Gaṇḍavyūhasūtra · Chapter 11
35 Samantagambhīraśrīvimalaprabhā /
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako vāsantyā rātridevatāyāḥ prathamasthānabodhisattvacittamaṇḍalapariśuddhimanugacchan, bodhigarbhasaṃbhavamanuvicārayan, bodhisattvapraṇidhānasāgaramavataran, bodhisattvapāramitāmārgaṃ pariśodhayan, bodhisattvabhūmimaṇḍalamavakrāmayan, bodhisattvacaryāmaṇḍalaṃ pravistaran, bodhisattvaniryāṇasāgaramanusmaran, sarvajñatāvabhāsamahāsāgaramanuvilokayan, sarvajagatparitrāṇapravaṇabodhisattvamahākaruṇāmeghaṃ vipulīkurvan, vāsantyā rātridevatāyāḥ samantabhadrabodhisattvacaryāpraṇidhānamaṇḍalaṃ sarvakṣetreṣvaparāntādhiṣṭhānamabhinirharan, yena samantagambhīraśrīvimalaprabhā nāma rātridevatā, tenopasaṃkramya samantagambhīraśrīvimalaprabhāyā rātridevatāyāḥ pādau śirasābhivandya samantagambhīraśrīvimalaprabhāṃ rātridevatāmanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya samantagambhīraśrīvimalaprabhāyā rātridevatāyāḥ purataḥ prāñjaliḥ sthitvā evamāha - mayā ārya devate, anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpāditam / na ca jānāmi kathaṃ bodhisattvo bodhisattvacaryābhūmau carati, kathaṃ niryāti, kathaṃ pariniṣpadyate? āha - sādhu sādhu kulaputra, yastvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādya bodhisattvabhūminiryāṇapariniṣpattiṃ pṛcchasi / daśabhiḥ kulaputra dharmaiḥ samanvāgatā bodhisattvāḥ pariniṣpannā bhavanti bodhisattvacaryāyām / katamairdaśabhiḥ? yaduta sarvatathāgatasaṃmukhībhāvadarśanasamādhipratilambhaviśuddhyā, sarvabuddhalakṣaṇavicitratānantakāyavyavalokanacakṣurviśuddhayā, anantamadhyatathāgatavarṇasamudravijñaptyavatāreṇa, apramāṇabuddhadharmāvabhāsamaṇḍalasamudrasarvadharmadhātupramāṇāvataraṇatayā, sarvatathāgataromavivarasarvasattvopamaraśmisamudranānāsattvārthaniścaritāvataraṇatayā, ekaikaromavivarasarvaratnavarṇārciḥsamudradarśanatayā, praticittakṣaṇaṃ buddhanirmitasamudrasarvadharmadhātuprasaraspharaṇasatvavinayādhiṣṭhānāvataraṇatayā, sarvasattvasvarāṅgasamudrasaṃprayuktatathāgatanirghoṣasarvatryadhvagatadharmacakranirnāda - nirghoṣasarvasūtrāntameghanigarjitanirghoṣamaṇḍalāvataraṇatayā,
anantamadhyabuddhanāmasamudrāvataraṇatayā, acintyabuddhavikurvitasaṃdarśanasattvavinayāvaraṇatayā / ebhiḥ kulaputra daśabhirdharmaiḥ samanvāgatā bodhisattvāḥ pariniṣpannā bhavanti bodhisattvacaryāyām //
ahaṃ khalu kulaputra śāntadhyānasukhasamantavikramasya bodhisattvavimokṣasya lābhinī / tasyā mama kulaputra tryadhvaprāptāḥ sarvatathāgatāścakṣuṣa ābhāsamāgacchanti / teṣāṃ ca tathāgatānāṃ buddhakṣetrapariśuddhimavatarāmi / parṣanmaṇḍalasamudrānapi, anantamadhyasamādhivikurvitasamudrānapi, pūrvayogasamudrānapi, nāmasamudrānapyavatarāmi / teṣāṃ ca tathāgatānāṃ dharmacakrapravartanavimātratāmavatarāmi / tathāgatāyuṣpramāṇanānātvamapi, svarāṅgavimātratāmapi / teṣāṃ ca tathāgatānāmanantadharmadhātuśarīratāmavatarāmi / na ca tāṃstathāgatān bhāvato 'bhiniviśāmi / tatkasya hetoḥ? agatikā hi te tathāgatāḥ, sarvalokagatiniruddhatvāt / anāgatikā hi te tathāgatāḥ, ( Gv 184 ) svabhāvāsaṃbhūtatvāt / anutpannā hi te tathāgatāḥ, anutpādadharmatāsamaśarīratvāt / aniruddhā hi te tathāgatāḥ, anutpādalakṣaṇatvāt / asatyā hi te tathāgatāḥ, māyāgatadharmadarśanavijñaptyā / amṛṣā hi te tathāgatāḥ, sarvajagadarthasamutpannatvāt / asaṃkrāntā hi te tathāgatāḥ, cyutyupapattivyativṛttatvāt / avinaṣṭā hi te tathāgatāḥ, dharmaprakṛtyavināśadharmatayā / ekalakṣaṇā hi te tathāgatāḥ, sarvavākpathasamatikrāntatvāt / alakṣaṇā hi te tathāgatāḥ, dharmalakṣaṇasvabhāvaparyavasānatvāt //
sā khalu punarahaṃ kulaputra evaṃ sarvatathāgatānavataramāṇā etaṃ śāntadhyānasukhasamantavikramaṃ bodhisattvavimokṣaṃ tathāgatadhyānamaṇḍalāvabhāsena vipulīkaromi, pravistarāmi avatarāmi anugacchāmi samīkaromi abhinirharāmi samatalīkaromi praveśayāmi vivardhayāmi nidhyāyāmi upanidhyāyāmi ākārayāmi gocarīkaromi dṛḍhīkaromi avabhāsayāmi prabhāsayāmi vyūhayāmi vibhajāmi saṃbhārayāmi saṃbhāvayāmi / tatra ca sarvasaṃkalpāsamudācārāyāṃ mahākaruṇāyāṃ sthitvā sarvasattvaparitrāṇasamudācāracittaikāgratāyai prathamaṃ dhyānaṃ bhāvayāmi sarvamanaskarmavyupaśamāya jñānabalaparākramasarvasattvasaṃgrahaprītisukhacittaikāgratāyai / dvitīyadhyānaṃ bhāvayāmi saṃsāravipannopekṣāsarvasattvasvabhāvaviśuddhyāyatanatāyai / tṛtīyaṃ dhyānaṃ bhāvayāmi sarvasattvakleśaduḥkhasaṃtāpapraśamanatāyai / caturthaṃ dhyānaṃ bhāvayāmi sarvajñatāpraṇidhimaṇḍalavipulīkaraṇatāyai sarvasamādhisāgarābhinirhārakauśalyatāyai sarvabodhisattvavimokṣasāgaranayāvataraṇatāyai sarvabodhisattvavikrīḍitajñānābhijñatāyai sarvabodhisattvacaryāvikurvitābhinirharaṇatāyai samantamukhadharmadhātupraveśajñānanayaṃ pariśodhayamānā / evaṃ śāntadhyānamukhasamantavikramaṃ bodhisattvavimokṣaṃ bhāvayāmi //
sā khalu punarahaṃ kulaputra etaṃ vimokṣaṃ bhāvayamānā nānopāyaiḥ sattvān paripācayāmi yaduta rātryāṃ praśāntāyāṃ ratipramattānāṃ sattvānāmaśubhasaṃjñāṃ saṃjanayāmi / aratisaṃjñāṃ parikhedasaṃjñāmuparodhasaṃjñāṃ bandhanasaṃjñāṃ rākṣasīsaṃjñāmanityasaṃjñāṃ duḥkhasaṃjñāmanātmasaṃjñāmasvāmikasaṃjñāmaparādhīnasaṃjñāṃ jarāmaraṇasaṃjñām / sarvakāmaviṣayaparibhogeṣvanabhiratisaṃjñāṃ saṃjanayāmi / te ca sattvāstaccittaṃ paribhāvayantaḥ sarvakāmaratiṣvanabhiratā dharmārāmaratiṃ pravārayamāṇā agārādanāgārikaṃ niṣkrāmanti / teṣāmahamaraṇyagatānāṃ dharmeṣvānulomikīṃ śraddhāṃ janayāmi / ārtabhīṣaṇodārasvararavaśabdānantardhāpayāmi / rātryāṃ praśāntāyāṃ buddhadharmagambhīratāṃ saṃdarśayāmi / prahāṇānukūlaṃ ca pratyayamupasaṃharāmi / niṣkramatāṃ ca agāradvāraṃ vivṛṇomi / mārgaṃ saṃdarśayāmi / ālokaṃ karomi / tamondhakāraṃ vidhamāmi / bhayamantardhāpayāmi / naiṣkramyaṃ saṃvarṇayāmi / buddhavarṇaṃ bhāṣayāmi / dharmavarṇaṃ saṃghavarṇaṃ kalyāṇamitravarṇaṃ bhāṣāmi / kalyāṇamitropasaṃkramaṇaṃ saṃvarṇayāmi //
etamahaṃ kulaputra vimokṣaṃ bhāvayamānā sattvānāmadharmarāgaraktānāmadharmarāgasaṃkalpānantardhāpayāmi / viṣamalobhābhibhūtānāṃ mithyāsaṃkalpagocarāṇāṃ tān saṃkalpāṃstān manasikārānantardhāpayāmi / ( Gv 185 ) anutpannānāṃ pāpakānāmakuśalānāṃ dharmāṇāmanutpādāya utpannānāṃ ca pāpakānāṃ saṃkalpānāmantardhānāya pratyayamupasaṃharāmi / anutpannānāṃ kuśalamūlānāṃ saṃkalpānāṃ pāramitāsaṃprayuktānāṃ caryāsaṃprayuktānāṃ sarvajñatājñānaniryāṇapraṇidhānābhinirhārasaṃprayuktānāṃ maitrīnayasaṃprayuktānāṃ sarvasattvamahākarūṇāspharaṇasaṃprayuktānāṃ vividhadivyamānuṣyasukhopadhānajananasaṃprayuktānāṃ saṃkalpānāmutpādāya utpannānāṃ ca vividhanayapratyayamupasaṃharāmi / yāvatsarvajñatānulomikānāṃ sarvasaṃkalpānāṃ pratyayamupasaṃharāmi //
etamahaṃ kulaputra śāntadhyānasukhasamantavikramaṃ bodhisattvavimokṣaṃ jānāmi / kiṃ mayā śakyaṃ samantabhadrabodhisattvacaryāpraṇidhānaniryātānāṃ bodhisattvānāmanantākāradharmadhātujñānapratilabdhānāṃ sarvakuśalamūlasaṃvardhitacittānāṃ sarvatathāgatajñānabalacittāvabhāsapratilabdhānāṃ sarvatathāgataviṣayasaṃvasitacittānāṃ sarvasaṃvāsānāvaraṇacittānāṃ paripūrṇasarvajñatāpraṇidhicittānāṃ sarvakṣetrasāgarāvatīrṇacittānāṃ sarvabuddhasāgaradarśanaprasṛtacittānāṃ sarvatathāgatadharmameghasaṃpratīcchanacittānāṃ sarvāvidyāndhakāravidhamanakarāṇāṃ saṃsāraratitṛṣṇākṣayāntakaraṇamārgasarvajñatābhāsasaṃjananacittānāṃ caryāṃ jñātum, guṇān vā vaktum //
gaccha kulaputra, iyamihaiva mamānantaraṃ vairocanabodhimaṇḍe pradakṣiṇena pramuditanayanajagadvirocanā nāma rātridevatā prativasati / tāmupasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvakarmasu prayoktavyam //
atha khalu samantagambhīraśrīvimalaprabhā rātridevatā tasyāṃ velāyāmetameva śāntadhyānasukhasamantavikramaṃ bodhisattvavimokṣaṃ bhūyasyā mātrayā saṃdarśayamānā sudhanaṃ śreṣṭhidārakaṃ gāthābhiradhyabhāṣata -
sarvaadhvaparamāstathāgatā āmukhāya adhimukticetasaḥ /
teṣu cakṣu vipulaṃ viśudhyate yena otariṣu buddhasāgarān
paśyahī jinaśarīru nirmalaṃ lakṣaṇehi samalaṃkṛtaṃ śubham /
tacca paśyahi jine vikurvitaṃ dharmadhātupharaṇaṃ pratikṣaṇam
eṣa bodhidrumabuddhaāsane saṃprabuddha sugato virocano /
dharmadhātu vipulaṃ spharitvanā cakru vartayi jage yathāśayam
buddhiyā jinu svabhāvadharmatāṃ niḥśarīra supraśānta advayām /
rūpakāyu śubhalakṣaṇaiścitaṃ darśayī jagu pharitva śeṣataḥ
buddhakāyu vipulo acintiyo dharmadhātu phari yenaśeṣato /
so ca dṛśyati samantataḥ samaṃ sarva darśayi samantato jinān
sarvakṣetraparamāṇusādṛśā buddhakāyaprabhamaṇḍalāśritāḥ /
anyamanya śubhavarṇadarśanā dharmadhātupharaṇāḥ pratikṣaṇam
raśmimegha vipulā acintiyā niścaranti jinaromato 'kṣayāḥ /
te spharitva jaga sarvaśeṣato kleśatāpa śamayanti prāṇinām
buddhanirmitasamudra akṣayā niścaritva jinaromamaṇḍalāt /
dharmadhātu vipulaṃ spharitvanā durgatīdukha śamenti prāṇinām
buddhaghoṣu madhuro nigarjate susvarāṅgarutasāgaraprabhaḥ /
dharmavarṣa vipula pravarṣaṇo bodhiāśayu janeti prāṇinām
saṃgṛhīta anena pūrvato kalpasāgara caritva cārikām /
te vipaśyiṣu virocanaṃ jinaṃ sarvakṣetrapratibhāsalakṣaṇam
sarvaloka uditastathāgataḥ sattva sarvi samamāmukhīsthitaḥ /
anyamanya adhimuktigocaraste na śakyamapi sarvi jānitum
bodhisattvavara śeṣaśeṣato ekaromi sugatasya osarī /
tadvimokṣanaya ye acintiyāste na śakyamapi sarvi jānitum
eṣa devata mamā anantaraṃ lokanāthabhimukhā pramodate /
jyotirarcinayaneti nāmato eta pṛccha katha bodhicārikām
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ samantagambhīraśrīvimalaprabhāyā rātridevatāyāḥ pādau śirasābhivandya samantagambhīraśrīvimalaprabhāṃ rātridevatāmanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya samantagambhīraśrīvimalaprabhāyā rātridevatāyā antikāt prakrāntaḥ
Original text: Gaṇḍavyūhasūtra · Edition: P.L. Vaidya. Gaṇḍavyūhasūtram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1960 (Buddhist Sanskrit Texts No. 5). · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0