Jātakamālā · Verses 112-131
tato maitrakanyako bodhisattvaḥ paśyati sma tam atidāruṇākārapramāṇaṃ krūrajvalanamālāliṅgitam udāreṇa paṭupavanavikīryamāṇadhūmapaṭalāndhakāradurdinena sphuratsphuliṅgāvalikarāladarśanenāyasena mahatā bhramatā cakreṇa dārv iva pravidāryamāṇamūrdhānaṃ svaśiraḥpravigalitaśoṇitavasārasāhāramātravidhṛtaprāṇaśeṣaṃ samīpaṃ copagamyainaṃ paryapṛcchat |
kiṃ nāgo 'si suro 'si kinnaravaro yakṣo 'si kiṃ mānuṣaḥ
kiṃ vidyādharasainikaḥ kim asi vā daityaḥ piśāco 'si vā |
kiṃ vākāri bhavāntareṣu bhavatā karmātiraudraṃ svayaṃ
yasyāstivyasanaṃ duruttaram idaṃ bhujyaṃ phalaṃ krandayat
puruṣaḥ prāha |
nāhaṃ nāgo naiva yakṣo na devo daityo nāhaṃ nāpi gandharvarājā [!] |
rakṣo nāhaṃ nāpi vidyādharo 'pi jātis tulyā saṃpratīhi tvayā naḥ
bodhisattvaḥ prāha |
kiṃ karma bhramatā tvayā kumatinā saṃsāradurge kṛtaṃ
yenedaṃ jvalitānalaṃ śirasi te cakraṃ bhramaty āyasam |
puruṣaḥ prāha |
nānāduṣkarakārikā bhagavatī saṃsārasaṃdarśikā
tatra śreyaḥsukhopapādanaparā matsnehabaddhāśayā
yāṃ loke pravadanti sādhumatayaḥ kṣetraṃ paraṃ prāṇināṃ
daivāveśavaśād akāryagurukas tasyāṃ jananyām aham |
sādho prāskhalayaṃ śiraḥpraharaṇaṃ pādena pāpāśayas
tenedaṃ jvalitānalaṃ śirasi me cakraṃ bhramaty āyasam
atha bodhisattvas tasya puruṣasya pravacanapratodena saṃcoditahṛdayas tāṃ parajugupsām ātmany anupaśyann āha |
anyaṃ jugupsāmy aham alpabuddhir ātmānam evādya nininda ajñaḥ |
yeṣu svayaṃ doṣagaṇeṣu magnas tair eva lokaṃ katham aṅkayāmi
mayāpi yan mātari dakṣiṇīye [!] kṛto 'parādhaḥ puruṣādhamena |
tasyaiva pāpasya phalāni bhoktum ullaṅghya toyāvalim āgato 'smi
ity atha tasya vacanānantaram eva prabhinnanavakuvalayadalanirmalān nabhastalāt sajalajaladaninādagambhīradhīrodhvanir uccacāra |
kiṃ na paśyati karmāṇi balavanti śarīriṇām |
lokālokāntarasthāyī pāśeneva vikṛṣyate
ye baddhā viṣayeṇa duḥkhanigaḍe 'nāyāsakarmotkaṭe
ye tyaktvā guruvākyam andhamatayaḥ pāpāśrayaṃ kurvate |
muktāḥ karmabhir eva duḥkhanigaḍapracchedaśūraiḥ śubhair
mānuṣyaṃ yad avāpya mūḍhamatayo dūre sthitā karmiṇaḥ
atha tasya vacanānantaram eva karmānilavegotkṣiptam iva tac cakraṃ ciṭiciṭāyamānadahanakaṇacayodgāraraudraṃ tasya mūrdhnaḥ samabhyudgamya maitrakanyakasya bodhisattvasya śiraḥ pravidārayaṃ [!] bhramitum ārabdham |
kṣaṇāt sa reje rudhirapravāhair mūrdhnā [!] cyutaiḥ snātasamastamūrtiḥ |
prabhinnacakrāgravibhinnamūrdhna airāvaṇasyeva tanuḥ patantī
tataḥ sa puruṣo hā heti mūrdhnā [!] pravidāhajena tīvreṇa duḥkhena samākramyamāṇaśarīrakaṃ maitrakanyakaṃ bodhisattvam āha |
divyāṅganāgītamanoharāṇi cittapramododayasādhanāni |
saṃtyajya kasmād u purāṇi tāni prāptas tv idaṃ sthānam anantaduḥkham
devālayaṃ divyasukhopabhogaṃ ko nāma saṃprāpya śubhair atulyaiḥ |
nityajvaladvahniśikhākareṇa saṃprārthayed bhīmam apāyagartam
bodhisattvaḥ prāha |
mattālikolāhalasaṃkulāni vanāni puṣpojjvalamastakāni |
saṃtyajya nāgā vyasanaṃ sahante yayā tayecchālatayāgato 'ham
rājyāni vistīrṇadhanojjvalāni vihāya nārīmukhapaṅkajāni |
yuddhe mriyante bahavo narendrā yayā tayecchālatayāgato 'ham
samutpatattuṅgataraṅgaraudre bhramajjalāvartavimuktanāde |
mahodadhau yānti narāḥ praṇāśaṃ yayā tayecchālatayāgato 'ham
niratyayātyantikasaukhyasādhanaṃ narāmaraśrīsukhasiddhimārgam |
munīśvarāṇāṃ vratam utsṛjanti yayā tayecchālatayāgato 'ham
teṣāṃ munīnāṃ vigatavyathānāṃ deyaṃ kathaṃ pādarajo na mūrdhni |
yair laṅghitās tīvraviṣapracaṇḍā āśāprapātā bahuduḥkhabhīmāḥ
kiṃ tad bhaved duḥkham atīvatīvraṃ kā vā vipattir bahuduḥkhayoniḥ |
tṛṣṇāviṣāgnikṣatacittavṛtter yā dūrataḥ saṃparivartinī syāt
api ca he sādho
karmaṇā parikṛṣṭo 'smi vartamāno 'pi dūrataḥ |
karṣati prāṇinas tatra phalaṃ yatra prayacchati
api ca
kati varṣasahasrāṇi kati varṣaśatāni ca |
pradīptam āyasaṃ cakraṃ mama mūrdhni bhramiṣyati
puruṣaḥ prāha |
ṣaṣṭivarṣasahasrāṇi ṣaṣṭivarṣaśatāni ca |
pradīptam āyasaṃ cakraṃ tava mūrdhni bhramiṣyati
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0