Kalika Purana · Chapter 61

//aurvva uvāca//
yathāha bhagavān devo bhairavāya mahātmane/
vetālāya nṛpaśreṣṭha tathā tvaṃ prastutaṃ śṛṇu

//śrībhagavānuvāca//
ugracaṇḍā ca yā mūrtiraṣṭādaśabhujā'bhavat/
sā navamyāṃ purā kṛṣṇapakṣe kanyāṃ gate ravau

prādurbhūtā mahāmāyā yoginīkoṭibhiḥ saha/
āṣāḍhasya tu pūrṇāyāṃ satraṃ dvādaśavārṣikam

dakṣaḥ kartuṃ samārebhe vṛtāḥ sarve divaukasaḥ/
tato'haṃ na vṛtastena dakṣeṇa sumahātmanā

kapālīti satī cāpi tajjāyeti ca no vṛtā/
tato roṣasamāyuktā prāṇāstatyāja sā satī

tyaktadehā satī cāpi caṇḍamūrtistadā'bhavat/
tataḥ pravṛtte yajñe'pi tasmin dvādasavārṣike

navamyāṃ kṛṣṇapakṣe tu kanyāyāṃ caṇḍamūrtidhṛk/
yoganidrā mahāmāyā yoginīkoṭibhiḥ saha

satīrūpaṃ parityajya yajñabhaṅgamathākarot/
śaṅkarasya gaṇaiḥ sarvaiḥ sahitā śaṅkareṇa ca

svayaṃ babhaभ़ñja sā devī mahāsatraṃ mahātmanaḥ/
tato devyā mahākrodhe vyatīte tridivaukasaḥ

pūjayāñcakruratulāṃ devīṃ pūrvoditena vai/
pūrvoditavidhānena pūjāmasyā divaukasaḥ

kṛtvaiva paramāmāpurnivṛtiṃ duḥkhahānaye/
evamanyairapi sadā kāryaṃ devyāḥ prapūjanam

vibhūtimatulāṃ prāptaṃ caturvargapradāyikām/
yo mohādathavā''lasyād devīṃ durgāṃ mahotsave

na pūjayati dambhād vā dveṣādvā'pyatha bhairava/
kruddhā bhagavatī tasya kāmāniṣṭānnihanti vai

paratra ca mahāmāyā-balirbhūtvā prajāyate /
aṣṭamyāṃ rudhiraiścaiva mahāmāṃsaiḥ sugandhibhiḥ

pūjayed‌bahujātīyairbalibhirbhojanaiḥ śivām/
sindūraiḥ paṭ‌ṭavāsobhirnānāvidhavilepanaiḥ

puṣpairanekajātīyaiḥ phalairbahuvidhairapi/
upavāsaṃ mahāṣṭamyāṃ putravān na samācaret

yathā tathaiva pūtātmā vratī devīṃ prapūjayet/
pūjayitvā mahāṣṭamyāṃ navamyāṃ balibhistathā

visarjayed daśamyāṃ tu śravaṇe sāvarotsavaiḥ/
antyapādo divābhāge śravaṇasya yadā bhavet

tadā sampreṣaṇaṃ devyā daśamyāṃ kārayed budhaḥ/
suvāsinī kumārībhirveśyābhirnartakaistathā

saṅkhatūryaninādaiśca mṛdaṅgaiḥ paṭahaistathā/
dhvajairvastrairbahuvidhārlājapuṣpaprakīrṇakaiḥ

dhūlikardamavikṣepaiḥ krīḍākautukamaṅgalaiḥ/
bhagaliṅgābhidhānaiśca bhagaliṅgapragītakaiḥ

bhagaliṅgādiśabdaiśca kraḍayeyuralaṃ janāḥ/
parairnākṣipyate yastu yaḥ parānnakṣiped yadi

kruddhā bhagavatī tasya śāpaṃ dadyāt sudāruṇam/
ādipādo niśābhāge śravaṇasya yadā bhavet

tadā devyāḥ samutthānaṃ navamyāṃ na punardivā/
antyapādo niśābhāge śravaṇasya yadā bhavet

tadā devyāḥ samutthānaṃ navamyāṃ dinabhāgataḥ/
visarjanamanenaiva mantreṇa vatsa bhairava

kartavyamambhasi sthāpya visṛjya ca vibhūtaye/
uttiṣṭha devi caṇḍeśe subhāṃ pūjāṃ pragṛhya ca

kuruṣva mama kalyāṇamaṣṭabhiḥ śaktibhiḥ saha/
gaccha gaccha paraṃ sthānaṃ svasthānaṃ devi caṇḍike

yat pūjatiṃ mayā devi paripūrṇaṃ tadastu me/
vraja tvaṃ srotasi jale tiṣṭha gehe ca bhūtaye

nimajjāmbhasi santyajya patrikāvajite jale/
putrāyurdhanavṛddhyarthaṃ sthāpitāsi jale mayā

ityanena tu mantreṇa devīṃ saṃsthāpayejjale/
sarvaloka-hitārthāya sarvalokavibhūtaye

durgā-tantreṇa mantreṇa pūjitavye ubhe api/
bhadrakālīmugracaṇḍāṃ mahāmāyāṃ mahotsave

netrabījaṃ tu sarvāsāṃ pūjane parikīrtitam/
yoginīnāṃ tu sarvāsāṃ mūlamūrtestathaiva ca

mantraṃ tathogracaṇḍāyāḥ pṛthak tvaṃ śṛṇu bhairava/
ādyadvayaṃ netrabījaṃ mantrasyopāntamantare

vahninā'ntaḥsvareṇendubindubhyāṃ tantramaugrakam/
netrabījaṃ dvitīyaṃ ta dvidhāvartitamucyate

bhadrakālyāstu mantro'yaṃ dharmakāmārthasiddhaye/
yadā tu vaiṣṇavī devī mahāmāyā jaganmayī

pūjyate vaiṣṇavī devī tantroktā aṣṭayoginīḥ/
tāḥ proktāḥ śailaputryāśca pūrvakalpe ca bhairava

ugracaṇḍādayaścāṣṭau durgātantrasya kīrtitāḥ/
bhadrakālyāstu mantreṇa bhadrakālīṃ prapūjayet

pūjayed bhūtivṛddhyarthametā evāṣṭayoginīḥ/
jayantīṃ maṅgalāṃ kālīṃ bhadrakālīṃ kapālinīm

durgāṃ śivāṃ kṣamāṃ dātrīṃ daleṣvaṣṭasu pūjayet/
yadogracaṇḍātantreṇa sā devī tatra pūjyate

yoginyastatra pūjyāḥ syuraṣṭāvanyāśca bhairava/
kauśikī śivadūtī ca umā haimavatīśvarī

śākambharī ca durgā ca saptamī ca mahodarī/
umāyāḥ saumyamūrtestu tantraṃ tvaṃ śṛṇu bhairava

pādiḥ samāptisahitaḥ phaḍanto nānta eva ca/
ekākṣarastryakṣaraśya umāmantra iti smṛtaḥ

suvarṇasadṛśīṃ gaurīṃ bhujadvayasamanvitām/
nīlāravindaṃ vāmena pāṇinā bibhratīṃ sadā

śuklaṃ tu cāmaraṃ dhṛtvā bhargasyāṅge'tha dakṣiṇe/
vinyasya dakṣiṇaṃ hastaṃ tiṣṭhantīṃ paricintayet

vināpi śambhūṃ rudrāṇīṃ bhaktastu paricintayet/
dvibhujāṃ svarṇagaurāṅgīṃ padmacāmaradhāriṇīm

vyāghracarmasthite padme padmāsanagatā sadā/
etasyāḥ pūjane proktā aṣṭau vetālabhairava

yoginyo nāyikāścāpi pṛthaktvena vyavasthitāḥ/
jayā ca vijayā caiva mātaṅgī lalitā tathā

