Garga Samhita · Chapter 10.11
aśvamedhakhaṇḍaḥ - ekādaśo'dhyāyaḥ
aśvamedhasya aśvapūjā -
śrīgarga uvāca -
atha rājā sudharmāyāṃ vāsudevena noditaḥ //
saṃsthitānṛtvijo vavre mūrdhnā''namya prasādya ca
parāśaraśca vyāsaśca devalaścyavano'sitaḥ //
śatānando gālavaśca yājñavalkyo bṛhaspatiḥ
agastyo vāmadevaśca maitreyo lomaśaḥ kaviḥ //
ahaṃ kraturjaiminiśca vaiśampāyana eva ca
pailaḥ sumaṃtuḥ kaṇvaśca bhṛgū rāmo'kṛtavraṇaḥ //
madhucchaṃdā vītahotro kavaṣo dhaumya āsuriḥ
jābālirvīrasenaśca pulastyaḥ pulahastathā //
durvāsāśca marīciśca hyekataśca dvitastritaḥ
aṃgirā nāradaścaiva parvataḥ kapilo muniḥ //
jātūkarṇyo hyutathyaśca saṃvartaśca mṛgīsutaḥ
śāṃḍilyaḥ prāḍvipākāśca kahoḍaḥ surato manuḥ //
kacaḥ sthūlaśirāścaiva sthūlākṣaḥ pratimardanaḥ
bakadālbhyaśca kauṃḍinyo raibhyo droṇaḥ kṛpastathā //
prakaṭākṣo yavakrīto vasudhanvā ca mitrabhūḥ
apāṃtaratamo datto mārkaṃḍeyo mahānuniḥ //
jamadagniḥ kaśyapaśca bharadvājaśca gautamaḥ
atrirmunirvasiṣṭhaśca viśvāmitraḥ pataṃjaliḥ //
kātyāyaniḥ pāṇiniśca vālmīkyādyāśca ṛtvijaḥ
pūjitā yādaveṃdreṇa prasannāste'bhavannṛpa //
tataḥ sarve ṛtvijaśca nṛpamūcūrnimaṃtritāḥ
munaya ūcuḥ -
ugrasena mahārāja surāsuranamaskṛta //
yajñaṃ kṛṣṇasya kṛpayā kuru so'pi bhaviṣyati
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā parituṣṭākhileṃdriyaḥ //
sarvānvai kratusaṃbhārānājahārāṃdhakeśvaraḥ
tataḥ kṛṣṭvā yajñabhūmiṃ viprāḥ kanakalāṃgalaiḥ //
piṃḍārake yathānyāyaṃ dīkṣāyāṃ cakrire nṛpam
caturyojanaparyaṃtaṃ vilikhya bahuśo mahīm //
yajñasyārthe nṛpastatra racayāmāsa maṃḍapān
yonimekhalayā yuktaṃ madhyakuṃḍaṃ vidhāya ca //
tasminvai sthāpayāmasa vidhinā jātavedasam
ratnānekairviracitāṃ patākābhiryutāṃ sabhām //
mama vākyādvajranābhe racayāmāsa cāhukaḥ
atha dṛṣṭvā sabhāṃ kṛṣṇo nijagau svasutaṃ prati //
śrīkṛṣṇa uvāca -
pradyumna śṛṇu madvākyaṃ tanniśamya kuru tvaram
gatvā śastradharaiḥ śūrairyatnena hayamānaya //
śrīgarga uvāca -
iti śrutvā harervākyaṃ pradyumno dhanvināṃ varaḥ
tathetyuktvā hayaṃ netuṃ vājiśālāṃ jagāma ha //
tataḥ kṛṣṇena rakṣārthaṃ svaputrāśca hayasya vai
preṣitā vājiśālāyāṃ bhānusāṃbādayo nṛpa //
sa gatvā vājiśālāyāṃ rukmiṇīnandano balī
svarṇaśṛṃkhalayā baddhāñchyāmakarṇānsahasraśaḥ //
vilokyaikaṃ svahastena yajñayogyaṃ turaṃgamam
prahasanmocayāmāsa baṃdhanānnṛpa līlayā //
sahayo niryayau mukto śālāyāśca śanaiḥ śanai
raktānano pītapuccha: śyāmakarṇo manoharaḥ //
sragbhirmuktāphalānāñca śobhito divyadarśanaḥ
śvetātapatreṇa yuto cāmaraiḥ samalaṃkṛtaḥ //
agrato madhyataścaiva pṛṣṭhataśca hareḥ sutāḥ
sevaṃte harirājaṃ vai surāḥ sarve hariṃ yathā //
tathānyai rakṣamāṇastu maṇḍaleśaisturaṃgamaḥ
prāpto'tha maṃḍapaṃ kurvankhurakṣatatalāṃ mahīm //
nṛpo vīkṣyāgataṃ tatra śyāmakarṇaṃ mudānvitaḥ
preṣayāmāsa māṃ rājankriyākartavyatāṃ prati //
so'haṃ nṛpaṃ ca saṃsthāpya rucimatyā samanvitam
piṃḍārake prayogaṃ vai kārayāmāsa dharmataḥ //
nṛpaścaitre pūrṇimāyāṃ dīkṣito'jinasaṃvṛtaḥ
asipatravrataṃ rājansa cakāra madājñayā //
ahaṃ tu yādavendrasya kulapūrvagururmuniḥ
sarveṣāṃ caiva viprāṇāmācāryo hyabhavaṃ nṛpa //
atha vipra brahmaghoṣaiḥ śrīkṛṣṇasyājñayā sthitāḥ
sarve prapūjayāmāsurheraṃbādīnsurānpṛthak //
tataḥ sarve munigaṇāḥ saṃsthāpya turagaṃ nṛpa //
kāśmīracandanenāpi puṣpasragbhiśca taṃdulaiḥ
nīrājanādibhirdhūpaiḥ sudhākuṇḍalakādibhiḥ //
pūjayitvā hayaṃ bhūpaṃ dānārthe tu hyanodayan
tataḥ śrutvā''hukaḥ śīghraṃ pūrvaṃ mahyaṃ dadau dhanam //
ekalakṣaṃ turaṅgāṇā sahasraṃ hastinā tathā
dvisahasraṃ rathānāṃ ca dhenūnāṃ lakṣameva ca //
śatabhāraṃ suvarṇānāmīdṛśīṃ dakṣiṇāṃ nṛpaḥ
nimaṃtritebhyo viprebhya ugraseno nṛpastataḥ //
yathoktāṃ dakṣiṇāṃ rājanpradadau tāṃ ca tvaṃ śṛṇu
ghoṭakānāṃ sahasraṃ ca dvipānāṃ śatamevaca //
rathānāṃ dviśataṃ caiva sahasraṃ ca gavāṃ tathā
viṃśadbhāraṃ ca hemānāmīdṛśīṃ dakṣiṇāṃ punaḥ //
athāgatebhyo viprebhyo natvā rājā vidhānataḥ
gajamekaṃ rathaṃ gāṃ ca svarṇabhāraṃ ca ghoṭakam //
ekaikasmai ca viprāya dakṣiṇāṃ pradadau nṛpaḥ
evaṃ kṛtvā tu dānaṃ vai lalāṭe turagasya ca //
kamanīyaṃ kuṃkumādyaiḥ svarṇapatraṃ babaṃdha ha
tatrāhamugrasenasya pratāpaṃ vīryamūrjitam //
tato'likhaṃ sabhāyāṃ vai yādavānāṃ ca paśyatām
candravaṃśe yadukule ugraseno virājate //
indrādayaḥ suragaṇā yasyādeśānuvartinaḥ
sahāyo yasya bhagavāñśrīkṛṣṇo bhaktapālakaḥ //
asti vai dvārakāpuryāṃ tadbhaktyā nivasanhariḥ
tadvākyāddhayamedhaṃ sa ugraseno nṛpeśvaraḥ //
cakravartī haṭhādyajñaṃ svayaśo'rthe karoti hi
mocitastena turago hayānāṃ pravaraḥ śubhaḥ //
tadrakṣakaḥ kṛṣṇapautro'niruddho vṛkadaityahā
gajāśvarathavīrāṇāṃ senāsaṃghasamanvitaḥ //
rājāno ye kariṣyaṃti rājyaṃ kau śūramāninaḥ
te gṛhṇaṃtu yajñahayaṃ svabalātpatraśobhitam //
taṃ mocayati dharmātmā gṛhītaṃ ca hayaṃ nṛpaiḥ
svabāhubalavīryeṇāniruddho līlayā haṭhāt //
tasyānyathā ca padayoḥ patitva yāṃtu dhanvinaḥ
iti patre ca likhite daghmuḥ śaṃkhānyadūttamāḥ //
kāṃsyatālamṛdaṃgādyā nedurbheryaśca gomukhāḥ
maṃgalāni caritrāṇi śrīkṛṣṇabaladevayoḥ //
gaṃdharvāstatra gāyaṃti nanṛturapsaraso mudā
athāniruddhaṃ turagasya pālane
bhūtvā prasannaḥ kila kārṣṇinandanam //
samādideśācyutameva saṃsthitaṃ
yadūttamānāmadhipasya paśyataḥ
iti śrīgargasaṃhitāyāṃ hayamedhacaritre
sumerau hayapūjanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ
hariḥ ॐ tatsat śrīkṛṣṇārpaṇamastu //
vargaḥgarga saṃhitā
Original text: gargasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0