Garga Samhita · Chapter 10.33

aśvamedhakhaṇḍaḥ - trayastriṃśo'dhyāyaḥ
mṛtasya balvalaputrasya yauvanaprāptiḥ -
sainyapāla uvāca -
atrāgatāśca sarve'pi dhanvino yuddhadurmadāḥ //
yuvarājo nṛpasuto raṇe cātra na dṛśyate

sa kiṃ kariṣyati gṛhe mārayitvā ca matsutam //
sa bhuśuṇḍīmukhenāpi tanmārgaṃ kiṃ na yāsyati

ityuktvā roṣatāmrākṣo grahītuṃ nṛpanandanam //
jagāma nagarīṃ śīghraṃ sainyapālaḥ praharṣitaḥ

sa rājaputro madirāṃ pītvā vai bhojanāṃtare //
cakāra śayanaṃ rātrau vismṛto madavihvalaḥ

tatpat‍nī bodhayāmāsa bhartāraṃ nṛpanandanam //
śrutvā paṭahanirghoṣaṃ rudatī bhayavihvalā

uttiṣṭhottiṣṭha he vīra prātaḥkālo babhūva ha //
tvatpituḥ śāsanaṃ puryyāṃ bherīghoṣeṇa śrūyate

ye na yāsyaṃti yuddhārthaṃ te vadhārhāḥ sutādayaḥ //
tasmātprayāhi śīghraṃ tvaṃ gatvā tāta vilokaya

priyayā bodhitaḥ so'pi caitanyo na babhūva ha //
punaḥ sā bodhayāmāsa sasainye balvale gate

tataḥ sa nidrāṃ ca vihāya cotthitaḥ
sadyo gṛhītvā saśaraṃ dhanuḥ kila //
śivaṃ gaṇeśaṃ manasā ca saṃsmara-
ñjagāma yuddhāya rathena bhūpajaḥ

tamāgataṃ vīkṣya nṛpasya nandana-
muvāca roṣeṇa tu sainyapālakaḥ //
kathaṃ tvayā daityavarasya śāsanaṃ
vilopitaṃ kena balena māṃ vada

matsutastvādṛśo bhūtvā śīghraṃ nāgatavānmṛdhe //
sa mārito balvalena śataghnīpramukhena ca

tasmād‌gaccha pituḥ pārśvaṃ satyavādī pitā tava //
mārayiṣyati śīghraṃ vai netuṃ tvāṃ preṣito'smyaham

vacastīkṣṇaṃ samākarṇya bhayācchuṣkamukhastu saḥ //
pituḥ sakāśātsa yayau sudhanvā duḥkhito yathā

dadarśa pitaraṃ gatvā daityavṛṃdaiḥ samāvṛtam //
rathasthaṃ kupitaṃ tatra hyaniruddhajayotsukam

dṛṣṭvā tātaṃ namaskṛtya vrīḍito bhayavihvalaḥ //
adhomukhaḥ sthito bhūmau dānaveṃdrasya paśyataḥ

balvalaḥ kupitaḥ prāha daṃtāndaṃtairviniṣpiṣan //
ājñābhaṃgastvayā kena kṛtaḥ svātmavighātane

tasmādvibhītaṃ kila yuddhamaṇḍalād‌-
gṛhe gataṃ prāṇaparīpsayā sutam //
kunandanaṃ śatrusamaṃ malīmasaṃ
hitvā śataghnīvadanena hanmyaham

ityuktvā svasutaṃ vīro duḥkhādaśrupariplutaḥ //
khinnaḥ pratyāha manasi pratijñā kiṃ kṛtā mayā

aho vināparādhena sainyapālasuto hataḥ //
tena pāpena matputro mariṣyati na saṃśayaḥ

mocayiṣye yadi sutaṃ vīraṃ mṛtyumukhādbalāt //
tadā matsainikāḥ sarve māṃ śapaṃti hasaṃti ca

śocaṃtamitthaṃ nṛpatiṃ ca duḥkhitaṃ
svaputraśokena tu khinnamānasam //
vilokya roṣeṇa hasannamarṣito
hyuvāca vākyaṃ kila sainyapālakaḥ

sainyapāla uvāca -
enaṃ māraya śīghraṃ tvaṃ svaputraṃ ca kunandanam //
paścād‌bhavati saṃgrāmo yādavānāṃ ca dānavaiḥ

tvaṃ satyavādī daityeṃdra idaṃ karma ca dāruṇam //
na kariṣyasi duḥkhena nirayaste bhaviṣyati

satyād‌rāmasamaṃ putraṃ tatyāja kosaleśvaraḥ //
hariścaṃdraḥ priyāṃ putraṃ svātmānaṃ caiva bhūpate

baliścaiva mahīṃ sarvāṃ jīvanaṃ ca virocanaḥ //
svakīrtiṃ ca śibiścaiva dadhīciḥ svatanuṃ tathā

pṛṣadhraṃ tu guruścaiva raṃtidevaśca bhojanam //
ājñābhaṃgakaraṃ putraṃ tathā māraya tvaṃ nṛpa

tvayā pūrvaṃ ca yatproktaṃ svaputramapi bhrātaram //
ājñābhaṃgakaraṃ hanmi śīghramanyasya kā kathā

tasmindeśe ca vastavyaṃ yasminbhūpaśca satyavāk //
tasmindeśe na vastavyaṃ yasminbhūpo hyasatyavāk

garga uvāca -
iti tadvākyamākarṇya balvalaḥ khinnamānasaḥ //
māraṇārthaṃ tu tasyāpi tasmai cājñāṃ cakāra ha

tato jagāma duḥkhāḍhyo yadūnāṃ saṃmukhe tu saḥ //
sainyapālastu tasyājñāṃ tatputrāgre nyavedayat

śrutvā pratyāha vacanaṃ śīghraṃ tasmai kunaṃdanaḥ //
rājaputra uvāca -
kartavyā ca nṛpasyājñā tvayā paravaśena vai

rāmeṇa tu hṛtaṃ śīrṣaṃ svamātuḥ piturājñayā //
sainyapāla pratīto'haṃ kṛtādharmakriyā mayā

maraṇānna bhayaṃ mahyaṃ śataghnyāṃ ca niveśaya //
ityuktvā rājaputrastu svakirīṭaṃ tathāṃgadam

muktāhāraṃ svarṇahāraṃ kuṇḍale kaṭakāni ca //
brāhmaṇebhyo dadau sarvaṃ te duḥkhādāśiṣaṃ daduḥ

tataḥ snātvā sa tīrthasya lepayitvā ca mṛttikām //
tulasīpallavaṃ mālāṃ mukhe kaṇṭhe nidhāya ca

bruvañchrīkṛṣṇa rāmeti cakāra smaraṇaṃ hareḥ //
sainyapālastu taṃ śīghraṃ gṛhītvā bhujayorbalāt

kārayāmāsa rājeṃdra śataghnīvadane ruṣā //
hāhākārastadaivāsītsainikā rurudurbhṛśam

ruroda balvalastatra ruruduste dvijātayaḥ //
dṛṣṭvā śataghnīṃ tatrāpi prataptāṃ madapūritām

tāmragolakasaṃyuktāmagniyuktāṃ bhayaṃkarām //
sa rājaputraḥ śrīkṛṣṇaṃ sarvavyāpinamīśvaram

aśrupūrṇamukho bhūtvā pratyāha vimalaṃ vacaḥ

kṛṣṇaṃ mukundamaraviṃdadalāyatākṣaṃ
śaṃkhendukuṃdadaśanaṃ naranāthaveṣam //
iṃdrādidevagaṇavaṃditapādapadmaṃ
prāṇaprayāṇasamaye ca hariṃ smarāmi

