Garga Samhita · Chapter 10.9

aśvamedhakhaṇḍaḥ - navamo'dhyāyaḥ
ugrasenasabhāyāṃ gargāgamanam -
garga uvāca -
atha rājā kuśasthalyāṃ gate devarṣisattame //
svadūtānpreṣayāmāsa māmānetuṃ nṛpeśvara

ta ūcurugrasenasya mamāgre vacanaṃ narāḥ //
dūtā ūcuḥ
devadeva mune brahmanbhūdevānāṃ śiromaṇe

asmākaṃ vacanaṃ sarvaṃ kṛpayā śṛṇu vistarāt //
kṛṣṇecchayā dvārakāyāmugrasenena bho mune

nirūpitaṃ kratuvaraṃ tava śiṣyeṇa dhīmatā //
tvamāgaccha mune śīghraṃ tasmin yajñamahotsave

śrīgarga uvāca -
teṣāmahaṃ vacaḥ śrutvā jagmivāndvārakāṃ purīm //
gargācalānnṛpaśreṣṭha yajñakautukasaṃyutaḥ

tato dṛṣṭā purī dūrāccānarte dvārakā mayā //
nānādrumagaṇairjuṣṭā nānācopavanairyutā

nānātaḍāgairvāpībhirnānāpakṣigaṇaistathā //
nīlaraktasitāṃbhojaiḥ pītapadmaiḥ sarovarāḥ //
rājaṃte kumudaiścaiva śukapuṣpairnṛpeśvara

bilvaiḥ kadaṃbairnyagrodhaiḥ śālaistālaistamālakaiḥ //
bakulairnāgapunnāgaiḥ kovidāraiśca pippalaiḥ //
jambīrairhārasiṃgārairāmrairāmrātakairapi

ketakībhirgostanībhiḥ kadalībhiśca jambubhiḥ //
śrīphalaiḥ piṃḍakharjūraiḥ khadiraiḥ patrabiṃdubhiḥ

agaraistagaraiścaiva candanai raktacandanaiḥ //
palāśaiśca kapitthaiśca plakṣairvetraiśca veṇubhiḥ

mallikābhiryūthikābhirmodinībhirmahīruhaiḥ //
tathā madanabāṇaiśca sahasrāṃśumukhadrumaiḥ

priyāvaṃśairgulmavaṃśaiḥ karṇikāraiśca puṣpitaiḥ //
sahasrākhyaiḥ kandukairvai cāgastyaiśca sudarśanaiḥ

candrakākhyaiśca kundaiśca karṇapuṣpaiśca dāḍimaiḥ //
anujīrairnāgaraṃgairāḍukījānakīphalaiḥ

pūgīphalairbadāmaiśca tūlai rājādanaidrumaiḥ //
elābhiḥ sevatībhiśca tathā vai devadārubhiḥ

īdṛśaiśca mahāvṛkṣaiḥ śobhitā nagarī hareḥ //
kūjaṃti yatra rājendra mayūrāḥ sārasāḥ śukāḥ

haṃsāḥ pārāvatāścaiva kapotāḥ kokilāstathā //
sārikāścakravākāśca khaṃjanāścaṭakāḥ kila

ete pakṣigaṇāḥ sarve vaikuṇṭhācca samāgatāḥ //
kṛṣṇa kṛṣṇeti madhurāṃ vāṇīṃ gāyaṃti yatra hi

itthaṃ paśyan vrajan‌rājandadarśa dvārakāmaham //
tāmraraupyasuvarṇaiśca tribhirdurgaiśca veṣṭitām

giriṇā raivatenāpi devavṛkṣamayenaca ca //
rat‍nākareṇa gomatyā''vṛtāṃ parikhabhūtayā

kṛṣṇasya nagarīṃ ramyāṃ kṛtakautukatoraṇām //
mudāyuktajanākīrṇāṃ suvarṇabhavanairyutām

tathā hāṭakahaṭṭābhiḥ patākābhiśca maṃḍitām //
viṣṇośca maṃdiraiḥ proccairmaheśasyālayairyutām

yadubhiśca mahāśūrairvimānaiśca sahasraśaḥ //
śataśṛṅgāṭakaiścaiva kalaśairbharmakarburaiḥ

rathyābhirmaṃdurābhiśca daṃtiśālābhireva ca //
gośālābhiśca śālābhiḥ suraupyapathibhiryutām

prāsādairnavalakṣaiśca kṛṣṇasya paramātmanaḥ //
tathā ṣoḍaśasāhasrairbhavanairveṣṭitāṃ purīm

dvāre dvāre dvārakāyāṃ śūrā vīrāśca koṭiśaḥ //
rakṣaṃtyaharniśaṃ rājansarvaśastradharāḥ kila

pragāyaṃti janāḥ sarve śrīkṛṣṇabaladevayoḥ //
gṛhe gṛhe ca nāmāni śṛṇvanti caritāni ca

itthaṃ vilokayansarvānsudharmāyāmahaṃ gataḥ //
kṛṣṇeti pādukārūḍhastulasīmālayā japan

athograseno rājarṣirdṛṣṭvā māṃ ca samāgatam //
samutthāya mudāyuktaḥ śakrasiṃhāsanātkila

ṣaṭ‍paṃcāśatkoṭisaṃkhyairyādavaiḥ saha bhūpate //
natvā siṃhāsane sthāpya pūjayāmāsa cāhukaḥ

madaṃghrī cāvanijyātha yādavānāṃ ca sannidhau //
pādodakaṃ svaśirasi dhṛtvā prāha nṛpeśvaraḥ

ugesena uvāca -
vipreṃdra nāradamukhācchrutaṃ yasya mahatphalam //
taṃ yajñamaśvamedhākhyaṃ kariṣye'haṃ tavājñayā

yasyāṃghrisevayā pūrve manorathamahārṇavam //
terurjagattṛṇīkṛtya sa kṛṣṇaścātra varttate

śrīgarga uvāca -
yādaveṃdra mahārāja samyagvyasitaṃ tvayā //
hayamedhena te kīrtistrilokyāṃ saṃbhaviṣyati

kaḥ prayāsyati rakṣārthaṃ turagasya nṛpeśvara //
bahavaḥ śatravaḥ saṃti tasmāttaṃ niścayaṃ kuru

varṣamātraṃ prakartavyamasipatravrataṃ tvayā //
tadā tu kuśalenāpi bhaviṣyati kratūttamaḥ

pradyumnena rājasūye jitā sarvā mahī purā //
turaṅgāsyādya rakṣārthaṃ taṃ punaḥ kiṃ niyokṣyasi

iti madvacanaṃ śrutvā rājā ciṃtāparāyaṇaḥ //
dadarśa saṃsthitaṃ nṝṇāṃ sarvaduḥkhaharaṃ harim

tadaiva bhagavāndṛṣṭvā śokenāpūritaṃ nṛpam //
tāmbūlavīṭakaṃ nītvā prahasannidamabravīt

śrīkṛṣṇa uvāca -
bhoḥ śūrā yādavāḥ sarve balino raṇakovidāḥ //
ugrasenasya cāgre vai śṛṇvantu mama bhāṣitam

yo mocayati rājabhyo hayamedhaturaṃgamam //
mahārathī manasvī ca so'yaṃ gṛhṇātu vīṭakam

iti śrutvā harervākyaṃ yādavā yuddhakovidāḥ //
parasparaṃ prapaśyanto gatamānāḥ punaḥ punaḥ

saṃsthito ghaṭikāmātraṃ reje tāmbūlabīṭakaḥ //
kṛṣṇasya suṃdare haste yathā tāmarase śukaḥ

tataśca sarveṣu gateṣu tūṣṇī-
mūṣāpatiścāpadharo mahātmā //
pragṛhya tāṃbūlacayaṃ nṛpendra
natvā ca kṛṣṇaṃ nijagāda sadyaḥ

śrīaniruddha uvāca -
ahaṃ hi śyāmakarṇasya rājanyebhyaśca pālanam //
kariṣyāmi jagannātha tasmānmāṃ tvaṃ niyojaya

na kariṣye ghoṭakasya pālanaṃ yadi tacchṛṇu //
pratijñāṃ mama goviṃda dīnasya dīnavatsala

brāhmaṇīgamanātkṣatrī vaiśyasya śūdra eva ca //
yāṃ gatiṃ prāpnuyānnūnaṃ tāmahaṃ duḥkhadāyinīm

vipraṃ kṛtvā guruṃ pūrvaṃ paścāttaṃ yo na sevate //
sa yāti yāṃ gatiṃ deva prāpnuyāṃ tāmahaṃ dhruvam

garga uvāca -
iti tadvākyamākarṇya yādavā vismayaṃ gatāḥ //
tadaiva kṛṣṇaḥ saṃtuṣṭo jagrāha pautrameva ca

tato hariḥ sudharmāyāmaniruddhaṃ kṛtāṃjalim //
sarveṣāṃ śṛṇvatāṃ prāha ghananirhādayā girā

śrīkṛṣṇa uvāca -
aniruddha turaṃgasya varṣamātraṃ ca pālanam //
rājanyebhyaśca kṛtvā tvaṃ punarāgaccha cātra vai

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhacaritre
sumerau gargāgamanaṃ nāma navamo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā