Jataka Parijata · Chapter p4

strībalārogyasantānavidyākītivivarddhanam /
tithimagrahasaṃyuktaṃ jātakaṃ bramahe vayam

arthārjane sahāyaḥ puruṣāṇamāpadarṇave potaḥ /
yātrākāle mantrī jātakamapahāya nāsyaparaḥ

śrīmajjātalapatrikā parahitaṃ vyomādhivāsasphuṭaiḥ
paṅcāṅgadyucarāṣṭavargasahitasthānādiṣaḍvīryajaiḥ /
āyurgocarayogabhāvajaphalaiḥ sārddhaṃ daśācakrajñai-
rdīrghāyuḥsutabhartṛsaukhyavipulaśrīkīrtidā likhyate

strīṇāṃ janmaphalaṃ nṛyogamuditaṃ yattatpatau yojayet-
tāsāṃ dehaśubhāśubhaṃ himakarāllagnācca vīryādhikāt /
bhartṛīṇāmaguṇaṃ guṇaṃ madagṛhācchidrācca teṣāṃ mṛtim
saumyāsaumyabalābalena sakalaṃ saṅcintya sarvaṃ vadet

strīṇāṃ janmani lagnaśītakarayormadhye balī yastataḥ
sampadrūpabalāni tannavamataḥ putrāyavṛddhiṃ vadet /
saumaṅgalyapraniṣṭamaṣṭamagṛhād bhartṛśriyaṃ saptamāt
kecidbhartṛśubhāśubhaṃ śubhagṛhādicchanti horāvidaḥ

vaidhavyaṃ nidhanena lagnabhavanāttejo yaśaḥ sampadaḥ
putraṃ paṅcamabhāvataḥ patisukhaṃ kāmena kecidviduḥ /
pravrajyāmapi yoṣitāmatisukhaṃ dharmopayātagrahaiḥ
śeṣaṃ bhāvajayogajanyamakhilaṃ nārīnarāṇāṃ samam

yame lagnaniśākarau yadi varastrī rūpaśilānvitā
saumyālokitasaṃyutau guṇavatī sādhvī ca sampadyutā /
ojarkṣe puruṣākṛtiśca capalā puṃśceṣṭita pāpinī
pāpavyomacareṇa vīkṣitayutau jātā durācāriṇī

lagnendū vipamarkṣagau śubhayutau saumyagrahālokitau
nārī miśraguṇākṛtiḥ sthitigatiprakṣāvatī jāyate /
yugmāgāragatau tu pāpasahitau pāpekṣitau vā tathā
tadrāśīśayutekṣakagrahabalādāhuḥ samastaṃ vidaḥ

oje vilagne puruṣairbaliṣṭhairbalānvitaiścandrabudhāsurejyaiḥ /
sāmānyaśaktau sati sūryaputre jātā hi tasthā bahavo dhavāḥ syuḥ

yugme vilagne kujasaumyajīvaśukrairbakiṣṭhaiḥ khalu jātakanyā /
vikhyātanāmnī sakalārthatattvabuddhiprasiddhā bhavatīha sādhvī

saure madhyabale balena ahitaiḥ śītāṃśuśukrendujaiḥ
śeṣairvīryasamanvitaiḥ puruṣīṇī yadyojarāśyudrame /
jīvārāsphujidaindaveṣu baliṣu prāglagnarāśau same
vikhyātākhilaśāstrayuktikuśalā strī brahmavādinyapi

atha triṃśāmaśaphalam /
lagne bhaumagṛhaṃ gate śaśini vā vīryādhike bhūsute
triṃśāṃśaprabhavā'balā yadi durācāraprayuktā bhavet /
preṣyā bhānusutāṃśake guṇavatī sādhvī ca jīvāṃśake
saumyāṃśe malinā sitāṃśajavadhūrjāravratācāriṇī

lagne bhārgavarāśige kalahakṛd duṣṭā kujasyāṃśake
sādhvī putravatī purandaraguroraṃśe punarbhūḥ śaneḥ /
saumyasyāṃśasamudbhavā'khilakalāsaṅgītavādyapriyā
śukrāṃśe budhavallabhā ca subhagā lokapriyā jāyate

triṃśāṃśe'vanijasya bodhanagṛhe lagne tu putrānvitā
mandāṃśe vidhavā'thavā mṛtasutā klībākṛtisthā'sanī /
jaive bhartṛparā budhasya taruṇī vikhyātatejasvinī
śaukre cārutarāmbarābharaṇagovittaprasiddhā bhavet

lagne candragṛhaṃ gate balavati kṣoṇisutasyāṃśake
jātā jāravinodaśīlarasikā pāpekṣite śītagau /
viśvastā ravījasya nirjajaraguroralpāyuralpātmajā
baudhe śilpakalāvatī bhṛgusutatriṃśāṃśake kāmukī

bhānukṣetragate tanau śaśini vā bhūnandanasyāṃśake
nārī pumprakṛtisthitā ca kulaṭā mandāṃśake duḥkhitā /
jīvāṃśe nṛpavallabhā guṇavatī saumyasya puṃśceṣṭitā
duṣṭā cāsuravanditasya kupatisnehānvitā rogiṇī

vāgīśasya gṛhodaye vasumatīputrasya bhāgodbhavā
vikhyātā parivāriṇī ravisutasyāṃśe daridrā bhavet /
jīvāṃśe dhanavastrabhūṣaṇavatī saumyasya sampūjitā
sādhvī dānavamantriṇaḥ sutavatī sadvastrabhūṣānvitā

lagne mandagṛhe balinyavanijatriṃśāṃśake śokinī
mandāṃśe sati durbhagā nijakulācārānuraktā guroḥ /
sarvajñā kulaṭā budhāṃśajanitā śukrasya bandhyā satī
lagnendusphuṭayogatastu sakalatriṃśāṃśajaṃ vā vadet

āgneyairvidhavā'starāśisahitairmiśraiḥ punarbhūrbhavet
krūre hīnabale'stage svapatinā saumyekṣite projbhitā /
anyonyāṃśakayoḥ sitāvanijayoranyaprasaktāṅganā
dyūne vā yadi śītaraśmisahite bhartustadā'nujñayā

svairiṇī cā pati syaktvā sarvaṇaṃ kāmataḥ śrayet /
akṣataṃ ca prajādvāraṃ punarbhūḥ saṃskṛtā punaḥ

saurārkṣe lagnage senduśukre mātrā sārddhaṃ puṃścalī pāpadṛṣṭe /
kauje svāṃśe sauriṇā vyādhiyoniścāruśroṇī vallabhā sadgrahāṃśe

balahīne'stage pāpe saumyagrahanirīkṣite /
patyā visṛjate nārī nīcāristhe ca vairiṇī

utsṛṣṭā madanasthite dinakare śatrugrahālokite/
aviśvastā'vanije vadhūramaṇayoranyonyavairaṃ tu vā /
saumyāsaumyayute kalatrabhavane jātā punarbhūḥ śanau
kāmasthe ripuvīkṣite tvavidhavā jātā jarāṃ gacchati

pāparkṣe madanasthite śaniyute vaidhavyametyaṅganā
jārāsaktavilāsinī sitakujāvanyonyarāśyaṃśagau /
candre kāmagṛhaṃ gate tu patinā sārddhaṃ durācāriṇī
mandārarkṣavilagnau śaśisitau bandhyā sutasthe khale

kalatrarāśyāṃśagate mahīje mandekṣite durbhagameti kanyā /
kalatrāṃśake saumyadṛśā samete kalatrarāśau pativallabhā syāt

bhaumāgāravilagnagau śaśisitau nārī patidveṣiṇī
candrajñau paratattvavādacaturā bhaumendujau bhoginī /
candrajñāsuravanditā yadi sukhadravyānvitā lagnagā
vāgīśo yadi lagnagaḥ sutanayā prajñāvibhūṣānvitā

tuṅgathā gaganāṭanāḥ śubhakarā randhre sapāpe vadhū-
rvaidhavyaṃ samupaiti pāpabhavane pāpagrahālokite /
randhreśāṃśapatau khale ca vidhavā nisaṃśayo bhāminī
saumyai randhragataiḥ sameti taruṇī prāgeva mṛtyu pateḥ

bhagyāsthāḥ śubhakhecarāḥ smaragate pāpe'ṣṭamasthe'thavā
bhartṛśrībahuputrasaukhyavibhavaiḥ sārddha ciraṃ jīvati /
krūrairbandhugṛhopagairbahusutaprāptā bhavatyaṅganā
cāpe vā kaṭakodaye patisutaprāptā daridrānvitā

gosiṃhālivadhūdaye sutagate candre'lpaputrānvitā
pāpirastaśubhodayāṣṭamagatairdāridrayaśokākulā /
saumyāsaumyayutaiśca miśraphalinī saumyaiḥ śubhaśrīyutā
putreśe'rigate lagnau ripupatau śastreṇa mṛtyurbhavet

karagrahairastagataiḥ samastairvilagnarāśervidhavā bhavetsā /
miśraiḥ punarbhūriha jātakanyā patyujbhitā hīnabalairasadbhiḥ

strījanmalagnānmadage śaśāṅke śukrārayukte yadi jātakanyā /
sā patyanujñāparagāminī syātsaurārabhāṃśopagate tathaiva

saurārabhāṃśopagatagraheṣu śukrenduyukteśvaśubhekṣiteṣu /
jātā kulācāraguṇairvihīnā mātrā ca sākaṃ vyabhicāriṇī syāt

kṣititanayanavāṃśe lagnataḥ saptamasthe dinakarabudhadṛīṣṭe vyādhiyoniḥ prajātā /
śubhakaranavabhāge saptamasthānasaṃsthe subhagasutavatī sā cānyathā durbhagā syāt

kāmāsaktamanasvinī ca vidhavā pāpadvaye saptame
paścārkhāmivadhaṃ karoti kulaṭā pāpatraye cāstage /
rājāmātyavarāṅganā yadi śubhe kāmaṃ gate kanyakā
mārasthe tu śubhatraye guṇavatī rājñī bhaved bhūpateḥ

anyonyāṃśagatau sitārkatanayāvanyonyadṛīṣṭau tu vā
kumbhe cāṣṭamabhāgajātavanitā kāmāgnitaptā bhavet /
vaidhavyaṃ samupaiti candrabhavanāt krūre madasthānage
candrādastagṛhopagaḥ śubhakaro rājyāpadaṃ yacchati

strījanmalagne śaśiśukrayukte kopānvitā sā sukhabhāginī syāt /
sarvatra candre sati tatra jātā sukhānvitā vītaratipriyā syāt

śukrendubhe rūpaguṇābhirāmā kalāvatī jīvabudhodaye tu /
lagnasthitā jīvabudhāsurejyā jātāṅganā sarvaguṇaprasiddhā

vācaspatau navamapaṅcamakendrasaṃsthe tuṅgādike bhavati śīlasamanvitā ca /
sādhvī suputrajananī sukhinī guṇāḍhyāṃ nūnaṃ kuladvayayaśatkariṇī bhavetsā

yadi śubhakaradṛṣṭā śilpinī śuddhacittā satatamiha salajjā cārumūtiḥ suputrā /
bahudhanaśubhayuktā vallabhe vrajati śubhaśatānāṃ bhājanatvaṃ ca horā

candre karkaṭakodaye ca balibhiḥ śukrajñajīvendubhi-
rnānāśāstrakalārasajñacaturā vikhyātatejakhinī /
kāmasthairathavā vilagnabhavanāddharmasthitaiḥ khecaraiḥ
pravrajyābhupayāti janmasamaye pāṇigrahe cintayet

pāpe'ste navamagatagrahasya tulyāṃ pravrajyāṃ yuvatirupaityasaṃśayena /
udvāhe varaṇavidhau pradānakāle cintāyāmapi sakalaṃ vidheyametan

janmanyuddhāhakāle ca cintāyāṃ varaṇe tathā /
strīṇāṃ cintā budhenoktā ghaṭate tatpatiṣvapi

krūre'ṣṭame vidhavatā nidhaneśvarāṃśe yasya sthite vayasi tasya same pradiṣṭā /
satsvarthageṣu maraṇaṃ svayameva tasyāḥ kanyāligohariṣu cālpasutatvamindau

randhre miśrabale śubhāśubhakhagairālokite vā yute
dampatyo samakālamṛtyumakhilajyotirvidaḥ saṃviduḥ /
ekasthau madalagnapau yadi vā lagnasthite kāmape
kāmasthe tanupe śubhagrahayute mṛtyustayestulyataḥ

satsvarthageṣu svayameva sā strī vipadyate tatparipākakāle /
randhrasthatannāthatadaṃśapānāṃ daśāpahāre mṛtimāhurāryāḥ

sahajabhavananāthe puṅgrahe puṅgraharkṣe puruṣasvacarayukte puṅgrahālokite vā /
naynabhavanakendre koṇage vā baliṣṭe bahudhanasukhavantaṃ sodraṃ yāti jātā

sahodarasthānapalābhanāthau vilagnataḥ paṅcamarāśiyātau /
nṛpālatejoguṇarūpavantaṃ sahodaraṃ jātavadhūḥ sameti

ath patilakṣaṇam /
yasyā manmathamandire gatabale śūnye khalālokite
saumyavyomanivāsadṛṣṭirahite bhartā naraḥ ko bhavet /
klībaḥ syān patirastage śaśisute sārkātmaje durbhagā
bandhyā vā taruṇī care madagṛhe nityaṃ pravāsānvitaḥ

svāṃśe bhāsvati kāmage mṛduratikrīḍāvinodī pati-
ścandre saukhyamupaiti bhūmitanaye jāre vadhūtatparaḥ /
vidvān candrasute jitendriyavaro jīve madasthānage
śukre kāntavapuḥ sukhī ca ravije vṛddho'timūrkho bhavet

sthānmārdavāṅgo guṇavānpragalbho jāmitrarāśyṃśakajā tu thā'syāḥ /
saure'stage svāṃśagṛhopayāte vṛddho'timūrkhaḥ patireva tasyāḥ

duḥsthau dharmagṛheśadeśadesacivau bhartā gatāyurbhaved
dīrghāyurdhanavāṃstrikoṇagṛhagau kendrasthitau vā yadi /
vidvān bodhanavāhaneśasahitau sārārkajau karṣakaḥ
svarbhānudhvajasaṃyutau yadi khalaḥ sārīśraraścorarāṭ

gaurāṅgaḥ patirastage dinakare kāmī saroṣekṣaṇa-
ścandre rūpaguṇānvitaḥ kṛśatanurbhogī rugārto bhavet /
namraḥ krūraraso'lasaḥ paṭuvacāḥ saṃraktakāntiḥ kuje
vidyāvittaguṇaprapaṅcaraikaḥ saumye madasthānage

dīrghāyurnṛpatulyavittavibhavaḥ kāmī ca bālye gurau
kānto nityavinodakelicaturaḥ kāvye kaviḥ śmāpatiḥ /
mande vṛddhakalevaro'sthiratanuḥ pāpī patiḥ kāmage
rāhau vā śikhini sthite malinadhīrnīco'thavā tatsamaḥ

digdeśasthitidharmakarmajaguṇāḥ paṅcātake yoṣitāṃ
ye nārījanajātake nijapatau saṃyojitāstatvataḥ /
dyuṇāṃśopagatagraheṣu balavatkheṭāṃśatulyāḥ sutāḥ
kendre kāmapatiḥ karoti vipulaṃ kalyāṇakālotsavam

iti śrīnavagrahakṛpayā vaidyanāthaviracite jātakapārijāte ṣoḍaśo'dhyāyaḥ