śrīkṛṣṇa goviṃda hare murāre
śrīkṛṣṇa goviṃda kuśasthalīśa //
śrīkṛṣṇa goviṃda vrajeśa bhūpa
śrīkṛṣṇa goviṃda bhayātprapāhi

smaraṇāttava govinda grāhānmukto mataṃgajaḥ //
svāyaṃbhuvaśca prahlādo hyaṃbarīṣo dhruvastathā

ānarttaścaiva kakṣīvānmṛgeṃdrādbahulā tathā //
raivataścaṃdrahāsaśca tathāhaṃ śaraṇaṃ gataḥ

pūrvaṃ bhavati me mṛtyuḥ saṃgrāmaṃ ca vinā hyaho //
na toṣitaśca pradhane'niruddho viśikhairmayā

na toṣitā yādavāśca na dṛṣṭāḥ kṛṣṇanaṃdanāḥ //
śārṅgamuktaiśca viśikhairna dehaḥ śakalīkṛtaḥ

kunandanasya śūrasya stenasyevābhavad‌gatiḥ //
tvad‌bhaktaṃ māṃ ca pāpiṣṭhāstasmātsarve hasaṃti hi

yaṃ vīkṣya bhūmau ca palāyate vai
yamo mariṣyaṃti vināyakāśca //
niraṃkuśaṃ kṛṣṇajanaṃ ca pūjyaṃ
kathaṃ śataghnī kila māṃ haniṣyati

garga uvāca -
itthaṃ vadati śūre vai sainyapālasya cājñayā //
śataghnīṃ mumuce kaściddhāhāśabdastadābhavat

smaraṇātkṛṣṇacaṃdrasya citramekaṃ babhūva ha //
śataghnī śītalā jātā jvālā śāṃtiṃ gatā nṛpa

dṛṣṭvā''ścaryaṃ ca tatrāpi janāḥ sarve nṛpādayaḥ //
visiṣmū rājaśārdūla sainyapālastadābravīt

śataghnyāṃ śuṣkamadirā golakena samanvitā //
na vidyate tvasau tasmānna mṛto raṇamaṇḍale

iti tasya vacaḥ śrutvā procurvīrā ruṣānvitāḥ //
ayaṃ niṣkilbiṣaḥ śūraḥ kṛṣṇabhakto mahāmatiḥ

rakṣitastena duḥkhādvai punarhaṃtuṃ ca nārhasi //
teṣāṃ vākyaṃ samākarṇya sainyapālo ruṣānvitaḥ

dadarśa rājaputraṃ vai śataghnīvadane sthitam //
japaṃtaṃ kṛṣṇa kṛṣṇeti srajā mīlitalocanam

dṛṣṭvā taṃ ca punarhaṃtuṃ śataghnīṃ mumuce khalaḥ //
sā śataghnī tadā bhinnā śabdo vajranipātavat

babhūva sainyapālastu golakena mṛto'bhavat //
tathā tadanugāstasya jvālayā jvalitāḥ kila

hāhāśabdaṃ prakurvaṃto dudruvuḥ kecideva hi //
kecidvai badhirībhūtāḥ kecid‍dhūmena vihvalāḥ

tataśca dadṛśuḥ sarve nṛpaputraṃ ca nirbhayam //
cakrurjayajayārāvaṃ balvalādyā nṛpeśvara

daityā ūcuḥ
yaṃ ca rakṣati śrīkṛṣṇastaṃ ko bhakṣati mānavaḥ //
bhaktaṃ haṃtuṃ cāgato yaḥ sa vinaśyati daivataḥ

tasmātkṛṣṇasamo nāsti yenāyaṃ rakṣito bhayāt //
sarve vayaṃ namasyāmastaṃ kṛṣṇaṃ bhaktavatsalam

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhakhaṇḍe
rājaputrajīvanaṃ nāma trayatriṃśo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā