Jātakamālā · Verses 28-47
adrākṣīc candanaḥ sārthavāhas taṃ cāṇḍālakumārakaṃ daṇḍakhaṇḍaśarāvavyagrahastaṃ lālājalapariklinnavadanaṃ bhinibhināyamānamakṣikāśatanipānabhūtam bāhyādhyātmikamalopahatagātraṃ rathyāreṇuvirūkṣitakatipayaśiroruhaṃ prakṛtikharadarbhasaṃstaraparivartanavilikhitatanum akṛtaśaucasaṃskāravidhānaṃ vikṛtanāsikābilāgalitasiṃhāṇakhaṇḍaparyavanaddhabībhatsānanaṃ vīthīmukhāt pravicitya dhānyapulākān romanthāyamānaṃ pūtanārūpam ivātivirūpaṃ mūrtimantaṃ saṃvegaṃ sākṣād iva pāpmānam alakṣmīpuñjam iva saṃpiṇḍitam apūrvam iva piśācanirmāṇaṃ vipākasarvasvam ivāśubhasya karmaṇaḥ samāhāram iva saṃsāraduḥkhānāṃ rāhumu khānyam iva jagaccakṣuṣāṃ rahasyabhūmim ivānādeyatāyā vigrahavantam iva paribhavam upanighātam iva nagarasya pratyādeśam ivāpakāriṇāṃ nilayam ivādhanyatāyāḥ padam iva daurbhāgyasya gṛhadvāraikadeśe niṣaṇṇaṃ daṇḍena kākān nivārayantam | dṛṣṭvā ca punaḥ pūrvavairānuśayodbodhitakopa iva sarabhaso dauvārikam abravīt | are kāpuruṣa nirvāsayainam amaṅgalam alakṣmīkam aprekṣaṇīyaṃ caṇḍālādhamam | tathā cainaṃ nirbhartsaya yathā na punar ihāgacched iti |
sa tatheti pratiśrutya taṃ caṇḍālakumārakam |
daṇḍena prerayām āsa paruṣāṃ giram udgiran
yadi tvāṃ punar āyātam iha paśyāmi kaśmala |
asmāt kaṣṭataraṃ te 'haṃ kariṣyāmīti nigraham
krauryābhyāsāvaliptasya manaso vṛttivaikṛtam |
na hi saṃkocam āyāti khalānāṃ kṛpaṇeṣv api
papāta bhūmau kṛpaṇaḥ sa bālo daṇḍābhighātakṣatapṛṣṭhavaṃśaḥ |
prakāśayan karmaphalaṃ svam eva karmātiraudraṃ narakasya tasya
atha sa tapasvī bhagnaśiraḥkapālabhāgo vikuñcitajānumaṇḍalaḥ pāṣāṇaśakalakapālaśarkarāparikṣatakṣāmajaṅghābāhudaṇḍakaḥ samantato vigalitarudhiradhārāvasicyamānavigraho mahīrajaḥkapālāvaruddhavadanavivaro vikṣiptadaṇḍakaḥ saṃcūrṇitamallako dharaṇitalavikīrṇabhikṣāśeṣas tīvravedanābhyāhataśarīro matsya iva prataptasikatāmadhyagataḥ saṃparivartate sma | athāsya mātā cintayām āsa | kiṃ nu me putrakaḥ prapāte patitaḥ syāc chunā vā bhakṣita uta gavā jīvitād vyaparopitaḥ paribhūya vā bāladārakair viheṭhito mārgapranaṣṭo vānyena pathā gataḥ | kiṃ vā nāgacchatīti sā putrasnehākṛṣṭahṛdayā putra putreti krandatī taṃ deśam upajagāma | sa ca bāladārako jananyāḥ svaraṃ pratyabhijñāya bhṛśataraṃ vicukrośa |
samānasukhaduḥkhānāṃ suhṛdām api saṃgame |
navībhavanti duḥkhāni vyatītāny api dehinām
mātety apūrvam evaitad viśrambhāyatanaṃ bhuvi |
putra ity eva niṣyandaḥ snehasyāsya duratyayaḥ
ambeti dīnāṃ giram īrayantaṃ sā taṃ pariṣvajya tanupralāpam |
ruroda tīvrāyatadīnakaṇṭhā ninādayantī puracatvarāṇi
kasya putra dayā nāsīt tvayi duḥkhaikabhājane |
garvitaḥ ko nv asau lakṣmyā gajakarṇāgralolayā
prakāśitam idaṃ kena kṛpaṇe tvayi pauruṣam |
tvayi praharataḥ kasya bhūmau na patitaḥ karaḥ
hatas tvaṃ kena me vatsa niranukrośacetasā |
nihataḥ pūrvakeṇaiva kaṭupākena karmaṇā
idam anāryatācihnaṃ kena tvayi vidarśitam |
ko nv asau mānuṣākāro rakṣasām anuśikṣyate
āyasaṃ hṛdayam kasya kasya vajramayaḥ karaḥ |
kasya vāk saviṣā kasya tvayi nāsīd dayālutā
nihīnakulaje bāle suhṛdbandhuvivarjite |
jātyandhe parapiṇḍāśe tvayi kiṃ roṣakāraṇam
sa bālabhāvāt kṛpaṇo varākaḥ svabhyastamātsaryatayā tayā ca |
śuśoca bhaikṣaṃ kṣitiviprakīrṇaṃ na tu kṣaracchoṇitam ātmadeham
atha vṛddhacaṇḍālī taṃ dārakaṃ kṣatavikṣataśarīraṃ śanaiḥ śanaiḥ pāṇinā parāmṛśantī provāca | kena te putrakeyam avasthā kṛtā nirdayena pāpakarmaṇā puruṣādhameneti | sa prāha | amba āryacandanena puruṣo 'bhihito nirvāsayainam amaṅgalam alakṣmīkam aprekṣaṇīyaṃ caṇḍālādhamam | tenāham evaṃ pīḍita iti | atha sā vṛddhacaṇḍālī dīrgham uṣṇaṃ viniśvasya pañcāṅgulam abhinipīḍayantī kopaparuṣākṣaram ity avocat |
alpāyuṣi kutas tasminn āryatā puruṣādhame |
vyasanopahate bāle tvayīdaṃ yasya vaikṛtam
evaṃ tasyāḥ śokavaśam upagatāyāḥ kṛpaṇāyāḥ samīpe mahājanakāyaḥ saṃnipatitaḥ | atrāntare
ākṛṣyamāṇahṛdayaḥ kṛpayā mahatyā vaineyakṛtyam avalambya vināyakāgryaḥ |
prāvikṣad akṣatamanā bhagavān purīṃ tāṃ buddho vibuddhanavapaṅkajasaṃkrameṇa
cāmīkarādrim iva jaṅgamam āpatantaṃ taṃ tāyinaṃ svakiraṇaiḥ pariviṣṭamūrtim |
paurāḥ prasādaśithilāvanataiḥ śirobhir dūrāt praṇemur upaśāntabhavaprapañcam
sitabhavanagatās taṃ saṃbhramodbhrāntaceṣṭās taḍita iva sumeroḥ śṛṅgaparyantalagnāḥ |
upaśamam iva sākṣād āpatantaṃ taruṇyo maṇiguṇakusumaughair arcayām āsur āryam
apetapāṣāṇakapālaśarkaraḥ samaḥ sa nimnonnatavarjito 'bhavat |
bhuvaḥ pradeśo haritārdralepanaḥ pramuktapuṣpaprakarottaracchadaḥ
nibaddhajīmūtavitānam ambaraṃ samudgatendrāyudhatoraṇaṃ babhau |
vavuḥ śanaiḥ sparśasukhāḥ samīraṇāḥ sirindhrikāpuṣparajovikarṣiṇaḥ
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0