hastāmalakastotram · Chapter 1

//hastāmalaka stotrama //
kastvaṃ śiśo kasya kuto'si gantā
kiṃ nāma te tvaṃ kuta āgato'si /
etanmayoktaṃ vada cārbhaka tvaṃ
matprītaye prītivivardhano'si

hastāmalaka uvāca /
nāhaṃ manuṣyo na ca deva- yakṣau
na brāhmaṇa- kṣatriya- vaiśya- śūdrāḥ /
na brahmacārī na gṛhī vanastho
bhikṣurna cāhaṃ nijabodha rūpaḥ

nimittaṃ manaścakṣurādi pravṛttau
nirastākhilopādhirākāśakalpaḥ /
ravirlokaceṣṭānimittaṃ yathā yaḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

yamagnyuṣṇavannityabodha svarūpaṃ
manaścakṣurādīnyabodhātmakāni /
pravartanta āśritya niṣkampamekaṃ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

mukhābhāsako darpaṇe dṛśyamāno
mukhatvāt pṛthaktvena naivāsti vastu /
cidābhāsako dhīṣu jīvo'pi tadvat
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

yathā darpaṇābhāva ābhāsahānau
mukhaṃ vidyate kalpanāhīnamekam /
tathā dhī viyoge nirābhāsako yaḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

manaścakṣurāderviyuktaḥ svayaṃ yo
manaścakṣurādermanaścakṣurādiḥ /
manaścakṣurāderagamyasvarūpaḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

ya eko vibhāti svataḥ śuddhacetāḥ
prakāśasvarūpo'pi nāneva dhīṣu
śarāvodakastho yathā bhānurekaḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

yathā'nekacakṣuḥ- prakāśo ravirna
krameṇa prakāśīkaroti prakāśyam /
anekā dhiyo yastathaikaḥ prabodhaḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

vivasvata prabhātaṃ yathā rūpamakṣaṃ
pragṛhṇāti nābhātamevaṃ vivasvān /
yadābhāta ābhāsayatyakṣamekaḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

yathā sūrya eko'psvanekaścalāsu
sthirāsvapyananyadvibhāvyasvarūpaḥ
calāsu prabhinnāsudhīṣveka eva
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

ghanacchannadṛṣṭirghanacchannamarkam
yathā niṣprabhaṃ manyate cātimūḍhaḥ /
tathā baddhavadbhāti yo mūḍha- dṛṣṭeḥ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

samasteṣu vastuṣvanusyūtamekaṃ
samastāni vastūni yanna spṛśanti /
viyadvatsadā śuddhamacchasvarūpaṃ
sa nityopalabdhisvarūpo'hamātmā

upādhau yathā bhedatā sanmaṇīnāṃ
tathā bhedatā buddhibhedeṣu te'pi /
yathā candrikāṇāṃ jale cañcalatvaṃ
tathā cañcalatvaṃ tavāpīha viṣṇo

//iti śrīmad śaṅkarācāryakṛta
hastāmalakasaṃvādastotraṃ saṃpūrṇam //