

tataḥ pūrvaṃ suranadī nāmnā kusumamālinī/
kṣīrodākhyāparā tasmāt te gate dakṣiṇasrave

78.78.60

ete api mahārāja puṇyatoye'mṛtasrave/
tayoḥ snātvā naro yāti śaṅkarasyālayaṃ prati

78.78.61

tato'pi pūrvato devī lolākhyā cāparā nadī/
yasyāṃ snātvā mahānadyāṃ śivalokāya gacchati

78.78.62

tataḥ pūrvaṃ śivā caṇḍī caṇḍikākhyā mahānadī/
niryāti dhavalākhyāt tu parvatāt sumanoharāt

78.78.63

śivaliṅgadvayaṃ tatra nātidūre vyavasthitam/
golokaṃ cātha śṛṅgaṃ ca krośamātrāntare sthitam

78.78.64

caṇḍikāyāṃ naraḥ snātvā āruhya dhavaleśvaram/
dakṣiṇaṃ sāgaraṃ vīkṣya pṛṣṭvā golokasaṃjñakam

78.78.65

tato'vatīrya ca punaḥ śṛṅgiṇaṃ bhūmipīṭhakam/
śivapūjāvidhānena pūjayitvā maheśvaram

78.78.66

aśvamedhasya yajñasya phalaṃ samprāpya mānavaḥ/
sarvān kāmānavāpyeha dehānte śivatāṃ vrajet

78.78.67

etā yāḥ kathitā nadyaḥ sarvā vai dakṣiṇasravāḥ/
tasmādīśānakāṣṭhāyāṃ parvato gandhamādanaḥ

78.78.68

yatra bhṛṅgāhvayaṃ liṅgaṃ śivasyāste mahattaram/
sa eva parvataśreṣṭhaḥ prāptaḥ kṣetrasya paścime

78.78.69

dhṛtvā brahmaśilāṃ devīṃ sāvitraṃ pratigāminī/
gandhamādanakasyānte bhṛṅgeśasya padadvayam

78.78.70

sravadgaṅgājalaṃ cāste kuṇḍaṃ tatrāntarālakam/
antarālakakuṇḍe tu snātvā pītvā ca tajjalam

78.78.71

bhṛṅgeśasya tato dṛṣṭvā śilāsaṃsthaṃ padadvayam/
pūjayitvā mahābhṛṅgaṃ gāṇapatyamavāpnuyāt

78.78.72

śambhūpādasamudbhūtamantarāladṛśākaram/
vṛṣadhvajapadānāṃ tvaṃ saṃyojaya mahāvṛṣa

78.78.73

ityanena tu mantreṇa snānaṃ kṛtvāntarājale/
bhṛṅgadevaṃ tataḥ paśyet kubjapīṭhāntavāsinam

78.78.74

maṇikūṭasyātha girergandhamādanakasya ca/
madhye sravati lauhityo brahmaṇāgnisamutthitaḥ

78.78.75

varṇāśāyā dakṣiṇasyāṃ lauhityo nāma sāgaraḥ/
maṇikūṭaḥ sthitaḥ pūrve hayagrīvo hariryataḥ

78.78.76

sa hayagrīvarūpeṇa viṣṇurhatvā jvarāsuram/
nihatya sa hayagrīvaḥ krīḍāyai yatra saṃsthitaḥ

78.78.77

hatvā jvaraṃ tathā viṣṇustatra vāsamathākarot/
naradevāsurādīnāṃ yathā bhavati vai hitam

78.78.78

jvareṇāpīḍita tanurjvaraṃ hatvā mahāsuram/
sarvalokahitārthāya so'gadasnā namacaret

78.78.79

agadasnānasambhūtaṃ saṃjātaṃ ca mahāsaraḥ/
tasya svayaṃ hayagrīvo nāma cakre'punarbhavam

78.78.80

na punarjāyate yasmāt tatra snātvā narottamaḥ/
apunarbhavasaṃjñaṃ tat sarastu parikīrtitam

78.78.81

maṇikaṭācale viṣṇurhayagrīvasvarūpadhṛk/
śatavyāmapramāṇena vistareṇaiva śobhitam

78.78.82

tasmāt pūrve bhadrakāmaḥ parvatastu trikoṇakaḥ/
yatra kālahayo nāma śivaliṅgo vyavasthitaḥ

78.78.83

tasyāsanne dakṣiṇasyāmapunarbhavakuṇḍakam/
apunarbhūḥsarastīre parvate bhadrakāmade

78.78.84

haravothīti vikhyāta śilā brahmasvarūpiṇī/
tatra yogī mahādevo yogajño dhyānatatparaḥ

78.78.85

yaṃ dṛṣṭvā yogavān martyo mṛto mokṣamavāpnuyāt/
tasyāmeva śilāyāṃ tu gokarṇo nāma śaṅkaraḥ

78.78.86

gokarṇo nihato yena andhakasya sakhā purā/
gokarṇasya tathaiśānyāṃ kedāraḥ śambhurantataḥ

78.78.87

tato'ndhakasamaḥ proktaḥ kamalākarabhogadhṛk/
yatrāsti śambhuḥ kedāraḥ sa girirmadanāhvayaḥ

78.78.88

tatraiva kamalaḥ proktaḥ sa mahātmālayapradaḥ/
snātvā'punarbhavajale dṛṣṭvā gokarṇayoginau

78.78.89

kedārakamalau dṛṣṭvā muktirmādhavadarśane/
dṛṣṭvā tu mādhavaṃ devaṃ tataḥ kāmaṃ vilokayet

78.78.90

kāmaṃ vilokya tatrastho nirīkṣedapunarbhavam/
evaṃ kṛtvā pīṭhayātrāmanena kramayogataḥ

78.78.91

sapta pūrvān sapta parānātmānaṃ daśa pañca ca/
pitṛnuddhṛtya tridivaṃ nayet sa puruṣottamaḥ

78.78.92

viṣṇusthānasamudbhūtā punarbhavaharīśvara/
pāpaṃ hara svargahetorjitasaṅgamahodadhe

78.78.93

anenaiva tu mantreṇa snāyād vīro'punarbhave/
hayagrīvasya tantraṃ tu puraiva pratipāditam

78.78.94

rūpaṃ śṛṇu mahārāja cintayet tasya yādṛśam/
karpūrakundadhavalaḥ sitapadmoparisthitaḥ

78.78.95

caturbhujaḥ kumḍalādinānālaṅkārabhūṣitaḥ/
varadābhayahastastu vāmahastadvayena tu

78.78.96

pustakaṃ sitapadmaṃ ca dhatte hastadvaye'pare/
śrīvatsakaustubhoraskaḥ kvacicca garuḍāsanaḥ

78.78.97

sarva uttaratantroktaḥ kramo grāhyaḥ prapūjane/
viṣvakseno hayārestu nirmālyadhṛgvisarjane

78.78.98

śilārūpapraticchannaḥ sadāste garuḍadhvajaḥ/
krīḍamāno'tha gandharvaiḥ sthito lokahitāya ca

78.78.99

hayagrīvasya mantrasya siddhirlakṣadvayena tu/
yāvakaiḥ pāyasairājyairhomaṃ kurvan puraścaret

78.78.100

ekenaiva tu rājendra puraścaraṇakarmaṇā/
iṣṭasiddhimavāpyeha viṣṇulokamavāpnuyāt

78.78.101

mantraistu pañcavaktrāṇāṃ pañcamūrtīḥ sadārcayet/
pūrve tatpuruṣādīnāṃ kāmādīn pūjako dvijaḥ

78.78.102

kāmastatpuruṣo jñeyo yogīśānaḥ prakīrtitaḥ/
adhoro hyatha gokarṇaḥ kedāro vāmadevakaḥ

78.78.103

sadyojātastu kamalāmantraistaistaiḥ prapūjayet/
parvataśceva kedāraḥ śivagaṅgā tu kālikā

78.78.104

hayagrīvasya pūrvasyāṃ kedārasya tu paścime/
chāyābhogāhvayasthānaṃ purī bhogavatī tathā

78.78.105

yo gacchenmaṇikūṭākhyāt kautukācca punarbhavam/
sa sarvatīrthayātrāṇāṃ phalamāpnoti mānavaḥ

78.78.106

jyaiṣṭhe māsi site pakṣe pañcadaśyaṣṭamīṣu ca/
snātvā'punarbhavajale yaḥ paśyed vidhivaddharim/
sa sarvaṃ kulamuddhṛtya viṣṇusāyujyamāpnuyāt

78.78.107

jyeṣṭha tu sakalaṃ māsaṃ nityaṃ paśyet tu yo harim/
harau vilīnatāṃ yāti sa sarvaiḥ sahitaḥ kulaiḥ

78.78.108

etat te kathitaṃ puṇyaṃ maṇikūṭāhvayaṃ param/
vārāṇasīto hyadhikaṃ siddhavidyādharārcitam

78.78.109

yaḥ paṭhecchṛṇuyādvipro maṇikūṭasya nirṇayam/
sa sarvavedasya phalaṃ prāpnotyeva na saṃśayaḥ

78.78

// iti śrīkālikāpurāṇe aṣṭasaptatitamo'dhyāyaḥ

Original text: kālikāpurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc