Garga Samhita · Chapter 1.19

yamalārjunabhaṃga
śrīnārada uvāca -
ekadā gokule gopyo mamaṃthurdadhi sarvataḥ /
gṛhe gṛhe pragāyantyo gopālacaritaṃ param

yaśodāpi samutthāya prātaḥ śrīnaṃdamaṃdire /
bhāṃḍe rāyaṃ vinikṣipya mamaṃtha dadhi suṃdarī

maṃjīrarāvaṃ saṃkurvanbālaḥ śrīnaṃdanaṃdanaḥ /
nanartta navanītārthaṃ rāyaḥśabdakutūhalāt

bālakelirbabhau nṛtyanmātuḥ pārśvamanubhraman /
sunādikiṃkiṇīsaṃgha jhaṃkāraṃ kārayanmuhuḥ

haiyaṃgavīnaṃ satataṃ navīnaṃ
yācansa māturmadhuraṃ bruvansaḥ /
ādāya haste'śmasutaṃ ruṣā sudhī-
rbibheda kṛṣṇo dadhimaṃthapātram

palāyamānaṃ svasutaṃ yaśodā
prabhāvatī prāpa na hastamātrāt /
yogīśvarāṇāmapi yo durāpaḥ
kathaṃ sa māturgrahaṇe prayāti

tathāpi bhakteṣu ca bhaktavaśyatā
pradarśitā śrīhariṇā nṛpeśvara /
bālaṃ gṛhītvā svasutaṃ yaśomatī
babaṃdha rajjvātha ruṣā hyulūkhale

ādāya yadyad‌bahudāma tatta-
tsvalpaṃ prabhūtaṃ svasute yaśodā /
guṇairna baddhaḥ prakṛteḥ paro yaḥ
kathaṃ sa baddho bhavatīha dāmnā

yadā yaśodā gatabandhanecchā
khinnā niṣaṇṇā nṛpa khinnamānasā /
āsīttadāyaṃ kṛpayā svabaṃdhe
svacchaṃdayānaḥ svavaśo'pi kṛṣṇaḥ

eṣa prasādo na hi vīrakarmaṇāṃ
na jñānināṃ karmadhiyāṃ kutaḥ punaḥ /
māturyathā'bhūnnṛpa eṣu tasmā-
nmuktiṃ vyadhād‌bhaktimalaṃ na mādhavaḥ

tadaiva gopyastu samāgatāstvaraṃ
dṛṣṭvātha bhagnaṃ dadhimaṃthabhājanam /
u‌lūkhale baddhamatīva dāmabhi-
rbhītaṃ śiśuṃ vīkṣya jagurghṛṇāturāḥ

gopya ūcuḥ -
asmad‌gṛheṣu pātrāṇi bhinatti satataṃ śiśuḥ /
tadapyenaṃ no vadāmaḥ kāruṇyānnaṃdagehini

gatavyathe hyakaruṇe yaśode he vrajeśvari /
yaṣṭyā nirbhartsito bālastvayā baddho ghaṭakṣayāt

śrīnārada uvāca -
ityuktāyāṃ yaśodāyāṃ vyagrāyāṃ gṛhakarmasu /
karṣannulūkhalaṃ kṛṣṇo bālaiḥ śrīyamunāṃ yayau

tattaṭe ca mahāvṛkṣau purāṇau yamalārjunau /
tayormadhye gataḥ kṛṣṇo hasan dāmodaraḥ prabhuḥ

cakarṣa sahasā kṛṣṇastiryaggatamulūkhalam /
karṣaṇena samūlau dvau petaturbhūmimaṃḍale

pātanenāpi śabdo'bhūtpracaṃḍo vajrapātavat /
vinirgatau ca vṛkṣābhyāṃ devau dvāvedhaso'gnivat

dāmodaraṃ parikramya pādau spṛṣṭau svamaulinā /
kṛtāṃjalī hariṃ natvā tau tu tatsaṃmukhe sthitau

devāvūcatuḥ -
āvāṃ muktau brahmadaṇḍātsadyaste'cyuta darśanāt /
mābhūtte nijabhaktānāṃ helanaṃ hyāvayorhare

karuṇānidhaye tubhyaṃ jaganmaṃgalaśīline /
dāmodarāya kṛṣṇāya goviṃdāya namo namaḥ

śrīnārada uvāca -
iti natvā hariṃ tau dvāvudīcīṃ ca diśaṃ gatau /
tadaiva hyāgatāḥ sarve naṃdādyā bhayakātarāḥ

kathaṃ vṛkṣau prapatitau vinā vātaṃ vrajārbhakāḥ /
vadatāśu tadā bālā ūcuḥ sarve vrajaukasaḥ

bālā ūcuḥ
anena pātitau vṛkṣau tābhyāṃ dvau puruṣau sthitau /
enaṃ natvā gatāvadya tāvudīcyāṃ sphuratprabhau

śrīnārada uvāca -
iti śrutvā vacasteṣāṃ na te śraddadhire tataḥ /
mumoca naṃdaḥ svaṃ bālaṃ dāmnā baddhamulūkhale

saṃlālayansvāṃkadeśe samāghrāya śiśuṃ nṛpa /
nirbhartsya bhāminīṃ naṃdo viprebhyo gośataṃ dadau

śrībahulāśva uvāca -
kāvimau puruṣau divyau vada devarṣisattama /
kena doṣeṇa vṛkṣatvaṃ prāpitau yamalārjunau

śrīnārada uvāca -
nalakūbaramaṇigrīvau rājarājasutau parau /
jagmaturnaṃdanavanaṃ maṃdākinyāstaṭe sthitau

apsarobhirgīyamānau ceraturgatavāsasau /
vāruṇīmadirāmattau yuvānau dravyadarpitau

kadāciddevalo nāma munīṃdro vedapāragaḥ /
nagnau dṛṣṭvā ca tāvāha duṣṭaśīlau gatasmṛtī

devala uvāca -
yuvāṃ vṛkṣasamau dṛṣṭau nirlajjau dravyadarpitau /
tasmād‌vṛkṣau tu bhūyāstāṃ varṣāṇāṃ śatakaṃ bhuvi

dvāparāṃte bhārate ca māthure vrajamaṃḍale /
kaliṃdanaṃdinītīre mahāvanasamīpataḥ

paripūrṇatamaṃ sākṣātkṛṣṇaṃ dāmodaraṃ harim /
golokanāthaṃ taṃ dṛṣṭvā pūrvarūpau bhaviṣyathaḥ

itthaṃ devalaśāpena vṛkṣatvaṃ prāpitau nṛpa /
nalakūbaramaṇigrīvau śrīkṛṣṇena vimocitau

iti śrīgargasaṃhitāyāṃ golokakhaṇḍe nāradabahulāśvasaṃvāde
yamalārjunabhaṃgo nāma ekonaviṃśo'dhyāyaḥ