Jātakamālā · Verses 87-106
api ca mahārāja ||
yeṣām asmīty ayam apagataś cetaso vipralambho
yair adhyastaṃgamitam aśivaṃ skandhasaṃtānabījaṃ |
ye paśyanti vyasanadahanair ā bhavāgrāt pradīptaṃ
lokaṃ teṣāṃ na bhavati mano lokacitrānupāti
nityasrāviṇam agnimadhyanihitaṃ kumbhaṃ yathā medasāṃ
ye lokārtham anarthabhāravirasaṃ santo vahanty āśrayaṃ |
teṣāṃ ratnaśilālavālavalayāḥ kalpadrumā nandane
lūtātantuvitānadhūmaśikharaiḥ kāntāravṛkṣaiḥ samāḥ
āvir bhavanti tanavo 'pi paropakārā yasmiṃs tad eva ramaṇīyam upaiti sādhuḥ |
duḥkheṣv anātmasu caleṣv aparāyaṇeṣu kiṃ vā bhaveṣu ratikāraṇam asti rājan
svārthānurāgakṛpaṇā matayo narāṇāṃ tucche 'pi vastuni ratiṃ parikalpayanti |
utpāda eva mahatāṃ hi jagaddhitāya yeṣāṃ purandarapure 'pi na te ramante
prakṛticañcalākulaprasaraṃ yaiś cittam etad vaśīkṛtaṃ |
ratir udeti nānyatas teṣāṃ adhyātmacintāvihāriṇām
ramayanty anuddhṛtavikalpasāyakān saritaḥ sarāṃsi girayo vanāni ca |
avikalpagocaravicāriṇo yater vanam eva śāntam iti niścitā matiḥ
ajitātmanām anupatanti buddhayo vividhān bahirmukhamanonibandhanān |
adhicittayogaviduṣāṃ tu yogināṃ atimānuṣe carati gocare matiḥ
rajasāṃ vipūyapariṇāhimaṇḍalaṃ paramām avāpya vaśitāṃ svacetasi |
anapāyinīm anubhavanti ye ratiṃ bhavanaṃ vanaṃ ca samam eva tān prati
viṣayāntarāntaritavibhramaṃ manaḥ praśame rameta katham ity ato yateḥ |
upadiśyate vanatarupratiśrayo mahatāṃ samaṃ tu viṣayaṃ manaḥsukhaṃ
ramaṇīyam etad iti vikṛtaṃ mateḥ pravadanty a vandhya vacasaḥ purātanāḥ |
kṛtināṃ mano hatavikalpavāsanaṃ na samādhijeṣv api sukheṣu rajyate
jagatāṃ hiteṣu caratāṃ mahīpate karuṇaikatānamanasāṃ manasvinām |
bhavati vyathātanupariśramais tanor na ca kāyajīvitanikāntividviṣām
gaganopamānamanasāṃ spṛśanty amī na manaḥ sukhārativikalpareṇavaḥ |
sukham anyad eva tad apākṛtopamaṃ yad upāsate sukṛtino raṇaṃjahāḥ
vratinām adūraparisarpiṇī manaḥsthitir eva nāma jananīva vatsalā |
sukham ādadhāti tad atītamānuṣaṃ na marutpater api yad asti vajriṇaḥ
vihatapriyāpriyavikalpavibhramaḥ pṛthivīsamena viharanti cetasā |
nṛpa yatra tatra bhavabhoganiḥspṛhā munayo 'tiśāntasukhamaunalābhinaḥ
aniketasaṃstavaparigrahāgrahāḥ svajane jane ca samatāvihāriṇaḥ |
tribhavopapattigahanāntadarśino himavadvaneṣu ratim āpnuyuḥ kathaṃ
sukhaduḥkhayor aviṣamapravṛttayo nṛpa yena tena parituṣṭamānasāḥ |
satataṃ mṛgā iva nisargatāpasā viharanty anāvṛtavihāragocarāḥ
visṛtāṃ bhavadrumaśikhāvalambinīṃ vividhopatāpaparuṣāṃ viṣaktikāṃ |
upahātya ye padam upāsate śivaṃ tridive 'pi te narakavāsasaṃjñinaḥ
anubandhiniṃ pratinivārya saṃhatiṃ tamasāṃ kim apy anubhavanti ye sukhaṃ |
na sanatkumārabhavane 'pi te ratiṃ viratopasargaratayaḥ prakurvate
vanarājayaḥ kusumacitrapādapāḥ girayaḥ kadambatarucumbitāmbudāḥ |
saritaś ca haṃsakulabhinnavīcayaḥ paridurbale manasi labdhapravṛttayaḥ
śiraḥkaṃpollasaccārukuṇḍalaḥ sa mahīpatiḥ |
sādhu sādhv iti saṃrādhya pratijagrāha tadvacaḥ
Original text: Jātakamālā · Edition: Ajātaśatrvavadāna = GoAś: edition by Michael Hahn. "Ajātaśatrvavadāna: A Gopadatta Story from Tibet", K.P. Jayaswal Commemoration Volume, Patna 1981, pp. 242-276. [von Hahn nach der Publ. von 1981 noch verbessert]; Bhavalubdhaka = GoBhl: edition by Ratna Handurukande. Five Buddhist Legends in the Campū Style - From a collection named Avadānasārasamuccaya. Bonn 1984 (Indica et Tibetica, 4); Kapīśva · Data entry Michael Hahn · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0