Garga Samhita · Chapter 1.6

kaṃsa-janmādivarṇanaṃ tathā digvijavarṇanam
śrībahulāśva uvāca -
kaṃsaḥ ko'yaṃ daityo mahābalaparākramaḥ /
tasya janmāni karmāṇi brūhi devarṣisattama

śrīnārada uvāca -
samudramathane pūrvaṃ kālanemirmahāsuraḥ /
yuyudhe viṣṇunā sārddhaṃ yuddhe tena hato balāt

śukreṇa jīvitastatra saṃjīvinyā ca vidyayā /
punarviṣṇuṃ yoddhukāma udyogaṃ manasākarot

tapastepe tadā daityo mandarācalasannidhau /
nityaṃ dūrvārasaṃ pītvā bhajandevaṃ pitāmaham

divyeṣu śatavarṣeṣu vyatīteṣu pitāmahaḥ /
asthiśeṣaṃ savalmīkaṃ varaṃ brūhītyuvāca tam

brahmāṇḍe ye sthitā devā viṣṇumūlā mahābalāḥ /
teṣāṃ hastairna me mṛtyuḥ pūrṇānāmapi mā bhavet

brahmovāca -
durlabho'yaṃ varo daitya yastvayā prārthitaḥ paraḥ /
kālāntare te prāptaḥ syānmadvākyaṃ na mṛṣā bhavet

śrīnārada uvāca -
kaumāre'pi mahāmallaiḥ satataṃ sa yuyodha ha /
ugrasenasya pat‍nyāṃ kau janma lebhe'suraḥ punaḥ

jarāsaṃdho magadheṃdro digjayāya vinirgataḥ /
yamunānikaṭe tasya śibiro'bhūditastataḥ

dvipaḥ kuvalayāpīḍaḥ sahsradvipasattvabhūt /
babhañja śrṛṅkhalāsaṅghaṃ dudrāva śibirānmadī

nipātayansa śibirāngṛhāṃśca bhūbhṛtastaṭān /
raṃgabhūmyāmājagāma yatra kaṃso'pyayudhyata

palāyiteṣu malleṣu kaṃsastaṃ tu samāgatam /
śuṇḍāśuṇḍe saṅgṛhītvā pātayāmāsa bhūtale

punargṛhītvā hastābhyāṃ bhrāmayitvograsenajaḥ /
jarāsandhasya senāyāṃ cikṣepa śatayojanam

tadad‌bhutaṃ balaṃ dṛṣṭvā prasanno magadheśvaraḥ /
astiprāptī dadau kanye tasmai kaṃsāya śaṃsite

aśvārbudaṃ hastilakṣaṃ rathānāṃ ca trilakṣakam /
ayutaṃ caiva dāsīnāṃ pāribarhaṃ jarāsutaḥ

dvaṃdvayodhī tataḥ kaṃso bhujavīryamadoddhataḥ /
māhiṣmatīṃ yayau vīro'thaikākī caṇḍavikramaḥ

cāṇūro muṣṭikaḥ kūṭaḥ śalastośalakastathā /
māhiṣmatīpateḥ putrā mallā yuddhajayaiṣiṇaḥ

kaṃsastānāha sāmnāpi dīyadhvaṃ raṃgameva he /
ahaṃ dāso bhaveyaṃ vo bhavaṃto jayino yadi

ahaṃ jayī ced‌bhavato dāsānsarvānkaromyaham /
sarveṣāṃ paśyatāṃ teṣāṃ nāgarāṇāṃ mahātmanām

iti pratijñāṃ kṛtvātha yuyudhe tairjayaiṣibhiḥ /
yadāgataṃ sa cāṇūraṃ gṛhītvā yādaveśvaraḥ

bhūpṛṣṭhe pothayāmāsa śabdamuccaiḥ samuccaran /
tadā''yāntaṃ muṣṭikākhyaṃ muṣṭibhiryudhi nirgatam

ekena muṣṭinā taṃ vai pātayāmāsa bhūtale /
kūṭaṃ samāgataṃ kaṃso gṛhītvā pādayośca tam

bhujamāsphoṭya dhāvantaṃ śalaṃ nītvā bhujena saḥ /
pātayitvā punarnītvā bhūmiṃ taṃ vicakarṣa ha

atha tośalakaṃ kaṃso gṛhītvā bhujayorbalāt /
nipātya bhūmāvutthāpya cikṣepa daśayojanam

dāsabhāve ca tānkṛtvā taiḥ sārddhaṃ yādaveśvaraḥ /
madvākyena yayāvāśu pravarṣaṇagiriṃ varam

tasmai nivedyābhiprāyaṃ yuyudhe vānareṇa saḥ /
dvividenāpi viṃśatyā dinaiḥ kaṃso hyaviśramam

dvivido girimutpāṭya cikṣepa tasya mūrddhani /
kaṃso giriṃ gṛhītvā ca tasyopari samākṣipat

dvivido muṣṭinā kaṃsaṃ ghātayitvā nabho gataḥ /
dhāvankaṃsaśca taṃ nītvā pātayāmāsa bhūtale

mūrchitastatprahāreṇa paraṃ kalmaṣamāyayau /
kṣīṇasattvaścūrṇito'sthidāsabhāvaṃ gatastadā

tenaivātha gataḥ kaṃsaḥ ṛṣyamūkavanaṃ tataḥ /
tatra keśī mahādaityo hayarūpo ghanasvanaḥ

muṣṭibhistāḍayitvā taṃ vaśīkṛtyāruroha tam /
itthaṃ kaṃso mahāvīryo maheṃdrākhyaṃ giriṃ yayau

śatavāraṃ cojjahāra girimutpāṭya daityarāṭ /
punastatra sthitaṃ rāmaṃ krodhasaṃraktalocanam

pralayārkaprabhaṃ dṛṣṭvā nanāma śirasā munim /
punaḥ pradakṣiṇīkṛtya tadaṃghryornipapāta ha

tataḥ śānto bhārgavo'pi kaṃsaṃ prāha mahogradṛk /
he kīṭamarkaṭīḍiṃbha tuccho'si maśako yathā

adyaiva tvāṃ hanmi duṣṭa kṣatriyaṃ vīryamāninam /
matsamīpe dhanuridaṃ lakṣabhārasamaṃ mahat

idaṃ ca viṣṇunā dattaṃ śaṃbhave traipure yudhi /
śaṃbhoḥ karādiha prāptaṃ kṣatriyāṇāṃ vadhāya ca

yadi cedaṃ tanoṣi tvaṃ tadā ca kuśalaṃ bhavet /
cedasya karṣaṇaṃ na syād‌ghātayiṣyāmi te balam

śrutvā vacastadā daityaḥ kodaṇḍaṃ saptatālakam /
gṛhītvā paśyatastasya sajjaṃ kṛtvātha līlayā

ākṛṣya karṇaparyaṃtaṃ śatavāraṃ tatāna ha /
pratyañcāsphoṭanenaiva ṭaṅkāro'bhūttaḍitsvanaḥ

nanāda tena brahmāṇḍaṃ sapta lokairbilaiḥ saha /
vicelurdiggajāstārā hyapatan bhūmimaṃḍale

dhanuḥ saṃsthāpya tatkaṃso natvā natvāha bhārgavam /
he deva kṣatriyo nāsmi daityo'haṃ te ca kiṃkaraḥ

tava dāsasya dāso'haṃ pāhi māṃ puruṣottama /
śrutvā prasannaḥ śrīrāmastasmai prādāddhanuśca tat

śrījāmadagnya uvāca -
yatkodaṇḍaṃ vaiṣṇavaṃ tad‌yena bhaṃgībhaviṣyati /
paripūrṇatamo nātra so'pi tvāṃ ghātayiṣyati

śrīnārada uvāca -
atha natvā muniṃ kaṃso vicaransa madonmadaḥ /
na ke'pi yuyudhustena rājānaśca baliṃ daduḥ

samudrasya taṭe kaṃso daityaṃ nāmnā hyaghāsuram /
sarpākāraṃ ca phītkārairlelihānaṃ dadarśa ha

āgacchantaṃ daśantaṃ ca gṛhītvā taṃ nipātya saḥ /
cakāra svagale hāraṃ nirbhayo daityarāḍ balī

prācyāṃ tu baṃgadeśeṣu daityo'riṣṭo mahāvṛṣaḥ /
tena sārddhaṃ sa yuyudhe gajenāpi gajo yathā

śṛṅgābhyāṃ parvatānuccāṃścikṣepa kaṃsamūrddhani /
kaṃso giriṃ saṃgṛhītvā cākṣipattasya mastake

jaghāna muṣṭināriṣṭaṃ kaṃso vai daityapuṃgavaḥ /
mūrcchitaṃ taṃ vinirjitya tenodīcīṃ diśaṃ gataḥ

prāgjyotiṣeśvaraṃ bhaumaṃ narakākhyaṃ mahābalam /
uvāca kaṃso yuddhārthī yuddhaṃ me dehi daityarāṭ

ahaṃ dāso bhaveyaṃ vo bhavanto jayino yadi /
ahaṃ jayo ced‌bhavato dāsānsarvānkaromyaham

śrīnārada uvāca -
pūrvaṃ pralaṃbo yuyudhe kaṃsenāpi mahābalaḥ /
mṛgendreṇa mṛgendro'drāvud‌bhaṭena yathod‌bhaṭaḥ

mallayuddhe gṛhītvā taṃ kaṃso bhūmau nipātya ca /
punargṛhītvā cikṣepa prāgjyotiṣapuraṃ prati

āgato dhenuko nāmnā kaṃsaṃ jagrāha roṣataḥ /
nodayāmāsa dūreṇa balaṃ kṛtvā'tha dāruṇam

kaṃsastaṃ nodayāmāsa dhenukaṃ śatayojanam /
nipātya cūrṇayāmāsa tadaṅgaṃ muṣṭibhirdṛḍhaiḥ

tṛṇāvarto bhaumavākyātkaṃsaṃ nītvā nabho gataḥ /
tatraiva yuyudhe daitya ūrdhvaṃ vai lakṣayojanam

kaṃso'nantabalaṃ kṛtvā daityaṃ nītvā tadāmbarāt /
bhūmau sa pātayāmāsa bamantaṃ rudhiraṃ mukhāt

tuṇḍenātha grasantaṃ ca bakaṃ daityaṃ mahābalam /
kaṃso nipātayāmāsa muṣṭinā vajraghātinā

utthāya daityo balavān sitapakṣo ghanasvanaḥ /
krodhayuktaḥ samutpatya tīkṣṇatuṇḍo'grasacca tam

nigīrṇo'pi sa vajrāṅ‌go tad‌gale rodhakṛcca yaḥ /
sadyaścaccharda taṃ kaṃsaṃ kṣatakaṇṭho mahābakaḥ

kaṃso bakaṃ saṃgṛhītvā pātayitvā mahītale /
karābhyāṃ bhrāmayitvā ca yuddhe taṃ vicakarṣa ha

tatsvasāraṃ pūtanākhyāṃ yoddhukamāmavasthitām /
tāmāha kaṃsaḥ prahasanvākyaṃ me śṛṇu pūtane

striyā sārdhamahaṃ yuddhaṃ na karomi kadācana /
bakāsuraḥ syānme bhrātā tvaṃ ca me bhaginī bhava

tato'nantabalaṃ kaṃsaṃ vīkṣya bhaumo'pi dharṣitaḥ /
cakāra sauhṛdaṃ kaṃse sāhāyyārthaṃ surānprati

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ golokakhaṇḍe nāradabahulāśvasaṃvāde
kaṃsabalavarṇanaṃ nāma ṣaṣṭo'dhyāyaḥ