Garga Samhita · Chapter 5.7

kṛṣṇakṛtaṃ kuvalayāpīḍavadhaṃ tathā kaṃsa-mallagaṇa-yuddham
śrīnārada uvāca -
rajakasya śiraśchedaṃ kaṃso vai rakṣiṇāṃ vadham /
dhanurbhaṃgaṃ tataḥ śrutvā paraṃ trāsamupāgamat

tatkṣaṇād‍durnimittāni vāmāṅgasphuraṇāni ca /
prapaśyannaṅgabhaṅgāni na nidrāṃ prāpa daityarāṭ

svapne pretaiḥ samāyuktastailābhyakto digaṃbaraḥ /
japāsraṅ‌mahiṣāruḍho dakṣiṇāśāṃ jagāma saḥ

prātaḥkāle samutthāya kāryabhārakarāñjanān /
āhūya kārayāmāsa mallakrīḍāmahotsavam

viśālājirasaṃyukte hemastaṃbhasamanvite /
sabhāmaṇḍapadeśāgre raṃgabhūmirbabhūva ha

vitānairhemasaṃkāśairmuktādāmavilaṃbibhiḥ /
sopānairhemamañcaiśca raṃgabhūmirbabhau nṛpa

rājamañce rat‍namaye makarandārcite śubhe /
śakrasiṃhāsanaṃ tatra sopabarhaṇamaṇḍalam

ātapatreṇa divyena caṃdramaṇḍalacāruṇā /
haṃsābhairvyajanairyuktaścāmarairvajramuṣṭibhiḥ

daśahastocchritaṃ śaśvad‌viśvakarmavinirmitam /
tadāruhya babhau kaṃso'driśṛṅge mṛgarāḍiva

gāyakāḥ prajagustatra nanṛturvārayoṣitaḥ /
nedurmṛdaṃgapaṭahatālabheryānakādayaḥ

rājāno maṃḍaleśāśca paurā jānapadā nṛpa /
dadṛśurmallayuddhaṃ te mañce mañce samāsthitāḥ

cāṇūro muṣṭikaḥ kūṭaḥ śalastośala eva ca /
vyāyāmamud‌garairyuktā yuyudhuste parasparam

nandarājādayo gopāḥ kaṃsāhūtā natānanāḥ /
datvā baliṃ paraṃ tasmā ekasminmañca āśritāḥ

bāṇāsurajarāsandhanarakāṇāṃ purānnṛpa /
anyeṣāṃ śaṃbarādīnāṃ sakāśād‍bhūbhujāṃ tathā

balayaścāyayū rājan yadurājāya tatra vai /
atha tau rāmakṛṣṇau dvau māyābālakavigrahau

mallalīlādarśanārthaṃ yayatū raṃgamaṃḍapam /
gomūtracayasiṃdūrakastūrīpatrabhṛnmukham /
sravanmadamahāmattaṃ rat‍nakuṇḍalamaṃḍitam

gajaṃ kuvalayāpīḍaṃ raṃgadvāramavasthitam /
vīkṣya kṛṣṇo mahāmātraṃ prāha gaṃbhīrayā girā

ākarṣayāṃga nāgendraṃ mārgaṃ kuru mamecchayā /
nocetvāṃ pātayiṣyāmi sanāgaṃ bhūmimaṃḍale

mahāmātrastadā kruddho nodayāmāsa taṃ gajam /
cītkāramutkaṭaṃ dikṣu kurvantaṃ nandasūnave

gṛhītvā taṃ hariṃ sadyaḥ śuṃḍādaṇḍena nāgarāṭ /
ujjahāra tatastasmānnirgato bhārabhṛddhariḥ

tatpādeṣu vilīno'bhūtprabhransannitastataḥ /
vṛndāvananikuñjeṣu vṛkṣeṣu ca yathā hariḥ

kare jagrāha taṃ nāgaḥ śuṇḍādaṇḍena cāṃghriṣu /
niṣpīḍya śuṇḍāṃ hastabhyāṃ hariḥ paścād‌vinirgataḥ

tiryagbhūtaśca taṃ nāgo gṛhītumupacakrame /
muṣṭinā taṃ ghātayitvā puro dudrāva mādhavaḥ

tamanvadhāvannāgendro mathurāyāṃ videharāṭ /
kolāhale tadā jāte haristasmādito yayau

pucche gṛhītvā taṃ nāgaṃ baladevo mahābalaḥ /
cakarṣa bhujadaṃḍābhyāṃ phaṇinaṃ garuḍo yathā

prahasanbhagavānkṛṣṇo gṛhītvā taṃ kare balāt /
cakarṣa bhujadaṇḍābhyāṃ kūparajjuṃ yathā naraḥ

dvayorākarṣaṇānnāgo vihvalo'bhūnnṛpeśvara /
mahāmātrāstadā sapta ruruhustaṃ gajaṃ balāt

nītā gajāstathā cānyaiḥ kṛṣṇaṃ haṃtuṃ śatatrayam /
aṃkuśāsphālanātkruddhaṃ mattebhaṃ punarāgatam

śrīkṛṣṇo bhagavānsākṣād‌baladevasya paśyataḥ

śuṃḍādaṃḍe saṃgṛhītvā bhrāmayitvā tvitastataḥ /
pātayāmāsa bhūpṛṣṭhe kamaṃḍalumivārbhakaḥ

dūre prapatitāstasya mahāmātrā itastataḥ /
satāṃ prapaśyatāṃ nāgaḥ sadyo vai nidhanaṃ gataḥ

tajjyotiḥ śrīghanaśyāme līnaṃ jātaṃ videharāṭ /
daṃtāvutpāṭya tasyāpi rāmakṛṣṇau mahābalau /
nijaghnaturmahāmātrān mṛgānkesariṇo yathā

dvipe hate'pi ye cānye mahāmātrā itastataḥ /
vidudruvuryathā meghā varṣākāle gate sati

evaṃ hatvā dvipaṃ gopaiḥ śeṣaistaiḥ prekṣaṇotsukaiḥ /
jayārāvai rāmakṛṣṇau śramavārimadāṃkitau

pariśramāruṇamukhau raṃgaṃ viviśatustvaram /
daṃtapāṇī mahāvegau yathāśāmanilānalau

mallāśca mallaṃ ca narā nareṃdraṃ
striyaḥ smaraṃ gopagaṇā vrajeśam /
pitā sutaṃ daṃḍadharaṃ hyasaṃto
mṛtyaṃ ca kaṃso vivudhā virājam

tattvaṃ paraṃ yogivarāśca bhojā
devaṃ tadā raṃgagataṃ balena /
pṛthak pṛthagbhāvanayā hyapaśya-
nsarve janāstaṃ paripūrṇadevam

hataṃ dvipaṃ vīkṣya ca tau mahābalau
kaṃso manasvī bhayamāpa cetasi /
maṃcasthitā harṣitamānasāśca
caṃdraṃ cakorā iva te sukhaṃ yayuḥ

karṇe ca karṇaṃ vinidhāya nāgarā
mahotsukāste hyavadanparasparam /
etau hi sākṣātparameśvarau parau
babhūvaturvai vasudevanaṃdanau

aho'tiramyaṃ vrajamaṃḍalaṃ paraṃ
yatraiṣa sākṣād‌vicacāra mādhavaḥ /
kṛtvā hi yaddarśanamadya durlabhaṃ
vayaṃ kṛtārthāstu bhavema sarvataḥ

śrīnārada uvāca -
vadatsu pauralokeṣu nadattūryeṣu maithila /
cāṇurastāvupavrajya rāmakṛṣṇāvuvāca ha

cāṇūra uvāca -
he rāma he kṛṣṇa yuvāṃ mahābalau
rājñaḥ puro vai kurutaṃ mṛdhaṃ balāt /
praharṣite rājani ced‌yadūttame
kiṃ kīṃ na bhadraṃ bhavatīha vaśca naḥ

śrībhagavānuvāca -
puraiva bhadraṃ nṛpateḥ prasādato
bālā vayaṃ tulyabalaiśca bālakaiḥ /
bhūyānmṛdho no balavān yathocita-
madharmayuddhaṃ kila mā bhavediha

cāṇūra uvāca -
bhavānna bālo na ca vā kiśoro
balaśca sākṣād‌balināṃ balīyān /
sahasramattebhabalaṃ dadhāno
dvipo bhavad‌bhyāṃ nihataḥ salīlam

śrīnārada uvāca -
evaṃ tasya vacaḥ śrutvā bhagavānvṛjinārdanaḥ /
cāṇūreṇāpi yuyudhe muṣṭikena balo balī

ākarṣaṇaṃ nodanaṃ ca bhujābhyāṃ bhujadaṇḍayoḥ /
cakratuḥ paśyatāṃ nṝṇāṃ gajāviva jigīṣayā

hastābhyāṃ vapurutthāpya cāṇūrasya hariḥ svayam /
atolayad‌dehabhāraṃ puṇyabhāraṃ yathā vidhiḥ

cāṇūrastaṃ hariṃ devaṃ karaṇaikena līlayā /
ujjahāra mahāvīro bhūkhaṃḍaṃ nāgarāḍiva

grīvāyāṃ kila cāṇūraṃ bhujavegena mādhavaḥ /
kaṭyāṃ cod‍dhṛtya sahasā pātayāmāsa bhūtale

hastaiśca jānubhiḥ pādairbhujoro'ṅgulimuṣṭibhiḥ /
jaghnatuḥ kṛṣṇacāṇūrau tathaiva balamuṣṭikau

śramavāriyute dṛṣṭvā śrīmukhe rāmakṛṣṇayoḥ /
sānukaṃpāstadā prāhurgavākṣasthā nṛpastriyāḥ

striya ucuḥ -
aho adharmaḥ sumahatsabhāyāṃ
jātaḥ puro rājani vartamāne /
kva vajratulyāṃgavṛtau hi mallau
kva puṣpatulyau bata rāmakṛṣṇau

aho hyabhāgyaṃ hi puraukasāṃ no
yuddhe tayordarśanamadya jātam /
aho'tidhanyaṃ bata bhūri bhāgyaṃ
vanaukasāṃ rāsarasena jātam

aho sthite rājani duṣṭacitte
na ko'pi vaktuṃ kṣama eva sakhyaḥ /
tasmāddhi naḥ puṇyabalena cettau
tvaraṃ mṛdhe vai jayatāmarīnsvān

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ mathurākhaṃḍe śrīnāradabahulāśvasaṃvāde
kuvalayāpīḍavadho nāma saptamo'dhyāyaḥ