Gaṇḍavyūhasūtra · Chapter 16
40 Sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsā /
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako manojñarutagambhīravikurvitapraveśaṃ bodhisattvavimokṣaṃ bhūyasyā mātrayā prabhāvayamānaḥ saṃbhāvayamāno vipulīkurvan yena sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsā rātridevatā tenopasaṃkrāntaḥ / so 'paśyat sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsāṃ rātridevatāṃ ratnadrumāṅkuragarbhe siṃhāsane sarvagandharatnadrumaśākhe kūṭāgāre saṃniṣaṇṇāṃ daśarātridevatāsahasraparivārām //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsāyā rātridevatāyāḥ pādau śirasābhivandya purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārye devate anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ caritavyam, kathaṃ śikṣitavyam / tadvadasva me devate, kathaṃ bodhisattvā bodhisattvacaryāyāṃ caranti, kathaṃ śikṣante, kathaṃ caritvā kathaṃ śikṣitvā niryānti sarvajñatāyām //
evamukte sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsā rātridevatā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - mama kulaputra anubhāvena sahe lokadhātau ādityāstaṃgamanakāle padmāni praphullāni sugandhībhavanti / sarve nagaranārīgaṇāścodyānagatā ratikrīḍāprayuktā gṛhagamanāya matimutpādayanti / pathotpathagatāḥ sattvā rātristhāne cetanābahulāḥ sarvajagatpālanābhimukhā bhavanti / darīgahanaguhāśrayāḥ sattvā darīgahanaguhāsu praviśanti / vṛkṣālayāśrayāḥ sattvā vṛkṣālayāśrayābhimukhā bhavanti / vilāśrayāḥ sattvā bilānyanupraviśanti / grāmanagaranigamajanapadāśrayāḥ sattvā grāmanagaranigamajanapadānanupraviśanti / udakāśrayāḥ sattvā jalamavataranti / anyadigjanapadagatāḥ sattvāḥ svajanapadadikcetanāmutpādayanti rātrau sukhasparśavihārāya //
api tu khalu punarahaṃ kulaputra naranārīgaṇānāṃ daharāṇāṃ taruṇānāṃ yauvanamadamattānāṃ nṛtyagītavādyaratipramattānāṃ sattvānāṃ kāmaguṇapramuktānāṃ jātijarāmaraṇamahāndhakārabhayapratipakṣāya kuśalamūlasaṃjānābhiyogaṃ saṃvarṇayāmi / matsariṇaḥ sattvān dāne saṃniyojayāmi / duḥśīlān sattvān śīle pratiṣṭhāpayāmi / vyāpannacittānāṃ sattvānāṃ maitrīṃ saṃvarṇayāmi / kṣubhitacittān sattvān kṣāntau pratiṣṭhāpayāmi / kusīdān sattvān bodhisattvavīryārambhe pratiṣṭhāpayāmi / vibhrāntacittān sattvān dhyāneṣu pratiṣṭhāpayāmi / duḥprajñān sattvān prajñāpāramitāyāṃ niyojayāmi / hīnayānādhimuktān sattvān mahāyān pratiṣṭhāpayāmi / traidhātukābhiniviṣṭān sattvān bhavagatiniṣṭhāmaṇḍalacāriṇo bodhisattvapraṇidhānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayāmi / āvaraṇavaśagatān sattvān karmakleśaprapīḍitān puṇyajñānabalaparihīṇān bodhisattvabalapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayāmi / ajñānatamovanaddhān sattvān ahaṃkāramamakāravidyāndhakāraprāptān bodhisattvajñānapāramitāyāṃ pratiṣṭhāpayāmi //
api tu khalu punarahaṃ kulaputra vipulaprītisaṃbhavasaṃtuṣṭyavabhāsasya bodhisattvavimokṣasya lābhinī / sudhana āha - ka etasya devate vipulaprītisaṃbhavatuṣṭyavabhāsasya bodhisattvavimokṣasya ( Gv 244 ) viṣayaḥ? āha - tathāgatapuṇyasattvaṃsaṃgrahajñānopāyāvabhāsa eṣa kulaputra vimokṣaḥ / tatkasya hetoḥ? yatkiṃcit kulaputra sattvāḥ sukhamanubhavanti, sarvaṃ tattathāgatapuṇyaprabhāvena tathāgatānuśāsanīpathena tathāgatavacanapratipattyā tathāgatānuśikṣaṇena tathāgatādhiṣṭhānena tathāgatajñānamārgapratipattyā tathāgatabhāgakuśalamūlāvaropaṇena tathāgatadharmadeśanāniṣyandena tathāgatajñānasūryāvabhāsena / tathāgatagotraśuklakarmamaṇḍalaprabhayā hi kulaputra sattvānāṃ sukhāni saṃbhavanti / tatkasya hetoḥ? tathā hi kulaputra ahametaṃ vipulaprītisaṃbhavasaṃtuṣṭyavabhāsaṃ bodhisattvavimokṣamavatarantī bhagavato vairocanasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya pūrvabodhisattvacaryāsamudraṃ samanusmarantī avatarantī avagāhayamānā evaṃ jānāmi, evamanugacchāmi - yathā bhagavataḥ pūrvabodhisattvabhūmimadhyālambamānasya sattvānahaṃkāramamakārābhiniviṣṭānavidyāndhakāraprāptān dṛṣṭigahanakāntārapraviṣṭāṃstṛṣṇāvaśaṃgatān rāgabandhanabaddhān doṣapratighacetaso mohākulasaṃtānānīrṣyāmātsaryaparyavanaddhān kleśasamākulacittān mahatsaṃsāraduḥkhaṃ pratyanubhavataḥ saṃsāradāridryaduḥkhaprapīḍitān buddhadarśanavimukhān sattvān dṛṣṭvā mahākaruṇācittaṃ prādurabhavat / sarvasattvānāmarthaṃ sarvajagadupakaraṇaratnasaṃgrahaparigrahacittaṃ sarvasattvasaṃsāropakaraṇasaṃbhavacittaṃ sarvavastvāgrahavigatacittaṃ sarvaviṣayālubdhacittaṃ sarvaratiṣvanadhyavasitacittaṃ sarvaparibhogeṣvagṛddhacittaṃ sarvadāneṣu vipākāpratikāṅkṣaṇacittaṃ sarvalokasaṃpattiṣvaspṛhaṇācittaṃ hetupratyayasaṃmūḍhacittaṃ suparyeṣitayathāvaddharmanidhyapticittaṃ sarvasattvārthapratiśaraṇatābhinirharaṇacittaṃ prādurabhavat //
sa evaṃ yathābhūtasarvadharmasvabhāvāvatīrṇacetāḥ sarvasattvadhātau mahāmaitrīsamatāpratipannaḥ sarvajaganmahākaruṇāmeghaspharaṇaprayogaḥ sarvasattvalokasaṃchādanamahādharmacchatramaṇḍalaḥ sarvasattvakleśaparvatavinirbhedanamahājñānavajrapraharaṇaḥ sarvajagatsukhasaṃbhavatuṣṭivegasaṃvardhitacetāḥ sarvasattvātyantasukhābhinirhārapraṇidhānacetā yathāśayābhiprāyasarvasattvavastvabhipravarṣaṇacetāḥ sarvasattvāparityāgasamaprayogacetā āryadhanasarvasattvasaṃtarpaṇacetāḥ paramadaśabalajñānaratnapratilambhacetā bodhisattvamahābhijñābalādhānaprāpto vividhabodhisattvamahāvikurvitameghena dharmadhātuparamākāśadhātuparyavasānaṃ sarvasattvadhātuṃ spharitvā sarvasattvābhimukhasthitaḥ sarvākārasarvārambaṇamahāmeghaṃ pravartayan sarvaratnābharaṇamahāmeghavarṣaṃ cābhipravarṣan, yaduta sarvasattvānāṃ yathānukūlaparibhogāya anantavastuvimātratāparityāgamaprameyopakaraṇavaimātracāritraṃ nānāvidhasarvadānasaṃgrahaprayogamanekavidhavastu parityāgasamudācāramanabhilāpyopakaraṇajātavyūhābhisaṃskāraṃ nānālakṣaṇadānasaṃbhāravicitraṃ yathāśayasattvasaṃtoṣaṇamanantatyāgavidhimanugacchan yathāśayasattvasaṃtarpaṇābhinirhāraṃ sarvavastutyāgavisarjanamavicchinnasarvajagatsaṃskāraduḥkhaparitrāṇaprayogaṃ sarvasattvapratikārāpratikāṅkṣī sarvajagatsamatāsamudāgatacetāḥ sarvajagaccittaratnaṃ pariśodhayamānaḥ sarvabuddhaikaghanakuśalamūlasamudrasaṃbhūtaṃ sarvajagadyathāśayopakaraṇavarṣaṃsaṃgrahaprayogaṃ sarvajagatsarvajñatāpuṇyasamudrevagaṃ vivardhayan praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvasattvaparipākavinayaparaṃparāviśuddhaye ( Gv 245 ) 'bhinirharati sma / praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvakṣetraparaṃparānupakliṣṭānuttarabuddhakṣetrālaṃkāraviśuddhavyūhapratimaṇḍalaparipūraye praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvadharmanayasāgarakaraṇaviśuddhaye praticittakṣaṇamanavaśeṣākāśadhātutalaspharaṇajñānanayaparipūraye praticittakṣaṇamanavaśeṣasattvādhyavataraṇajñānanayaviśuddhaye praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvajagadvinayajñānanayāvabhāsapratilambhāya praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvakāladharmacakrapravartanābhivartyatāyai praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvajñajñānādhiṣṭhānakauśalasaṃdarśanasarvajagadupakārībhūtatvāya praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvalokadhātusaṃkhyāpracāreṣu sarvalokadhātusamudrābhyudgateṣu sarvalokadhātusamudrasamavasaraṇeṣu nānālokadhātuprasaranirdeśeṣu nānālokadhātuvaṃśavyavasthānasaṃdhivyūheṣu nānāpratiṣṭhānānekaśarīranirdeśeṣu nānāvyūhakalpavimātratānirdeśeṣu saṃkliṣṭaviśuddhasaṃkliṣṭaikāntapariśuddhavipulamahadgatāpramāṇasaṃkṣiptasūkṣmodārasamatalavyatyastordhvamūrdhadigvidigmukhanānādiksamudrasamavasaraṇeṣu nānāmukhanirdeśāntadvārasaṃsthānavimātratāvyūheṣu
sarvalokadhātuprasareṣu bodhisattvacaryāṃ caran bodhisattvanyāmamavakramya nānābodhisattvacaryāvikurvitaspharaṇatāyai praticittakṣaṇamanavaśeṣasarvatryadhvabuddhakāyaparasattvacittāśayavijñaptaye sarvajagatsarvajñatāpuṇyasamudravegaṃ vivardhayannaminirharanti sma //
evaṃ hi kulaputra bhagavān vairocanastathāgataḥ pūrvabodhisattvacaryāṃ caran puṇyajñānasaṃbhāravirahite lokasaṃniveśe akṛtajñasattvaparipūrṇe ajñānatamovanaddhe ahaṃkāramamakārābhiniviṣṭe avidyāndhakāratimirāvṛte ayoniśovitarkaprasṛte dṛṣṭigahanakāntārapraskandhe hetuphalasaṃmūḍhe karmakleśavaśagate mahāsaṃsārakāntāraduḥkhapātālamadhyaprapatite vividhadāridryaduḥkhaṃ pratyanubhavati mahākaruṇāṃ saṃjanayya vipulān pāramitācaryāmeghānabhinirhṛtya kuśalamūladṛḍhapratiṣṭhānaṃ saṃvarṇayan sarvasattvānāṃ saṃsāradāridryaduḥkhaṃ vinivartayan mahāpuṇyajñānasaṃbhāramabhirocayan hetumaṇḍaladiśamabhidyotayan karmadharmāvirodhadiśaṃ prabhāvayan buddhadharmamaṇḍalasamudāgamadiśamavabhāsayan sarvasattvādhimuktidiśaṃ prabhāsayan sarvasattvakṣetrasaṃbhavadiśaṃ saṃdarśayan sarvatathāgatavaṃśānupacchedadiśamanubadhnan sarvabuddhaśāsanadiśaṃ saṃdhārayan sarvākuśaladharmadiśaṃ vinivartayan sarvajñatāsaṃbhāradiśaṃ saṃvarṇayan sarvasattvadhātuṃ spharitvā mahāntaṃ pāramitāmeghamabhinirhṛtya yathāśayasattvasaṃtoṣaṇamatyantadharmasaṃgrahe sattvān pratiṣṭhāpayāmāsa / sarvajñatāsaṃbhāre samādāpayati sma / mahābodhisattvapāramitāsvavatārayāmāsa / sarvāryadhanapratilambhairupastambhayāmāsa / sarvajñatāprītivegaiḥ kuśalamūlasamudrān sattvānāṃ vivardhayāmāsa / sarvatathāgatavikurvitamukheṣu cainānavatārya atyantamupadhiśeṣasukhasaṃgraheṇa saṃgṛhya tathāgatamāhātmyābhimukhān kṛtvā bodhisattvasaṃgrahajñāne pratiṣṭhāpayāmāsa //
sudhana āha - kiyacciraṃ saṃprasthitāsi devate anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau? āha - durabhisaṃbhavaṃ kulaputra etatsthānaṃ durvijñeya duradhimocaṃ duravataraṃ duḥpravyāhāraṃ duradhigamam / na śakyaṃ sadevakena lokenāvatarituṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaiśca, anyatra tathāgatādhiṣṭhānena ( Gv 246 ) kalyāṇamitraparigraheṇa vipulapuṇyajñānasaṃbhāropastabdhacittatayā āśayaviśuddhyā adīnākliṣṭāvakrānupahatāsaṃkucitānandhakāracittatayā samantāvabhāsajñānālokāvabhāsacittatayā sarvasattvahitasukhādhānapariṇatacittatayā sarvamāramaṇḍalakleśadurdharṣacittatayā sarvajñatājñānapratilambhāvakāśacittatayā sarvasaṃsārasukhānabhilāṣibhistathāgatasukhādhyālambanaiḥ sarvasattvaduḥkhadaurmanasyapraśamanapratipannaistathāgataguṇasamudrāvatārapratipattyabhimukhaiḥ sarvadharmasvabhāvanidhyaptigaganagocaraiḥ udārādhimuktipathaviśuddhaiḥ saṃsārasrotovimukhaiḥ sarvatathāgatajñānasamudrābhimukhaiḥ sarvanagaragamananiścitaiḥ tathāgataviṣayākramaṇavīryaiḥ buddhabhūmigativikrāntaiḥ sarvajñatābalapariniṣpattyabhimukhaiḥ daśabalapratilambhaparyavasānaiḥ sattvaiḥ śakyametatsthānamavataritumadhimoktumudgahītumanusartuṃ vijñātum / tatkasya hetoḥ? tattathāgatajñānaviṣayaṃ hi kulaputra etatsthānamanākrāntaṃ sarvabodhisattvaiḥ / prāgeva anyaiḥ sarvasattvaiḥ / atha ca punastathāgatādhiṣṭhānena nirdekṣyāmi ājāneyānāṃ sattvānāmāśayasamyagviśuddhaye, kuśalamūlacaritānāṃ sattvānāmadhyāśayavaśitāyai, tava ca adhyāśayaparipṛcchāvyākaraṇadharmatāpravartanāpratilambhāya //
atha khalu sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsā rātridevatā tasyāṃ velāyāmetamevārthaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānā tryadhvaprāptatathāgataviṣayaṃ vyavalokya imā gāthā abhāṣata -
gambhīru bauddho viṣayo anantā yaṃ pṛcchasi tvaṃ khalu buddhaputra /
acintiyakṣetrarajopamānaiḥ kalpairna śakyaṃ sa hi sarva vaktum
na lubdhasattvairna ca duṣṭacittaiḥ śakyaṃ na mohāndhatamovṛtaiśca /
na mrakṣamānopahatāśayaiśca vijānituṃ śānta jināna dharmatā
nairṣyāṇa mātsaryavaśānugāmibhiḥ na śāṭhyamāyākaluṣāśayebhiḥ /
na kleśakarmāvaraṇāvṛtaiśca śakyo hyayaṃ jānitu buddhagocara
na skandhadhātvāyatanapratiṣṭhitaiḥ na cāpi satkāyasamāśritebhiḥ /
na dṛṣṭisaṃjñāviparītacittaiḥ śakyā iyaṃ jānitu buddhabhūmiḥ
durjñeya śānto viṣayo jinānāṃ svabhāvato nirmalanirvikalpaḥ /
saṃsārasaktaina bhavāśritaiśca śakyaṃ samājñātumayaṃ hi dharmaḥ
ye buddhagotrairhi kule 'bhijātā svadhiṣṭhitāḥ sarvatathāgataiśca /
ye dharmarājñāṃ kulavaṃśadhāriṇasteṣāmṛṣīṇāṃ khalu gocaro 'yam
ye śukladharmārṇavatṛptacittāḥ kalyāṇamitraiḥ suparigṛhītāḥ /
munerbalārambaṇacittameghāḥ kṣāntiṃ labhante ta idaṃ niśāmya
ye nirmalādhyāśayanirvikalpā yathāntarikṣe khalu digvidikṣu /
hatāndhakārā matidīpameghaḥ teṣāmayaṃ gocaru nirmalānām
kṛpāśayeneha jagatsamudrān ye sarvatryadhvagatān spharanti /
aśeṣasattvānugatā ca maitrī naye jinānāṃ ta ihāvatīrṇāḥ
anāgrahā ye khalu hṛṣṭacittāḥ sarvāstidānābhiratāḥ sadaiva /
sarveṣu sattveṣu samapravṛttāsteṣāmiyaṃ bhūmiranāgrahāṇām
ye 'kliṣṭacittā niravadyacaryā ye 'tyantakaukṛtyavinītacittāḥ /
buddhānuśāstipratipattiyuktāsteṣāmayaṃ gocaru nirmalānām
ye 'kṣobhyacittā hyavikampyacittā dharmasvabhāvapratibaddhacittāḥ /
karmodadhiṣvapyaviruddhacittāḥ teṣāṃ vimokṣo 'yamihākṣayāṇām
ye 'khinnacittā 'vinivartacittā pauruṣyavīryādhipateyayuktāḥ //
sarvajñasaṃbhāri anantavīryāsteṣāmayaṃ gocaru suvratānām
praśāntacittāśca samāhitāśca ye 'tyantaśāntiṃ gata nirjvarāśca /
sarvajñadhyānāṅgasamudracāriṇasteṣāṃ nayo 'yaṃ praśamaṃ gatānām
ye sarvasaṅgaiḥ parimuktacittā dharmasvabhāvapratividdhacittāḥ /
gatiṃ gatā ye jinadharmadhātau prajñāpradīpāna nayeṣa teṣām
sattvasvabhāvapratividdhacittā bhavārṇave ye 'parigṛddhacetasaḥ /
ye sattvacittapratibhāsacandrāsteṣāmayaṃ mārgavidāṃ vimokṣaḥ
tryadhvasthitānāṃ jinasāgarāṇāṃ praṇidhānagotrārṇavasaṃbhavānām /
ye sarvakṣetreṣvaparāntacaryāḥ samantabhadrān nayeṣa teṣām
ye dharmadhātornayasāgaraiśca jagatsamudrānavatīrṇa sarvān /
sarvān sasaṃvartavivartakalpāṃsteṣāṃ vimokṣo 'yamakalpakānām
ye sarvadikkṣetrarajaḥsvasaṃkhyān paśyanti buddhān drumarājamūle /
vibuddhya bodhiṃ vinayanta sarvān asaṅganetrāna nayeṣa teṣām
tvamāgataḥ kalpamahāsamudrāt kalyāṇamitrāṇyupasevamānaḥ /
dharmārthiko dharmagaveṣyakhinnaḥ śrutvā ca taṃ dhārayituṃ samarthaḥ
tvadāśayasya praviśodhanāya muneradhiṣṭhānabalādacintyān /
vairocanīyo viṣayo 'prameyaḥ pravartate madvacanādasaṅgaḥ
bhūtapūrvaṃ kulaputra atīte 'dhvani lokadhātusamudraparamāṇurajaḥsamānāṃ kalpānāṃ pareṇa parataraṃ maṇikanakaparvataśikharavairocano nāma lokadhātusamudro 'bhūt / tasmin khalu punaḥ kulaputra maṇikanakaparvataśikharavairocanalokadhātusamudre jñānaparvatadharmadhātudikpratapanatejorājo nāma tathāgato 'bhūt / tena khalu punaḥ kulaputra jñānaparvatadharmadhātudikpratapanatejorājonāmnā tathāgatena pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caratā sa maṇikanakaparvataśikharavairocano lokadhātusamudraḥ pariśodhitaḥ / tasmin lokadhātusamudre pṛthivīparvataparamāṇurajaḥsamalokadhātuprasaranirdeśaḥ / ekaikasmiṃśca lokadhātuprasare lokadhātuvaṃśaparamāṇurajaḥsamā lokadhātunirdeśāḥ / ekaikasmiṃśca lokavaṃśe lokadhātuparamāṇurajaḥsamāḥ kalpasaṃkhyānirdeśāḥ / ekaikasmiṃśca kalpe 'neke 'nantarakalpanirdeśāḥ / ekaikasmiṃścānantarakalpe 'nekalokadhātunānākaraṇanirdeśāḥ / tathāgatotpādā vividhavikurvitanirdeśāḥ / ekaikasmiṃśca tathāgatotpāde lokadhātuparamāṇurajaḥsamāḥ sūtrāntasaṃprakāśanirdeśāḥ / ekaikasmiṃśca sūtrānte lokadhātuparamāṇurajaḥsamā bodhisattvavyākaraṇanirdeśāḥ anantamadhyasattvavinayanirdeśā nānāyānanayaiḥ pravartitā nānāvikurvitaprātihāryavinayatāḥ //
tasmin khalu punarmaṇikanakaparvataśikharavairocane lokadhātusamudre samantadigabhimukhadvāradhvajavyūho nāma madhyamo lokadhātuvaṃśo 'bhūt / tasmin khalu punaḥ kulaputra samantadigabhimukhadvāradhvajavyūhe madhyame lokadhātuvaṃśe sarvaratnavarṇasamantaprabhāsaśrīrnāma lokadhāturabhūt / sarvatathāgatabodhimaṇḍapratibhāsamaṇirājo lokadhātusaṃdhivyūhaḥ sarvaratnakusumasāgarapratiṣṭhitaḥ sarvatathāgatanirmāṇanirbhāsanidarśanamaṇirājaśarīro devanagarasaṃsthāno viśuddhasaṃkliṣṭaḥ / tasmin punarlokadhātau sumeruparamāṇurajaḥsamāścāturdvīpakā lokadhātavo 'bhūvan / teṣāṃ ca sumeruparamāṇurajaḥsamānāṃ cāturdvīpakānāṃ sarvaratnaśikharadhvajo nāma madhyamaścāturdvīpako 'bhūt / tasmin khalu punaḥ sarvaratnaśikharadhvaje cāturdvīpake lokadhātau aprameyayojanaśatasahasrāyāmavistārāścatvāro dvīpā abhūvan / ekaikasmiṃśca dvīpake daśa mahānagarasahasrāṇyabhūvan / tasmiṃśca khalu punaḥ cāturdvīpake jambudvīpakasya madhye ratnasālavyūhameghapradīpā nāma rājadhānyabhūddaśanagarasahasraparivārā / tasmin khalu punarjambudvīpe daśa varṣasahasrāṇi manuṣyāṇāmāyuṣpramāṇamabhūt / tasyāṃ khalu punā ratnasālavyūhameghapradīpāyāṃ rājadhānyāṃ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo nāma rājābhūccakravartī / rājñaḥ khalu punaḥ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya pañcāmātyaśatānyabhūvan / ṣaṣṭiḥ strīsahasrāṇyantaḥpuramabhūt / sapta putraśatānyabhūvan sarveṣāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ sudarśanānāṃ mahātejasāṃ mahābalānām / tasya khalu punaḥ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājñaḥ sarvo jambudvīpa ekacchatro 'bhūnnihataparacakrapratyarthikaḥ //
tena ca samayena lokadhātāvantarakalpakṣaye pratyupasthite pañcasu kaṣāyeṣu loke prādurbhūteṣu daśasu kuśaleṣu karmapatheṣvantarhiteṣu daśākuśalakarmapathavartinaḥ sattvā yadbhūyasā durgatigāmino 'bhūvan / te daśākuśalakarmapathasamādānahetoḥ parīttāyuṣo 'bhūvan alpabhogā virūpā vivarṇā duḥsaṃsthitaśarīrā alpasukhasamudācārā duḥkhavedanāsamudācārabahulā anyonyavisaṃvādavacanaśīlā anyonyabhedapratipannāḥ paruṣavacanasamudācārāḥ prakīrṇavacaso viṣayalobhābhibhūtāḥ praduṣṭamanaḥsaṃkalpā vividhadṛṣṭigahanakāntārapraviṣṭāḥ / teṣāmadharmarāgaraktānāṃ viṣamalobhābhibhūtānāṃ mithyādharmaparigatānāṃ na devaḥ kāle vāridhārā udasṛjat yena pṛthivyāṃ bījagrāmāḥ sasyagrāmā viroheyuḥ //
tena khalu punaḥ sattvāḥ śuṣkeṣu tṛṇagulmauṣadhivanodyānadrumeṣu nānāvyādhispṛṣṭā digvidiśo vidhāvanti sma aparāyaṇāḥ / te samāgamya sarva eva yena ratnasālavyūhameghapradīparājadhānī tenopasaṃkramya tāṃ samantādanuparivārya kecidūrdhvabāhavaḥ, kecitkṛtāñjalipuṭāḥ, kecit saṃkampitaśarīrāḥ, kecidabhyudgatāṅgāḥ, kecidadhomukhaṃ prapatitāḥ, kecitsarvaśarīreṇa praṇipatitāḥ, keciddharaṇitalajānupratiṣṭhitāḥ, kecidgaganatalābhinatabāhavaḥ, kecinnagnā nirvasanāḥ, kecidvikṛtavadananayanāḥ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājño 'bhimukhaṃ mahāntamārtasvaramutkrośamakārṣuḥ - upadrutāḥ sma / devāpasṛṣṭāḥ sma / kṣutpipāsāduḥkhaprapīḍitāḥ sma / vividhabhayopataptāḥ sma / trāṇavirahitāḥ sma / deva aśaraṇā aparāyaṇāḥ sma / duḥkhapañjaragatāḥ sma jīvitoparodhaprāptā maraṇābhimukhāḥ / iti nānāvidhān pralāpān pralapanto nānāsvarāṅgairnānāvacanairnānāvikṛtavaktranayanā vividhasaṃjñāvacanavyāhāranimantrapadairnānārthasūcakavacanapadairutkrośamakārṣuḥ / ye ca tasyāṃ rājadhānyāṃ strīpuruṣadārakadārikāḥ kṣutpipāsāprapīḍitā nirābharaṇagātrā nagnanirvasanā duṣṭavivarṇā rūkṣaparuṣagātrā duḥkhitā durmanaso 'nāttamanaskāḥ, te cāpi sattvā duḥkhānabhilāṣiṇo duḥkhabhayanirviṇṇāḥ / te sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaṃ rājānaṃ mahājñānapuruṣaṃ pratiśaraṇabhūtaṃ śaraṇamupāgatāḥ sarvasukhapratilambhasaṃjñayā sarvapriyasamavadhānapratilambhasaṃjñayā jīvitāśāparigatanidhānapratilambhasaṃjñayā tīrthasaṃdarśanasaṃjñayā mahāpathapratipattisaṃjñayā mahāyānapātrasaṃjñayā mahājñānaratnadvīpasaṃjñayā mahārthapratilambhasaṃjñayā svargasarvaratisukhapratilambhasaṃjñayā //
aśrauṣīdrājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaḥ tasya mahataḥ samantādyācanakasamūhasya taṃ mahāntamārtasvaramutkrośanaśabdam / śrutvā ca asya daśa mahākaruṇāmukhāsaṃkhyeyaśatasahasrāṇyavakrāman / sa mahākaruṇānayacetanānidhyapticitto muhūrtamekāgratāmanubhūya daśa mahākaruṇopasaṃhitāni vacanapadānyudīrayāmāsa / katamāni daśa? aho bata anālambanāḥ sattvā mahāsaṃsāraprapātaprapatitāḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayaṃ saṃsāramahāprapātaprapatitānāṃ sattvānāṃ layanabhūtā bhaviṣyāmaḥ tathāgatalayanabhūmipratiṣṭhāpanatayā / aho bata atrāṇāḥ sattvā nānākleśopadravopadrutāḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayaṃ vividhakleśabhayopadrutānāṃ sattvānāmatrāṇānāṃ ( Gv 251 ) trāṇabhūtā bhaviṣyāmo 'navadyakarmāntapratiṣṭhāpanatayā / aho bata aśaraṇāḥ sattvā loke jarāmaraṇabhayāviṣṭāḥ / katā tadbhaviṣyati yadvayamaśaraṇānāṃ sattvānāṃ śaraṇabhūtā bhaviṣyāmaḥ sarvasaṃsārabhayavinivartanatayā / aho bata aparāyaṇāḥ sattvā vividhalokabhayopadrutāḥ / katā tadbhaviṣyati yadvayaṃ vividhalokabhayopadrutānāmaparāyaṇānāṃ sattvānāṃ parāyaṇaṃ bhaviṣyāmo 'tyantayogakṣeme sarvajñatāmārge pratiṣṭhāpanatayā / aho bata avidyāndhakāraprāptaḥ sarvalokovimatisaṃśayatimirāvṛtaḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayamulkābhūtā bhaviṣyāmaḥ sarvasattvānāmavidyāndhakāravidhamanatayā / aho bata ālokavirahitāḥ sattvāḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayaṃ mahājñānālokakarā bhaviṣyāmaḥ sarvasattvānāṃ vitimirajñānamukhasaṃdarśanatayā / aho bata jñānajyotirvirahitaḥ sarvasattvadhāturīrṣyāmātsaryamāyāśāṭhyakāluṣāśayaḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayamanuttarajñānapradyotakarā bhaviṣyāmaḥ sarvasattvānāmatyantapariśuddhipratipratiṣṭhāpanatayā / aho bata nāyakavirahitaḥ sarvaloko mahāsaṃsārasāgaraviṣamasrotaḥprapannaḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayaṃ nāyakabhūtā bhaviṣyāmaḥ sarvasattvānāṃ karmasamudranayāvataraṇatayā / aho bata vināyakavirahitaḥ sarvaloko durvinītaḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayaṃ vināyakabhūtā bhaviṣyāmaḥ sarvasattvānāṃ sarvākāraparipākavinayatathāgatādhiṣṭhānakālānatikramaṇena / aho bata apariṇāyakaḥ sarvaloko jātyandhabhūtaḥ / kadā tadbhaviṣyati yadvayaṃ pariṇāyakabhūtā bhaviṣyāmaḥ sarvaṃsattvānāmanāvaraṇasarvajñajñānanayāvataraṇatayā //
sa imāni daśa mahākaruṇopasaṃhitāni vacanapadānyudīrya tasyāṃ rājadhānyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇamakārṣīt / mahātyāgadundubhinirghoṣaṃ ca akārayat - sarvajagat saṃtarpayiṣyāmaḥ, yasya yenārthastasmai tadanupradāsyāma iti / tena sarvajambudvīpe sarvarājadhānīṣu sarvagrāmanagaranigamajanapadapattaneṣu sarvopakaraṇakośā vivṛtāḥ / sarvaśṛṅgāṭakarathyācatvareṣu vividhopakaraṇavidhayaḥ sthāpitāḥ / sarvajagadupajīvyāḥ suprativihitāḥ / sarvakośakoṣṭhāgārāṇi vivṛtāni / mahāratnanidhānanicayā nidarśitāḥ / anekanānāvidharatnarāśayaḥ sthāpitāḥ / annapānavastrayānapuṣpamālyagandhavilepanacūrṇanānāgandhavarṇacīvararatnakośā vivṛtāḥ / śayanāsanavasanabhavanavimānagṛhāṇyalaṃkṛtāni sarvadhanakanakasamṛddhāni jyotirdhvajamāṇirājavinyāsavidhūtāndhakārāṇi / sa teṣāṃ sattvānāṃ yathābhilaṣitasarvābhiprāyaparipūraṇārthaṃ teṣu gṛheṣu pratyekamātmabhāvasadṛśamupādāya kāyamabhinirmāya sthāpayāmāsa / sarvasattvasarvavyādhipraśamanāya ca vaidyabhaiṣajyopasthāyakavividhajīvitopakaraṇapratyayasaṃpadamupasthāpayāmāsa / yathārhavividhopakaraṇapūrṇāni ca nānāratnavicitrabhājanānyupasthāpayāmāsa - yaduta vajramaṇibhājanāni nānāgandhamaṇiratnaparipūrṇāni, nānāgandharatnabhājanāni vividhodāravicitravarṇaraṅgavastraparipūrṇāni, yānayugyāni subahūni nānākārasaṃsthānāni vicitraratnapratimaṇḍitāni ājāneyāśvagajagoyuktāni / vividhāṃśca rathān rājārhān sarvaratnābharaṇaparibhogāṃśca sarvāsanavidhīṃśca nānāratnavicitrān vividhavitānavitatān ( Gv 252 ) ratnakiṅkiṇījālāvanaddhān ucchritacchatradhvajapatākopaśobhitān sarvajanapadapradeśeṣu sthāpayāpāsa / grāmanagaranigamajanapadapradānāni coddhoṣayāmāsa / nānāvidhodyānaramyārāmatapovanaparibhogānapi sarvagṛhakalatraputradārakaparityāgānapi anardhyasarvaratnaparityāgānapi svahṛdayamajjāntraguṇavṛkkamedamāṃsarudhiracchavicarmakaracaraṇabāhukarṇanāsānayanajihvādantoṣṭhaśīrṣaparityāgānapi yāvatsarvabāhyādhyātmikasarvākāraparityāgānapyuddhoṣayāmāsa //
sa tamevaṃrūpamupakaraṇaparityāgavidhiṃ pratyupasthāpya mahāyajñavāṭaṃ kārayāmāsa, yastasyā ratnasālavyūhameghapradīpāyā rājadhānyāḥ pūrveṇa maṇiśikharatejonāmno nagaradvārasya purataḥ samavipulāyāmaḥ paramavistīrṇadharaṇītalapraveśo nimnonnataviśuddhasamatalo 'pagataśvabhraprapātaḥ sarvasthāṇukaṇṭakāpagataḥ utsannaśarkarākaṭhallaḥ sarvaratnadhātusaṃcayaḥ sarvaratnamayamaṇiratnarājasaṃstīrṇatalaḥ anekamaṇiratnavyuhopaśobhito nānāratnakusumābhikīrṇaḥ sarvacūrṇasugandharājasamākulaḥ sarvagandhadhūpaparidhūpito ratnārciḥpradīpaḥ tejaḥśrīsarvagandhadhūpapaṭalameghagaganasaṃchāditālaṃkāraḥ sarvaratnadrumapaṅktisuvibhaktopaśobhito nānābhavanavimānakūṭāgārasamalaṃkṛtaḥ ucchritacchatradhvajapatāko nānāratnapaṭṭapralambavidyotito vividharatnakusumajālasaṃchannaḥ sarvagandharājaratnajālacchatramaṇḍalaḥ suvarṇajālaratnaghaṇṭānirghoṣo nānāratnavirājitavitānavitataḥ sarvagandharājacūrṇavikīrṇaḥ sarvaratnakusumaprakīrṇābhirāmaḥ tūryakoṭīniyutaśatasahasramanojñarutaghoṣanirnāditaḥ sarvaratnavicitrālaṃkāravyūhasupariśuddho bodhisattvakarmavipākābhinirvṛttaḥ / tasya madhye mahāsiṃhāsanamabhinirvṛttaṃ daśaratnanicitavicitrabhūmitalasaṃsthānaṃ daśaratnanānāvedikāparivāravirājitaṃ daśamaṇidrumaśākhāvedikāntarasuvibhaktopaśobhitavyūham abhedyavajracakradharaṇītalasupratiṣṭhitapādaṃ sarvaratnabimbavigrahasaṃdhāritāsanacakram, anekaratnamayaniryūhaśatālaṃkṛtaṃ nānāratnabhaktivicitravyūhapratimaṇḍitaṃ samantasuvibhaktaratnadhvajasamucchritaṃ nānāratnapatākāpralambitavicitravyūhaṃ ratnakiṅkiṇījālapariṣkṛtaṃ nānādivyamaṇivicitrahemajālavitataṃ vividharatnakusumajālamahāmaṇirājajālavicitravastraratnajālayathārhasaṃchāditopaśobhitavyūhaṃ anekagandhamaṇivigrahapāṇimaṇḍalagandhameghapramuktamacintyavarṇagandhamaṇirājavistṛtamanojñanānāsaṃsthānasarvagandhapaṭalameghapramuktaṃ sarvadivyagandhadhūpapradhūpitopacāraṃ divyātirekasukhasaṃsparśānekavarṇamaṇiratnavastraprajñaptamanekadivyatūryasaṃgītiśatasahasraṃ samantāt saṃpravāditamanojñamadhuranirghoṣaṃ
nānāratnasopānapaṅktipatākāsuvibhaktavedikāpratimaṇḍitavyūhamanekamaṇiratnapratyarpitavividhavikurvitamaṇibimbavigrahavidyotitaprabhāsam yatra sa rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaḥ saṃniṣaṇṇo 'bhūt abhirūpaḥ prāsādiko darśanīyaḥ paramaśubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgato viśuddhamahāpuruṣalakṣaṇapratilabdho vairocanamaṇiratnanirbhāsakeśamakuṭaḥ abhedyanārāyaṇavajrasaṃhananakāyo gūḍhadṛḍhapārśvanibaddhasaṃdhiḥ sarvāṅgaparipūrṇaḥ samantabhadraḥ samantaprāsādikaḥ samantaśobhanaḥ sarvākāravaropeto mahādharmarājakaroditaḥ sarvapariṣkāravaśitāpratilabdho dharmavaśitāsuviśuddhaḥ svacittavaśavartī apratihatavacanamaṇḍalaḥ akopyajñānasamanvitaḥ ( Gv 253 ) supratiṣṭhāpitadharmaṃsamyakprayogo 'nantaguṇavarṇanirdeśaḥ / tasya khalu punaḥ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājño mahāsiṃhāsananiṣaṇṇasyopari mūrdhasaṃdhāvantarikṣe mahācchatramaṇḍalaṃ prādurbabhūva vicitrodviddhamaṇiratnadaṇḍaṃ mahāmahāmaṇikośagarbhaṃsarvaratnaśalākāśatasahasrasamyagvitatamanekārciḥśrītejojjvalitavyūhaṃ jāmbūnadakanakaprabhāsvaraviśuddhacchadanaṃ nānāratnabhakticitrahemajālātyantavyūhacchadanopetaṃ vividhamuktāhārābhipralambitaṃ samantānnānāratnajālasaṃchāditaṃ ratnakiṅkiṇījālasuvarṇamaṇighaṇṭāratnasūtradāmopanibaddhābhipralambitaṃ mahāmaṇiratnahārasamantābhipralambitavyūhaṃ divyamadhuramanojñapramuktaśabdopacāraṃ sarvasattvakuśalakarmapathasaṃcodanaghaṇṭāvisṛtanirghoṣam / sa khalu rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo ratnavālavyajanaiḥ saṃvījyamānaḥ śakradevendrātirekeṇa tejasā jvālayannupaśobhate sma / tasya samanantaraniṣaṇṇasya tasmin siṃhāsane sarvo janakāyo 'bhimukhaḥ prāñjaliḥ sthito 'bhūttameva rājānaṃ namasyan //
atha khalu sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājño 'saṃkhyeyeṣu prāṇikoṭīniyutaśatasahasreṣu saṃnipatiteṣu nānāyācanakeṣu nānāvastuparigrāhakeṣu nānopakaraṇādhimukteṣu nānājātiṣu nānāgatiparyāpanneṣu nānābhilāṣacitteṣu nānāśayābhiprāyeṣu nānādiksaṃnipatiteṣu nānāviṣayaparibhogopacāreṣu nānāparibhogābhilāṣitacetaneṣu nānābhiprāyakalpeṣu nānāmanuṣyanikāyeṣu nānākulopapatyupapanneṣu nānājanapadasamāgateṣu nānaniruktivacanamantrasaṃskāreṣu nānāsvaramaṇḍalapramocakeṣu nānavastuvyañjaneṣu nānāvacanapadānyudīrayatsu, tamekaṃ mahāpuṇyasumerumullokayamāneṣu ayamevaiko mahājñānapuruṣa iti niścitacetaneṣu, mahāpuṇyopastabdho mahāpuruṣacandro mahātyāgāśayapratilabdha ityunmukheṣu, bodhisattvapraṇidhicetanānipatiteṣu bodhisattvapraṇidhicetanānirmiteṣu taṃ mahāntaṃ yācanakasaṃnipātaṃ dṛṣṭvā teṣāṃ yācanakānāmantike 'bhūccittaprema cittaprītiḥ cittaprasādaḥ / kalyāṇamitradarśanasaṃjñā suvipulā mahākaruṇavegāḥ saṃbabhūvuḥ / aparāntakalpasarvayācanakasaṃtarpaṇāvivartyavīryavegāḥ prādurabhavan / sarvajagatsamaprayogaparityāgacittaspharaṇameghāḥ samabhavan //
sa khalu punaḥ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo rājā teṣāṃ yācanakānāṃ sahadarśanena āttamanaskataro 'bhūt na trisāhasracakravartirājyapratilambhena asīmāprāptakalpaparyavasānena, na śakratvādhipatyāsanapratilambhena bahukalpakoṭīniyutaśatasahasraparyavasānena, na suyāmadevarājādhipatyāsanapratilambhena bahukalpakoṭīniyutaśatasahasraparyavasānena, na saṃtuṣitadevarājādhipatyāsanapratilambhena bahukalpakoṭīniyutaśatasahasraparyavasānena, na sunirmitadevarājaiśvaryādhipatyāsanapratilambhena aprameyakalpāvasānena, na vaśavartidevarājādhipatyāsanapratilambhena, sumukhāpsaramanoharadevakanyopasthānena acintyakalpaparyavasānena, na brahmāsanenānabhilāpyakalpabrahmavihārasukhāvasānena, na ābhāsvaradevasukhena anantakalpāvasānena, na śubhakṛtsnadevasukhena atulyakalpākṣīṇena, na śuddhāvāsadevaśāntavimokṣasukhavihāreṇa aparyantakalpāvasānena / tadyathā kulaputra puruṣasyaikāntatṛṣṇācaritasya matāpitṛbhrātṛbhaginīmitramātyajñātisālohitaputraduhitṛbhāryācirakālaviprayuktasya ( Gv 254 ) aṭavīkāntāravipranaṣṭasya taddarśanakāmasya teṣāṃ samavadhānena mahatī prītiradhyavasānamutpadyate taddarśanāvitṛptatayā, evameva kulaputra rājñaḥ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya teṣāṃ yācanakānāṃ sahadarśanena mahāprītivegāḥ saṃjātāḥ / cittatuṣṭisukhamavakrāntam / mahāṃścittodagratāvegaḥ prādurbhūtaḥ / mahāprābhodyaharṣavegaḥ saṃbhūtaḥ / buddhabodhādudāraśraddhādhimuktivegabalaṃ saṃvardhitam / mūlajātā śraddhā sarvajñatāyāṃ vivardhitā / sarvabuddhadharmādhyāśayaviśuddhibalamabhivivardhitam / bodhisattvendriyakarmaṇyatā saṃbhūtā / cittaharṣaparipūrṇamahāprasādavega udapadyata / vipulacittaudbilyavegena kalyāṇamitrendriyāśayatā mṛdubhūtā / tatkasya hetoḥ? tathā hi tasya sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājñaḥ sarvajñatārambaṇaprayuktakasya sarvajñatādharmatāpratiśaraṇasya sarvajñatāmārgadvārābhimukhasya sarvajagatsaṃtarpaṇamanasikāraprayuktasya sarvabuddhaguṇasamudrānavatārapratipattyabhimukhasya sarvamārakarmakleśāvaraṇaparvatavikiraṇaprayuktasya sarvatathāgatānuśāsanīpradakṣiṇagrāhitāvasthitasya sarvakuśalamūlasamudrasamantamukhasamārjanābhiyogagarbhasya sarvābhiniveśoccalitasaṃtānasya sarvalokaviṣayānabhiniviṣṭasya sarvadharmasvabhāvagaganagocarasya teṣu sarvayācanakeṣvekaputrakasaṃjñā udapadyata,
mātāpitṛsaṃjñā dakṣiṇīyasaṃjñā kalyāṇamitrasaṃjñā durlabhasaṃjñā duṣkarakārakasaṃjñā bahukarasaṃjñāparamopakārakasaṃjñā bodhimārgopastambhasaṃjñā ācāryasaṃjñā śāstṛsaṃjñā udapadyata / sa tān sarvayācanakān yathāgatān yathāsaṃprāptān yathākālasaṃnipatitān yathādigdeśasthitān yathāvastuyācanakān yathārucīn yathābhiprāyān yathābhikāṅkṣiṇo yathābhilāṣiṇo yathāvastuparyeṣakān saṃtarpayāmāsa apratihatena mahāmaitrīmaṇḍalena yācanakajanāparāṅbhukhatayā mahātyāgaraśminā sarvasattvasamaprayogena tyāgamukhena / so 'nnamannārthikebhyaḥ prādāt / pānaṃ pānārthikebhyo vastraṃ vastrārthikebhyaḥ puṣpāṇi puṣpārthikebhyaḥ prādāt / evaṃ gandhadhūpamālyavilepanacūrṇa cīvaracchatradhvajapatākāratnābharaṇāsanaśayanabhavanavimānavihārārāmodyānatapovanāni hayagajarathapattivāhanayugyayānānyapi hiraṇyasuvarṇamaṇimuktāvaiḍūryaśaṅkhaśilāpravālajātarūparajatānyapi prādāt / svagṛhavimānāntaḥpuraparivārānapi, sarvakośānapi vivṛtya vibhajya arthikebhyaḥ prādāt yasya yenārthaḥ sa taṃ gṛhṇātu iti / janapadānapi janapadārthikebhyaḥ prādāt / grāmānapi grāmārthibhyo nagarāṇyapi nagarārthibhyaḥ prādāt / sa tān sarvayācanakān sarvāstiparityāgatayā sarvasattveṣu samapratipannaḥ sarvavastuparityāgairabhicchādayāmāsa //
tena khalu punaḥ samayena ratnaprabhā nāma śreṣṭhidārikā ṣaṣṭikanyāparivārā tasminneva mahāyajñavāṭe saṃnipatitābhūt, abhirūpā prāsādikā darśanīyā paramaśubhavarṇapuṣkalatayā samanvāgatā, suvarṇavarṇacchavirabhinīlakeśyabhinīlanetrā manojñagandhā brahmasvarā suvastrā svalaṃkṛtā smṛtimatigatihrīdhṛtyapatrāpyeryācaryāsaṃpannā, guruṣu sagauravā, paramasaṃprajanyacāriṇī gambhīraceṣṭā meghāsaṃpannā dharmāṇāṃ grahaṇacāraṇapratibodhiṣu pūrvasukṛtakuśalamūlā dharmābhiṣyanditaprasannasaṃtānā ( Gv 255 ) viśuddhakalyāṇāśayā udārādhimuktigaganagocaparahitapariṇatacittā buddhadarśanadigabhimukhā sarvajñajñānābhilāṣiṇī / sā khalu ratnaprabhā śreṣṭhidārikā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājño mahāsiṃhāsanasya pradakṣiṇena nātidūre sthitābhūt prāñjalistaṃ rājānaṃ namasyantī, na ca kiṃcidgṛhṇāti / ekāntasthitā caivaṃ cittamutpādayāmāsa - sulabdhā me lābhā, yadahamevaṃrūpasya kalyāṇamitrasya darśanasamavadhānapratilābhinīti / sā tasya sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājño 'ntikekalyāṇamitrasaṃjñāmanukampakasaṃjñāmanugrāhakasaṃjñāṃ buddhasaṃjñāmutpādya māyāśāṭhyāpagatena cittena paramodāraprītiprasādaprāmodyavegapratilabdhā svānyābharaṇāni kāyādavamucya yena rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaḥ, tenābhimukhamakṣaipsīt / tāni tasya siṃhāsanavedikāmadhye adhaḥ pṛthivīmaṇḍale pratiṣṭhitānyabhūvan / sā tānyābharaṇāni pravikīrya evaṃ praṇidhimutpādayāmāsa - yathaiṣa rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo 'nāthānāṃ sattvānāmandhakāraprāptānāṃ pratiśaraṇabhūtaḥ, tathāhamapyanāgate 'dhvani bhaveyam / yāmeṣa dharmatāṃ jānāti, tāmahamati jānīyām / yena yānenaiṣa niryāsyati, tenāhamapi niryāyām / yasminneva mārgapratipannaḥ, tatrāhamapi pratipadyeyam / yathāyamasecanako rūpeṇākṣayabhogo 'nantaparicāro durgharṣo 'parājito 'navamṛdyaḥ, tathāhamapi bhaveyam / yatra yatra cāsyopapattirbhavet, ahamapi tatra tatropapadyeyamiti //
tāmevaṃcittamanasikāraprayuktāmājñāya rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo 'valokya evamāha - gṛhāṇa dārike, yena te 'rthaḥ / ahaṃ khalu dārike sarvāstiparityāgī sarvasattvasaṃtarpaṇāya pratipannaḥ / sā khalu samanvāhṛtā tena rājñā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣeṇeti bhūyasyā mātrayā prasādaṃ pratyalabhata / sā prasannacittā udāravipulakuśalamūlavegasaṃjātā rājānaṃ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaṃ tasyāṃ velāyāmābhirgāthābhiradhyabhāṣata -
pūrve iyaṃ sālaviyūhameghā anopapanne tvayi rājasiṃha /
nirābhiramyā hatateja āsīt pretālayo vā yatha bhīṣaṇīyā
prāṇātipātī manujā abhūvan adattaādāyi asaṃyatāśca /
mṛṣāmabhāṣan paruṣāṃ ca vācaṃ piśunāmabaddhāṃ giramapyavocan
paravākyacitteṣu abhidhyacetaso vyāpannacittāḥ parapudgaleṣu /
dṛṣṭigatairniśritapāpagocarā mithyāprayogena patanti durgatim
adharmacārīṇa narāṇa caiva avidyamohāndhatamovṛtānām /
dṛṣṭīvipattyā viparītadarśināṃ bahubhirvarṣebhirna devu varṣati
avarṣi deve ca vinaṣṭabījāḥ sasyā na rohanti na caiva vṛkṣāḥ /
sarastaḍāgā nadisrota śuṣkāstṛṣṇoṣadhīḥ sarvavanaspatīśca
nadyo viśuṣkā abhavannaśeṣā udyāna sarve aṭavīprakāśāḥ /
śvetāsthipūrṇā pṛthivī babhūva tavānutpāde suviśuddhanetrā
yadā hi te yācakasaṃdhisaṃbhute saṃtarpitā yācanakāstu sarve /
utpadya meghena tadā caturdiśaṃ saṃtarpitā nimnasthalā ca sarve
bhūyo na corā na bhaṭā na dhūrtā na hanyate kaścana cāpi vadhyate /
na cāpyanāthā maraṇaṃ vrajanti nātho bhavān sarvajagatyanāthe
prāṇātipātābhiratā manuṣyā hatvā parāṃstadrudhiraṃ pibanti /
khādanti māṃsāni parasparaṃ ye te tvatpradānairbhuta maitracittāḥ
ekaḥ śatānto hi sahasrasaṃkhyāṅganā tadā cīvarasaṃvṛtābhūt /
saṃchādya kāyaṃ tṛṇaparṇacīvaraiḥ pretāḥ kṣudhārtā iva te 'viśaṃstadā
prādurbabhau śāliranuptakṛṣṭaḥ kalpadrumāścaiva vimuktakośāḥ /
dṛśyanti nāryastu narāśca paṇḍitā jāto yadā tvaṃ jagato 'sya nāthaḥ
māsārdhamāsasya kṛtena pūrvamakāriṣuḥ saṃnidhimutpathasthāḥ /
svalaṃkṛtāstvadya mahārhavastrāḥ krīḍanti devā iva nandanasthāḥ
kāmeṣu mithyāviṣamapravṛttā adharmarāgeṇa narā hi raktāḥ /
nāryaḥ kumāryaḥ svaparābhiguptā viṣaṃ śayanti sma purā prasajya
varāpsarovarṇasamānarūpā dṛṣṭvā suvastrāḥ samalaṃkṛtāśca /
parastriyaścandanaliptagātryaḥ tuṣṭāḥ svadāraistuṣitā ivādya
mṛṣāṃ ca rūkṣāṃ piśunāmabaddhāṃ purā giraṃ śāṭhyavaśādavocan /
caturvidhāṃ vācamimāṃ prahāya dharmaṃ carantyadya kudṛṣṭimuktāḥ
na tūryanirnādarutaṃ manojñaṃ na divyasaṃgītirutānyamūni /
sabrahmaghoṣāḥ kalaviṅkaghoṣā rutasya tubhyaṃ padavīṃ spṛśanti
chatraṃ hi te tiṣṭhati mūrdhasaṃdhau ratnaiścitaṃ kāñcanajālachatram /
vaiḍūryadaṇḍaṃ śirigarbhakośaṃ samantataḥ sanmaṇikaṇṭhajālam
ghaṇṭāsamutthābhirutānyaśeṣān sarvasvarāṅgānyabhibhūya loke /
buddhasvarāṅgaiḥ sadṛśaṃ caranto saddharmanirnādarutaṃ praśāntam
ye śrutva sattvāḥ śamayanti kleśān aśeṣadikkṣetraparaṃparāsu /
kalpārṇavānāṃ sugatodadhīnāṃ dhīmatsamudrasya ca nāmacakram
pūrvāntataḥ kṣetraparaṃparābhiranantaraṃ yasya ca nāmadheyam /
tavānubhāvena ca dikṣvaśeṣaṃ saddharmacakrāṇi ravanti ghaṇṭāḥ
ghaṇṭāsvaraṃ stemamasajjamānā jambudhvajaṃ vyāpya raṇatyaśeṣam /
brahmendradevendrajagatpatīnāṃ svakasvakaṃ karmavidhīn bruvāṇaḥ
śrutvā ca te ghaṇṭarutāṃ nṛdevāḥ svakasvakāṃ karmanidhānakośān /
vivarjya pāpaṃ śubhamācaranti sarve pratiṣṭhanti ca buddhabodhau
jyotiḥprabhaste nṛpatiḥ pitābhūt padmaprabhā tanmahiṣī ca mātā /
abhyutsade pañcakaṣāyakāle ka dharmarājyaṃ pratilabdhavān saḥ
udyānamasmai vipulaṃ babhūva supuṣpitavyūhamaṇipradīpam /
tatpañcabhiḥ puṣkiriṇīśataiśca saṃśobhitaṃ vṛkṣaśatairvṛtānām
pratyekamāsāmabhavadvimānaṃ sthūṇāsahasrocchrita cārutīre /
savedikāvyūhasahasracitraṃ jālārdhacandrojjvalitaṃ samantāt
vavarṣa devo na yadā bahūni varṣāṇyadharme balavatyapūrṇe /
jalaṃ tadā puṣkiriṇīṣvaśeṣā drumāḥ sapatracchavayaśca śuṣkāḥ
janiṣyamāṇe tvayi saptarātrādāsannimittāni tadādbhutāni /
niḥsaṃśayā yāni nirīkṣya sattvāstrātā hi naḥ saṃbhavitetyavocan
sumadhyarātreṣvatha ṣaḍvikāraṃ saṃkampitābhūnnṛpa bhūtadhātrī /
aninditāyāmapi puṣkiriṇyāṃ madhye 'vabhāso 'rkasamo babhūva
aṣṭāṅgasadvāribhṛtānyabhūvan pañcāpyatho puṣkiriṇīśatāni /
sujātaśākhāstaravo babhūvuḥ sutejasaḥ puṣpaphalairupetāḥ
tāḥ puṣkiriṇyaḥ salilābhipūrṇā atarpayaṃstadvanamapyaśeṣam /
srotobhirasmātsaritaḥ pravṛttaiḥ jambudhvajo 'bhūtsalilaprapūrṇaḥ
drumauṣadhīsasyatṛṇānyarohan vṛkṣā babhūvuḥ phalapuṣpanaddhāḥ /
bījāni yāvanti ca bhūtadhātryāṃ sarvāṇyarohanta jalāplutāni
jalāpluto yaḥ pṛthivīpradeśaḥ sarvaḥ samo 'sāvabhavattadānīm /
nimnonnatāścaiva mahīpradeśāḥ sarve samā eva tadā babhūvuḥ
śvabhraprapātā viṣamāśca deśāḥ samāstadānīmabhavan kṣaṇena /
antardadhuḥ kaṇṭakaśarkarādyāḥ suratnagotrāṇi samudbabhūvuḥ
āsannudagrā naranārisaṃghāḥ tṛṣārditāścaiva papurjalāni /
udānayāmāsurudānamevaṃ sukhānubhāvo 'yamaho 'dya kasya
jyotiḥprabho bhūmipatiḥ saputro dāraiḥ sahāmātyagaṇaistadānīm /
koṭīsahasraiśca vṛto janānāṃ udyānayātrāṃ prayayāvudagrām
aninditā puṣkiriṇī surabhyā yā madhyamā gandhajalābhipūrṇā /
tasyāṃ sthito 'bhūnnṛpatiḥ sadāraḥ prāsādamāruhya sudharmatīrtham
saptabhyabhūdyā rajanī jalasya samudbhavāṃ tatra sameva rātre /
punaḥ saśailā savimānamālā cacāla sarvā dharaṇī tathaiva
aninditāyāśca sahasrapatraṃ madhyānmahāmbhoruhamudbabhūva /
sahasrasūryadyutimeghajāla saumerumūrdhaprabhayā spharitvā
tadvajradaṇḍaṃ śubhasattvagarbhaṃ maṇīndrapatraṃ vipulaṃ viśuddham /
mahārhajāmbūnadakarṇikaṃ ca sugandharājojjvalakesarāḍhyam
tatkarṇikāyāmasi nātha jātaḥ paryaṅkabaddhena samucchrayeṇa /
virocase lakṣaṇacitritāṅgaḥ śataiḥ surāṇāmabhipūjyamānaḥ
prāsādapṛṣṭhādavatīrya rājā tvāṃ saṃpragṛhyāttamanāḥ karābhyām /
devyai dadau vācamuvāca caivaṃ sutastavāyaṃ bhava tuṣṭacittā
prādurbabhūvaiva nidhānakoṭyaḥ pramuktakośāstaravo babhūvuḥ /
tūryaiśca nirnāditamantarikṣamabhūtprasūte tvayi lokanāthe
jambudhvaje ye khalu sarvasattvāstvadunmukhāste 'pyabhavan pratītāḥ /
aho 'syanāthasyajanasya nātha ityabruvan prāñjalayaśca bhūtvā
prabhā śarīrāttava niścaritvā prabhāsayāmāsa mahīṃ samantāt /
tamondhakāraṃ jagatāṃ ca hatvā vyādhīnaśeṣān śamayāṃbabhūva
ye yakṣakumbhāṇḍapiśācasaṃghā viheṭhakāste ca sadāpajagmuḥ /
āśīviṣā nāpyacaraṃstadānī mahāviṣāḥ sattvavadhapravṛttāḥ
alābhaninde ayaśo 'tha duḥkhaṃ yā ītayo vyādhirupadravāśca /
śamaṃ samāsādya hitaṃ jagāma loke pramodastu samudbabhūva
parasparaṃ mātṛsamānasaṃjñī maitrātmakaṃ sarvajagattadāsīt /
avairacittaṃ vinihiṃsakaśca sarvajñamārgapratipattimacca
vivartitā durgati dharmarājñā apāvṛtaḥ svargamahāpathaśca /
sarvajñatāvartmanidarśanaṃ ca kṛtastvayārtho jagato viśālaḥ
lābhaḥ paro nastava darśanena dāturmahāmbhonidhisaṃnibhasya /
anāthanātho jagati prasūtaḥ cirapranaṣṭe 'dbhutanāyakastvam
atha khalu ratnaprabhā śreṣṭhidārikā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaṃ rājānamābhirgāthābhirabhiṣṭutya saṃvarṇya saṃpraśasya anekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya praṇipatya ekānte prāñjaliḥ sthitābhūnnamasyantī / atha khalu rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo ratnaprabhāṃ śreṣṭhidārikāmavalokya evamāha - sādhu sādhu dārike, yā tvaṃ parasattvaguṇaviśeṣajñānābhijñāmavatīrṇā / durlabhāste dārike sattvāḥ sarvaloke, ye parasattvaguṇānadhimucyante / na śakyaṃ dārike tamovṛtairakṛtajñasattvaiḥ buddhivipannaiḥ kṣubhitacittairlulitasaṃtānaistamaścetobhiḥ prakṛtivinaṣṭāśayaiḥ pratipatticyutaiḥ parasattvaguṇaviśeṣānabhijñairbodhisattvaguṇā avatārituṃ tathāgataguṇā vā kalpayituṃ sarvaguṇajñānaviśeṣābhijñā vā anuprāptum / asaṃśayaṃ tvaṃ dārike bodhau ( Gv 262 ) saṃprasthitā, yā tvamevaṃrūpān bodhisattvaguṇānavatarasi / udārasattvābhijñatayā jambudvīpe 'mogho 'smākaṃ sattvasaṃgrahavikramo yeṣāṃ no vijite tvamevaṃrūpajñānasamanvāgatā utpannā / atha khalu rājā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo 'nardhaṃ mahāmaṇiratnaṃ jyotiḥprabhamaṇiratnavicitraṃ ca anarghaṃ vastraratnaṃ svena pāṇinā ādāya ratnaprabhāyāḥ śreṣṭhidārikāyāḥ prādāt / tatparivārasya ca sarvāsāṃ dārikāṇāṃ pratyekaṃ nānāvastraratnāni prādāt, evaṃ cāvocat - pratigṛhāṇa dārike tvamida vastraratnam, parigṛhyātmanā paribhuṅkṣva / atha khalu ratnaprabhā śreṣṭhidārikā saparivārā ubhābhyāṃ jānubhyāṃ dharaṇitale praṇipatya tadvastraratnaṃ pāṇibhyāṃ parigṛhya mūrdhni kṛtvā pratyavasṛtya tadvastraratnaṃ prāvṛtavatī / tatparivārāśca sarvā dārikāḥ pratyekaṃ svāni vastraratnāni prāvṛtavatyaḥ / sā tadvastraratnaṃ prāvṛtya rājānaṃ sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣaṃ pradakṣiṇamakarot sārdhaṃ svena dārikāparivāreṇa / tāsāṃ sarvāsāṃ teṣu vastraratneṣu sarvanakṣatrajyotirbimbāni vidyotamānānyadarśan / tāṃ janakāyo dṛṣṭvā evamāha - śobhanastavāyaṃ dārike kanyāparivāraḥ / rātridevateva jyotirgaṇapratimaṇḍitā tvamābhiḥ parivṛtā atīva bhrājase //
atha khalu sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsā rātridevatā sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - tatkiṃ manyase kulaputra - anyaḥ sa tena kālena tena samayena rājābhūt sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo nāma? na khalvevaṃ draṣṭavyam / ayaṃ sa bhagavān vairocanastathāgato 'rhan samyaksaṃbuddhastena kālena tena samayena rājā abhūt sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣo nāma / syātkhalu punaste kulaputra - anyā sā tena kālena tena samayena padmaprabhā nāma devyabhūdrājño jyotiṣprabhasya bhāryā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājño mātā? na khalvevaṃ draṣṭavyam / iyaṃ sā māyādevī tena kālena padmaprabhā nāma rājabhāryā abhūt, yayā sa upapādukaḥ kumāraḥ utsaṅge pratigṛhītaḥ / syātkhalu punaste kulaputra evaṃ - anyaḥ sa tena kālena tena samayena jyotiṣprabho nāma rājā abhūtsarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣasya rājñaḥ pitā? na khalvevaṃ draṣṭavyam / śuddhodanaḥ sa rājā tena kālena jyotiṣprabho nāma rājā abhūt / syātkhalu punaste kulaputra evam - anyā sā tena kālena tena samayena ratnaprabhā nāma śreṣṭhidārikā abhūt / na khalvevaṃ draṣṭavyam / ahaṃ sā tena kālena tena samayena ratnaprabhā nāma śreṣṭhidārikā abhūvam / syātkhalu punaste kulaputra evam - anye tena kālena tena samayena sattvā abhūvan, ye tatra jambudvīpe upapannāḥ rājñā sarvadharmanirnādacchatramaṇḍalanirghoṣeṇa caturbhiḥ saṃgrahavastubhiḥ saṃgṛhītāḥ? na khalvevaṃ draṣṭavyam / ime te bodhisattvāḥ sarve ihaiva bhagavataḥ parṣanmaṇḍalasamavasṛtā ye 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau avaivartyāyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhāpitāḥ / kecitprathamāyāṃ bhūmau, kecid dvitīyāyāṃ kecitṛtīyāyāṃ keciccaturthyāṃ bhūmau kecitpañcamyāṃ kecitṣaṭhyāṃ kecitsaptamyāṃ kecidaṣṭabhyāṃ kecinnavamyāṃ keciddaśamyāṃ bodhisattvabhūmau pratiṣṭhāpitāḥ / ye nānāpraṇidhānavimātratābhirnānāsarvajñatāprasthānairnānāsaṃbhārairnānāsamudrāgamairnānāniryāṇairnānāmārgavyūhaśuddhibhirnānāvikurvitavṛṣabhitābhirvividhamārgavyūhaiḥ ( Gv 263 ) samudāgatā nānāvimokṣavihārairiha parṣanmaṇḍale nānādharmavimānavihārānāvasanto viharanti //
atha khalu sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsā rātridevatā tasyāṃ velāyāmetameva vipulaprītisaṃbhavanidhānasaṃtuṣṭyavabhāsaṃ bodhisattvavimokṣaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānā sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
cakṣurmamā jinasutā vipulaṃ yeno vilokayami sarvadiśaḥ /
kṣetrodadhīn bahuvidhān vipulān sattvārṇavānapi ca saṃsarataḥ
sarveṣu kṣetraprasareṣu jinān bodhidrumāsanagatān virajān /
vyāpyarddhibhirdaśa diśaḥ satataṃ dharmoktibhirvinayato janatām
śrotrārṇavaḥ supariśuddhu mamā yena śṛṇomyapariśeṣarutam /
dharmānaśeṣasugatābhihitān sarvān śṛṇomi bhṛśamāttamanāḥ
jñānaṃ mamādvayamasaṅgataṃ parasattvacittaviṣayaprasṛtam /
cittodadhiḥ suvipulā jagataścittakṣaṇādavatarāmyakhilām
pūrvānta me smṛtisamādhibalāt kalpodadhīnahamavaiṣyami tān /
jātyantarārṇavaśatāni bahūnyahamātmanaśca jagatāmapi ca
kṣetārṇavaikaparamāṇusamān kalpān kṣaṇena ca vidāmyakhilān /
sattvān gatiṣvapi ca saṃsarato buddhān vikurvitagaṇaiśca saha
tacca smarāmi khalu lokavidāṃ teṣāṃ yathā prathamakaḥ praṇidhiḥ /
prasthānasaṃbhavanayairvipulaiḥ samudāgatāścarimupetya ca yāḥ
abhiṣekabhūmigamanāni ca yānyasamādhitottamaguṇaughavatām /
bodhaiśca budhyananayān vipulāṃścittakṣaṇādavatarāmyakhilān
yairyairupāyaviṣayaiḥ sugatāḥ prāvartayan jagati cakravaram /
yā nirvṛtīparimāṇaguṇā dharmasthiterapi ca yo niyamaḥ
ye yānasāgaranayā vimalā ye caiva sattvavinayā vipulāḥ /
saṃdarśitā jagati tānamitairnānānayairavatarāmi pṛthak
prīternidhānaprabhutuṣṭidhanādhyāloka eṣa hi vimokṣanayaḥ /
mama bhāvito vipula kalpaśatānyetaṃ tvamapyavatarāśu nayam
etamahaṃ kulaputra vipulaprītisaṃbhavanidhānasaṃtuṣṭyavabhāsaṃ bodhisattvavimokṣaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ sarvatathāgatapādamūleṣu sarvajñatāprasthānapraṇidhisamudrāvatīrṇānāṃ sarvatathāgatapūrvapraṇidhānasāgarābhinirhārapraṇidhiparipūrṇānāmekabodhisattvabhūmyākramaṇasarvabodhisattvabhūmisāgarākramaṇavikrāntajñānānāṃ sarvabodhisattvacaryāsamudraikaikacaryāsamavasaraṇapraṇidhānacaryāpariśuddhānāmekaikasmin bodhisattvavimokṣe sarvabodhisattvavimokṣasāgarasamavasaraṇavihāravaśavartināṃ bodhisattvānāṃ caryāṃ jñātuṃ guṇān vā vaktum //
gaccha kulaputra, iyamihaiva bodhimaṇḍe sarvajagadrakṣāpraṇidhānavīryaprabhā nāma rātridevatā bhagavataḥ sakāśamupasaṃkrāntā / tāmupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau sattvāḥ paripācayitavyāḥ, kathaṃ sarvabuddhakṣetrāṇi pariśodhitavyāni, kathaṃ sarvatathāgatā ārādhayitavyā atyantatārādhanatayā, kathaṃ bodhisattvena sarvabuddhadharmeṣu prayoktavyāḥ //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsāyā rātridevatāyāḥ pādau śirasābhivandya sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsāṃ rātridevatāmanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya sarvavṛkṣapraphullanasukhasaṃvāsāyā rātridevatāyā antikātprakrāntaḥ
Original text: Gaṇḍavyūhasūtra · Edition: P.L. Vaidya. Gaṇḍavyūhasūtram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1960 (Buddhist Sanskrit Texts No. 5). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0