nārāyaṇyatha sāvitrī svadhā svāhā tathā'ṣṭamī/
pūrvaṃ śumbho niśumbhaśca dānavau bhrātarāvubhau

babhūvaturmahāsattvau mahākāyau mahābalau/
andhakasya sutau dvau tau dantināviva durmadau

mayā vinahate tasminnandhakākhye mahābale/
sasainyavāhanau tau tu pātālatalamāśritau

tatastaptvā tapastovraṃ brahmāṇantau mahāsurau/
samyak tadā'toṣayātāṃ sa suprīto varaṃ dadau

tau brahmavaradṛptau tu samāsādya jagattrayam/
indratvamakarocchumbhaścandratvaṃ ca niśumbhakaḥ

sarveṣāmeva devānāṃ yajñabhāgānupāharat/
svayaṃ śumbho niśumbhaśca dikpālatvaṃ ca tau gatau

sarve suragaṇāḥ sendrāstato gatvā himācalam/
gaṅgāvatāranikaṭe mahāmāyāṃ pratuṣṭuvuḥ

anakeśaḥ stutā devī tadā sarvāmarotkaraiḥ/
mātaṅgavanitāmūrtirbhūtvā devānapṛcchata

yuṣmābhiramarairatra stūyate kā ca bhāminī/
kimarthamāgatā yūyaṃ mātaṅgasyāśramaṃ prati

evaṃ bruvantyā mātaṅgyāstasyāstu kāyakoṣataḥ/
samud‌bhūtā'bravod devī māṃ stuvanti surā iti

śumbho niśumbho hyasurau bādhaite sakalān surān/
tasmāt tayorvadhāyāhaṃ stūye taiḥ sakalaiḥ suraiḥ

viniḥsṛtāyāṃ devyāṃ tu mātaṅgyāḥ kāyakoṣataḥ/
bhinnāñjananibhā kṛṣṇā sā'bhūd gaurī kṣaṇādapi

kālikākhyā'bhavat sāpi himācalakṛtāśrayā/
tāmugratārāmṛṣayo vadantīha manīṣiṇaḥ

ugrādapi bhayāttrāti yasmād bhaktān sadāmbikā/
etasyāḥ prathamaṃ bījaṃ kathitaṃ trayameva ca

eṣaivaikajaṭākhyā tu yasmāttasmājjaṭaikikā /
śṛṇutaṃ cintaṃ cāsyāḥ samyagvetālabhairavau

yathā dhyātvā mahādevīṃ bhaktaḥ prāpnotyabhīpsitam/
caturbhujāṃ kṛṣṇavarṇāṃ muṇḍamālāvibhūṣitām

khaḍgaṃ dakṣiṇapāṇibhyāṃ bibhratīṃ cāmaraṃ tvadhaḥ/
kartrīṃ ca kharparaṃ caiva kramādvāmena bibhratīm

likhantīṃ jaṭāmekāṃ bibhratīṃ śirasā svayam/
muṇḍamālādharāṃ śīrṣe grīvāyāmapi sarvadā

vakṣasā nāgahāraṃ tu bibhratīṃ saktalocanām/
kṛṣṇavastradharāṃ kaṭyāṃ vyāghrajinasamanvitām

vāmapādaṃ śavahṛdi saṃsthāpya dakṣiṇaṃ padam/
vinyasya siṃhapṛṣṭhe tu lelihānāṃ śavaṃ svayam

sāṭṭahāsāṃ mahāghorāṃ rāvayuktātibhīṣaṇām/
cintyāgre tārā satataṃ bhaktimad‌bhiḥ sukhepsubhiḥ

etasyāḥ sampravakṣyāmi yā aṣṭau yoginīḥ smṛtāḥ/
mahākālyatha rudrāṇī ugrā bhīmā tathaiva ca

ghorā ca bhrāmarī caiva mahārātriśca saptamī/
bhairavī cāṣṭamī proktā yoginīstāḥ prapūjayet

yā kāyakoṣānniḥ sṛtā kālikāyāstu bhairava/
sā kauśikīti vikhyātā cārurūpā manoharā

niḥsṛtā hṛdayād devyā rasanāgreṇa caṇḍikā/
naitasyāḥ sadṛśī mūrtyā cārurūpeṇa vidyate

triṣu lokeṣu kāntyā vā nāsyāstulyā bhaviṣyati/
yoganidrā mahāmāyā yā mūlaprakṛtirmatā

tasyāḥ prāṇasvarūpeyaṃ devī yā kauśikī smṛtā/
netrabījaṃ tathaitasyā bījaṃ tu parikīrtitam

mantramasyāḥ pravakṣyāmi mūrtirūpaṃ ca bhairava/
samāptināntyadantyastu ṣaḍvargādisabindubhiḥ

ṣaṣṭhasvareṇa saṃspṛṣṭho bindunā samalaṅkṛtaḥ/
kauśikīmantratantro'yaṃ sarvakāmārthadāyakaḥ

tasyāstu sampravakṣyāmi yā mūrtiriha bhairava/
śṛṇuṣvaikamanā bhūtvā jagadāhlādakārakam

dhammillasaṃyatakacāṃ vidhoścādhomukhīṃ kalām/
keśānte tilakasyordhve dadhatī sumanoharā

maṇikuṇḍalasaṃghṛṣṭagaṇḍā mukuṭamaṇḍitā/
sajjayotiḥ karṇapūrābhyāṃ karṇamāpūrya saṅgatā

suvarṇamaṇimāṇikyanāgahāravirājitā/
sadā sugandhibhiḥ pad‌mairamlānairatisundarī

mālāṃ bibharti grīvāyāṃ ratnakeyūradhāriṇī/
mṛṇālāyatavṛttaistu bāhubhiḥ komalaiḥ śubhaiḥ

rājantī kañcukopeta-pīnonnatapayodharā/
kṣīṇamadhyā pītavastrā trivalīprakhyabhūṣitā

śūlaṃ vajraṃ ca bāṇaṃ ca khaḍgaṃ śaktiṃ tathaiva ca/
dakṣiṇaiḥ pāṇibhirdevī gṛhītvā tu virājitā

gadāṃ ghaṇṭāṃ ca cāpaṃ ca carma śaṅkhaṃ tathaiva ca/
ūrdhvādikramato devī dadhatī vāmapāṇibhiḥ

siṃhasyopari tiṣṭhantī vyāghracarmāṇi kauśikī/
bibhratī rūpamatulaṃ sasurāsuramohanam

etasyāḥ śṛṇu vatsa tvaṃ yāḥ pūjyā aṣṭayoginīḥ/
tāḥ pūjitāśca kurvanti caturvargaṃ nṛṇāṃ sadā

brahmāṇī prathamā proktā tato māheśvarī matā/
kaumārī caiva vārāhī vaiṣṇavī pañcamī tathā

nārasiṃho tathaivaindrī śivadūtī tathā'ṣṭamī/
etāḥ pūjyā mahābhāgā yoginyaḥ kāmadāyikāḥ

devyā lalāṭaniṣkrāntā yā kālīti ca viśrutā/
tasyā mantraṃ pravakṣyāmi kāmada śṛṇu bhairava

samāptisahito dantyaḥ prāntastasmāt puraḥ saraḥ/
ṣaṣṭhasvarāgnibindvindusahitaḥ sādireva ca

kālīmantramiti proktaṃ dharmakāmārthadāyakam/
etanmūrti pravakṣyāmi vatsaikāgramanāḥ śṛṇu

nīlotpaladalaśyāmā caturbāhusamanvitā/
khaṭvāṅgaṃ candrahāsaṃ ca bibhratī dakṣiṇe kare

vāme carma ca pāśaṃ ca ūrdhvādhobhāgataḥ punaḥ/
dadhatī muṇḍamālāṃ ca vyāghracarmadharā varām

kṛśāṅgī dīrghadaṃṣṭrā ca atidīrghātibhīṣaṇā/
lolajihvā nimnaraktanayanā nādabhairavā

kabandhavāhanāsīnā vistāraśravaṇānanā/
eṣā tārāhvayā devī cāmuṇḍeti ca gīyate

etasyā yoginīścāṣṭau pūjayeccintayed yadi/
tripurā bhīṣaṇā caṇḍī kartrī hartrī vidhāyinī

karālā śūlinī ceti aṣṭau tāḥ parikīrtitāḥ/
eṣā'tikāmadā devī jāḍyahānikarī sadā

etasyāḥ sadṛśī kācit kāmadā na hi vidyate/
kauśikyā hṛdayād devī niḥsṛtā dhyāyato hareḥ

śivadūtīti sā khyātā yā ca devaśatairvṛtā/
mantramasyāḥ pravakṣyāmi dharmakāmārthadāyakam

yacchrutvā sādhako yāti durlabhaṃ sivamandiram/
yāmārādhya mahādevīṃ śivadūtīṃ śivātmikām

nacirāllabhate kāmān naraḥ sarvajayī bhavet/
antaḥ samāptisahito bindvindubhyāṃ daśāvaraḥ

svareṇopāntadantyena saṃspṛṣṭo'ntena pūrvaśaḥ/
sa eva binduyugalapūrvasthopāntapāvakaḥ

ṣaṣṭhasvarakalāśūnyaiḥ sahitaḥ prathamasthitaḥ/
mantro'yaṃ śivadūtyāstu śivadūtījayapradaḥ

rūpamasyāḥ pravakṣyāmi śṛṇu vatsaikasammataḥ/
caturbhujaṃ mahākāyaṃ sindūrasadṛśadyuti

raktadantaṃ muṇḍamālājaṭājūṭārdhacandradhṛk/
nāgakuṇḍalahārābhyāṃ śobhitaṃ nakharojjavalam

vyāghracarmaparidhānaṃ dakṣiṇe sūlakhaḍgadhṛk/
vāme pāśaṃ tathā carma bibhradūrdhvāparakramāt

sthūlavaktraṃ ca pīnoṣṭhaṃ tuṅgamūrti bhayaṅkaram/
nikṣipya dakṣiṇaṃ pādaṃ santiṣṭhat kuṇapopari

vāmapādaṃ śṛgālasya pṛṣṭhe pheruśatairvṛtam/
īdṛśīṃ śivadūtyāstu mūrtiṃ dhyāyed vibhūtaye

dhyānamātrādathaitasyā naraḥ kalyāṇamāpnuyāt/
pūjanādacirād devī sarvān kāmān dadāti ca

yaḥ śivāvirutaṃ śrutvā viśadūtīṃ śubhapradām/
praṇamet sādhako bhaktyā tasya kāmāḥ kare sthitāḥ

yadā jaghāna jagatāṃ raktabījaṃ hitāya vai/
mahādevī mahāmāyā tadāsyāḥ kāyataḥ sṛtāḥ

dūtaṃ prasthāpayāmāsa śivaṃ śumbhāya sāmbikā/
sā śivadūtīti devaiḥ sarvaiḥ pragīyate

kṣemakārī ca śāntā ca vedamātā mahodarī/
karālā kāmadā devī bhagāsyā bhagamālinī

bhagodarī bhagārohā bhagajihvā bhagā tathā/
etā dvādaśa yoginyaḥ pūjane parikīrtitāḥ

etā dvādaśa yoginyaḥ śivadūtyāḥ sadaiva hi/
vicarantī svayaṃ devī yatra tatraiva gaccati

yoginyo hyatha sakhyaḥ syuryathānyāsāṃ tathā punaḥ/
caṇḍikāyāstu yoginyaḥ sakhyo'tra ca prakīrtitāḥ

iti te tvaṅgamantrāṇi kathitāni samāsataḥ/
kāmākhyāyāśca mahātmyaṃ kalpamātraṃ vadāmi vām

iti śrīkālikāpurāṇe kāmākhyāmāhātmye ekaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ//