Jayakhya Samhita · Chapter 26
paṭalaḥ - 26
atha sādhakasya mūlamantrasādhanaṃ nāma ṣaḍviṃśaḥ paṭalaḥ/ 26-1
nārada :---
(1)muktimārgastvayā prokto dīkṣā mama yathākramam/
adhunā bhu(2)ktimārgaṃ tu yathāvatkathayasva me
(1. muni A Y.)
(2. muni Y.)
śrībhagavān ---
śṛṇu karmāṇi divyāni mantrarājasya suvrata/
saṃkṣepātkathayiṣyāmi pātālotthānasādhane
khaṭphaṭkāñjanakāśaṃgu(3) gulikādiprasādhane/
[mantrasādhane deśavailakṣaṇyādiniyamaḥ] 26-2
sādhakaḥ saṃyato bhūtvā mantravrataparāyaṇaḥ
(3. śu. A.)
mahotsāhaḥ śubhācāro dhīrassarvaguṇānvitaḥ/
puṇyakṣetreṣu tīrtheṣu nadīnāṃ saṅgameṣu ca
devatāṛṣijuṣṭeṣu kuryātsthānaparigraham/
pavitrāhārasaṃpannaḥ saṅkaraiḥ parivarjitaḥ
japellakṣatrayaṃ dhīro mantrārpitamanāḥ sudhīḥ/
pūrvoktena vidhānena akhilena dvijottamaḥ(1)
(1. ma A)
saṃtyajyānekakarmāṇi susiddhastu dadāti ca/
niyojitaḥ karotyāśu vaśyākarṣaṇamāraṇān
grahajvaraviṣādīnāṃ bhūtānāṃ ca pramardanam/
ḍākinīnāṃ ca sarvāsāṃ hrāsane mantranāyakam
yathā niyojayetsamyak tathā śṛṇu samāhitaḥ/
[mūlamantrasya bhūtopaśamanādau viniyogaprakāraḥ] 26-3
kṛtvā tu maṇḍalaṃ divyaṃ tatra kuṃbhaṃ niveśayet
pūrvoktena vidhānena iṣṭvā devaṃ janārdanam/
sthāpayetpuratastasya śucimātura(2)māsane
(2. mānase A)
parijapya tu puṣpāṇi siddhārthasahitāni tu/
śatāṣṭaparijaptāni hastābhyāmāturasya ca
svahaste maṇḍalaṃ dhyāyetrrikoṇe vahnilāṃchitam/
tanmadhye devadeveśaṃ tejorūpaṃ vicintayet
dīptacakragadāpāṇiṃ sarvaduṣṭāṃśca tarjayet/
taddhastaṃ darśayetsādhye kṣipramāveśakārakam
taṃ dṛṣṭvā sarvabhūtāni āviśanti bhayārditāḥ/
praviṣṭamātraṃ dṛṣṭvā taṃ śaṅkhabandhaṃ tu kārayet
mūlamantreṇa mantrajñaḥ sārṇaṃ saṃpuṭitena tu/
bhasmanā cāstrajaptena digbandhaṃ cātra kārayet
astrajaptena mantreṇa bhasmanā tāḍayedbhudhaḥ/
tāḍayetsaptajaptaistu kuśaiḥ siddhārthakaiḥ punaḥ
trijaptaṃ guggulaṃ dhūpaṃ pradadyādātmanaḥ sa tu/
śītādbhiḥ śaradaṇḍairvā saptajaptaistu tāḍayet
jayāṃ mudrāṃ tato badhvā mantramastrayutaṃ japet/
yatheṣṭaṃ nigrahaṃ cāsya mantreṇānena kārayet
gadayā tāḍayenmūrdhni karṇaṃ karaviliptaye/
atha vā pratimāṃ kuryādgomayena gṛhasya tu
cakreṇāṅgāni kṛntettu yadi kṣiptaṃ na muñcati/
muñcāmīti yadā brūyāt śapathaṃ kārayetsadā
visarjayedbaliṃ datvā śikhādigbandhamokṣaṇāt/
karmaṇā manasā caiva tathā vācāpi mokṣayet
[viṣapraśāmanaprakāraḥ] 26-4
ṭhakārodaragaṃ mantraṃ kalāṣoḍaśasaṃyutam/
sravantamamṛtaṃ dhyāyeccandramaṇḍalasannibham
vāmahaste vicintyaivaṃ sādhyamūrdhni niveśayet/
tenāmṛtena saṃpūrya vigrahaṃ tvāturasya ca
haredviṣāṇyaśeṣāṇi vidhinā'nena yojitaḥ/
[vaśīkaraṇaprakāraḥ] 26-5
sapta japtāni puṣpāṇi sugandhāktāni dāpayet
vāmahastena nārīṇāṃ pāṇau tāsāṃ ca dakṣiṇe/
vāmapāṇau tu viprendra nṝṇāṃ dakṣiṇapāṇinā
sadyastadvaśatāṃ yānti mantrasyāsya prabāvataḥ/
candramaṇḍalamadhyasthaṃ mantraṃ dhyātvā karodare
yasya taddarśayeddhastaṃ kṣiptaṃ taṃ vaśamānayet/
nyāsaṃ kṛtvā tu pūrvoktaṃ kāntaṃ rūpaṃ vicintayet
kruddhasyāpyagrataḥ sthitvā kṣipraṃ taṃ vaśamānayet/
patraṃ puṣpaṃ phalaṃ vā'pi trijaptaṃ yasya dīyate
vaśamāyāti sa kṣipraṃ mantrasyāsya prabhāvataḥ/
rocanākuṅkumābhyāṃ vā bhasmanā candanena vā
prajapya tilakaṃ kṛtvā viśedrājaku(1)laṃ yadi/
prā yānmahatīṃ pūjāṃ darśanānnātra saṃśayaḥ
(1. daṃbhogasaṃsma Y)
[uccāṭanaprakāraḥ] 26-6
vāyavyabhuvanāntasthaṃ mantraṃ nīlāṃbudaprabham/
nirādhāraṃ tadantasthaṃ dhyāyetsādhyaṃ kṛśaṃ mahat
nīlāmbaradharaṃ kṛṣṇaṃ śuklavarṇasamaṃ laghu/
devaṃ (va) nāsānilenaiva pūryamāṇaṃ nabhasthale
bhrāmyamāṇaṃ nirādhāre uccāṭatyacirācca saḥ/
[vidveṣaṇavidhānam] 26-7
āgneyabhuvanāntasthaṃ cāṣapakṣasamadyutim
dhyātvā mantreśvaraṃ kṣipraṃ tatpāda(1) go(dvayagau)smaret/
dvau sādhyau hutabhugrūpau vīkṣamāṇau parasparam
(1. daṃbhogasaṃsma Y)
pādaṃ padā tāḍayantāvabhīkṣṇaṃ cātivegataḥ/
karoti vipra vidveṣaṃ dhyānamātrānna saṃśayaḥ
[ākarṣaṇam] 26-8
sūryamaṇḍalamadyasthaṃ dhyāyenmantreśvaraṃ dvija/
bhagnarājopalābhaṃ tu ghrāṇāgrasthena vāyunā
karṣayantaṃ sudūrācca sādhyaṃ bhāsvaravigraham/
vidhinā'nena bhagavān dhyāna(ta)stvākarṣaṇe sadā
ākṛṣya bhavanaṃ sarvaṃ sādhakasya dadāti ca/
[ ]
sitapadmottarasthaṃ tu mantraṃ dhyātvā khagāsanam
varṇataḥ sitaraktābhaṃ tatpāṇidvayagau tu vai/
dvau tu sādhyau tadākārau patantau tau tu saṃsmaret
hṛṣṭatuṣṭaprasannātmā prītyarthaṃ munisattama/
nayet....pathañcaiva vidhinā'nena mantrarāṭ
hutāśasalile dve tu kiṃ punarmānavānpra(2)ti/
[māraṇam] 26-9
vāyuvahnipurābhyāṃ tu madye cakroditaṃ prabhum
(2. nbhuvi A)
saṃsmaretkṛṣṇaraktaṃ tu sādhyaṃ tatpādato hatam/
niṣpīḍyamānaṃ vegena cakrakṣeprairgatāsuvat
dhyāyedviluptaśaktiṃ ca nimīlitavilocanam/
mārayatyacireṇaiva vipakṣo yasya sādhakaḥ
[stambhanam] 26-10
māhendramaṇḍalāntasthaṃ kuṅkumodakasannibham/
prapīḍayantaṃ pādābhyāmādhāraṃ yantrasaṃsthitam
satambhayatyacireṇaiva yaṃ yamicchati sādhakaḥ/
[puṣṭividhānam] 26-11
candramaṇḍalamadhyasthaṃ pītaṃ pītāmbaraṃ prabhum
vamantamamṛtaṃ vakrāttatpīyūṣaṃ dvijādhipa/
viśantaṃ brahmarandreṇa smaretsādhyasya hṛdgatam
sarvāṅgāni ca tatsthena ākrāntāni ca bhāvayet/
puṣṭāṅgo jāyate śaśvadvidhinānena mānavaḥ
[śāntikavidhānam] 26-12
sitapadmayugāntasthaṃ saṃpūrṇaṃ ca śaśiprabham/
vicintyaikamajasyordhve dvitīyamadharasthitam / 48 //
niśāmbukaṇasaṅkāśaṃ svacchandaṃ madhyataḥ sthitam/
muñcantaṃ salilaṃ dehācchītalaṃ kṣīravatsthitam
sicyamānaṃ smaretsādhyaṃ tena taṃ tadadhaḥsthitam/
jāyate śāntikaṃ samyagyasya yasya dvijecchasi
[pu(tu)ṣṭividhānam] 26-13
kuṅkumodakasaṅkāśaṃ pūrṇacandrāntarasthitam/
dhyātvā mantraṃ purā vipra vamantamamṛtaṃ mukhāt
varṇataḥ sitapītābhaṃ tadagrasthaṃ ca bhāvayet/
pibantaṃ pāṇiyugmena ātmānamathavāturam
pu(tu)ṣṭirutpadyate śaśvanmantrarājaprabhāvataḥ/
etatpūrvoktajāpasya phalamuktaṃ samāsataḥ
anuktānyapi karmāṇi kurute cātra yojitaḥ/
yojyaṃ karmapadaṃ caiva parikarmaṇi yatnataḥ
kuru vīpsāsametaṃ ca dhyānena paribhāvitam/
pūrvoktāddviguṇājjāpāccaiva siddhimavāpnuyāt
[vaikharīsiddhiḥ] 26-14
vivaradvāramāsādya sthaṇḍilaṃ copalepayet/
iṣṭvā tu vidhinā mantraṃ kuryāddhomaṃ samāhitaḥ
tilena tu ghṛtāktena mahiṣākṣeṇa vai punaḥ/
kṣīravṛkṣasamidbhirvā dūrvākāṇḍairabhāvataḥ
lakṣamātre hute hyāśu vaikharīṃ siddhimāpnuyāt/
bhitvā tu satvayantrāṇi praviśedvivarottamam
pītvā rasāyanaṃ divyaṃ nārāyaṇabalo bhavet/
krīḍane kanyakāyukte yāvadābhūtasaplavam
[khaḍgasādhanam] 26-15
bhūmibhāge same lipte rocanāṃ (1)kuṅkumairyutām/
likhet triṃśāḍgulaṃ khaḍgaṃ spaṣṭaṃ sāṅgaṃ manoramam
(1. puṣpaṃ A)
pūrvoktena vidhānena iṣṭvā tatra janārdanam/
muṣṭisthāne karaṃ sthāpya japellakṣaṃ samāhitaḥ
yuktāhāravihāro hi yuktasvapno hyakhedavān/
yāvaduttiṣṭhate khaḍgo muṣṭinā grāhayettataḥ
taṃ gṛhītvā tu sarveṣāṃ vidyānāmadhipo bhavet/
vidyādharāṇāṃ sarveṣāṃ cakravartitvamāpnuyāt
[añjanādisādhanam] 26-16
pūrvoktena vidhānena pūjayenmantranāyakam/
rocanāṃ śaṅkhaśuktau tu gṛhītvā śaṅkhamudrayā
tāvatparijapenmantraṃ yāvajjvālāṃ pramuñcati/
tanmadye dṛśyate kāntā kanyakā kāmarūpiṇī
siddhāsmīti vadetsā tu kuru kāryaṃ yathepsitam/
anenaiva vidhānena añjanādīni sādhayet
[gulikāsādhanam] 26-17
rocanāṃ kuṅkumaṃ caiva haritālaṃ manaśśilām/
cakrāṃkāṃ cauṣadhīṃ tatra pañcamāṃ viniyojayet
sūkṣmapiṣṭāṃ tu tāṃ kṛtvā āloḍya madhuraistribhiḥ/
ekādaśyāṃ samabhyarcya maṇḍale mantranāyakam
tatrādhivāsayettāṃ tu gulikāṃ yantrasaṃpṛṭe/
sitārkasya vidhānena dvādaśyāṃ tu japettataḥ
daśāyutaṃ tu tanmantrī tataḥ siddhā tu sā bhavet/
tayā karasthayā mantrī vidhivadgaganāntare
pātāle vā mahīpṛṣṭhe lokapālapureṣu ca/
cakrapāṇiryathā viṣṇuradhṛṣyaḥ sarvadaivataiḥ
jāyate sādhakendrastu mantrasyāsya prabhāvataḥ/
[rasāyanādisādhanam] 26-18
brāhmaṇaṃ kṣatriyaṃ vā'pi nirvraṇaṃ lakṣaṇairyutam
yuvānamekaṃ divasaṃ saṃsthitaṃ tu samānayet/
śūnye gṛhe samāveśya snāpayedarcayattetaḥ
yathā vidhānato mantrī mantraṃ saṃpūjya maṇḍale/
upaviṣṭaṃ (1)śavaṃ kṛtvā mantraṃ tasyāgrato japet
(1. vaśaṃ A)
tāḍayetsarṣapāṇāṃ tu śatenāṣṭottareṇa tu/
tato vegātsamutthāya bravīti praṇato vacaḥ
kiṃ karomi tavādyāhaṃ mamājñā saṃpradīyatām/
pādamūle rasaṃ siddhaṃ rasāyanamapi dvija
yaccānyanmanaso'bhīṣṭaṃ taddadātyavikalpataḥ/
[yakṣiṇīsādhanam] 26-19
kauśeyavastramānīya likhettatra ca yakṣiṇīm
sarvābharaṇasaṃyuktāṃ surūpāṃ manasepsitām/
yathoktena vidhānena mantraṃ saṃpūjya pūrvavat
upoṣitaścārdharātre dadyāddhūpaṃ saguggulum/
saptāhamevaṃ kurvīta japeccāpyayutaṃ sadā
saptame hyardharātre tu saśadbaḥ kampate paṭaḥ/
pratyakṣamāste viprendra rūpaiśvaryeṇa saṃyutā
yadā tu nakṣubhenmantrī tadā siddhā'sya sā bhavet/
mātā vā bhaginī bhāryā kā bhavāmīti bhāṣate
tasyā yatheṣṭaṃ vaktavyaṃ nirvikalpena cetasā/
sā siddhā sarvakāryāṇi sādhayatyāśu mantriṇaḥ
kāmaṃ dadāti vividhaṃ nānārūpairyathepsitam/
jāyātvena dvijaśreṣṭha yadā cāṅgīkṛtā purā
nidhīnathākṣayān śaśvadbhaginītve prayacchati/
lokālokāntarālokaṃ darśayatyavicārataḥ
auṣadhīśca tadā divyā rasāṃśca vividhānapi/
śāstrāṇi vividhānyāśu sādhayecchāntisiddhaye
dadāti samyak siddhā sā susiddhīrjananī yathā/
[parasainikapraṇāśanam] 26-20
saṃgrāmakāle saṃprāpte āyudhānyabhimantrayet
parasainika()pūrvoktamabhimantrya ca sarṣapān/
astrasaṃpuṭitenaiva tenaiva tryakṣareṇa tu
mantreṇāgniprabhāvena jvālāmālākulena tu/
gatvā parabalāstraṃ tu krodhasaṃraktalocanaḥ
prakṣipetsainyamadhye ca nāśayetparasainikam/
[divyānāṃ stambhanam] 26-21
rocanākuṅkumairyukto nāmamantravidarbhitam ()
likhetkaustubhamadhye tu kalāṣoḍaśasaṃyute/
ekaikā tu kalā vipra purā yuktā'mṛtena tu
sā'mṛtānāṃ kalānāṃ ca yojayecca tathopari/
viśvāpyāyasthitaṃ vāpi candraraśmisamaprabham
tadbāhye'ṣṭadalaṃ padmaṃ vilikhecca sakarṇikam/
devyo'ṅgāni yathārcāyāṃ daleṣvabhyantare likhet
stambhayetsarvadivyāni (1)khātkeśāṃ(khecarāṃ)śca nivārayet/
pūjanāddhavanāddhyānāccandanodakasecanāt
(1. khaṭkeśāṃ Y)
[utpātapraśamanam] 26-22
likhitaṃ bhūrjapatre tu kṣīrāmbhoviniveśitam/
utpātāni mahāgrāṇi sābhicārāṇi nāśayet
[viṣaśastrādibhayapraśamanam] 26-23
trilohaveṣṭitaṃ kṛtvā puṣyarkṣe likhitaṃ tu vai/
dvādaśyāṃ śuklapakṣe vā madhyaṃdinagate ravau
bāhvoḥ kaṇṭhe tathā mūrdhni yastu dhārayate sadā/
viṣaśastrāgnibhūtebhyo bhayaṃ tasya na jāyate
[cakrayantrasādhanam] 26-24
rocanācandanenaiva bhūrje vā sitakarpaṭe/
cakraṃ kuryāddviṣaṭkāraṃ nābhinemisamanvitam
tanmadhye kamalaṃ kuryāt ṣoḍaśacchadabhūṣitam/
tryarṇena mūlamantreṇa nāmasaṃpuṭayogataḥ
vilikhya tadbahirdadyānmantraṃ yo dvādaśākṣaram/
pariveṣaprayogeṇa patre patre likhettataḥ
devīnāṃ hārdakaṃ bījaṃ caturdhā kesarāvadhau/
aṣṭāṣṭakaṃ tu bījānāṃ yāvadekatra saṅkhyayā
tataḥ sarvadalāgrasthaḥ praṇavo likhyate dvija/
puṣpapatrātsamārabhya hakārādyaṃ ca vinyaset
kramānmakāraparyantaṃ tataḥ padmasya bāhyataḥ/
śiraḥ śikhāṃ ca kavacaṃ nābhitritayagaṃ likhet
pariveṣaprayogeṇa cakrāreṣu likhettataḥ/
astrā dvādaśadhā vipra ekaikasyāntare tataḥ
netramantraṃ tridhā dadyānnābhivannemimaṇḍale/
yantro'yaṃ muniśārdūla sarvopadravanāśanaḥ
dhāraṇātsmaraṇāddhyānānnāsti tadyanna sādhayet/
[saṅkhayantram] 26-25
śaṅkhodaragataṃ padmaṃ likhitvā (1)dvādaśacchadam
(1. dvidaśa C L)
samadena tuṣāreṇa kuṅkumena tathaiva ca/
vilikhya karṇikāmadye tryakṣaraṃ mūrtisaṃyutam
valayākṛtiyogena nāma tanmadhyato likhet/
nārasihmādayo mantrāstrayo lekhyā dalatraye
bhūyo bhūyaścaturvāraṃ bāhyapadmaṃ ca veṣṭayet/
kramātpadmādikairmantraissarpakuṇḍalayogataḥ
vakradeśe'tha śaṅkhasya kramāllokeśvarā daśa/
astramantrāstathā sakhyaḥ śaṅkhasyātho niveśayet
idaṃ yantraṃ muniśreṣṭha sarvamantrairadhiṣṭhitam/
sarvakarmakaraṃ proktaṃ sarvopaplavanāśakam
sarvarogavighātaṃ ca sarvāmayavināśanam/
[tithinakṣatraviśeṣātphalabhedaḥ] 26-26
sarvamaṅgalakṛtsamyak puṣyarkṣalikhitaṃ bhavet
dvādaśyāmatha śuklāyāṃ pūjayitvā yathāvidhi/
abhiṣekavidhānena śāntike pauṣṭike likhet
rakṣārthaṃ sarvabhūtebhyo yojyaṃ sarvatra sarvadā/
[āhutidravyabhedāt āhutisaṅkhyābhedācca phalamedaḥ] 26-27
lakṣāhutipradānena tilānāṃ kṛṣṇavarcasām
pūjayedvatsaraṃ yattu homānte'tha ghṛtāhutīḥ/
āpādya dvādaśaśataṃ srucā samyaṅbhahāmune
dadāti tasya bhagavān yatkiñcinamanasepsitam/
ekādaśa sahasrāṇi kamalānāṃ tu nārada
juhuyācca ghṛtāktānāmekānte vijane tu yaḥ/
samuddhṛtyodakātsadyastasya lakṣmīṃ prayacchati
yo'yutaṃ cātha bilvānāṃ ghṛtāktānāṃ tu homayet/
tasya kṣipraṃ dadātyeṣa mantreśo vipulaṃ dhanam
grāmānaśvānsuvarṇaṃ ca darśayettu kṛtākṛtam/
āyuḥ putrānathārogyaṃ saubhāgyaṃ sarvatomukham
yasyā agre devatāyā imaṃ mantreśvaraṃ japet/
sā tasmai sakalānkāmānprasannā saṃprayacchati
sādhito mantrasiddhirhi(ddhyā hi) mantrarājaḥ karoti ca/
prasāditaśca pūjādyaiḥ karmaṇā cāgnikena tu
sāmānyamapi yatkiṃcidbhūtale karma vidyate/
smaraṇātsarvamevāśu sādhakānāṃ prayacchati
[mantrarājasya mahimāviśeṣaḥ] 26-28
idamanyatpravakṣyāmi muniśreṣṭha nibodhame/
mantrarājasya yadvīryaṃ yāhātmyaṃ prabhaviṣṇutā
yenāyaṃ pūjitaḥ samyak jñāto dhyātaḥ sakṛ(1)tsmṛtaḥ/
tasya siddhiḥ parā divyā mānuṣī saṃpravartate
(1. tsakṛta A.)
na cāsya sadṛśo mantro mantrarājasya vidyate/
sukhasaubhāgyasaṃpatterapavargaprasiddhaye
imaṃ mantreśvaraṃ japtvā bhaktiśraddhāparastu yaḥ/
taccitto vijane sthāne sravānkāmānavāpnuyāt
kimanyaistasya viprendra mantrakoṭiśatairapi/
sa tu cintāmaṇiprakhyo yasyāyaṃ hṛdi vartate
sarvakāmapradaḥ sadyo dehānte'pi ca mokṣadaḥ/
imaṃ mantreśvaraṃ japtvā sarvānkāmānavāpnuyāt
nacāsya sadṛśo mantro mantraiḥ koṭiśatairapi/
evaṃ mantravaraṃ labdhvā dhunetsarvaṃ phalāphalam
cintāmaṇiryathā loke sa(2)rvābhīṣṭaṃ prayacchati/
evaṃ (3)mantreśvaro hyeṣa sādhakāya prayacchati
(2. mano A.)
(3. ntravaro A.)
aihikāmuṣmikaṃ sarvaṃ samyagārādhitaḥ sadā/
lakṣāyutāyute japte pūjāhomādikairvinā
prayacchatyaṇimādīni japānte mantrarāḍ dvija/
prāṇāyāmādisaṃyukto dhāraṇādyānatatparaḥ
vinā havanapūjābhyāṃ lakṣaṃ lakṣaṃ sthito japet/
sākṣātpaśyati deveśaṃ viṣṇuṃ paramarūpiṇam
etaduddeśato vipra karma mantreśvarasya tu/
bhaktyarthaṃ sādhakendrāṇāṃ kathitaṃ nātivistṛtam
tannāsti yanna mantreśaḥ sādhayetparitoṣitaḥ/
iti śrīpāṃcarātre jayākhyasaṃhitāyāṃ sādhakasya mūlamantrasādhanaṃ nāma ṣaḍviṃśaḥ paṭalaḥ/
* * * * *
Original text: jayākhyasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0