Garga Samhita · Chapter 10.20

aśvamedhakhaṇḍaḥ - viṃśo'dhyāyaḥ
upalaṅkāvijayam -
garga uvāca -
athāsurāṇāṃ madhye vai sthitvā rājan ruṣānvitaḥ //
ābhiprāyaṃ bhīṣaṇaṃ ca bakaḥ papraccha rākṣasaḥ

kimarthaṃ yādavaiḥ sārddhaṃ yuddhamāsīttṛṇopamaiḥ //
tvaṃ ca yatra gato mūrcchāṃ rākṣasā nihatā aho

ityuktaḥ sa bakenāpi bhūtvā rājannavāṅ‍mukhaḥ //
hayamedhaturaṃgasya vārtāṃ sarvāmavarṇayat

śrutvā putrasya vacanaṃ gṛhītvā svagadāṃ bakaḥ //
viveśa yadusainye vai jvalanastu yathā vane

pad‌bhyāṃ mamarda pāṇibhyāṃ yādavānsaṃmukhe gatān //
bhujābhyāṃ gadayo siṃho prasuptām̐śca mṛgānyathā

hayām̐ścikṣepa gagane gajām̐ścaiva rathām̐stathā //
narām̐śca bhakṣayan yuddhe śabdaṃ cakre bako balī

nanāda tena lokaiśca viśvaṃ śabdena yādava //
jātā ca badhirībhūtā pṛthivyāṃ janamaṇḍalī

atha tasyāpi yuddhena viparītena yādavāḥ //
hāhetivādinaḥ sarve babhūvuḥ khinnamānasāḥ

bādhyamānāṃ ca svāṃ senāṃ rākṣasena durātmanā //
bhṛśaṃ nirīkṣya tapto'bhūtsāṃbo jāṃbavatīsutaḥ

gṛhītvā paṃca nārācānkodaṃḍe caṇḍavikramaḥ //
nidhāyāśu mumocātha bakasyopari mānada

te bāṇāstaccharīraṃ vai bhitvā rājanmahītalam //
viviśuste tu gatvā vai papurbhogavatījalam

sa hatastu śarai rājanpapāta cālayanmahīm //
punarutthāya ca bako nanāda jaladasvanaḥ

punarjāṃbavatīputro jaghne taṃ paṃcabhiḥ śaraiḥ //
tairbāṇairvibhramanso'pi laṃkāyāṃ nipapāta ha

āgatya triśikhaṃ rakṣastriśūlaṃ jvalanaprabham //
rājansāṃbāya cikṣepa prasūnamiva hastine

triśūlamāgataṃ dṛṣṭvā sāṃbo bāṇena līlayā //
ciccheda pradhane śīghraṃ nāgaṃ nāgāṃtako yathā

tato nītvā gadāṃ gurvīṃ bakastu raṇadurmadaḥ //
sāṃbasya turagān‌ rājañjaghāna sārathiṃ tathā

rathaṃ caiva patākāṃ ca hatvā sāṃbamuvāca ha //
rathamanyaṃ samāruhya yuddhaṃ kuru mayā saha

virathaṃ tvāmadharmeṇa na haniṣyāmyahaṃ raṇe //
itīrito'sau daityena hasankiṃcid‌ruṣānvitaḥ

śīghraṃ jaghāna gadayā hṛtkapāṭe bakasya ca //
gadāhato bako yuddhe kiṃcidvyākulamānasaḥ

agaṇayya tataḥ sāṃbaṃ yadusainye viveśa ha //
sa gatvā tatra gadayā gajavājirathānnarān

kauṇapaḥ pothayāmasa mṛgeṃdrastu yathā mṛgān //
hāhākārastadaivāsīdyadusainye nṛpeśvara

tato vilokya roṣeṇa rājan rukmavatīsutaḥ //
tatrāgato'bhayaṃ kurvan‌ rathenākṣauhiṇīyutaḥ

aniruddha uvāca -
kiṃ kariṣyasi he mūḍha tyaktvā vīrasya saṃmukham //
bhītānāṃ māraṇe ślāghā na bhaviṣyati te'sura

yadi śaktiśca tvaddehe vidyate śṛṇu madvacaḥ //
matsaṃmukhe samāgatya kuru yuddhaṃ prayat‍nataḥ

iti śrutvāniruddhasya vākyaṃ rājanbakāsuraḥ //
ruṣā sphuratsarpa iva yuddhārthaṃ śīghramāyayau

āgataṃ taṃ vilokyāthāniruddho dhanvināṃ varaḥ //
nārācairdaśabhī rājañjaghāna pradhane ruṣā

te śarāstaccharīraṃ vai śīghraṃ bhitvā bahirgatāḥ //
punaste bhīṣaṇaṃ bhitvā viviśurvai mahītalam

tataḥ papāta sa bako bhīṣaṇena samanvitaḥ //
pṛthivyāṃ mūrcchito bhūtvā yathā vajrahato giriḥ

tadā jayajayarāvo yadusainye babhūva ha //
nedurduṃdubhayaścaiva bheryyaḥ śaṃkhāśca gomukhāḥ

tataśca rākṣasāḥ sarve krodhapūritamānasāḥ //
svanāthau patitau dṛṣṭvā yadūnhaṃtuṃ samāyayuḥ

tataḥ samabhavadyuddhamubhayoḥ senayormṛdhe //
bāṇaiḥ khaḍgairgadābhiśca śaktibhirbhiṃdipālakaiḥ

rākṣasānāṃ balaṃ tīvraṃ dṛṣṭvā rājanhareḥ sutāḥ //
aṣṭādaśa ca sāṃbādyā nijaghnurniśitaiḥ śaraiḥ

tatra teṣāṃ ca bāṇaughaiḥ kauṇapāḥ patitā mṛdhe //
kecinmṛtyuṃ gatāḥ kecid‍dudruvurjīvitaiṣiṇaḥ

athotthito muhūrtena bako rājanbhayaṃkaraḥ //
tvaraṃ jagāma śatroścāniruddhasya tu saṃmukhe

tatra gatvā gadāṃ gurvīṃ cikṣepa tacchiropari //
bāhunā ca bako rājanhato'sīti bruvan vacaḥ

tāmāgatāṃ vilokyātha yamadaṃḍena mādhavaḥ //
ciccheda sahasā rājankuvākyeneva mitratām

tataḥ kruddho bako yuddhe prasārya mukhamaṇḍalam //
dudrāva taṃ bhakṣayituṃ rāhuścandramiva kvacit

āgataṃ taṃ nirīkṣyāthāniruddho dhanvināṃ varaḥ //
yamadaṃḍaṃ punarnītvā tāḍayāmāsa tena tam

tato bhagnaśirā bhūtvā hyudvaman‍rudhiraṃ mukhāt //
cālayanvasudhāṃ rājanpatito mūrcchito'bhavat

tataśca bhīṣaṇo roṣātpitaraṃ vīkṣya mūrcchitam //
parigheṇa raṇe rājannijaghāna tu yādavān

tato'niruddho balavānnāgapāśena roṣataḥ //
cakarṣa bhīṣaṇaṃ baddhvā nāgaṃ viṣṇuratho yathā

taṃ baddhaṃ pāśinaḥ pāśairbhagnamānamadhomukham //
vinirjitaṃ hīnabalaṃ sāṃbo vacanamabravīt

asurendrāniruddhasya hayamedhaturaṃgamam //
śīghraṃ prayaccha bhadraṃ te purīṃ gatvā vidhānataḥ

aniruddhaṃ hareḥ pautraṃ śrīkṛṣṇasya mahātmanaḥ //
nṝṇāṃ pradarśayan rūpaṃ vicaraṃtaṃ miṣeṇa ca

yaṃ namaṃti samāgatya devadaityanarāḥ surāḥ //
taṃ viddhi kṛṣṇasadṛśaṃ nṝṇāṃ pāpapraṇāśanam

tena tvaṃ nirjito yuddhe duḥkhaṃ mā kuru rākṣasa //
asmābhiḥ sahito gaccha kartuṃ kṛṣṇasya darśanam

garga uvāca -
bodhitaḥ so'pi sāṃbena muktaḥ pāśaiśca vāruṇaiḥ //
purīṃ gatvā dadau tasmai dravyayuktaṃ turaṃgamam

tataḥso'pyaniruddhena turaṃgasya tu pālane //
prārthito bhīṣaṇo rājanpratyuvāca vicārya tam

bhīṣaṇa uvāca -
yadā bhavati caitanyo matpitā surapālaka //
tadāhaṃ tasya vacanādāgamiṣye na saṃśayaḥ

itīrito'sau kila bhīṣaṇena
pradyumnaputraḥ kratuvāhanaṃ ca //
kṛtvā vimāne yadusenayā vai
svayaṃ samāruhya jagāma khaṃ hi

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhakhaṇḍe
upalaṃkāvijayo nāma viṃśo'dhyāyaḥ

hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā