Garga Samhita · Chapter 10.35

aśvamedhakhaṇḍaḥ - pañcatriṃśo'dhyāyaḥ
dānavaiḥ saha yuddhe yādavānāṃ jayam -
garga uvāca -
atha vai tatra saṃgrāme'nuśālvo durmukhena ca //
yuyudhe cendranīlastu durnetreṇa durātmanā

hemāṃgado durmadena duḥsvabhāvena sāraṇaḥ //
evaṃ parasparaṃ yuddhaṃ babhūva raṇamaṇḍale

sāraṇo gadayā daityaṃ mārayāmāsa vegataḥ //
hemāṃgadastribhirbāṇaistatāḍa durmadaṃ mṛdhe

sa svabāṇairmṛdhe taṃ tu so'pi śaktyā jaghāna tam //
indranīlaśca durnetraṃ jaghāna līlayā śairaiḥ

durmukhaṃ cānuśālvo vai cakāra virathaṃ śaraiḥ //
sa cānyaṃ rathāmāruhya cakre taṃ virathaṃ śaraiḥ

parigheṇānuśālvastu jaghāna durmukhaṃ mṛdhe //
durnetre duḥsvabhāve ca durmukhe durmade hate

avaśeṣā dudruvurvai daityāḥ prāṇaparīpsayā //
tataḥ papāta cākāśād‌rājaputraśca vibhraman

mūrcchito'bhūd‌raṇe rājannudvaman rudhiraṃ mukhāt //
rathaścāṃgāravattasya bhagno'bhūtturagā hatāḥ

tataśca balvalaḥ kruddhaḥ putraṃ dṛṣṭvā ca mūrcchitam //
mumoca dhanuṣā bāṇānaniruddhāya vegataḥ

tānāgatāndaśa śarāndṛṣṭvā rukmavatīsutaḥ //
svabāṇaistīkṣṇadhāraiśca ciccheda svarṇabhūṣitaiḥ

tato daityo ruṣāviṣṭaścāpe dhṛtvā punaḥ śaram //
uvāca mādhavaṃ yuddhe pradyumnaṃ śakuniryathā

balvala uvāca -
anena bāṇena yadupravīra
dhanurdharaṃ tvāṃ raṇamāninaṃ ca //
mṛdhe haniṣye na vadāmyasatyaṃ
rakṣasva prāṇānyadi jīvitecchā

so'pi śrutvā svakodaṃḍe śaramekaṃ nidhāya ca //
pratyāha prahasanvākyaṃ pradyumnaḥ śakuniṃ yathā

aniruddha uvāca -
kaḥ kena hanyate jaṃtustathā kaḥ kena rakṣyate //
haniṣyati sadā kālastathā rakṣati duḥkhataḥ

ahaṃ karomi kartāhaṃ hartāhaṃ pālako'pyaham //
yo vadeccedṛśaṃ vākyaṃ sa vinaśyati kālataḥ

nāhaṃ tvāṃ tu vijeṣyāmi na vijeṣyasi tvaṃ tu mām //
tvāṃ māṃ jeṣyati viśvātmā kālorūpo jagatpatiḥ

na jāne kasya kurute jayaṃ vā ca parājayam //
kālastaṃ manasā vaṃde vijayārthe ca dānava

tasmādeva hi manasā kālaṃ hi balināṃ varam //
madvākyācca mahā'jñānaṃ vihāya tvaṃ raṇaṃ kuru

iti tasya vacaḥ śrutvā balvalo vismayānvitaḥ //
tamāha toṣitaḥ prīto yathā tvāṣṭro marutpatim

balvala uvāca -
karma pradhānaṃ bhūmadhye karmaiva gururīśvaraḥ //
uccāvacatvaṃ bhavati karmaṇā vai yadūttama

sahasreṣu gavāṃ vatsaḥ yathā viṃdati mātaram //
tathā śubhāśubhaṃ yena kṛtaṃ tiṣṭhatsu paśyati

tato jeṣyāmi saṃgrāme bhavaṃtaṃ dṛḍhakarmaṇā //
mayā kṛtaśca śapathaḥ pratīkāraṃ kuru tvaram

aniruddha uvāca -
pradhānaṃ manyase karma vinā kālena tatphalam //
na vidyate yathā pāke kṛte syādvighnatā kvacit

pākaprakāre pākaśca vinā kartrā na jāyate //
tasmādvadaṃti kartāraṃ karmakālātparaṃ varam

sa kartā kṛṣṇacaṃdrastu golokeśaḥ parātparaḥ //
yena vai nirmitāḥ sarve brahmaviṣṇuśivādayaḥ

balvala uvāca -
śrīkṛṣṇapautra dhanyastvamṛṣīn vākyairviḍaṃbayan //
tribhirguṇaiḥ pṛthagbhūtaḥ svabhāvo dustyajo nṛṇām

sāvadhānatayā cādya paśya prāṇaharaṃ śaram //
saṃprāptaṃ yādavaśreṣṭha kṛtvā yuddhe manaḥ svakam

ityuktvā vyasṛjanmāyāṃ svabāṇena mayasya ca //
tadābhavattamastīvraṃ tatra ko'pi na lakṣyate

na ca svīyo na pārakyo vidāmāsa janānbahūn //
śilāḥ parvatatuṃgābhāḥ pataṃti subhaṭopari

vārbhirhatāśca sarve'pi vyākulāśca samaṃtataḥ //
vidyuto vilasaṃtyatra garjanti vāridā bhṛśam

varṣaṃti rudhiraṃ coṣṇaṃ muṃcaṃti saśakṛñjalam //
gaganātpatamānāni kabaṃdhāni śirāṃsi ca

tadā vyākulitāḥ sarve parasparabhayāturāḥ //
palāyanaparā jātāḥ saṃgrāme ca yadūttamāḥ

tadāniruddhaḥ pradhane smṛtvā kṛṣṇapadadvayam //
māyāṃ tāṃ sa vidhūyātha mohanāstreṇa līlayā

tadā diśaḥ prasedustāḥ sūryastvapariveṣavān //
meghā yathāgataṃ yātāścapalāḥ śāṃtimāgatāḥ

tadā daityaśca purato dṛśyate dānavairyutaḥ //
nānāyudhadharo rājanmāyāvī caṇḍavikramaḥ

brahmāstraṃ saṃdadhe kruddho yādavānāṃ vadhāya ca //
brahmāstreṇa tu brahmāstraṃ jahāra mādhavaḥ punaḥ

tataśca balvalaḥ kruddho gāṃdharvīṃ mohinīṃ parām //
vijayārthe ca saṃgrāme māyāṃ so'pi cakāra ha

gaṃdharvanagaraṃ yatra dṛśyate nṛpasattama //
na dṛśyate ca saṃgrāmaḥ svarṇasaudhāni koṭiśaḥ

babhūvustatra gaṃdharvyo nṛtyaṃtyo gānatatparāḥ //
vīṇātālamṛdaṃgaiśca kalakaṃṭhaiśca kaṃdukaiḥ

hāvabhāvakaṭākṣaiśca kaṭiveṇīnidarśanaiḥ //
toṣayantyo janānsarvānsundaryaḥ kañjalocanā:

tāsāṃ dṛṣṭvā ca sauṃdaryaṃ yādavāḥ smaravihvalāḥ //
ūcuḥ parasparaṃ sarve dhṛtvā śastrāṇi bhūtale

vayaṃ kutrāgatāḥ sarve svarloke kiṃ tu daivataḥ //
yatra nṛtyaṃti sundaryaḥ kalakaṇṭhyo manoharāḥ

āsāṃ lāvaṇyajaladhau vayaṃ magnāḥ smarāturāḥ //
kathaṃ bhaviṣyati jayo raṇaṃ cātra na dṛśyate

iti bruvatsu sarveṣu balvalaḥ krodhapūritaḥ //
śīghraṃ nistriṃśamādaya haṃtuṃ sarvānsamāyayau

āgatya khaḍgena yadupravīrā-
nvimohitānso'pi sahasraśaśca //
jaghāna yuddhe yadi te nipetu-
rdṛṣṭvāniruddhastu ruṣā tamūce

kiṃ kariṣyasi saṃgrāme'dharmaṃ sad‌bhirvigarhitam //
mohitānāṃ māraṇe ca na ślāghā te bhaviṣyati

yadi śaktiḥ śarīre'sti mayā sārdhaṃ raṇaṃ kuru //
iti tadvākyamākarṇya balvalo baladarpitaḥ //
ājagāma padātirvai khaḍgacarmadharo nadan

tamāpataṃtaṃ sa nirīkṣya roṣād‌-
rathādavaplutya manojaputraḥ //
kṛtāṃtadaṇḍena jaghāna daityaṃ
yathā mahendro bhidureṇa śailam

nirbhinnahṛdayo daityaḥ papāta cālayanmahīm //
caturvāsaraparyaṃntaṃ mūrcchito'bhūd‌raṇāṃgaṇe

tadā nipatite daitye māyā śāṃtiṃ gatā svataḥ //
yuddhaṃ pradṛśyate tatra yādavā vismayaṃ gatāḥ

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhakhaṇḍe
'niruddhajayo nāma paṃcatriṃśo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā