devīnāmavilāsaḥ · Chapter 1

oṃ
namo vighnahartre /
devīnāmavilāsaḥ /
mahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracitaḥ /
prathamā bhaktiḥ /
cidrūpaṃ kṛtanāmarūpavibhavaṃ trairūpyarūpyaṃ budhai-
rāsīdasti bhaviṣyatīti vacasāṃ dūre'pi sattāvapuḥ /
tyaktāyuktaviyuktiyuktikalanaṃ bhakteṣu sūktiprathaṃ
śrīśambhorjayati svabhāvamadhuraṃ tacchaktirūpaṃ mahaḥ

p. २) so'haṃ tena muhuḥ praṇunnahṛdayaḥ sarvāsvavasthāsvapi
sundaryāḥ stavarāja īśakathite nāmnāṃ purā nandine /
sāhibkaula iti prasiddhamahasi sthāne'male darśaye
svātantryeṇa niveśitātmavibhavaḥ sūktervilāsaṃ sphuṭam

aiśānyāṃ kakubhīśvaraḥ kṣitibhṛtāṃ kailāsa ityākhyayā
khyāto mānasarājahaṃsahasakṛtsaundaryasāroddhuraḥ /
yatrāste girijāvaśīkṛtatanuḥ sthāṇurvibhūtyā sito
bhikṣuḥ pakṣitayā priyājanitayā tyaktvānyayāne manaḥ

yatra draṣṭumupāgatā gatabhayā devādhidevaṃ śivaṃ
viṣṇurvā śatadhairyavān śatamakhaśchāyācchalena kṣaṇam /
mālinyāpaharāmaṇīyakavapuḥsāre nimajjyodgatā-
stāstā rūpakalā vidanti kṛtino vyāptaprakāśodayāḥ

sadrūpaṃ pratirūpitaṃ pariṇataṃ devī caturdhā śivā
yatra svasya ca patyuradbhutamatirvīkṣyānyathāśaṃkinī /
p. ३) ardhārdhāṃśaviyojitaṃ hitatamaṃ puṇyaṃ kathaṃciñjitaṃ
kāyaṃ kiṃ nu nināya nītinipuṇā pratyekamaikyaprathām

yatrāpyadbhutanarmaṇi pravitate svasvāpidhānātmake
jātvīśena tirohite'ticaturaṃ svasmin vibhūtyā site /
śrāntā tasya gaveṣaṇena suciraṃ kiṃsvittadādīśvarī
nārdhāṃgād vitanoti dūramamitapremaprasannaṃ śivam

śambhau niścalabhaktisaktamanasāṃ taddhyānadhautāṃhasāṃ
kālenādhigataitadīyavimalāveśaprakāśaśriyām /
puṇyānāṃ parito'mitaḥ samuditaḥ pāścāttya indudyutiḥ
śiṣṭo deha ivāvināśaviṣayastatpattale bhāti yaḥ

āvyakterdvijarāja eṣa nu tapaḥ sthāṇūparisthaścaran
saṃśiṣṭaḥ kalayā yataḥ smitadṛśā tuṣṭādavāpādbhutam /
p. ४) nairmalyapracayaṃ sudhāmayanayaṃ saundaryasārāśraya-
matrāmuṣmikamālayaṃ himarucāṃ sarvābhilāṣyaṃ varam

yaṃ vā sārasamujjvalaṃ himagirīśānānnu manyāmahe
hitvā yatprabhavaṃ tamāḍhyavibhavaṃ ratnākaraṃ pārvatī /
yadvāsaspṛhayeva kṛttivasanaṃ bhīmaṃ haraṃ śūlinaṃ
gaṅgākrāntaparāṅgamaṅgakalayā devī parā śiśriye

yo vā merugirīśvarāllaghutaro'pyuccaistarāṃ bhāsate
yattaṃ santatavāsabhūtamamitaṃ hitvā surāṇāṃ varāḥ /
āyātā giriśāvalokanamiṣādasmiṃsthitāstatkṣaṇaṃ
lobhārtāḥ pratiyānti hīnatapasā saṃvāsahīnāściram

p. ५) ābhāti satataṃ girīśaśirasi jvālākulasyābhito
vahnerāhnika āhnikaḥ samuditaḥ sargādito'laṃ sitaḥ /
tenārohitaśeṣinṛttakalanākālāpatadbhasmanā
saṃvītaḥ kimu bhasmarāśiriva yo gaṅgāmbupiṇḍīkṛtaḥ

baddhvā vāsukinā pinākadhanuṣā śūlasya mūle guru-
rglāvāgre kalitena jātu tulitaḥ pātālatālo'bhavat /
pūrṇo yaḥ satataṃ ca ṣoḍaśakalo yāto'mbarāntaṃ laghuḥ
saṃkrāmyaikakalāpyupāsthitajaṭājūṭaṃ śritā śāṅkaram

brahmāṇaṃ parilokya lokaracanācāturyarīteḥ patiṃ
saṃśrityātra himakṣamādharavapuḥ sampannasampadguṇam /
p. ६) yadrūpeṇa girīśvaro'pi girijādhāmaprakāmaprabhaḥ
śambhuḥ kiṃ nvavatīrṇavān suvimaloddhāmaprakāśaśriyā

svardhunyā api yasya kiṃ gamitayoḥ saundaryasārāṃ tulāṃ
svasmin daṇḍa ivātigauravavapurdurgarvayoḥ śambhunā /
eko'goṃ'ghritale sthito gururadomūrdhāśritānyā laghu-
rlajjāluḥ pravihāya taṃ ca patitā bhūmau calā sambhramāt

yaḥ kiṃ pārśvagayorvidhūṣṇakarayordhāmnā samaṃ vahninā
nīreṇāpi tadaśmabhūmya uditenājasramurvīdharaḥ /
p. ७) śrīśambhoḥ śirasaḥ kalāṃ caraṇayoryāto'pyaho sarvadā
lokānāṃ paridarśayatyaticamatkāraikasāroddhurām

yatrāpyapsaraso girīndratanayāsandarśanāyāgatā-
stadrūpaṃ pratirūpitaṃ suvimale saṃlokya lokottaram /
ardhāṅgeśatayā yutaṃ parigatavrīḍāstvarātyāturā
evātaḥ pratiyānti pūrṇakalanā mugdhāḥ svadhāmāśramān

sūryendupratibimbanissaradativyāptaprakāśodayā
yatrāho api dūramadhyaviṣayā dīrghā guhāḥ saṃśritāḥ /
samyak svāsanatāṃ gate paśupaternityaṃ tamobhāgino
jñātuṃ sāntamasīṃ kalāṃ na vaśinastāntipradāṃ jātucit

svālaṃkāravarasthiteṣu maṇiṣu prauḍhojjvaladraśmiṣu
yatrāpyapsarasaḥ parasparamalaṃ mugdhāḥ praticchāyatām /
p. ८) yāteṣvapyubhayeṣu sadya udayadvaiśadyahṛdyeṣu no
no yānti prasabhaṃ sabhāhasakṛtaḥ śvetānyavarṇabhramam

chāyāsaṅkramato'vadātavitatābhoge'ntarā mānase
svīyāṃghristhitibhāji rājisahajaprājyapravāhe bahiḥ /
bhaktānāṃ paridarśayatyakaluṣāṃ tāṃ dhyānato mānase
sadyaḥśuddhikarīṃ kalāṃ hitatamāmāgāminīṃ yo navām

tasyaikatra vicitraratnavilasanmūrtau susānāvabhū-
dāsīnaḥ sanakādivanditapadadvandvo maheśo haraḥ /
p. ९) deveśāḥ samupāsate bhavabhavābhūtyai punaryaṃ bhavaṃ
bhāvābhāvavibhāvanātivibhavaṃ devādhidevaṃ navaiḥ

hitvā kāraṇakāryagauravakathāṃ svācchandyasvaspandavit -
sāndrānandasudhāmbudhirnirupadhiḥ kartuṃ na kartuṃ tathā /
p. १०) īṣṭe vyatyayato'pi durvidhabhidābhedaprathāsiddhidaḥ
siddhāsvādyanirādyabodhavibhavo bādhāvadhiryaḥ paraḥ

yasyaikasya viśeṣaveśabahulā mūrtyaḥ sphurantyaḥ sphuṭaṃ
dṛśyante viśadānanātiśayitāṃbhojaprabhātyādarāḥ /
p. ११) vāraṃ vāramudañcitāñcitadṛśā cittāndhakārotkaraṃ
vīrāṇāṃ vinivārayantya inadurvāraṃ vikārākaram

devā devavaraṃ namanti ditijā daityeśvaraṃ netaraṃ
spardhānyonyanibaddhavadhyakalanānirbandhabandhoddhurāḥ /
yaṃ tu svaikyavilāsalāsyacaturaṃ sarvottaraṃ śaṅkaraṃ
sarve'pyastabhayā ivekṣitahitadvandvaikadehāśrayāḥ

mūrdhno devanadī vahatyavirataṃ yasya praśasyaprathā
vyāptavyomadharāntarālajaladhiḥ pātālatālāmalā /
ugraṃ bhīmamapi prasādaviśadaṃ vidyābdhiśītadyutiṃ
lokānāmiva vaktumuktivilasattāraṅgaraṅgadhvaniḥ

ādāvekarasena yena vidhṛtābhyantaḥ punaḥ pārvatī-
premṇā pūrṇatareṇa saṃsthitavatā sambādhadeśasthitā /
kallolābhilasadvilolakalahālāpā śramodākulā
niryātā bahiriṅgitāticaturā gaṅgāmalāṅgī kimu

p. १२) yadbhālāgnivilolakīlavigalatpīyūṣadehākalaḥ
koṭyutkūṭajaṭākaṭāhakataṭe sūnurjalānāṃ nidheḥ /
sannyasyātmajakevalāmalakalāṃ rājā prajārañjanaḥ
kiṃsvidyāti tadādi naiva sakalastanmastakaṃ śaṃkitaḥ

tuṣṭiṃ pluṣṭimapi prakṛṣṭavilasatsaṃgharṣayorekakāṃ
nirmātuṃ jagatāṃ samudyatavatoḥ svargāpagāyā mithaḥ /
bhālāgnerapi vāraṇākṛtikapardāntargatā kīlava-
ccāndrī sāndrakalā vibhāti lalitā yanmūrdhni kiṃ śāntikṛt

ābhogākṛtibaddhasaṃsphuṭajaṭājūṭāmbarāḍhyaprathaṃ
gaṅgottuṅgataraṅgaraṅgavitatāviśrāntavātātatam /
p. १३) tatsrotaḥplutamīkṣaṇāgnivilasajjvālaṃ ca bhālasthalī-
saṃśālaṃ kila yacchiraḥ prakaṭitasvāntaḥsthabhūtavrajam

uṣṇānye tapasī tapan samamaho aṅkojjhitaḥ san vidhu-
rglautvaṃ śītakaratvamāpa ca sadābhyāsātkalāvyāsavān /
yasyordhve kimu tattanoti virahagrastāntarekaṃ yayo-
ranyasmin svavilāsabhāsi tarasā sārottaraṃ vāparam

yadbhāle parito'tibhūtiracanāśukle viśālasthale
vahnirbhātitamāṃ tamovidalanavyālolakīlākulaḥ /
varṣāntaprakṛtartukārjavigalannīrāmalābhre'mbare
madhyaprodyadivāpidhānarahitaṃ bālārkabimbaṃ mahat

p. १४) yacchīrṣasthitagāṅgavārinikaṭe saṃvāsato'bhyāsavān
bhālāgniḥ suviśālatālavilasajjvālāmalaḥ kiṃ punaḥ /
saṃprāpyāvataraṃ taraṅgatatibhiḥ kopākulaṃ vāntarā
yātaḥ saṃjvalayatyalaṃ jalanidhiṃ so'yaṃ dṛḍhaṃ vāḍavam

jyotīrūpamarūpamāḍhyadhiṣaṇārūpyaṃ śarīraṃ śiro-
vahnivyājatayā virājata ilālālityatālātulam /
īśasyāpyaniśaṃ bhṛśaṃ jvalanataḥ śiṣṭo'kṛśo bhasmano
rāśiryasya sitastadanta iva kiṃ deho'paraḥ kalpitaḥ

saptārcirjayati prasiddhamahimā yasyottamāṅge'naghe
yaḥ kāmaṃ ca yamaṃ śamaṃ samanayat tūrṇaṃ nikāmādhamau /
yāvājñaikavaśaṃvadaṃ niyatitaḥ kaṃ kaṃ na mūrcchāṃ tato
mṛtyuṃ vā nayato nayaṃ ca vinayaṃ samyak śritaṃ vānayau

ūrdhvāṃge parito vibhānti vitatāḥ piṅgā jaṭā yasya vā
vahniṃ sākṣiṇamākalayaya vihitasyābrahmaparṇāvadhi /
saṃhārasya duruddharasya jagatāṃ bhūyaḥ svayaṃ bhūriśaḥ
pratyekaṃ gaṇanāya sādhuracitāḥ svarṇasya rekhā iva

p. १५) yasyārālaviśālapāliyugalaṃ nīrandhravālākulaṃ
kiṃciddagdhamivāvaśiṣṭamatanoḥ saṃluṇṭhitaṃ kārmukam /
dvaidhībhūtamatīva sarvajayajāt toṣāddhṛtaṃ netrayo-
rūrdhve yatsamamudyataṃ nahi bhiye'bhaktasya bhaktasya vā

tannetratritayaṃ tridhāmaviṣayaṃ saundaryasārāśrayaṃ
sūte dakṣiṇato dinaṃ samamaho jyautsnīṃ niśāṃ vāmataḥ /
sandhyāṃ sandhigatāṃ tayorapi tamobhājo'pi yasyāniśaṃ
yaddṛṣṭau patitasya naiva patati cchāyā tamobhāvajā

savyaṃ yannayanaṃ nayatyayanayaṃ sadbhaktavaktrāmbujaṃ
tannetrotpalamanyadapyaticamatkārāṃ vikāsaśriyam /
bhālasthaṃ jvalayatyalaṃ ca vilasaddvaitendhanaṃ yat tridhā
kāle bhāvaviruddhamapyupakṛtāvanyasya śāntaṃ mithaḥ

yannetrordhvagate bhruvāvapi jaṭājūṭo'pi bhānti sphuṭaṃ
pratyekaṃ nijabhāgajaṃ nu vijitaṃ vandīkṛtaṃ dhāmabhiḥ /
traidhaṃ dustimiraṃ kṛpākulatayā dvābhyāṃ tathā sthāpitaṃ
dagdhvārdhaṃ kapiśīkṛtaṃ dṛḍharuṣevānyena duṣṭapratham

p. १६) yannetrāṇi pavitracitravilasaddhāmāni kāmyaprathā-
vanti dhvāntanitāntatāntidalane nirbandhavanti svataḥ /
līlāśīlanasaṃnibaddharacanābhājāṃ trayāṇāṃ bahi-
rlokānāmiva liṅgadehakalanājyotirviśeṣāḥ pṛthak

karṇābhyarṇagate suvarṇaviśade niṣkocane locane
yasyālokya vilokanīyavitataprājyaprakāśāñcite /
dīrghaṃ saṃcitaghasrarātripatitāsamyakphale nistule
bhālasthaṃ nayanaṃ jvalatyatiruṣā kiṃ nyūnasandhyāprabhuḥ

dṛṣṭā dṛṣṭirabhīṣṭadā kṛtadhiyā yasyābhiyā sacchriyā
yenādṛṣṭavinaṣṭidiṣṭa iha taṃ spraṣṭuṃ na jātu kṣamam /
dṛśyādyapraviviktadṛṣṭiviṣayaṃ dṛṣṭyantaraṃ vistarā-
cchiṣṭaṃmanyanikṛṣṭadṛṣṭibhirupādiṣṭaṃ vinaṣṭipratham

p. १७) śrotavyasya tathā śrutasya paramāṃ sīmānamabhyudyataḥ
śrotre yasya nirarthatāmupagate pūrvaṃ śrutīśānatām /
yātasyātha savibhramodgatavato devīmukhāmbhodhitaḥ
pānārthāya rasālapasya jayataḥ pātre pavitre iva

yannāsā na na sā praśāntasudhiyāṃ bhaktyekadṛśyāntarī
vediḥ prāṇakalādiyajñavidhaye bhāti sphuṭaṃ bhrūyutā /
yaddhāmatritayaṃ śravaḥkalaśayuk tāpāpahāriprathaṃ
citraṃ pūrṇatamapraśaṃsamamalaṃ meyāhutiṃ pluṣyati

yannāsā vilasattrikoṇaracanā dvābhyāṃ puṭābhyāṃ yutā
bhasmoddhūlitagaṇḍamaṇḍalavaladbhūmiprabhābhāsvarā /
taddhāmnāṃ pratibimbitātivimalākārā sthitirnirmita-
sthairyāṇāmiva locaneṣu sulabhapratyekabimbopamā

yannāsā nayanadvayābhilalitā bhrūrekhiṇī bhāsate
cullī yantramayīva vāyumaniśaṃ sampūrya tanmadhyataḥ /
sandīpyākṣyanalaṃ jaṭātaṭakaṭāhāntaḥ sanīre jvaraḥ
pakvasyāmṛtakhaṇḍakasya bhavajaḥ sparśādyadeti kṣayam

p. १८) cittaṃ kasya na gaṇḍamaṇḍalamalaṃ saṃvartulaṃ nirmalaṃ
bhūtyāpyullalitaṃ haratyapi calaṃ bhaktyā yadīyaṃ sphuṭam /
nāsāmerugirerupāntacarayoḥ sūryauṣadhīśānayo-
rbhūmāvātapacandrike iva purobhāge patantyau mithaḥ

nāsāśvāsabhavo'pi yasya vibhavaḥ saugandhyavandhyetaraḥ
śasyaḥ kasya na campakāvayavinī yallabdhaye pārvatī /
padmāsyotpalalocanā tilanasā gaṇḍaprabhādāḍimī
bimboṣṭhī paricārukundadaśanāparṇā cacāra vratam

sāarāsārarasāsavābhirasane dakṣau ca yasyādharau
bhāsvanmadhyamarekhayā vilasitau yātau catuṣṭāṃ sphuṭam /
netrordhvāṅgajuṣāṃ bhṛśākṛśatṛṣāṃ dhāmnāṃ caturṇāmiva
tejaḥpuṣpavikāsanāya saraṇīmūlādvibhaktuṃ rasam

yadvācaṃ vimalāṃ viśālatalinā stutuṃ hi kasyāsti vāk
tādṛgyaccaturānanairapi caturvedīmadhīte param /
dhātāpi dvisahasragīḥ parimitāṃ śabdasmṛtiṃ kevalāṃ
śeṣaḥ sā sma tu vakti tantrajacatuḥṣaṣṭiṃ svatantraṃ ca tat

p. १९) vāṇī yasya na kasya bhāti hṛdi sā bhāseta cettarhi kiṃ
svājñānāvṛtacetanā atirasaṃ kuryuḥ śrutānāṃ girām /
yattā bodhayituṃ kṣamā na kṛtinaḥ svaṃ bodhamatyadbhutaṃ
tasyāstu kṣaṇato bhavatyapi rasānnirbodhabodhodayaḥ

vāṇī yasya ca saiva mayayavirataṃ viśrāntimātyantikīṃ
nāyātā kimu satprasādamadhurodgāraprabhāvaprathā /
yattatsvādanato vimarśaparamaḥ kaśmīrabālo'pyahaṃ
jātyā nigrahamānayāmi vitatāstā gīrpatīnāṃ giraḥ

vāṇī yasya na śāsti śāsanakalāmāśāsyasaṃśāsinī-
mindropendravidhātṛśāsanalasattrāsapravāsapradām /
yasyāṃ svāsanataḥ praphullavimalāśvāsyapraśasyaśriyāṃ
nānāśāsanaśāsanādigaṇanā yāntīha hāsyaprathām

vedāṃstān sphuṭatāṃ nināya ca na gīḥ sākṣādupāyatrayī-
bhaṅgyānaṅgaharasya yasya vitatairaṅgairvinā niṣprabhān /
catvāro'pi ca te yadekaviṣayāṃ vidyāṃ parāṃ tāṃ śivāṃ
nirṇetuṃ punarāpatanti patitā uktvāpi vādān bahūn

vāṇīṃ yasya mahāprasādaviśadāṃ samyak trayī sā tribhi-
rnopāste caraṇairgatā gatimatāṃ gamyābhiramyaprathā /
aṅgaiḥ ṣaḍbhirupārjitārjitavatī yāṣṭādaśatvaṃ puna-
staddvaiguṇyamupetya sā pariṇatānantyena tattvaikyavit

yadvāṇyā nahi bālabhaṅgiṣu paraṃ śikṣāpi saṃśikṣate
nānvarthyaṃ ca niruktireti nitarāṃ nirṇīya nirṇīya vā /
p. २०) yadvāṇīṃ na vikalpate'pi nikhilaḥ kalpaḥ sukalpaṃ na vā
jyotirjyotirupaiti nāpi nivahaḥ svacchandatāṃ chandasām

yadvāṇyā uditādivākyaracanaṃ śuddhyekahetuprathaṃ
śabdānāṃ śrutigocaratvamagamacchāstraṃ kalāptaṃ na kim /
anyonyaṃ pratitantratāmapi gatairādau tadatyādarād
yatprāśastyamapekṣyate'pi kṛtibhiḥ sphoṭātmameyodbhaṭam

pūrvaṃ karmagaṇena kāmakalayā vyaktena bandhāturaṃ
mīmāṃsāracayañjanaṃ hatagatiṃ nirmūlitaprajñayā /
chāyāmāpya giro'tha yasya vimalāṃ bhūtottarā brahmavit
prākaṭyena kṛtārthatāṃ pariyayau muktiṃ samāpayaya tam

prāmāṇyocitameyabhāskararucaḥ sandehamandhaṃ tama -
śchindantaḥ sujanaprayojanakṛto dṛṣṭāntasiddhāntinaḥ /
aṅgaistarkitanirṇayapravilasadvādānujalpā girā
vaitaṇḍyādyagatā na yasya vivṛtāstarkā vibhānti sphuṭam

bauddhairbuddhimavekṣituṃ viracitāśītirmatānāṃ catu-
ṣpūrṇā sāṃkhyagaṇā gatāśca vilayaṃ tattvābhisaṃkhyānataḥ /
arthānākalituṃ viśeṣaracanopāttā ca vaiśeṣikai-
ryadvāṇyā gataye tridaṇḍinivahā bhūtāstathā śāmbarāḥ

prāṇe kecana cittabhūmiṣu pare kecicca buddhāvaha-
ṅkāre kecana kecidindriyagaṇe kecittadarthavraje /
dehe kecana putradāradhanitājñāne pare vodyatā
yadvāṇyāḥ paramārthamāptumamalaṃ līnā na vā durmalāḥ

p. २१) āyurvedakalāgiraḥ samuditā yātā na vā vedatāṃ
śastrāṇāṃ saraṇirnijākṛtiyutā kiṃ vā na sā śāstratām /
gāndharvaṃ mṛgavañjanaṃ niyamayatyārādrasānāṃ nidhiḥ
svārthaṃ yāti na yasya vārtharacanā vedādibījeśituḥ

vāṇīṃ yasya vicārya nityaviṣayāṃ mṛtyuñjayasyaiti vā
saṅkalpairna vikalpitaṃ visadṛśaṃ svārthaṃ purāṇaṃ mithaḥ /
ajñātveti babhūva heti vivadan so'pītihāsavrajaḥ
sākṣādvastu pidhāya pūrvakalayā badhnāti nāntaḥsthayā

nānābhāvabhavaṃ prabhāvaviśadaṃ śaktyādisargapratha-
mantarlakṣyakalaṃ sphuṭābhidhamalaṃ tātparyasārāśritam /
sāhityaṃ paramāpya sannavarasairvāṇyā alokasthiteḥ
sāhityaṃ nahi śobhate guṇagataṃ yasyābhisauhityavat

dvaidhaṃ rājivirājitāḥ prathitatāṃ dvātriṃśadaṃśairgatāḥ
svajyotsnānikareṇa yasya vadanodbhūtā radā udyatāḥ /
pūrvaṃ jetumamuṃ śaśāṅkamatha tatsaṃprārthitenāmunā
kāruṇyākulacetasācchadayugenācchāditā bhānti kim

pretān pañca vilokya padmajamukhān svasvaikakarmākṣamāñ
śaktyākrāntagatīnnijāsanatale saṃsthāpitānyena kim /
tattatkarma samaṃ vidhātumakhilaṃ svenaiva saṃprāpitaṃ
pañcāṅkaṃ mukhamāmukhāmukhalasatsacchaktinā rājate

pañcāmnāyamayī mahādvayanayadhyeyā na deyāsatāṃ
pañcabhyaḥ saraṇirmukhebhya uditā bhātīha yasyeśituḥ /
p. २२) nadyeva svamapāṃpatiṃ vijahate gatvādhigantuṃ yayā
pañcatvaprakṛtaṃ gamāgamabhayaṃ pañcābhimānojjhitāḥ

madhyebinduvibhājitaṃ girijayā puṇyairagaṇyairjitaṃ
lālityādvayavādi yasya cibukaṃ kiṃ varṇyate varṇavat /
bālābālabalena bhairavaśivākārānusāraṃ dvitā-
mekaṃ yātamadhaḥsthakaṇṭhavasanaṃ yadyuktabhūtyujjvalam

dhātrādīnapi hetileśajanitasparśādvimohaṃ naya-
cchvetāśīviṣasaṃvibhaktaviṣaye kālārdanāvasthiteḥ /
kaṇṭhe yasya viṣaṃ vibhāti viśade sadyoviṣādacchido
gaṅgāsaṅgamakāṃkṣiṇīva yamunā yāntyūrdhvamādisthale

icchāmātrakṛtakriyeṇa yugavaddīrghā mṛṇālojjvalāḥ
pūrvaṃ vyarthamudañcitāḥ paridhavat pīnā bhujā yena kim /
bhūyastāṇḍavikāṅgahāravidhaye yuktā viyuktā mithaḥ
kecitkecana śailajāṅgalatikāsparśonmukhāḥ sārthakāḥ

hastairhetigaṇaṃ dadhāti niyataṃ yo'ṣṭādaśatvaṃ gataṃ
vidyānāṃ nijavaktravāridhisamāvāsodbhaṭānāṃ pṛthak /
dvīpānāmapi saptavārinidhiṣu prāptasthitīnāmiva
rakṣāyai prakaṭābhinītivimalaṃ kāruṇyavārāṃnidhiḥ

yaddhastairgalahastitā jalatayā vyāptā vrajāḥ pāṅkajāḥ
sadyorāgaviyuñjyagasthitigatānyetāni patrāṇi vā /
vyākośāni punaḥ prayānti kusumānyāgatya śīghraṃ hiyaṃ
prāptānyeva parājitāni ca sadā satsaukumāryaśriyā

p. २३) kaḥ śākhāḥ karapallavebhya uditā vaiśākhajanmasthite-
rdṛṣṭvā vismayate'rdhadehakalayākrāntasya nāparṇayā /
yasyānāpya ca nāgapaṃktiguṇatāṃ yāsāṃ śritānāṃ pṛtha-
gastaṃ yāti vidhuḥ sadānavadaśāṃ cchāyāṃ nakhajyotiṣām

vakṣo yasya ca śāradenduvilasadbimbaṃ vibhūtyujjvala-
mīṣatpronnatatajjagaṇḍajaśilaṃ romadrumairnirbharam /
pārvatyāḥ pariluṇṭhanāya vivṛtaṃ yasmānnavādhityakā
bhāvaṃ prāptumupasthitā hatagatiḥ kailāsapṛthvībhṛtaḥ

yatsatkukṣigatā vibhāti ca valībhaṅgirmitho'saṅgabhā-
gūrdhvāṅgācalaniḥsṛtaughalalitā nābhyamburāśyunmukhī /
bhasmoddhulitaromatuṅgavigalattāraṅgaraṅgojjvalā
svabhyāsaṃ dadhatī hitaṃ tripathagā bhūteva nākāpagā

yajjānū parivartulau suvipulāvagre namantāvalaṃ
bhāto locanasantatasthitijuṣau puṇyasvadhāmojjvalau /
somārkau tridaśeśamastakalasannānāmaṇīnāṃ vrajai-
rnirghṛṣṭau caraṇāvivābhipatituṃ madhyasthitāvudyatau

sthityordhvāpaghane sunirmalavapurvāme ca netre dvidhā
santoṣaṃ na gato yathā nipatito yatpādayorādarāt /
prāptuṃ saddaśatāṃ gato'kṛśamahorūpāṃ nakhānāṃ vidhu-
rjetuṃ dvādaśadhā sthitaṃ dinapatiṃ kiṃ dvādaśātmaprathām

pādābhyāṃ nu vicintya padmamuditaṃ saspardhituṃ sarvadā
jāḍyasthaṃ navimṛṣṭaduḥsahamahāpāpāparādhāvṛtam /
p. २४) yatpaṅkaprabhavaṃ cakāra paramo dhātā śriyāvardhayat
padmeśasya ca padmajasya vidhivatpūjyatvamāpādya tau

yatpādāmbujarājayugmamamalaṃ nityaṃ praphullaṃ śiro-
nadyā abhyuditaṃ na vā jalatayā spṛṣṭaṃ bahirvāntarā /
jaṅghānālasukaṇṭhakāñcitamadhovaktraṃ ca patrākṛte-
rudyacchākhamavekṣya ko na labhate śvetāruṇaṃ vismayam

aṃśaṃ nāvataratyavāpya śaśabhṛd vyomno mradimno nu kiṃ
lauhityasya khamudyataṃ jalabharādāroḍhumabjaṃ na vā /
nākrāmyaḥ pracalatyanūrurapi sanmārge nirālambane'-
viśrāntaṃ kimu garvataścaraṇayoryasyākhilādhīśituḥ

yatpādau kamalottamau kamalajenārādhitāvāhitau
śīrṣasthe kamalāsane'pi kamalānāthena nāthatvadau /
yāvutkāruṇasannibhau na nayato'spṛśyāni bhūyo niśā-
vyākośaṃ nayanānanādikamalānyāśākṛśānāṃ bhṛśam

yatpādau hṛdi sannidhāya vidhivat siddhādividyānidhī
vidhyājñāvidhimātmabaddhamadhikodbhedādhimaupādhikam /
buddho vidhyavidhiprasādanadhiyā vandhyastrivedīvidhai-
rullaṃghya svapadaiḥ padena bhajate niḥspandasatsampadam

tau yasyāpyaravindanābhirabhitaḥ kiṃ vāravindāsano
bindusyandamamandavandanavaśaṃ pādāravindodyataḥ /
svāditvā makarandavṛndata udānandendirāvekadā
nābhau sthāpayataḥ sma padmamatha tajjātyā tadādyāsane

p. २५) yatpādau hṛdi cintayan svakalitaṃ vaikalpikaṃ durgaṇaṃ
bhūyaścintayati pradagdhahṛdayaṃ hārdaṃ ca no durdhanam /
mūrdhni svau caraṇau dadhāti sumanomūrdhanyamūrdhasvapi
duṣṭairbhālapadaiḥ spṛśan vrajati vā bhāle na saṃspṛśyatām

brahmāṇḍādṛḍhakhaṇḍakhaṇḍaghaṭanāsaṃghaṭṭanoddaṇḍitaṃ
dordaṇḍodghaṭitapracaṇḍavikaṭāṭopābhrakūṭacchaṭam /
sraṣṭrākhaṇḍalamuṇḍamaṇḍalakalākāṇḍollasalluṇṭhanā-
śaṃkyaṃ khaṇḍakuṭhārakoṭyabhinayaṃ yattāṇḍavaṃ maṇḍati

uddhāmabhramasambhramonnamanamatpādāhatānāmita-
digdantyudbhaṭahastakhaṇḍyakamaṭhotpṛṣṭhābhimṛṣṭaṃ sphuṭam /
uddhūtāmbaraghaṭṭitoḍupabhavanmārtāṃḍasanmaṇḍalaṃ
bhraṣṭāṅgārakaṇaṃ kṛpīṭabhavato yattāṇḍavāḍambaram

vīṇāveṇumṛdaṅgatālalalitadhvānollasanmūrcchanā-
mūrcchanmohamaharṣiharṣanibhṛtadhyātaṃ samādheḥ pade /
nānārāgataraṅgaraṅgamukharairgandharvakiṃpuṃvarai-
rgītenojjvalitaṃ gatipracaturaṃ yannartanāvartanam

saṃśikṣyābhinayonnayaṃ gatividhikhyātāpsarobhirdhvanaḍ-
ḍhakkāḍiṇḍimakāhalīḍamarujaiḥ kolāhalairākulam /
laulyopodbalitaṃ kalipriyamunīśānādibhirvāditai-
rnānāvādyapadairanūditagataṃ yallāsyamābhāsate

caṇḍābhirbhujakoṭibhiḥ parivṛḍhaṃ pīḍāmuḍūnāṃ naya-
nmārtāṃḍasya ca maṇḍalaṃ dhruvamamuṃ nirdhrauvyamāpādayat /
p. २६) tārāstāḍayadīḍitaṃ suragaṇaiḥ saṃkhaṇḍya heḍāṃ dṛḍhaṃ
krīḍākheṭakanāṭakaṃ naṭapaternāṭyaṃ na yasyodbhaṭam

kṛttyaunnatyatirohitābhramakhilaṃ pātālamāndolayat
pīlūn vellayadākulaṃ vidalayaddhemācalaṃ helayā /
nīlādriṃ ca himālayaṃ layamahaḥ sañcālayatkuḍalī-
śānaṃ yasya ca bhūtalaṃ vinimayaṃ śaktyā nayadrājate

svasvātantryaparānubhūtikalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula itiprathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
devīnāmavilāsanāmni vivṛte tattatprabhāvodayāt
tatkāvye śivasiddhinītisahaje bhaktiḥ pradhānāgamat

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite nāmavilāse
prathamā bhaktiḥ

dvitīyā bhaktiḥ
tamekadā nandigaṇo gaṇānāmadhīśvaraḥ praśrayasaṃśrayātmā /
śasye rahasye vidite hite'pi sthirasthitirdvāri vidāriteham

svasvāmisandiṣṭakaṭākṣasaṃjñāmātreṇa santarjitasarvaceṣṭaḥ /
viśiṣṭaśiṣṭādṛtakaṣṭalabdhāvinaṣṭadauvārikabhāvatuṣṭaḥ

brāhme samutthāya muhūrtavarye brahmādayo yogivarā yadīyāt /
dhyānād vinaṣṭākhilakarmadoṣāḥ kurvaṃstamīśaṃ satataṃ samakṣam

kāṃścinniyojyocitadantakāṣṭhe kāṃścinmṛdādyāharaṇe'pi śuddhau /
snānārthavārāmitarān gaṇāṃśca vastrādikānāṃ parivartane'nyān

p. २८) yaddhyānataḥ syāt trividhā viśuddhiḥ siddhābhidāṃ viddhahṛdāṃ
svabhaktyā
kadāpyabhedyā parameśvaraṃ taṃ saṃsnāpayan sparśakaraḥ kareṇa

yatrāsate sarva ime svarūpe tamāsane'narghamaṇiprabhābhiḥ /
taraṅgite suṣṭhu niveśayaṃśca santrāsya bhūtādigaṇaṃ praśāntyai

arcādibhedasya nibhālanāpi yadarcayā kvāpi vilīnatāyai /
sarvārcaneddhasya janasya tasyāpyarcārthasambhāramupānayaṃśca

saṃsādhitenāmalamandhasāpi tajjñairgaṇendrairbahudhā sudhābhiḥ /
puṣṭaiḥ prakāmyena rasasmitajñaḥ santarpayan bhoktṛparādyavedyam

sahāśanāntakriyayā kriyāṇāṃ kartā paraḥ praśrayanamramūrdhā /
śiṣṭaṃ pradiṣṭājña udārasattvaḥ śiṣṭeśvarebhyo'pi vibhājayaṃśca

aho yadāptyai bahavo'mareśā apyāptakāmāḥ spṛhayanti yatnāt /
svayaṃ vighāsaṃ tamupādadhānaḥ pradakṣiṇīkṛtya sudakṣiṇāyaḥ

tataḥ samuddhṛtya sukhāsanena vāheśvarairmūrdhani saṃdhṛtena /
saspardhabhaktyā tvaritātivegairvaryāsu śayayāsu niveśya bhūyaḥ

p. २९) tairaṅgarāgairvimalaiśca mālyairvastrairalaṅkāravaraiḥ svasiddhaiḥ /
kadāpyalabdhaistribhirīśvaraiśca divyādibhistaṃ paribhūṣayaṃśca

atyuttamaistaṃ kusumairmaheśaṃ bhaṅgyombhitai raktasitāsitādyaiḥ /
svayaṃ pravṛṣṭairavakīrya taiśca nāthaiḥ saha dvāramupetya hṛṣṭaḥ

sthāne pratisvaṃ pravibhajya vīrān gaṇādikān kāmyatame pareṣām /
nije'pi mānaṃ pratinandya mūrdhnā śāntaḥ prabhṛṇāmupaviśya tiṣṭhan

dhyānādatuṣṭāñ śivamākṛtīśaṃ kayāpi bhaktyā prativīkṣituṃ tam /
samāgatāṃstān sumanomaheśānutthāya kālena nivedayaṃśca

samāhṛtāstairupadhāḥ svabhaktyā nivedya haste viniveśya sadyaḥ /
ājñāṃ parājñākṛdapārasaṃjño jñātvā prabhostān pratiyāpayaṃśca

caturmukhaṃ mukhyatamaṃ surāṇāṃ hṛdyāni padyāni kṛtāni bhaktyā /
āyāntamādāya śivaprasādaṃ prāpayaya dṛṣṭyāyupaveśayaṃśca

kṛtā tvadājñā hatakā hatāśca daiteyavaryāḥ subharo nirastaḥ /
urvyā apūrvaṃ vihitaṃ vadeti saṃśrāvayan viṣṇuvaco'timānyam

p. ३०) sureśvaraṃ kalpatarūdbhāani phalāni puṣpāṇi navāni vāṇyā /
sandarśya tuṣṭyai svayamānayantaṃ saṃsthāpayaṃstaṃ svapade nayajñam

dine dine yajvavarairajasramāvarjitaṃ saddhavirāśrayāśe /
sarvāśrayeśasya nideśanena vibhājayan yuktiyuto'marebhyaḥ

dharmeśvaraṃ jātu nirastavīryaṃ saśaṃkamāyāntamupāsanārtham /
nijādhikārasya nivedayantaṃ kṛtaṃ ca kṛtyaṃ parisāntvayaṃśca

kravyādanāthaṃ dhṛtadevavairaṃ taṃ devadeveśamalaukikeham /
upāsituṃ prāptamaphalgubhāṃḍapāṇiṃ sthitaṃ nītimupāsayaṃśca

anargharatnānyamalākarebhya uddhṛtya bhaktyā ghaṭitāni sadyaḥ /
pracetasaṃ sarvarasaikasāramāyāntamāvedya sabhājayaṃśca

svasvārthayūthād vividhān sugandhān muhurnayantaṃ pṛṣadaśvamārāt /
śanaiḥ śanairīśvaravījanāya samādiśan sevanatattvavijñaḥ

bhaktyā prasādīkṛtamitrasaṃjñaṃ nidhīśamaśrāntamupāsitāram /
vicitrakāryeṣu dhanavyayāya nideśayan vāpi vibhoḥ kaṭākṣāt

rudrān samudrāniva sadguṇānāṃ nānāmaṇīnāṃ parito'tivīryān /
śambhuprabhāvyāptatanūviśeṣān niveśayan sādaramastabhedam

p. ३१) kaṃcicchivāgopurarakṣaṇārthamādiśya yāntaṃ ca śivekṣaṇāya /
kāṇḍaṃ kadalyā iva hemavetramāsphālayan hastimukhaṃ spṛśantam

svabandhupuṣpāṇi surāpagāyāstūrṇaṃ vikāsaṃ svayamāpitāni /
ādāya tiṣṭhantamaśītaraśmiṃ nirdeśayannapyudayaṃ dayāyai

kalānidhiṃ bhālakalāvatāramavākirantaṃ sudhayotpalāni /
nīlānyanīlāni ca candrikāyāḥ prasāraṇāyāniśamādiśaṃśca

gaṇeśvarān bhṛṅgivarān prahāya svasvādhikāreṣu dine dine'pi /
kāryāya varyāya gaṇaikadhuryaḥ svayaṃ svakāryaṃ samupāsya kurvan

sphuṭatkirīṭotkaṭaratnakoṭīn daṇḍaisturāṣāṇmukuṭān nivārya /
śuddhāntayānābhimukhasya śambhoḥ śuddhāntaro'tīva puraḥsaraṃśca

tatrātmajaṃ tārakajīvahāraṃ kleśādaśeṣāt suratārakaṃ ca /
kṛtapratiṣṭhaṃ yuvarājaśabde samāgataṃ taṃ praṇaman svapitrā

surāsurāṇāṃ lalanāḥ samātṛgaṇāḥ sametāḥ kṛtatadvilokāḥ /
visṛjya jīveśvaratāṃ vahantyā matvā ramantaṃ bahirāgataḥ san

p. ३२) saṃśikṣya caryāsu vināyakaṃ tamantaḥ samantādupacārajāsu /
taddvāramāśritya nideśavartī dhyāyan samāveśadiśā tamīśam

ānandakandaṃ karuṇārṇavaṃ taṃ śrutvaikadantān parikhelanāya /
bahiḥ prayātuṃ vihitaikasaṃjñaṃ sañjān kṣaṇāt saṃracayansuvāhān

tato vṛṣeśaṃ balināṃ balaṃ taṃ galvarkaśailaṃ prabhayā hasantam /
vegena ceto'pi sucitrayantaṃ vicitramuktābhapadakramaṃ ca

śeṣairviśeṣaiśca gateraśeṣalokeśavāhān paritarjayantam /
adhaḥsthaśṛṅgaṃ kakudaḥ sumeroḥ suradrumaskandhaviśālaśṛṅgam

lāṅgūlavikṣepavibheditābhramabhre samudreṣvapi na skhalantam /
abhyastayānaṃ sphaṭikopaleṣu saṃrohaṇenāpyavarohaṇena

huṃkāragarbhairmukharaiśca śabdaiḥ śabdān parān saṃpralayaṃ nayantam /
vibhūṣaṇaiḥ kiṅkiṇikādibhiśca ratnābhimṛṣṭaiḥ kiraṇān kirantam

ākrāntamadhyaṃ kakudaḥ suvarṇasiṃhāsanāgreṇa savalganāsam /
maṇiprabhāmiḥ phaṇinātiśālamūrdhnāṅgarāgairabhiśobhitaṃ ca

nirastasaṃveṣṭanamāsanāgrādārohadeśāntikavāmabhāgam /
ārohayannanyata āttapādādhāraḥ patiṃ śrīpatidattahastam

p. ३३) vegena vāyoḥ sasuvarṇavastraprāntastharatnadhvaninaijayantīm /
gaṇendrahastapratiruddharaśmipuroganānāvidhavāharatnām

prayogasaṃhāravibhāgadakṣairyakṣairvisṛṣṭodgulikāstraśabdaiḥ /
nirghātaśaṅkākalitāmakasmāllokānukāroddhurabhūtahāsām

tūrṇaṃ pratīccha prasareti bhāṣāsaṃśobhivaktrānucareśavargām /
kaṣṭotthitena sphaṭikopalebhyaḥ sitīkṛtāśāṃ rajasāpyajasram

tālairviśālaiḥ paṇavaiśca ratnasphuranmukhairdhenumukhaiśca śaṅkhaiḥ /
bherīvrajairānakakāhalībhirdivaṃ tathorvīmanuvādayantīm

yathocitācāragatipragalbhāṃ mahācamūṃ tāṃ purato vidhāya /
saṃruddhasiṃhāsanapārśvaraśmiryathābhilāṣaṃ gamayaṃstamīśam

vihārya taṃ caitrarathādibhūmau taistairvilāsairmṛgayāviśeṣaiḥ /
nivartya nāthaṃ svanideśanena visarjayan devagaṇaṃ gṛhebhyaḥ

kṛtapraṇāmeṣu gateṣu teṣu praveśya nāthaṃ nijasadma ramyam /
sandhyābhivandyaṃ ca samāptasandhyaṃ nīrājayan dīpagaṇaiḥ samantāt

saṃviṣṭamantaḥ samupāsya hastamardādibhirbodhavibodhakāram /
apyāttasauṣuptasukhaṃ tadājñāṃ vidan svadeśe śayanaṃ ca kurvan

kimpūruṣairapsarasāṃ gaṇaiśca gandharvarājairabhirādhyamānam /
tauryatrikeṇa pratibodhayaṃstaṃ sapādasaṃvāhamabodhabodham

p. ३४) dine dine'pyevamakhaṇḍabhaktyā niṣevamāṇaḥ parasevyasevyam /
stotuṃ samādhervirataṃ patiṃ svaṃ pracakrame praṣṭumanāḥ prasannam

(ekapañcāśatā kulakam)
śiveśa śambho paramaprakāśavimarśa niḥspandanaharṣasāra /
spandaikarūpotanarūparūpanirūpaṇīya pratirūparūpa

parādidevīśvara tadvikāsavilāsalāsyaikanaṭādhinātha /
svātantryatantrottama tantramantryasvamantrasākṣin paratantranetra

netreśa mantrādhimaheśamantranāthādipṛthvīparimantraṇīya /
amantramantrāntaravit sadaiva svasmin svayaṃ svākṛtakānubhūte

amātṛmeyādimata pramāṇaprāmāṇyakartaḥ paradṛṣṭimeya /
ameya mānīkṛtatattvamāyāsammānitaitadvibhavānubhāva

digdeśakālākalanākalājña tattatkalānākalanīyakāla /
viśālasarvātmatalaikatāla tajjñābhibhālyātalasadbalāntaḥ

p. ३५) ahantvabījāṅkuritāpareha bhāvānubhūtyunmukha bhāvabhāva /
tatkālikākāravicitracitraśilpa svayaṃsiddhisamiddha paśyan

anādinādoditavidyahantāparāsamasparśavibhāgayogin /
etattadālekhyasavarṇavarṇamadhyaprakāśonmiṣa sannimeṣa

guṇīkṛtāhantva parapradhāna bhāvānusandhānaparasvabhāva /
sphuṭaṃ vibhāgin vikharānimeṣa parānimeṣāhvaya rūpaśeṣa

acetya saccetyakalāparūpā(pa)śikhaṇḍinīkhaṇḍakṛtāṇḍa deva /
cidīśa turyātigataprakāśaviśrānta durbhrāntiharāmalānta

ānandanāthāparanandakanda suspandasāndrodaya mandamandam /
iccheśa kāmādyakaleccha nāckahalākṛte svacchatarasvacāra

ajñānavijñānasamujjhitajña svajñānavijñānasamādhisiddhe /
jñāneśa kartrādikathārtivandhya kriyeśa naiṣkarmyaviśeṣaśeṣa

apohaṭaṅkātmavibhedahānighanekṣyavicchittikarācchideha /
smartavyamukhyābhinikṛtaneddha smṛtīśvarāhaṃsmaraṇapramāṇa

māyordhvasaṃśuddhavibodhakartṛbhāvābhiśūnyāparaśūnyanātha /
parāṇumāyāsuvilāsabhāsyatraiśvaryakheloddharaṇaikaheto

samaṣṭiniṣṭhābharaṇaprabhāntaryāmin susūtrātmakalātidakṣa /
vairājarāja svajanitribhāvasamājanīrājanarājyabhartaḥ

māyorarīkāraka mārajīva jīvaikajīvāpratimaprabhāva /
sayuk sakhe svāvaraṇātilīlācāturyacintāmaṇibhūḥ prabhūman

avyākṛtānandasudhāmburāśe satsampadāpanna nakāmakāma /
svāhaṃkṛtivyāptivimarśanīya prājñaitadāsaṃpralayādhikartaḥ

p. ३६) svoddyotasaṃdyotitacitracitravicitrabhāvotkalikākulāntaḥ /
akālakāṣṭhākṛtikālakālakāṣṭhāprakāraprakṛtaikanaika

ādhārahīnāsamavāyayogyasambhārabhārākṛtisākṣyadātaḥ /
svayaṃsamullekhavilekhalekhālekhyaikakālekhaka taijasātman

samastasādhāraṇabhāvabhāvābhāvaprabhāvirbhavanānubhāva /
akhaṇḍitaiśvaryavibodhakhaṇḍorarīkṛtānīśanaviśvarūpa

bhoktrādivārtākala bhogyabhoktaḥ saṃvittisaṃbhogakaraikabhogya /
alaukikānandasudhaikakanda nānandajānanda mahārahasya

virāḍadhisthūlakalopadeṣṭaḥ parāṇusūkṣmatvavibodhaboddhaḥ /
vyomāśayavyāpakatānavāpyavyāpte kṣatavyāpakatāparatva

ahaṃtvadāveśapadātyahantva sasarvasarveśvara sarvasarva /
tvatpādapadmottharajāṃsi sṛṣṭisaṃhāraśaktīni paraṃ jayanti

(dvāviṃśatā kulakam)
svasvātantryamahānubhāvakalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula iti prathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
gāyatrīmanuje'nu santatatanorbhāṣyasya tenāgamat
kāvye nāmavilāsanāmni racite bhaktirdvayoḥ pūraṇī

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryaśrīmatsāhibakaulānandanāthaviracite
nāmavilāse dvitīyā bhaktiḥ

tṛtīyā bhaktiḥ
namo namaste'stu namo namaste bhūyo'pi bhūyo'pi namo namaste /
na hṛdgirāṃ gocara eṣa vācyo vācyo'pi lakṣyo mahimā tavaiva

mahādvaye darśanarājarāje prasiddhasiddhāpratimaprabhāvaḥ /
citiḥ svatantro'khilasiddhisiddhiḥ pūrṇo'pi śūnyo jayasi svabhātaḥ

aṅgīkṛtaitatprasare prasāramupaiti viśvaṃ tadidaṃ na vānyat /
anyadyathā tvayayabhilīyate ca nimeṣatattvonmiṣite viśeṣe

anyasya kasyāpi na vātra śaktirbhinnasya tasyāstyapi nātmabhānam /
abhinnabhāvo viṣayatvameti viśeṣaśūnyā svavidistavaiva

kālādayastvatkalayā vibhātāstvāṃ sarvakālaṃ kalituṃ hi nālam /
atrānubhūtyekapade na mānyaṃ mānaṃ vimānaṃ naca vopapannam

nityoditaste mahimā hi mattvasamaḥ samatvāsamatāmatojjham /
tvameva caitadvapuṣāvabhāsya bhāsi svayaṃ kāraṇatādibhāsya

apūrvamābhāti yadi pramāṇānna tasya sattāsti na vetarāpi /
tadanyadasmād yadivāvabhāti tattat svasiddhaṃ kimihānyayogaḥ

viśvaikavittiṃ paramaṃ vibhuṃ tvāṃ ko veda ko vedayituṃ vidhijñaḥ /
svasvoktiyuktirviditākhilasya na ko'pi tasyā viditatvameti

p. ३८) sarvasvasaṃhārasusiddhasiddherīśo'pi yat tvaṃ kṛtasāmarasyam(ḥ) /
naiṣo'pi yātaḥ kimataḥ pratīpamabhijñatāṃ bhogavimokṣabhāk syāt

manovapurnīlasukhādikasya mānopahārakramataḥ parasmin /
āveśa etasya paro'pyupāyastvajjñaptaye mātari satsukhena

imaṃ samaṃ darpaṇarājapuryā bhinnaṃ na bhinnaṃ nijayecchayaiva /
navānavehaṃ vibhavaṃ svabhittau svātmā samunmīlayasīśvareśaḥ

tvamatra cādāyakatāmavāptaḥ paraṃ yathā(dā)deyamidaṃ vidhāya /
nānānurūpaṃ mitha aucitīddhaṃ svayaṃ vilāsaikaraso'vabhāsi

atyasphuṭedantvamahantvabhāsā paraṃ parākāraparaṃ tadeva /
samāhite nityaśivasvabhāve sambhāvya bhāvyaṃ vidi paśyasīśa

ūrīkṛteśānapade'sphuṭatvatparatvametat tvayi tat tathaiva /
śākhāvrajāvāntarabhedabhinno mātā same'sminnasi vidyayāpi

jñānākalaḥ kartṛtayā suśūnyo viśuddhabodhastadabhedasāram /
apāravāraṃ hara paśyasīdaṃ bhaviṣyatāṃ pūrvadaśāviśiṣṭam

śūnyapramātṛtvamaye pralīnakalpaṃ tvayīdaṃ layakevale'pi /
mitaṃ vibhinnaṃ parito'pi caitat sākalyatalpe sakalaṃ kaleśa

tāṃ svaprakāśaikaviśuddhadehāṃ śritasya vānāśritatāṃ svaśaktyā /
bhāvā abhāvānubhavāstavaiva prakāśakāśāḥ satataṃ vibhānti

anuttarānandamayaprakāśavimarśasarvaikaghanasya bhūyaḥ /
parasya viśvātigatasya viśvamayasya viśvaṃ tava tat svarūpam

ādāyakādeyakathāvimātho na vastutaste'pitu tattadādyaiḥ /
nānāviśeṣaiḥ paramaḥ śivastvaṃ sphurasyabhedo'pi vilāsanāthaḥ

p. ३९) svātmaikatāsaṃsthitaviśvabhāse rūpeṇa mātrādyucitena pūrvam /
śūnyātiśūnyātmatayā prakāśābhedāccidaikyāprathayāvabhāsi

saṃvidrasāśyānaguṇaikajīvaistattvaiśca kāyairbhuvanairhṛṣīkaiḥ /
nānānisargairbhavabhūtidehaḥ saṃkocavān vā prathase yathā tvam

tathā sasaṅkocacitisvarūpo viśvaikarūpo'pi na viśvarūpaḥ /
ādāyako'yaṃ drumabījatulyo vikalpate'pi tvadabhedasāraḥ

viśveśvaro'yaṃ bhagavāṃstvameva paraṃ svasaṅkocitayā yathānyaḥ /
saṅkoca eṣo'pi vicāryamāṇastvatto vibhinno nahi kiñcanāpi

etatprabodhaprathanaṃ hi jīvanmuktistvadanyatvamatiśca bandhaḥ /
na tattvatastau tava nityamukterbandhe'pyabandhehyapha(ma)lā manīṣā

svarūpamācchādya nijecchayaiva saṅkocamābhāsayate yadā cit /
guṇāguṇatvaprathayā vibhāti dvayī gatiḥ svasya tadābhidasya

prādhānyapakṣe svacitaḥ kadācijjñānākalatvādipadābhimarśaḥ /
kramāt kramādūrdhvapadapraveśe svānāśritatvaṃ bhavati sphuṭaṃ ca

kadāpi saṅkocamamu.ṃ prasādapātraṃ vidhāyātmadhiyā pradhānam /
saṃvit sphurantyasti yadā tadāpi śūnyapramātṛtvamupaiti siddham

evaṃ citiḥ saṅkucitātmarūpā cetyonmukhī cetanatāvarūḍhā /
dvayābhisaṅkocanaśocanīyā cittākhyayādāyakatādyayoktā

tatrāpi tatrāpi vikalparūpā sadā tvadarthānusarodyatasya /
jyotiṣṭvamātmīyamaluptameva suvyagrarājasya yathā svarājyam

dehādikāścittamataḥ pradhānaṃ tatsaṃskṛtīddhāpi ca śūnyabhūmiḥ /
na cānusandhānamihānyathā syānmāyāpramātā khalu tanmayo'taḥ

p. ४०) nirṇīta evaṃ śiva eva sākṣāt sa cetano grāhakatābhimānī /
bhedāyujai(ya nai)tasya vibhedakārairanyasya tattvānupapattito'pi

prāṇādisaṅkocamatiḥ sa eko gṛhṇan sasaṅkocapadārthabhedam /
prakāśavattvena nijena bhūyo dvidhārthasaṅkocitayā mato'yam

svapne'pyasaṃspṛśyagatau malena svasmin malāni pratisandadhānaḥ /
rājā yathā paṅkilabhūmimagnaḥ suptaḥ svarājyaṃ na vidaṃstridhāyam

sa prāṇapuryaṣṭakadehaśūnyasvabhāvabhāvī prathitaścaturdhā /
balaiścidādyaiḥ svayamajñabhāvād vidyāditāptairapi pañcadhāyam

ṣaḍadhvamānābhimukhaśca ṣoḍhā pramātṛbodhāt kila saptadhāyam /
aṣṭaprathāṃ yāti purīśvaratvāt prayātyupāyaistriguṇairnavatvam

deveśvaratve sa daśatvamāptastattatsvabhāvādapi madhyasaṃkhyī /
pañcīkṛtaiḥ saptavidhairvibhāgī tatsaṃkhyayā mātṛbhireṣa sa tvam

svīkṛtya devejyamatādi bhātāstvaṃ bhūmikāḥ khelasi nityamuktaḥ /
ayaṃ paraḥ śāmbarikaḥ sa ko'pi vivādaraṅgaṃ bahudhāvabhāsya

lokātiśāyi pravilokya lakṣmībalaṃ vilāsaikaphalaṃ viśālam /
ānandanaṃ kecana tatsvarūpaṃ lokāyatāstvāṃ priyamāmananti

tataḥ priyaṃ kecana te vyayena lakṣmyāstathā kreyamalaṃ svamūlam /
vilolakhelaṃ kulapāvanaṃ tvāṃ paśyanti nāthaṃ tanayaṃ spṛhābhiḥ

vyasteṣu bhūteṣvanavāpyamāpyaṃ sammiśriteṣu pratidevayānam /
cidrūpamānandasamaṃ guḍādau tīrthyā gurostvāṃ priyamādriyante

anelamūkādiṣu duḥkhadṛṣṭyā jñānakriyākāraṇabhāvataśca /
svacchaṃ tato'pi priyamindriyaṃ tvāmindrādivandyaṃ ca vidanti kecit

p. ४१) vināśanāṃ vāpi pipāsutāṃ vā prāptervimūrchādikavedanānām /
karmādyadhiṣṭhātṛtayā ca sarvaprāṇaṃ viduḥ prāṇamihetare'pi

etajjñayātaḥ priyayākhilaikanimittasaṅkalpavikalpaśaktyā /
prakāśayante pratibhāsu cittākāśaśriyā tvāmapare cidīśam

jñānārthavṛttikṣamanirvikalpavikalpakādipratibhāsvarūpam /
kṣaṇaṃ kṣaṇaṃ lolamapi smṛtīśaṃ tvāṃ saugatā asmaraṇaṃ smaranti

bhāvasya sarvasya laye'nubhāvyaṃ sattāparajñānavihīnabhāvam /
śūnyaṃ sadāpūrṇamaho vidanti svavedakaṃ mādhyamikā bhavantam

jīvāditattve navadhā vibhakte heyāt samādeyatamaṃ vimuktyai /
arhantamaṣṭādaśadoṣahīnamarhanti jainajñajanā bhavantam

sthūlācca kāyād viṣayiśriyaśca nitāntamudriktagatiṃ maheśam /
sadāpi tattāparimāṇamānyamāśāmbarāstvāṃ pradiśantyadhīśam

jñānādibhiḥ svātmaguṇairviśiṣṭaṃ bhave'pavarge tu taducchidābhiḥ /
śūnyaṃ nimittaṃ paramāṇutantraṃ tvāṃ tārkikā nātha vitarkayanti

saptārthavitte paritaḥ samāptyā prāptādavāpyaṃ paramāptabhāvāt /
sāmānyameyaṃ ca kaṇādavādā vadanti kartāramimaṃ vibhuṃ tvām

pratyeyavijñānamahaṃpratīterajñaṃ tathopādhitiraskṛtatvāt /
vibhinnavargaikavidheyasargaṃ tvāṃ bhāṭṭavargā mṛgayantyamṛgyam

antarbahirvā pratisargavṛtternāśākṣamatvānnitarāmupādheḥ /
ahaṃpratīterapi vājñavṛttyā prābhākarā ajñamudāharanti

jīvādvibhinnaṃ samupāsyamasya saṃjīvanaṃ kāraṇakāryatāyāḥ /
patiṃ paśūnāṃ paśupāśanāśaśeṣaṃ viduḥ pāśupatā vata tvām

p. ४२) śrīvāsudevaṃ prakṛtiṃ parāṃ tvāṃ prakāśya jīvāgnikaṇaṃ lasantam /
asmāt svakāryāditaraṃ ca kecit prapañcayantyañcitapāñcarātrāḥ

akleśakarmāśayapākatantraḥ pradhānasattvapratibimbitatvāt /
pātañjalīye sakalajña īśaḥ smṛto'si saṃsārivilakṣaṇo'pi

prakṛtyadhīnākhilakāryamanyaṃ tasyāśca tajjñaṃ puruṣaṃ viśiṣṭam /
asaṃkhyasaṃkhyaṃ vitataikasaṃkhyaṃ bhoktāramākhyāti ca
sāṃkhyasaṃkhyā

sarvasya sarvavyavahāravṛtteḥ śabdārthato'tastadadhīnasṛṣṭeḥ /
ādyantamāno dhvanipaṇḍitānāṃ mato dhvanirbrahmatayādhvanistvam

anādyavidyānubhavena kartṛbhāvādibhāvyaṃ sakalaikabhāvam /
śrutyantasaṃvādanakhelalolā brahmādvayaṃ tvānubhavanti santaḥ

viśvottaro viśvakaro balaiko niveśito'syātmabale paraiśca /
viśvatra viśvena ca viśvaviśvaṃ tvāṃ te vidurviśvamatottarajñāḥ

taduttaraṃ tanmayamajñaguhyaṃ pūrvaṃ sadāpūrvamimaṃ svatantram /
kecinmahārthaikanayāḥ prapannāstrilokatālokavilokalokam

asvaprakāśānumitiprakāśadurāśayāśākṛśapāśarāśe /
viśeṣavaidagdhyajuṣaṃ maheśaṃ māheśvarāstvāṃ bhṛśamāviśanti

mūrdhābhiṣiktaṃ tridaśādhirājye yajñeśvaraṃ yajñanayaikatarpyam /
varṣādidātāramuśanti kecidaindrā mahendraṃ ca dṛśāṃ nidhiṃ tvām

hutvāśrayāśaṃ sunirāśrayāśamaśeṣadoṣapluṣaṇa(plavana)prakāśam /
barhirmukhasvasvamukhaṃ makheṣu tvāṃ tajjanāḥ kecana viśramāya

samāsamānāṃ samatākriyāsu kṣamaṃ sameṣāṃ yamināṃ ca sāmyam /
amā nayantaṃ svayame namanti karmāntakaṃ dharmavidaḥ pare tvām

p. ४३) pūrvaṃ nijāṃśaṃ makhato dadhānaṃ paropadeśādrasarājasiddheḥ /
sampūritāśaṃ śiva paurvadevāstvāṃ pūrvadeveśvaramāmananti

susāraratnākaradeśanāthaṃ jalāśayāveśitasattvamanye /
niyāmakaṃ sattvagaṇasya nityaṃ niyāmayantyappatimīśvaraṃ tvām

tvāṃ prāṇanaṃ prāṇavatāṃ balānāṃ balaṃ vibhaktāntarapañcavṛttim /
anye'pyanucchedagatiṃ maheśamabhyāsasiddhyekanidhiṃ bhajanti

nidhiṃ nidhīnāṃ vipadāṃ vipattikaraṃ sudurdharṣatṛṣāpakāram /
nīrājayante'khilarājarājaṃ tejovrajaiḥ puṇyajanā bhavantam

brahmādibījaikavidheyasargaṃ nisargavargaprabhavaṃ bhavādim /
brahmeśvaraṃ brahmavidarbhagarbhaṃ tvāṃ brāhmaṇā brahmaṇi bṛṃhayanti

vaikuṇṭhanāthaṃ hatakuṇṭhabuddhiṃ duṣkarmaṣaṇḍatvakaraṃ paraṃ tvām /
utkaṇṭhate draṣṭumatītakaṣṭaṃ keṣāṃcanāntaḥ paradiṣṭaśiṣṭam

satsampradāye sahaje samādhau samāhitāstyaktahitāhitāsthāḥ /
nirmuktimuktāḥ kamapīnamenaṃ kurvanti sākṣāt sanakādayastvām

sāṅgena yogena vikalpakākhyamatītya tatpārasamādhisiddham /
prasiddhasiddhyekavi(ni)dhiṃ ca siddhā ārādhayantyātmapatiṃ bhavantam

tvāṃ nādabhaktipravibhāgagamyaṃ jaḍājaḍāntarharaṇaikaramyam /
agamyamajñārtadhiyo guṇaiḥ svairgandharvarājā abhirāmayanti

sapta svarāṃstriṣvapi mūrcchanābhirgrāmeṣu saṃmūrchya muhurmuhustvām /
prasādhya vādyaṃ viditaṃ caturdhā gāyanti geyādiguruṃ hayāsyāḥ

p. ४४) geyasya vādyasya tathānurūpaṃ layena nānāgatisaṃśrayeṇa /
ananyabhāvāḥ suravāravadhvastvāṃ prīṇayanti pratiśaktinātham

pātrāṇi nānāvidhinānukṛtya nyakkṛtya śokaṃ hatalokalokyam /
alaukikānandaghanaṃ patiṃ tvāṃ bhūtāḥ piśācā api hāsayanti

pratisvayuktaṃ svaramaṇḍalādyaṃ(ḍhyaṃ) vādyaṃ sunādaiḥ parivādayantaḥ /
bhaktyekavaśyaṃ nijabhaktavaryāstvāṃ nāradādyā api kīrtayanti

sthitiṃ śritā laṅghitasaptasaptiṃ saptarṣayaḥ sāmakathāvidagdhāḥ /
tvāṃ sāmabhiḥ saptabhirāptakāmā upāsate sāmajavākyagamyam

vidyābhirādyābhiranādyavidyāvidaṃ vidhijñāḥ pratividdhasiddhim /
vidyādhipaṃ vedakavedyavedyaṃ vidyādharāstvāmabhide vidanti

siddhāśca sādhyādatiyātasiddhimasiddhasiddhyekavidāṃ vivedyam /
samādhaye tvāmasamādhivādhaṃ sādhyā adhīśaṃ vata sādhayanti

cikitsayā tānamarānapi drāgāpādayantāvagadatvasiddhim /
tvāmaśvināvādibhiṣagvareṇyaṃ saṃdhyāyato hṛdyamanādhinātham

viśveśvaraṃ viśvamatāvabhātaṃ viśvatra viśvena ca vedyamekam /
avedakānyaṃ vidhināpi viśvedevā hṛdi tvāṃ viniveśayanti

nirvāsanāvāsitavāsanānāṃ samāsitaṃ nirvasanaṃ svavāse /
vasuvrajaistvāṃ vasavo'pi tṛpteḥ santarpayantyekakahetuhetum

p. ४५) paṭuṃ naṭaṃ ceṭakanāṭakānāṃ māyāṭanaṃ tvāmapi guhyakaughāḥ /
guhyātiguhyaṃ parito lasantamapi prabhuṃ prāptumupodbalante

bhaktyā prasādīkṛtamerulaṅkaṃ tvadantike vairakalaṅkaśaṅkāḥ /
suraistyajanto danujā bhajante sarākṣasā dhanyatamaṃ vibhuṃ tvām

agaṇyanaipuṇyadhanāgragaṇyāḥ puṇyāptasevāgrahasaṃgraheṇa /
gaṇā gaṇānāṃ gaṇarājarājaṃ tvāṃ sadguṇā nātha sadā bhaṇanti

utkīrṇaratnaiḥ sphaṭikopaleṣu citraṃ vicitraṃ vinivedya bhaktyā /
paśyanti yatna(yantra)jñaminaṃ svakīyaṃ tvaṣṭrādayastvāṃ surakāruvaryāḥ

anugrahāpagrahayorjanasya saṃgrāhitā āgrahamīśaśaktyā /
tvāmeva kāleśvaramākalayaya grahā grahojjhaṃ pathi yānti nityam

abījatarvādibhavo vikāsī niścandrasūryaṃ khavane suśūnye /
tvāṃ bhūṣayatyātmapatiṃ ca tārākāro'titāraḥ kusumopakāraḥ

divyāśraye kvāpi śilājaleṣu kutrāpi kutrāpi girau tarau vā /
jano manastrāṇadamiṣṭadevaṃ tvāṃ prākṛto'pyarcati viśvaviśvam

nārībhirāliṅgitavāmabhāgā yuktadvijihvā guṇagānaśaktyai /
gāyanti śeṣādikanāgarājāḥ śeṣeśvaraṃ tvāṃ kṛtaśeṣaśeṣam

p. ४६) tvāṃ rūpavanto'pi ca vāyuvegā nānānisargaiḥ karu(ra)ṇairupetāḥ /
dvidhā gatau dakṣatamāḥ khagānāṃ gaṇāḥ khageśaṃ parivījayanti

vane vane saṃśritavanyavṛttiḥ kastūrikādyaiḥ svaguṇaiḥ samiddhaḥ /
mṛgavrajastvāṃ namati prasattyai pañcānaneśānamapāstamānaḥ

surāpagāyāṃ vihitābhiṣekaṃ tvāmardhabhogena ca sallakīnām /
nijāṅganāburburakādivādyaiḥ santarpayad gāyati hāstikaṃ ca

vādānurūpaṃ parinartayantaḥ padakramaṃ svaṃ satataṃ sadaśvāḥ /
heṣāviśeṣaiḥ parivāhanāya tvāmāhvayante'pratimaṃ svanātham

tāṃ kaiśavīṃ vṛttimupāsya tiṣṭhañjalāśayeṣu svapatiṃ bhavantam /
vāścāravargo'pyanivāryacaryamitastato'nviṣyati toṣahetoḥ

someśvaraṃ tvāmapi kālakūṭamāpādayantaṃ parasomabhāvam /
sasomamauliṃ kalikālahāraṃ mahauṣadhīnāṃ namatīśa saṅghaḥ

svasvāmibhāvaprathitāsu tāsu tāsvīdṛśīṣu pratibhūmikāsu /
ayaṃ paraḥ ko'pi parāparasthaḥ khelasyakhelaikakakhelakhelaḥ

parātmatantratvakalābalena vibhāsitāstāḥ khalu bhūmikāste /
svācchādanonmīlanatāratamyaprabheditā bhedavibhedakartuḥ

etāvatīṃ vyāptimupāgatastvamaṃśāṃśikāyāṃ bhavadicchayaiva /
na grāhitā āgrahamalpadṛṣṭiniṣṭhā vidanti svavadaṃ susāram

dehādibhūmāvapi pūrvapūrvapramātṛtāvyāptivimarśasārām /
vidurvinā te paraśaktipātaṃ na kiñcanākiñcanagāṃ svavittim

p. ४७) nīlādikānāṃ ca sukhādikānāṃ viśrāntayo'ntarmukhabodhadehāḥ /
tvadvyaktaye tvatprathiā upāyāstavaiva tattadvidi vedakasya

bahirmukha bhāti yadā yadedaṃ rūpaṃ svarūpe ca tadā maheśa /
bāhyopasaṃhāra ihāntarāpi śāntāspadasthānamidantvabhaktyā

sṛṣṭyādisammelanahetureṣā turyaiva tattadbhidamudvamantī /
harantyapi prāptabalā kṛśā ca dvidhānubhūtyekapadā sphurantī

svatantratāyāśca yadā cidātmā vyāptiṃ nimajjyaikamayīṃ bhidāyāḥ /
ālambate saṅkucitāstadānīṃ tacchaktayo bhānti na tādṛśo'pi

malāvṛtaḥ saṃsarate tadaiva pareśvaro'yaṃ nijayecchayaiva /
apūrṇatāderabhimānakasya mantā daridraḥ paraśaktilakṣmyā

tathāpi tadvannijapañcakṛtyamasyāhataṃ bhāti hi lakṣaṇāya /
muhurmuhuḥ sṛṣṭimukhaikaheturābhāsanādyaṃ ca vibhāsyabhāsaḥ

ajñātṛtāyāṃ parakṛtyalakṣmyāḥ svaśaktibhirmohitatā bhavitvam /
tasyāstathonmīlanataḥ sphuṭaṃ ca maheśvaratvaṃ nijamasya nūnam

antarmukhaṃ cittamupāttasaṃjñaṃ kramāt kramāccetanabhāvarūḍham /
citeḥ svarūpaṃ parimṛṣya bhūyo vibhutvamāyāti nijaṃ paraṃ tat

cidagnireṣo'pyavarohadeśe cchanno'pi sarvo'pi ca meyajātam /
pluṣyatyadaḥ svānubhavaikameyastattatsvarūpe kalayaiva kālaḥ

athāpi labdhe sakale bale'yaṃ nije parasmin sahaje svatantraḥ /
sadāśivādyaṃ jaḍabhūmikāntaṃ karoti sākṣādidamātmatantram

bhūyo'pi bhūyo'pi cidekatāyā dārḍhyābhimarśāt pratipattimāptaḥ /
sañcetyamāne'pi ca dehamukhyabhāve vihārī parinirvimuktaḥ

p. ४८) vikalpahānipramukhā ihāpi prāṇapravāhapratirohabhedam /
ante śritāste prathitā upāyā yuktisthirā madhyavikāsabhāse

saccitsudhānandapadānulabdhirdṛḍhā bhavenmadhyavikāsato'sya /
ekādaśāṅkasvakalābalajñaḥ kalaṃ kalaṃ lālayate samādhim

samādhisaṃskāravati prakāmaṃ vyutthāna āmarśitayā cidaikye /
punaḥ punaḥ pūrṇasamādhilakṣmyā nityoditāyāśca bhavedabhijñā

tataḥ svavīryaikasusārapūrṇāhantāparāmarśanaviśrameṇa /
anāśritasyātmavibhoḥ svasaṃviccakreśvaratvaṃ svayamāvirasti

etāvatīṃ svānumatiṃ gato'haṃ tvaddarśanānugrahaleśamātrāt /
dāsāṇudāso'pi maheśvareśa tvaṃ tu svayaṃ tadyadahaṃ prapadye

tad dvāparo me hṛdaye cirāya kṛtapratiṣṭho'sya nivāraṇāya /
pṛcchāmi yatkiñcana tat kṛpātaḥ kṣantavyamīśāḥ kila bhaktivaśyāḥ

yadyapyahaṃ tattvarahasyametadākṣipya kurve śivadānuyogam /
tathāpi vācyaṃ prabhubhirdayāyai mama tvadaṅghryekasamāśrayasya

dāsāṇudāsaḥ spṛhayālurasmi prasādaleśāya tavaikakāya /
iti pratiṣṭhāmadhigamya vakṣye kathaṃ na kurvanti dayāṃ maheśāḥ

sā devatā kāsti parā tvayāpi yasyāḥ stavaḥ śaṅkara rājarāja /
sañcintyate cetanacetanena tvattaḥ kimanyo'sti paraḥ parasthaḥ

nandīśvareṇābhyanuyukta itthaṃ kāruṇyavārāṃ nidhirāptabandhuḥ /
janopakāraṃ hṛdaye nidhāya hasannanirvācyamathāpyuvāca

pṛṣṭaṃ tvayā nandika sādhu sādhu yattvaṃ gaṇeśastadiyaṃ manīṣā /
svasyetareṣāmapi toṣahetorabhyutthitā te viṣaye viśeṣe

p. ४९) muhuḥ praṇunnena ca no mayoktametacchivāyā api nandanāya /
vakṣyāmi te sarvahitaṃ tathāpi madekakapremavivardhitāya

taṃ sāntvayitvaivamudītaharṣaḥ smṛtvā parāṃ śaktimanantaśaktiḥ /
sandarśyan vyaktipadaṃ pareśaḥ smitānanaḥ stotumanāḥ samākhyat

svasvātantryaparānubhūtikalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula iti prathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
devīnāmavilāsanāmni lalitācitsphārasārādvaya-
bhrātaryatra tadīyakāvyanṛpatau bhaktistṛtīyāgamat

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite nāmavilāse
tṛtīyā bhaktiḥ

atha caturthī bhaktiḥ
parāṅgaṃ me svāṅgottamasahajaśṛṅgārasubhagā
nagottuṅgābhaṅgānvayamukuṭaratnaṃ nirupamam /
mahādevī devāsuravaranaroraścaragaṇaiḥ
samārādhyā sādhyairapi paramanādyā jayati sā

tadāsakto yukto bhavati nijayāyaṃ śivatayā
tayā śaktaḥ śakrādikamapi niyantuṃ yatipatiḥ /
sadā mukto bhakto bhavati dayayā vā sadayayā
pariṣvakto'pyasyā hataviṣayasaṃvidvinimayaḥ

mahāhantāsāre gahanatimirāṭopamihire
nirākārākāre praśamitavipattāpanikare /
svabhāve sā tvattāvirahaviṣaye pūrṇaviṣaye
nirādṛśyaṃ dṛśyaṃ hataparakalaṃ paśyati parā

gatā paśyantyākhyāṃ prakaṭitaparāhaṃkṛtipadā
śivā tattadbhāvodbhavanavilasannarmasubhagā /
sadānandāsvādodyamitadhiṣaṇairīḍyavibhavā
bhavābhedaprakhyaṃ racayati navaṃ bhavyamiha sā

p. ५१) punaḥ sā svāhantākavalitatanūmapyatirasāt
samāśrityedantāmapihitajagadbhāvavisarām /
sphuṭaṃ tattvajñānaprakaṭitagatirmadhyamabhuvaṃ
gatā nādonmeṣaṃ viśadadhiṣaṇebhyaḥ pradiśati

śritā vaikharyākhyāṃ samaviṣamabhāvānubhavane
trayīgamyā ramyā navanavavilāsābhirasikā /
guṇīkṛtyātmānaṃ guṇagaṇasamādhānalalitā-
midantāṃ nirguṇyāṃ prakaṭitavatīyaṃ vijayate

nijodyotaprotaprakṛtimukhasādāśivapadā-
vadhirjīvagrāsād vidalitamahāmohakalanā /
vilāpayayātmānaṃ daśadalaśate'nāśritapade
sudhādhārāsārairviditabhajitā tarpayati sā

na yaḥ prāṇāyāmairvividhavidhivandhārtigahanai-
rna vānyairyogāṅgaiḥ kṣaṇamapi layaṃ yāti sudhiyām /
tadunmeṣāt so'pi prasabhamabhiyātaḥ pravilayaṃ
mahāmārge prāṇo janayati parānandamatulam

iyaṃ jvālā kiṃsvit khapadamupayātā kimathavā
prayātaṃ khaṃ jvālāpadamiti satāṃ vismayakarī /
vilāpayayāpānaṃ dviśikhamabhitaḥ prāṇakuhare
tamātmanyekākinyamṛtarasikeyaṃ vijayate

mahīṃ toye toyaṃ hutavahapade taṃ ca pavane
tamākāśe taṃ vā manasi ca mano nādasaraṇau /
p. ५२) vidhāyainaṃ bindau vialayagatamenaṃ nijapade
śivā jyotīrūpā rahasi ramate sā svapatinā

sudhāsvādonmattān vigalitamahāmohagahanā-
navekṣantī nāthānakathaparipāṭyā śritapadān /
nayantīyaṃ tāṃstānadhipativarān svasvaviṣaye
parāṃ tṛptiṃ bhūyaḥ śrayati sukhamātmāśramapadam

udītaiṣā bhāvāt paramavibhavād bhāvavikalā-
dabhāvābhāvyād vā kimapi ca bhavadbhāvamabhidā /
bhidevāvirbhāvya prathayati guṇatvaṃ guṇagati-
rguṇāspṛśyā spṛśyaṃ cidabhigaṇanāhīnagaṇanā

śivābhāse śaktiḥ paraśivapade tanmayanayā
mahāvidyā sādāśivabhuvi maheśānaviṣaye /
mahāmāyā māyā paśupatidaśāyāṃ bahukalā
mahanmukhyaprakhyā nijamiyamupākhyāti vibhavam

anuttīrṇākīrṇā trikamayavidaikyena viśadā
paraṃ tattattattvaṃ paramiva parānandasubhagā /
sisṛkṣuḥ svātantryānnijamamalakhelaṃ balakalaṃ
svabhittau svenaiva prativibhavavedyaṃ vidhividhiḥ

nijānandasyandodvamanamatigāḍhaṃ vidadhatī
kṛtān bhāvāṃstena pratipadamalaṃ miśritavatī /
svayaṃ sambhārādiḥ svayamapi mahāśambarakalā
svayaṃ tattanmohaṃ vrajati paramaiṣā mayi nije

p. ५३) avārūḍhā svīyāt sapadi ca padāt sampadapade
vikalpānāṃ bhūtā pratimatamataṃ kāmamabhitam /
vidhāyecchākalpā kalayati kalākautukakalāṃ
kalākauśalye'smin samabhinavacintāmaṇiriyam

gatākṣatvaṃ vācāmaviṣayagatau bhānaviṣayā
parā vāṇī prāduṣkṛtaparamaśabdārṇavavapuḥ /
jagadvedasyāptyai tamapi ca jagadvṛttividhaye
vidhātrī saṃsevyā svavidi vidhinā saiva vidhinā

tayā brāhmyā sṛṣṭiṃ sṛjati vidhirindrāvarajani-
rimāṃ vaiṣṇavyā vāvati harati raudryāpi ca haraḥ /
pidhatte caiśānyeśvara iha mahāśaktikalayā
sadāśambhuḥ svātmanyakalamanugṛhṇāti kalayan

umā kaumārī sā girivarasutā kācana śivā
dadātīṣṭāṃ siddhiṃ madupamamatibhyo matimapi /
parāṃ śāntiṃ bhrāntipratijanitatāntervidalane
parāṃ sāroddhārāṃ vimalalalitaṃ maṅgalamalam

samunmeṣāt tasyā jagadudayameti pratipadaṃ
yathā bījānnānāvayavakalano bhūruhagaṇaḥ /
nimeṣādapyastaṃ vrajati sahasā naikyavimalaṃ
mayūrāṇḍābhyantārasa iva paraṃ candrakakalāḥ

tayā tāstāstanvo nijajanadayāyai prakaṭitā
hitārambhāḥ sambhāvitabhuvanarakṣāparikarāḥ /
p. ५४) vidhātā yā dṛṣṭvā samabhinavasargaikaviṣayāḥ
svakīyaṃ vaidhātraṃ śramamiva kṛtaṃ vetti viphalam

iyaṃ tāsāṃ kācit paramamukuṭaṃ śobhayati me
parārdhāṅgaṃ gaṅgāmukuṭajayino bhaktaśivadam /
śritasyātmānandaṃ paramamapi mṛtyuñjayapadaṃ
nirākārajñapteḥ kimapi ca mahākāraviśadam

ahaṃ śaktīśāno'pi ca nahi vivektuṃ paricayāt
tadīyaṃ tadrūpaṃ vitulavimalaṃ kevalabalam /
mukhaiḥ khyātaiḥ śaktaḥ svayamapi girāmīśapadavīṃ
prayātaḥ sākalyādakalakalanaḥ kālakalanaḥ

ato jānaṃstasyāstadiha gadituṃ saiva viralā
parā śaktiḥ śaktetyapi parisamākhyātumamalam /
yadārambhaṃ kurve satatamamitaṃ samprakalaye
tadeṣāhaṃ so'haṃ tviyamiti hi viśveśvaravaraḥ

rahasyaṃ me'pyetat parahṛdi viditvāpi bhavatā
paraṃ gopyaṃ gopyaṃ sakalasatatāviṣkṛtamalam /
svarūpaṃ sadrūpaṃ mayi pariṇataṃ rūpyavibhavaṃ
mamāsyāḥ kasyā apyativimalabhaktyuktiviṣayam

anantālaṅkāraṃ paraguṇadharaṃ sadrasavaraṃ
bahūdbhāvaṃ śaktiprathamavibhavaṃ śabdaviṣayam /
p. ५५) mahāmeyaṃ doṣojjhitamidamahaṃ vaktumakhilaṃ
kṣamo rūpaṃ caitad varadamapi vaḥ pādabhajanāt

kacānasyāḥ śasyān vata kalayataścetasi mama
bhavatyāndhyaṃ svātmāparamatiharaṃ tatkṣaṇamatha /
sadā dṛṣṭvā kṛṣ,nān viśadakarasaṅghaṃ vikirata-
stridhāmnāṃ dhāmatvaṃ samadhigatamevākṣikamalaiḥ

kacānevaitasyāḥ paraśivapado'haṃ śrutipade
samālokyāvocaṃ sapadi tama āsīditi vacaḥ /
parāmṛśyānandoddharaṇacaturān kānapi parān
punaḥ pūrṇānandaṃ saditi ca rucā ghūrṇitagatiḥ

kacebhyo'pyetasyāḥ samadhigatavānasmi bahutā-
paraṃ saukṣmyaṃ pūrṇāyatimapi vibhutvasya paritaḥ /
sadaivāntevāsī guruvarabharebhyo'pi ca tathā
tathā kālaṃ varcaḥ kacitakacitaṃ niścalacalam

mahākāleśatvaṃ mama nirupamaṃ kārṣṇyamacalaṃ
harerbhaktivyaktyā vitataviśadābhyantaragateḥ /
kṛtaṃ pūjyaiḥ pūjyaṃ bahiratihitaṃ vīkṣya cikurai-
ścaturvaktrairdhātā tadadhigataye stauti kimalam

kacā asyā vyastā gamayitumalaṃ naikyamaparaṃ
samastāste śastāstridaśapatitāṃ tryāvalivṛtāḥ /
ato'haṃ saḥ khyātaḥ sakalakalatāmekatalatāṃ
samaste vā vyaste sahajavibhave'smin kalayitum

p. ५६) kacān muktān dṛṣṭvā vrajati vata bandhaṃ mama mano
vinirbandhaiḥ kāmyaṃ hataparagati prāptasupadam /
svayaṃ baddhvā hastaiḥ sapadi sahajāṃ veṇividhinā
vinirmuktiṃ cāsyā abahiriva bāhye'pi viṣaye

bhajan keśeśānān vimalavitulān keśapatitāṃ
gato'haṃ caitasyāḥ satatamamitāmantakaharaḥ /
ataḥ keśāḥ keśā ahamapi maheśaḥ parapara-
ścidākāśe kāśe viśadavibhave bhāskarakaraḥ

kacebhyo yat sattvaṃ viśadakiraṇebhyo'pi ca rajaḥ
prasiddhebhyo'pyasmaddhṛdayapadavīrañjanatayā /
tamaḥ kṛṣṇaśrībhyaḥ prabhavati tadetadbhajanata-
stridevīmūrtyaikastrividhavidhikṛt so'hamuditaḥ

imān keśeśān yanmama hṛdayamāviśya bahuśo
bahiḥsthaṃ pratyekaṃ mukhamukhapade bālanikarāt /
tadetadvyaktīśaṃ yadi khalu labhetāpyaparathā
sthitiṃ tattat kiṃ syāditi kalayituṃ nāsmi sakalaḥ

śirovyomni vyastaṃ kacatimiravṛndaṃ nayanagaṃ
raviṃ śatruṃ sīmantamukhakṛtamāvartitamalam /
tṛtīyākṣijvālāruṇitamapi sindūravapuṣaṃ
kimasyā udyuktaṃ śasitumucitaṃ daṇḍasudṛḍham

vilokya svargaṅgāṃ mama śirasi saṅgharṣaṇadhiyā
kacavrātairbhūtā kimu jaladhimūrdhā bhagavatī /
p. ५७) yadete'ntardevadrumakusumavṛndaiḥ parilasat-
taraṅgaśrībandhā dadhati khalu ratnākarakalām

kacānāṃ veṇīyaṃ lasati varanāgīva ramaṇaṃ
mayāṅge baddhaṃ svaṃ mṛgayitumivātitvarayatī /
parāṅgādārūḍhā śirasi kacavinyāsakarijo(raṇo)-
llalajjihvā dṛṣṭvā parihṛtagatirvāsukimimam

tulāṃ vālāgreṇa śrayitumiva kekī jaladhṛti-
vratāpāpo'pyasyāstanayavahanādāgasi bhayam /
vivicyāthājānan vadati nu kalāpaṃ svamapura-
skṛtaṃ nindan hyetat priyamiti muhuḥ pakṣipaśurāṭ

trilokebhyo'pāstaṃ kacatimirarājaṃ tribhiraraṃ
śirodurgonnaddhaṃ bhajanavijitaślāghyaviṣayam /
kṛtavyūhaistejaḥpatibhirucitaṃ pakṣmakiraṇā
adhaḥ kṣiptā dṛṣṭvā kusumamukuṭāḍhyaṃ nayanagaiḥ

pratisvaṃ dhāmeśaistribhirudayadiṣṭe tribhuvanāt
kṛtāvāsaṃ keśe timiramabhiniṣkāsitamidam /
kṛtadvārārodhairapi sapadi paścāt pracalitaṃ
bhramadbhirbhūyo'pi sthitamiha vilokyāvṛtajagat

prasādyaitān bālāṃstimiravapuṣaḥ svedasalilaṃ
hṛtāsthānān bālān tyajata iva vāṣpaṃ samucitam /
svahastaiḥ saṃskārairabhiracitasāmno rucipatīn
ripūnāmuñcat kiṃ sahṛdayavaraiḥ pakṣmabhiriyam

p. ५८) kimetaiḥ sadbālairabhilaṣitakhelaiḥ padagataiḥ
kṛtāṃ yācñāṃ matvā kṣamagatirupaprāpitavatī /
raviṃ candraṃ madhye'pyanalamanayoḥ sthāpitavatī
prayātāṃ mā mlāniṃ muhuratikarasparśata iti

agaiḥ svenātmīyaḥ kusumanikaro nirjarapati-
drumairmālyavyājāt prahita iha keśebhya ucitam /
susūkṣmaṃ dīrghatvaṃ nipatati padoḥ śikṣitumala-
maśaktyā saṃmlānastadabhigamane hīṇa iva kim

ghanān keśānetāṃstulayitumivāṭopavikaṭā
ghanā abhyudyuktā mukuṭavidhunānāmaṇikaraiḥ /
lasadbhāsaḥ samyak capalacapalā nāptatulanā-
styajanti krandanto bahusalilavāṣpaṃ khaviṣaye

imaṃ dṛṣṭvāhīndragrathitasujaṭāṭopamukuṭaṃ
kacāḥ somāsaṅgānugatakavarīpucchalasitaḥ /
dhṛto'hīndro rāhuḥ kimiva śivayā yat svapurato
gatau vahniṃ kṛtvā ravihimakarau pakṣmaśaraṇam

amāno'ntaḥ kṛcchrād bahiriva tulāyai paricalo
vinirgacchan paścādamaracamarairbālanicayaḥ /
pramārṣṭuṃ tanmantuṃ vyajanavidhaye devavanitā-
kare bāleśānāṃ prahita uta nīrājanadhiyā

p. ५९) gatairmuktābhāvaṃ gaganamaṇibhistrirguṇamayī
lalantīyaṃ devyā harati mama cittaṃ surasarit /
kimatrāsaṅgehā tapanatanayāyāḥ kacatate-
rmamekṣāyai kiṃ vābhimukhamupayātā tripathagā

lalantīvyājenāhimahimakaragrāsasabhayā
grahā nānodyotā maṇiviracanā rāhucikurān /
anudgacchatketuprabalakavarībhāralalitān
kimāyātā nīrājayitumabhisatkāravidhaye

vidhuṃ kṛtvā kiṃsvinmukuṭavidhaye kevalakalaṃ
vapuḥ śiṣṭaṃ sāmne prakaṭitamidaṃ bhālaphalakam /
yato nirgacchan māṃ śramajalasudhābindunivaho'-
bhiṣiktaṃ sampūrṇaṃ viracayati mṛtyuñjayapade

vidhuryācñāṃ kṛtvā mukuṭavapuṣā peśalakalāṃ
suvakratvaṃ kiṃ vā gurukacacayāt prāptumuditaḥ /
ataḥ kārṣṇyaṃ prāpyādhikamaparamantaḥsukhakaraṃ
kalaṅkavyājenāvahati guṇamanyānadhigatam

sudhāvarṣaiḥ samyaṅ mukuṭaśaśinā jīvitatanuḥ
smaraḥ pāśaṃ labdhvā viśadakacapāśaṃ grathayati /
ripuṃ māṃ dṛṣṭyaiva prathitavijayo yat kṣaṇamapi
vihāyainaṃ yātuṃ parata ucitaṃ naiva viṣahe

p. ६०) kaceśānāmeṣāṃ savidhamupayāmīśi suṣamāṃ
na jātvevaṃ tiryakśravaṇamukhayaitān nigaditā /
lalantyā kiṃ devadrumakusumaratnairdhṛtavatī
sitāyai bhāse vā vidhumukuṭameṣāṃ dhṛtavatī

tanordānānnityaṃ sakalavibudhebhyo'mṛtatanuṃ
kalāśeṣaṃ tuṣṭā ghaṭitamaṇiniḥsaṃkhyakiraṇam /
dvijānāṃ rājānaṃ vitatasadayordhvasthitimiyaṃ
vinirjetuṃ kiṃsvid daśaśatakaraṃ nirmitavatī

kalāpādāpyāgre cikuranṛpateḥ komalakalāṃ
kalāpo māyūraḥ prathita iha bhūto bhuvi parām /
priyaṃ stutvā tasmin satatavilasaccandrakamapi
kathañcit taṃ kekī samadhigatavāṃścandrakamapi

kacānetāṃścetaḥ śataśakalavṛtti pratipathaṃ
praviśyāntardhvāntapratihataviniryāṇamabhitaḥ /
mayānveṣṭuṃ dhāmatritayamidamātmīyanayana-
trayaṃ bhāse yuktaṃ mukuṭatuhinostreṇa vidhṛtam

praviśyāntaḥ keśān mama mana upāttottamasukha
nijāṃ vṛttiṃ hitvāhitavitataviśrāmamabhidam /
bahirniryāṇāya svayamiha mayākāritamapi
mukhāgrasthenaitanmukuṭaśaśinā māṃ hasati kim

kirīṭastriḥ kūṭairvilasitarucirmadhyagaśaśī
luṭhaccūḍāratno diśati vata me merudhiṣaṇām /
p. ६१) suparvāṇo bālāḥ prathitayaśaso nirjaratayā
yadante rājante satatasumanaḥsadguṇadharāḥ

śirovalgābhūṣā parilasati muktābhighaṭitā
kirantī svajyotsnāḥ prabalakavarībhāratamasaḥ /
mithaḥ paścādagre mukuṭaśaśimukhyadyutimatāṃ
svadurge sīmānto racita iva śaktyā kaliharaḥ

iyaṃ valgābhūṣāṃ vahati rucirāṃ ratnakhacitāṃ
lalantyā saṃlagnāṃ tripathavisṛtāṃ bhāvaviśadā /
śivā gaṅgābhāvaṃ samuditamativyāptahṛdayā
rasaikatve sandarśayitumiva me nītinipuṇā

savalgābhūṣaiṣā vikacakacabhāsā yamunayā
lalantī me miśrā surasaridivotplutya śirasaḥ /
yato veṇīsthāne dvijapatirayaṃ kevalakala-
stapannaṅkonmukto maṇimayakaleśatva uditaḥ

idaṃ bhālaṃ muktaṃ graharucikacānāṃ kavalanā-
cchaśāṅkaṃ śaṅke'haṃ prakaṭitabṛhadbhānumudarāt /
kurukṣetre vaktre vratakṛśatanurmajjanadhiyā
sarasvatyāṃ muktāśriyi nipatito yad dvijapatiḥ

kadācid vā jyautsnyā bhuvi lalanayā vāpi ca kadā
tamasvinyā yogādadhigatakalaṅkaḥ śuciruciḥ /
p. ६२) ubhābhyāmetābhyāṃ cikuravarabhalasthalatayā
prabhātābhyāṃ khyātaḥ samamiha na yuktaḥ kila tathā

iyaṃ valgābhūṣā mukuṭaśaśinā keśamiṣata-
stamisrāyā bhāntyāḥ kathamapi samullaṃghya vihitam /
vidhātrā duryogaṃ nijasahajarūpasthitijuṣaḥ
samākṣipte vāliṅgitasukhakṛte bāhulatike

vinirgacchatkīlaṃ yugahatiṣu bhālasthanayanaṃ
sadā tvantardīptyā bahiraruṇamīṣad vilasati /
yadete susnigdhāḥ kacabharacayā rājivitatā
anūdyātā dhūmā ghanagatimitā vātalulitāḥ

bahirvarṇainaivāruṇamalikanetrasthitamimaṃ
kathaṃ citraṃ vahniṃ prasṛtatuhinosraṃ na kalaye /
yadālokyaivainaṃ smarajanitatāpakṣatiraraṃ
mamāntaryaddhetirmukuṭavidhurūpāpyudayate

tṛtīyākṣyambhojaṃ yadiha satataṃ nirnimiṣitaṃ
kirīṭāvāsasyāpyamṛtakiraṇasyāsya savidhe /
sajātīyāyākṣṇe muninayanapāthodhijanuṣā
svakulyāyābjāyātisahitamanenaiva vihitam

nimeṣaṃ vonmeṣaṃ prativahata etau ravividhū
anālokyaivābjotpalavikacalakṣmīṃ bhuvi samam /
p. ६३) idaṃ netraṃ bāhye'pyabahirubhayaśrīvihasanaṃ
sthitau paśyantau tau hataparagatī nirnimiṣitau

idaṃ netraṃ bhālasthalakamalamantaḥkuvalayaṃ
tamasvinyāṃ keśeṣvapi tuhinabhāso'pi savidhe /
vikāsenātyarthaṃ satatamasitaiḥ pakṣmanikaraiḥ
śritaṃ dṛṣṭvā citraṃ kisalayanibhaiḥ ko na labhate

suvistīrṇe bhāle kṛtaviṣayametau śaśiravī
adhaḥ kṛtvā harṣād vikasitamivedaṃ sunayanam /
tathāpyenāmalpāṃ kuṭilavidhulekhāṃ mukuṭagāṃ
samālokyāmarṣādaruṇamiva bāhye'ntarasitam

amuṣmi/llāvaṇyāmṛtasarasi bhāle vikasitaṃ
kimapyetannetraṃ kamalamaruṇaṃ citrajanakam /
vihāyānyā vṛttīrmama paritatāḥ pakṣmavapuṣo
manastārārūpo bhramara iva yad bandhanamitaḥ

kimetanmāṇikyaṃ sphaṭikadṛṣadaṃ bhālamudarād
viniryātaṃ bhittvā khanimiva ghanāṭopavitatān /
kacānāsādyaitān satatamuditānañjanamayīḥ
śalākāḥ pakṣmāṇi śritamabahirudyacchitimaṇi

idaṃ netraṃ netraṃ parivilasitaṃ bālanikarai-
rmamāntarbandhāyoditamiha na vā jālakamayam /
p. ६४) yadantarme'dhīnaṃ hataparakalaṃ dehakalanā-
kṣamaṃ kṛtvā dehaṃ harati caturaṃ smāpi naharaḥ

vivṛddhaṃ kiṃ netraṃ sakalamabhito vyāptumalikaṃ
sitaṃ bālārodhāt samuditaruṣā bhātyaruṇitam /
ato mānyā bālāḥ śirasi vidhṛtā dīrghagataya-
stvidaṃ tārācihnaṃ hatanimiṣitaṃ mānavikalam

ato bhītāścaurā iva kila sapakṣā api sadā
cakorāḥ kaṃ hitvā vijanavipine yānti caṭulāḥ /
jalakṣobhāt paṅkodbhavamapi muhuścañcalaśira-
stulāṃ prāptuṃ naiva kṣamamahamaneneti vadati

cakoraścittaṃ me nayanavapuṣā niścalataro
ghanaiḥ pakṣmākārairabhivilasitaḥ pakṣanivahaiḥ /
dvidhā candrasyāntaḥ śirasi ca gato vāmanayane
pibañ jyotsnāṃ rāgī vihitavasatermādyatitarām

samālokyājayayaṃ kusumaśarabhṛnmāṃ praharaṇaiḥ
varaiḥ pālīyugmaṃ kuṭilakaravālasya yugalam /
vabhāredaṃ yena prasabhamabhito māṃ hatagatiṃ
cakārevābhītaṃ yudhi nijanideśasya vaśagam

bahūn yūno hatvā dhṛtabahukalaṅkaṃ dhanuridaṃ
sukṛṣṇaṃ muṣṭyantaḥsthagitamatanorbhrūyugalakam /
śarān sandhāyaitān yugapadabhitaḥ pakṣmanikarā-
nanenaivābhugne mayi na kṛtakṛtyaḥ sṛjati saḥ

p. ६५) paraṃ kārṣṇyaṃ tebhyo nijakaraṇataḥ prāpya muditaṃ
dhanuḥ śaunaḥsīraṃ kimu bhavati pālīyugamidam /
kacānāṃ meghānāṃ sthitimacalitāṃ vīkṣya śirasi
sitaṃ madhye śritvā sahajaguṇamekaṃ sthirataram

vilokyānuṣṇosraṃ śirasi nayane vā sthitamimaṃ
dvidhāṅkenāpyāptā sthitiriha pṛthag bhrūyugalake /
śritaśreṇīrūpā kathamaparathaitau himakarau
prayātaḥ sākalyāt kimapi suṣamāmaṅkavikalām

suvistīrṇe bhāle sthitamiha vijetuṃ nu śikhinaṃ
vilokyotpakṣmāṇau śitasitakarau kiṃ samuditau /
latābhirdhūmānāmucitamanayāsyaiva racitā
vṛtiḥ pālīyugmaṃ kalahalayakṛt sīmavidhaye

tridhāmnāṃ kiṃ pālīṃ viśadakiraṇāṃ vīkṣya tamasā
nijaṃ pālīyugmaṃ yugapaduditaṃ saṃprakaṭitam /
iyaṃ pālī satyaṃ bhavati mama vā pālakatayā
ripoścāpaunmukhye'pi ca na yadahaṃ mṛtyuvaśagaḥ

kalāpairmuktānāṃ kuṭilavidhunā tulyatanunā
vidhāyaitannetraṃ viśadamuparisthaṃ samukuṭam /
śalākābhiḥ sāmne mama dayitayā bhrūyugamidaṃ
kṛtau maulī akṣṇorapi śitimaṇīnāmaparayoḥ

kaṭākṣāṇāmeṣāṃ maṇiviracitaḥ kāṃcana sadā
śriyaṃ dhatte yasmādalikatilakaḥ kāñcanamayaḥ /
p. ६६) vikāsasyopānte madhurucimatāṃ yāti tilakaḥ
kaṭākṣairvyākośaṃ taditi kavivāk satyaviṣayā

ubhau śītoṣṇosrau yugapaduditau vīkṣya balinau
sakhāyaṃ kiṃ vahnestilakamalike'sau dhṛtavatī /
viśiṣṭaṃ tārābhyaḥ kṛtapararucibhyaḥ samuditaṃ
samuccityāpūrvaṃ tilakamakarod dhāma kimu vā

trinetrairyuktaṃ māmatiśayitumebhyaḥ paramuta
bibhartyeṣāpūrvaṃ vividhakiraṇaṃ netratilakam /
jayārthāṃ vā mudrāṃ trirucipatibhāgairabhinava-
grahāṅkāṃ kandarpo vahati kimimaṃ kāntakaraṇaḥ

bhruvāvagre bhugne yugapadupayāte'sya śaraṇaṃ
sapakṣmā'vābhyāṃ tvaṃ bhava tilakanetreti kimu vā /
trilokīnāmasyā upari tilakasyāpi tilakaḥ
samādatte lakṣmīṃ paramiha na sarvopari katham

idaṃ bhālaṃ kṣīrodadhimuta samālokya janakaṃ
sthiraṃ premṇā tiṣṭhatyapi sutilakaḥ kaustubhamaṇiḥ /
na cedevaṃ lakṣmīḥ kathamiha vihāyānyaviṣayaṃ
sasodaryapremā sthitimupagatā niścalatarām

amūbhyāṃ netrābhyāmabhinavavidhibhyāṃ suṣamayā
caturbhirvaktraiḥ svairmṛgayati diśaḥ sarvata iva /
tulāṃ draṣṭuṃ kalpaṃ kvacidapi vidhirjāgradaniśa-
manāpyaināṃ bhūyaḥ svapiti nanu khinnaḥ sakalanaḥ

p. ६७) ime netre hemno madhucaṣakayugmaṃ svakiraṇān
kirantī kṣīvatvaṃ bahirubhayato'pūrvamabahiḥ /
sphurannīlāmbhojaprasavarucire ardhaharaṇaṃ
sukhaṃ mantaiva syāṃ kathamaparathā ghūrṇitataraḥ

ime te lāvaṇyāmṛtamadhumaye ke'pi sarasī
praṇālībhiḥ pakṣmākṛtibhirupasaṃsiñcata uta /
nijāṅgānīmaṃ vā sarasasarasāni pratimuhu-
ryadetāni prāpto yadahamapi vaitṛṣṇyamatulam

amūbhyāṃ netrābhyāṃ paramasahamānāni ruciraṃ
prakāśaṃ pakṣmāṇyādadhati khalu vā kālimaguṇam /
prayātānyāśaṅkāṃ niyatanikaṭasthānyapi tato
nimeṣaṃ no yānti svapadaparirakṣāticaturam

ime netre nāgodbhavavidhujalāntaḥ śitimaṇī
supātre mārasyānujayamabhiṣekāya vitate /
bahirdūrvāgraiḥ kiṃ samabhilasite pakṣmanivahai-
ryadasmai chatrasya śriyamupavahan bhāti tilakaḥ

na paryāptaṃ padmaṃ kuvalayamapi prāptumupamāṃ
pṛthagyad vāmākṣyā nayanaviṣayāṃ tad dvayamidam /
sametaṃ kṛṣṇābhaiḥ kisalayagaṇaiḥ pakṣmaruciraiḥ
svabandhubhyāṃ yātaṃ śaraṇamanayoreva yugapat

ime mīnā dīnā iva nayanasāmyānadhigate-
rjaḍatve'ntarlīnāścapalagatayo naṣṭaratayaḥ /
p. ६८) ato mīnāṅko'yaṃ jagati madanaḥ khyāta ucitaṃ
gato'naṅgatvaṃ kiṃ śrayati madhunaivaikasakhitām

śucī hāsyollāse karuṇadayayā prodyatakare
ruṣā juṣṭe rāgādiva bhayakare durmatimataḥ /
samaślāghye citrākṛtivaratare ke api dṛśau
rasaṃ śāntaṃ pūrṇaṃ ruciraruciraṃ me vitarataḥ

prayātaḥ khañjatvaṃ tulayitumime khañjanapatan
svapakṣīyāllaulyāt sthirataravilāse nu nayane /
na mārgaṃ vā mārgaṃ vrajati masṛṇaṃ tu pratimuhuḥ
parīvṛttyoplutyā bhayacaladṛśā śrotrahatayā

amāyāṃ sūryānte vrajati himadhāmā nahi ruciṃ
tadanyasyāṃ pūrṇāmapica tadidaṃ khyātamiha tu /
na siddhaṃ saccihne kimu samudite te tithivare
yato dṛṣṭyā devā apica paritṛpyanti pitaraḥ

amā nā'mā kiṃsvid bhavati kimu pūrṇaiva yadamū
ihāntaḥsthau samyak śitasitakarau dhāmarucirau /
yadetābhyāṃ sandhiḥ samadhigata eveha ca dṛḍhaṃ
tataḥ sandhyāṃ vahniḥ prakaṭayati satyaṃ svaviṣaye

ito rājakhyātiṃ gata ucitamevārṇavajanu-
ryaduṣṇosrasyānte'pyuditaruciraṅkena vikalaḥ /
kalāpūrṇo nityaṃ bhavati raviṇāpi prakaṭitaṃ
vihāyāghaṃ maitryaṃ grahavilayajaṃ candrasuruceḥ

p. ६९) itastārāṃ prāpya pramuditakalo dhāmaviśado
raverante tiṣṭhannapi yadahahā'sti dvijavaraḥ /
atastārānātho nanu vinimayenāpi satataṃ
tathā tārā evāpyanupatati so'yaṃ guṇaruciḥ

kvacicchukle śyāme kvacidaruṇavarṇe kvacidapi
kvacinnīlābjābhe kvacidapica pītāṅkarucire /
kvacinmiśrābhāse vividhakiraṇaiḥ kvāpi lasite
na nirṇetuṃ śakye nayananayane ke api katham

ime dṛṣṭe yena pratiniyatapuṇyaikakalayā
na tasyānyad dṛśyaṃ vrajati viṣayaṃ jātu kalitam /
viviktā taddṛṣṭirhyanubhavati bhāvaṃ tamamalaṃ
spṛhāṃ yasmai sarve vidadhati mahādṛṣṭipatayaḥ

ime vakre dṛṣṭī harata uta vakratvamamalai-
ryute varṇairvarṇaprabhṛtikalanāṃ nirnimiṣite /
bhavonmeṣaṃ bhūyaḥ śritaparaguṇe vā guṇagatī-
rute dvaitaṃ hārdāṃ vitatalasite vṛttivitatim

ime dṛṣṭī dṛṣṭe adhigatarucī sāñjanatayā
prasādaṃ kurvāte sahajanijanairañjanapadam /
stuvatyete vāṇī kavivarapatervyañjanatayā
nijaṃ na prāgalbhyaṃ prathayati kathaṃ vyañjanatayā

prabhājyotsnāsaktāviha ravividhū vīkṣya balinau
sadā cchāyā tamyapyalakavapuṣā kiṃ prakaṭatām /
p. ७०) gate paścādbhāgaṃ sakalamathavā vyāptumuditau
niṣiddhau saṅgatyāyalakakalayānyonyamanayā

śirodurge sthitvā kacatimirarājena hataye
praveśasya śrutyoḥ prahitamuta senāpatiyugam /
prayoddhuṃ sāṃmukhye rucirarucipatyoralakatāṃ
śritaṃ no cedevaṃ hatavitatayānau kathamimau

tribhiryāntīṃ mārgairmama śirasa ālokya yamunā
kacaśrīḥ svargaṅgāmalakayugaveṇībhirucitam /
trimārgā saṃvṛttā kimu kimu ca veṇīva bhujagī
rasāsiktā sūte'lakabhujagayugmaṃ sma ruciram

idaṃ yuktaṃ haṃsadvijapatisamīpe bhramarakaiḥ
sapakṣaiḥ saṃsthānaṃ vihitamiha vicchittiruciram /
vivarṇyāmbhojānāmapagaṇa[ghana]varāṇāmupagate-
rna śevālairbālairalakaviṣayairvodgatamapi

na citraṃ lāvaṇyāmṛtasarasi haṃsena vadane
dvijeśenāpyāptā vasatiralakāvartarucire /
lasadgaṇḍābje yacchrutivaranipāne bhramagamaḥ
sapakṣābhyāṃ dvābhyāmapi yadapi nāptastaduta kim

manobālaṃ dolāyitamalakajālena calatā
maheśānyā āndolayitumuta bālātirucinā /
pratīke pratyekaṃ svayamiha mamaikāṅgaviṣayāṃ
śriyaṃ dṛṣṭvā bhūyaḥ paraviṣayayānānabhimukham

p. ७१) anaṅgasyāroḍhuṃ kimu rucibhṛtāṃ raśmivalitā
kṛtā niḥśreṇīyaṃ susukhamalakāvartavitatiḥ /
amūbhyāṃ śaṅkhābhyāṃ ghanakacayutau nīlamaṇijāḥ
śalākā niryātāḥ kimu na kuṭilāḥ śuktimaṇivat

amūbhyāṃ karṇābhyāṃ rucipatirucī vīkṣya nayane
tadākāraṃ dadhre kimu maṇirucā kuṇḍalayugam /
tritāṃ bhātāṃ naitrīmatiśayitumāhosvidayujaṃ
samaṃ cāturyaṃ svaṃ prakaṭitamidaṃ kuṇḍalitayā

kacānāṃ mālatyā vidalamaṇipuṣpairghaṭayugaṃ
lasadvalgābhūṣāguṇaparicitaṃ kuṇḍalavapuḥ /
na śeke proddhartuṃ pararasabharaṃ hemaracitaṃ
prahibhyāṃ śrotrābhyāṃ rucipatikarākrāntamiha kim

sthitau valgābhūṣāguṇamuta tamodurghanakacaḥ
karaiḥ saṃruddhyaitaṃ sumaṇiviśadaiḥ kuṇḍalavapuḥ /
dvitīyaṃ kṛtvaitau sukhamupari yātuṃ kacatate-
rasaṃtuṣṭau sthityā nayanaviṣaye sūryaśaśinau

iyaṃ nāsā randhradvayavilasitoccaiḥ suṣamayā
rateḥ kāmasyāntaḥpuramabhinavaṃ kiṃnu vicitam /
sphuraccandrābhogāṃ bahirupaniveṣṭuṃ tata imau
kapolau māṇikyasthalakaviṣayāṃ vā śriyamitaḥ

tamīṃ chāyāṃ vīkṣyāpyalakarucire pārśva udite
prabhājyotsne bhūte kimiha na pṛthaggaṇḍaviṣaye /
p. ७२) ato madhyaṃ riktaṃ punarapi ca saṃpūraṇadhiyā
kṛtaṃ tārāsthānaṃ nayanarucipatyorgirijayā

iyaṃ nāsā tūṇī ratiratipayoryugmavivarā
svasaṃketāyālaṃkṛtirucimatīvaikata iha /
phare dve māṇikyāmbujadalamaye patraracanā-
hiraṇyāṅkau gaṇḍāvalakavarasaṃgrāhaguṇinau

iyaṃ nāsā haṃsadvijapatisamīpe vilasitā
kapolāmbhojāntaḥ sṛjati kimu muktāṇḍanikaram /
svabhūṣāsthaṃ haṃsī yadiha satataṃ bālyalalitau
prajātau haṃsau dvau dvijamaṇiyutau kuṇḍalamayau

garunmantau kaucit kanakamayasatpakṣarucirā-
vidaṃ vīkṣyāpyetāvalakabhujagasvāmiyugalam /
virodhaṃ no yātaḥ kathamapi lasatkuṇḍalarucī
yadasmād dhāmabhyāmapi sa uparuddho naca mithaḥ

vidhuṃ viṣṇuṃ dṛṣṭvā dvividhavapuṣātīva ruciraṃ
garutmān dvairūpyaṃ kimu na vidadhe kuṇḍalamayam /
śriyāpyāptā dvaidhaṃ vasatiriha tadgaṇḍaviṣayā
jayī māro'pyāptvā mayi samuditaṃ svaṃ kulakulam

śarān pakṣmavrātaṃ yugapadabhisandhānakalitān
dhanuṣpālyordṛṣṭvā nijavadhasaśaṅkeva labhate /
iyaṃ nāsābhūṣā vimalamaṇiyuk kampamiha yat
praveṣṭuṃ tadrandhradvayamiva calantī valayitā

p. ७३) iyaṃ nāsābhūṣā paricalati kiṃsvid gamayituṃ
calā naivāhaṃ syāṃ vapuṣa ita īśānadayitāt /
yato jātvapyasmāt prathita iha mṛtyuñjayavaraḥ
śivāpto'nyairīśairabhilaṣitakhelo'bhita iti

imāvoṣṭhau bimbe khalu yadata evārkaśaśinau
sabimbau kiṃ vaitau pratiphalitabimbau rucipayoḥ /
hrade sūkṣme vaktre sarasarucire dantakiraṇā
yato niryāntyāvartaka iha kapolau śrayati ca

imāvoṣṭhau raktau bahirupagatau vidrumavarau
radā muktā antarmuhurabhikirantaḥ sitakarān /
hasanti dvau pūrṇāḥ kari[vi]guṇitayā vātigatayā
svacāturyaṃ tattāvudaragatavicchedaviśadau

pravālo'syā bālo drumasamudito yat tulayituṃ
kṣamo noṣṭhau tadvidruma uta kathaṃ syācchakalabhāḥ /
ato hyetau kenāpyadhṛtasadṛśatvāvadharatāṃ
prayāto me dhatto rasamiha kathaṃ vottarataram

vayaṃ kāntā dantāḥ sakalamucitā varṇamaparaṃ
samādātuṃ muktāviśadakiraṇāḥ kevalamapi /
yuvāṃ rāgāsaktāvaparaguṇināvityanumuhu-
rhasantyoṣṭhau saṅkrāmayitumiva pūrṇaṃ nijaguṇam

p. ७४) svatantreyaṃ svena dviguṇaparatantrāṅkakalite
radairdvātriṃśadbhirvidhibhiranupaspṛśyavibhavā /
prasiddhaiḥ siddhīnāmahaha paratantratvakalayā
na vāṇī vāṇyāpi prathayitumalakṣmyā samucitā

śriyaṃ vīkṣya vyāptāṃ vividhavapuṣāṅgeṣu sakalāṃ
rasāmūle sthitvā svayamuta parāṅgeṣu lasati /
nijāṅgairvāṇīyaṃ kathamaparathāṅgāṅgaviṣayāṃ
nijaṃ bhāratyākhyāṃ janamupanayed darśanabhavām

parā phullā dṛṣṭistrividhavapuṣā dakṣaviṣaye
yadeṣā paśyantī parasitapade madhyasuruciḥ /
kirantī vyāpyāgnervitatavikharāṃśūnakaluṣā-
nahantāṃ sedantāṃ prathayati camattābhilalitā

śrutisthānaṃ sthāne prakaṭanijabhūṣāṅgarucirāt
svacāturyādeṣā śrutiśirasi caikyaṃ gamayati /
tatirmuktānāṃ yacchrutinayananāsaṃ hyubhayato
gatā svaṅgatvaṃ vā tryavayavamayī dhāmavibhutā

ayaṃ sandhiḥ kiṃ taddhitapara upākhyātakṛdalaṃ
na liṅgāḍhyaḥ sūtraprakaṭagatināsaḥ svapadagaḥ /
guṇī śabdaiḥ śrutyāḥ śrita iha tatāṃ vyākaraṇatāṃ
prayogyo'ntarmūrcchaddhvanirapi giro dhāmajanitaḥ

vidhestejorāśermitha iha niṣedhādapi hateḥ
prayogyā mīmāṃsā stutipadaviśiṣṭā kimu na vā /
p. ७५) subhoge kāmāreratanusukhakarmodayakarī
sthitiḥ prāyaścittaprakaṭanayutā yatpada iha

radāstarkyā dvaidhaṃ kṛtavasatayaḥ ṣoḍaśapadai-
rna nirmuktau bhoge'pyucitavidhibhirvākyakaraṇaiḥ /
radālī oṣṭhau vāgubhayaviṣayā no dadhati vā
śriyaṃ ṣaḍbhāvāptāmiha kimu viśeṣārthavadane

śrutī netre nāse vadanakamalaṃ netramaparaṃ
prayātāni svena prakṛtipadavīṃ yatsuṣamayā /
dalābhyāṃ dvābhyāṃ yad vikṛtimapi vaiśiṣṭyakṛtijāṃ
samīkṣātmā saṃkhyā tadiha nahi paryāptimagamat

radairdvātriṃśadbhiḥ parikalitatattattvakalanaiḥ
smṛrtirvaiṣṇavyatra sphurati kila yaddakṣanayane /
smaro jāto viṣṇorasubalayato māmabhigato'-
niruddhāhaṅkāraḥ kalayati manaḥ pūrṇakalayā

ayaṃ saptadvārairmukuṭavidhunetrāgnisahitaiḥ
prayāto nārhattvaṃ viṣaya iha kiṃ vāpyabhinavaḥ /
kalābhiḥ saddhāmnāṃ dvipuṭasuṣamābhirvidhukalā-
yutaistairmiśrābhiḥ śritamapi na tāthāgatagatam

svatāṃ pūrṇe prāṇo vahati ca pare śūnyapadavī-
mayaṃ nāsābhāge khaviṣaya ito'pi prakaṭate /
tadarthasvātmāpi sphurati suṣamāpi prathayati
śarīraṃ svaṃ sarvā gatiriha tatā darśanakṛtā

p. ७६) amuṣyāṃ putratvaṃ sphurati mama vā dārakalanā
tatheyaṃ sarvasvaṃ bhavati nanu me pūrṇalalitā /
girīśād yanmṛtyuñjayavibhavadā svoṣadhilatā
prajāteyaṃ tadvā'prathayadagadaṅkārasaraṇim

sphuṭāstrāṇāmasyāṃ saraṇiratanoraṅgaviṣayā
balāt tasyāpyasyāṃ vilasati na paurāṇikatanuḥ /
munīnāmāryāṇāṃ smṛtiriha lasantyasti vitatā
na ko vā vedaināṃ yadata itihāsoktiracalā

pratīkairātodyākṛtimupadiśantī guṇijanaiḥ
susaṃvedyāṃ tattaddhvanimabhijayantī dhvanipadaiḥ /
sadā nṛtyantī yaddhṛdayakamale me sphuṭagati-
stadeṣā gāndharvī sphurati mama sīmā paramayaiḥ

madartho'syā yasmāt parama udito vārtharacanā
sphuṭā nāsyāṃ tatkiṃ radanasurucā vā dviguṇayā /
catuṣṣaṣṭiḥ spaṣṭā taduta na sadā tā api kalāḥ
kalākauśalyaṃ yat prathitamiha sarvātmakalayā

iyaṃ sāhityābdhernavarasasudhāghūrṇitagateḥ
parā mūrtisphūrtirjayati jagatīśānadayitā /
yataḥ sāhityāṃśaṃ madana ucitaṃ prāpya muditaḥ
smarākhyāṃ mayayeva prathayati sadānvarthalalitām

imāṃ vāṇīṃ vīṇā tulayitumaśaktā guṇagaṇaiḥ
prabuddhā nirmuktāṃ svata iha vipañcīti gaditā /
p. ७७) tathaivādhūmrābhā sucapalagatiḥ kokilavadhū-
rbhṛtāṃ svena tyaktā nijajanatayaiṣā parabhṛtā

sthitaṃ pāde haṃsastulayitumimaṃ haṃsakamapi
kṣamo dhvānairmandrairna hi kathamiva syād giramimām /
vilāpādanviṣyan priyamatimuhuḥ sāmayapadaḥ
priyaspṛhyāṃ bhūyaḥ kathamabhigataḥ syāt sa ca śikhī

śuko dhātvarthaṃ svaṃ vrajati nitarāṃ rāgavikala-
stulāmaprāpyāsyā na khalu vilapan kreṃkṛtipadaiḥ /
tathā śārī śārībhavati nanu varṇena na girā
yadṛcchāmātreṇa prathita iha vāyaṃ kalaravaḥ

nije dṛṣṭvā tryaśraṃ trinayanakṛtaṃ śaivamalike
svamapyantarbindu prakaṭitavatī kiṃ nu cibukam /
supañcatvaṃ dvāro nayanamukhamukhyā yadalakai-
rdalāṣṭatvaṃ yātā dviguṇadalavatyo valayitaiḥ

sthale gaṇḍau dhāmnornayanakṛtadhāmnornijaruceḥ
prasārāya vyakte yadata idamastīha cibukam /
radānāṃ kaumudyā api kimadharatvaṃ gamitayo-
stayākhyāṃ nāmāpyadharavarayorbimbajayinoḥ

iyaṃ jyotsnā kṛtsnā prasarati yadasmād radanajāḥ
kalā dvaiguṇyenauṣadhipatikalābhyaḥ samuditāḥ /
ime yat khelanto mukhamiha karairvyāpya tadidaṃ
radānāṃ kundatvaṃ chadayugaparaṃ tat sumanasām

p. ७८) suvṛttau dvau gaṇḍau vadanamativṛttaṃ vimalabhā
dṛśo nāsā ṛjvī satatamavadātāśca daśanāḥ /
suraktāvoṣṭhau vā cibukamatipañcatvamabahi-
rgatānyantarvakraṃ śravaṇayugalaṃ bāhyamucitam

dṛgāderaṅgasya śriyamapi na yātyaṃśaviṣayāṃ
vidhurvā padmādyaṃ yadata upamātuṃ mukhamidam /
na yogyaṃ kenāpi prathitamiha sarvātisuṣamaṃ
mukhatvenaivāsyāḥ sukhayati mukhaṃ kasya na girām

vidhorante śobhāmadadhadapi vā kaṇṭakahata-
madhaḥ padmaṃ kāle vikasitamajāḍyena vikalam /
uta sma śrīrbhītā bhajati nu kulasnehavivaśā
mukhāṃśenaikenāpyucitatulanaṃ syāditi kimu

asatpakṣaṃ nityaṃ sakalamativarṇaṃ sasuṣamaṃ
nijāṅkaiḥ kaumudyā dvijavibhavayā tāmapi kalām /
dadhad vyañjattārāruci vadanamevāṅgakamala-
śriyo mitraṃ candro bhavati na paraścandra ucitaḥ

kalāmenāṃ saṃtyājita uta vidhuḥ premavivaśaḥ
kṣayaṃ yātyanviṣyan punarudayametīha sakalaḥ /
svayaṃ saṃsaktāṃ tāṃ samadhigatavānānanavidhuḥ
sadā pūrṇastiṣṭhatyapi hatakalaṅkaḥ pararuciḥ

samaṃ māse māse mukhasitarucā kartumalaso
vidhirghāṭaṃ ghāṭaṃ himakaramimaṃ lopayati kim /
p. ७९) tathāpyenaṃ hīnaṃ sthagayati ruṣā kuṇḍalanayā
kadācid durghasraistapanatamasā vāpi tamasā

gṛhīto hānyāpi prakṛtimadhurairvāgmibhirayaṃ
tulāyai vaktrendoraśitakara ārohati divam /
viniṣkrāntaṃ paṅkājjalajamapi māṃ vā smṛtihatāḥ
kadācid gṛhṇīyuḥ kavaya iti kiṃ nṛtyati calam

svasāmrājyaṃ candraṃ mukhamiva samālokya kurute
paro bhrāntyā nīrājanamaśitadhāmā svakalayā /
guṇajñenānenāpyabalabaladātrā karuṇayā
sthitirdattā vāme nayana uta kiṃ śītalaruce

vikīrṇāḥ sadvaktrādamṛtakaravaryād dvijagaṇaiḥ
smitavyājājjyotsnāḥ kati na yadataḥ khyātamiha tam /
avāpyaikā jyotsnā kathamapi sahāyaṃ hatarucīn
vidhatte tāñjyotsnāpatimapi vidantī nvapakṛtim

mukhaṃ samrāṭ satyaṃ tribhuvanavarastrīmukhanṛpān
śriyā jitvā rājñyā vilasati kacanmaṇḍalapatiḥ /
śravaḥpūrābhyāṃ taddalaghaṭitaratnacchuraṇayā
caladbhyāṃ chatrāṇāṃ trayamiva yuto bhāti tilakaḥ

anekairekaṃ svāvayavakiraṇairvyāpya lasitaṃ
śravaḥsthānaṃ nānāvidharuci mahādṛṣṭiviṣayam /
viśuddhaṃ kenāpyapratimitamidaṃ vāgrasamayaṃ
parabrahmaprakhyaṃ paramabhinamāmo mukhamukham

p. ८०) iyaṃ grīvā spaṣṭaṃ sphaṭikaghaṭitā yaṣṭiravaṭu-
prakṛṣṭāṅkā mārapraharaṇanidhānāya racitā /
śravobhyantā rekhā cipiṭasamavaṃśatvaca iyaṃ
gatāṃśena jyāvadyadiha parilambā vilasati

sahasrāṃśaṃ graivaṃ yadi parilabhetāpi varalā
bhavet svagrīvāyāṃ satatamanuraktā na hi katham /
na vā vṛttiṃ jahyāt satatalaṣitāṃ mānasabhavāṃ
bhavet khinnā khinnā kamaladharayogena ca na vā

sa sotkaṇṭhaḥ kaṇṭhotthamapi kalakaṇṭhaḥ svaragaṇaṃ
vahatyasyāḥ śrotuṃ tanayamiva saṃkhaṇḍitapadaḥ /
cyuto veṇurvaṃśād vilapati nijād vaṃśamamalaṃ
nayantyāḥ pārvatyāḥ prathanamuta kaṇṭhasvarajitaḥ

gale rekhā etā gamayitumiva trirgatiyutaṃ
paraṃ gītaṃ mūrcchatsvaragaṇamiha grāmakalayā /
svarāṇāṃ ṣaṇṇāṃ vā yugayugapadaṃ saptamapade
lasannimnā madhye tadiha parinṛtyantyavayavāḥ

idaṃ bāhvoryuktaṃ yugamapi paraṃ yad bhujayugaṃ
samādatte yuktaṃ yugayugaparitrāṇamiha ca /
dhurā yuktaṃ voḍhuṃ rathamapi yugaṃ tanmama mano-
rathaṃ dhartrā'śleṣairvaramuta na kāmāṃ bhujadhurām

bhujānāṃ cāturyādadhigatakarālamba uditaḥ
śirasyāptasthānaḥ smara iha vasanto'pyavayavaiḥ /
p. ८१) sadā sūnairvaktre mama virahavahnirdhṛtatanu-
rbahirniṣkrānto'yaṃ tadalikakṛtasthāna uta kim

bhujābhyāmāśleṣāt parabhujayugaṃ svaṃ prakaṭitaṃ
śritābhyāṃ kauṭilyābhyavahṛtikalāṃ pālayati mām /
na cedetairdvyartho mama paraparārthaḥ kathamiva
prakāśaḥ syādāśābhṛśakṛśatayā vaikakagateḥ

bhujebhyo vaitasyāḥ kṛtavasatirāptuṃ bhujagatiṃ
bhujaṅgānāṃ vrāto'vahaduragatāṃ mayayapi parām /
bhujaṅgeśaṃ caṇḍyāḥ satatamiha tad bhūṣayati māṃ
labhetāsmāt kasmānna hi maṇimayaṃ maulimucitam

mṛṇālyantaśchidrānadhigatavatīmāṃ bhujakalāṃ
sthitā hitvoṣmāṇaṃ jalajapadalīnā bahiriva /
sadā paṅkācchaṅkākulitahṛdayodgantumasahā
bhujāśleṣākāṅkṣairvirahibhirapīto virahitā

vijetuṃ pratyekaṃ tribhuvanamimaṃ māṃ ca karagāḥ
prajātāḥ kiṃ śākhā atanubaladā viṃśaviśikhāḥ /
bhujebhyo vedebhyo bahuguṇayutā vā yaduditā-
stataḥ parvasthānaṃ prakaṭamiha vicchittiviśadam

kathaṃ chāyā naitānuditakarajālena vidhunā
vilokyāpyā bhūyaḥ karajasitaraśmīnavikalān /
ime śākhābhyo yad vidhava uditā nyāyaya iha tat
saśākhācandrākhyaḥ kathamiva na vā nyāya uditaḥ

p. ८२) karānetānāptvā catura uditaḥ ṣoḍaśakalaḥ
kathaṃ na syāt samyak karajavapuṣā viṃśatikalaḥ /
caturbhiḥ pratyekaṃ kathamiva catasro na ca kalā-
ścatasro'yaṃ labdhvā sakala iha nityaṃ karavaraiḥ

pravālo bālo'syāstulayitumimān hastanṛpatī-
naśaktastarjanyāṃ patati sabhayo marmara iva /
pidhāyāsyaṃ dhūlyā tulanajanitāgo jalagate
pramārṣṭuṃ saṃśuṣyannayanaparipāke'pi kamalam

kṣaṇaṃ phullaṃ svena kṣaṇamukulitaṃ vā dalasamā-
kṛterudyacchākhājanitakarajābjaṃ vyatijalam /
mṛṇālībāhusthaṃ niviḍamṛdubhiḥ kaṇṭakagaṇaiḥ
sadā lakṣmīsthānaṃ kimapi śavalaṃ hastakamalam

bhujānāṃ rakṣāsu prathitavibhavānāṃ trijagato
vibhūṣāyai yuktaḥ sukaṭakatateḥ sāṅgada iha /
grahastasmānmudrā api samucitā marmaviṣaye
karaiḥ sphātiṃ yāyāt kathamaparathā śāsanakalā

kvacid dvau ṣaḍ vāṣṭau daśa ca caturo dvādaśa catu-
rdaśāpyaṣṭīrvāṣṭādaśavapuṣa etān bhujavarān /
kvaciccāpaṃ bāṇaṃ varamabhayamabjaṃ daraguṇau
sṛṇiṃ khaḍgaṃ kādyādyamapi dadhataḥ kānapi numaḥ

bhujānāmāśleṣaṃ kucayugamidaṃ paśyaduta kiṃ
mithaḥ śliṣṭaṃ sūryaṃ nayanaviṣayaṃ vordhvavadanam /
p. ८३) na yaccandropānte tyajati suṣamāṃ padmamukulaṃ
tataścandro'pyetad bhajati nu kimālepanadhiyā

valīsindhūstīrtvodarakhanilasannābhikuharā
mahālāvaṇyārthavrajasahajasīmāntamatulam /
smaro durgādurgaṃ svavaśamiva nītvā nihitavān
sthale saṃsvā[vā]dyādhomukhamurasi sadgomukhakucau

ayaṃ satyaṃ kaścit kucakamalarājo mukulito
dadhanmauliṃ yukto daśaśatadalaiścūcukamaṇim /
lasaccakrābhogaḥ śritaparamalakṣmīḥ samudito
yadantastasyāpi prapatati na sūtraṃ taduta kim

prasiddhaṃ vāksiddhiprabhavatarujaṃ śrīphalamiha
yathā tadvad devyā api kucaphalaṃ kiṃ na saphalam /
yadetannirgacchatpararasasamāsvādakatayā
parā vāṇīsiddhiḥ kacitakacitā bhāti kṛtinām

śravo'dhastād dṛṣṭvā calitalalitaṃ tāladalajaṃ
sphurattārākāraprasavamapi tāraṃ vikasitam /
phalābhyāṃ tālābhyāṃ kucayugatayā tāla urasa-
stale'vāpto nābhīsarasa upakaṇṭhe'pi saphalaḥ

samudgau sauvarṇāvuparivilasaccūcukamaṇī
kṛtau kenāpyetau saparicayanāḍindhamabhuvā /
viśeṣaṃ niḥśeṣaṃ lavaṇimamahārthaṃ smaravibho-
rvilāsotsāhasyādṛtasurabhimantrasya dayitum

p. ८४) kimapyetau śobhāvahamabhinavaṃ kokayugalaṃ
vilokyemaṃ mitraṃ dṛḍhamuditamutkṣiptavadanam /
śaśāṅkaṃ vā śaṅkāmukulitamapi prāpya surasaṃ
tato'bhyantarnāḍyā srutamabhimukhaṃ naiti viraham

tarītuṃ lāvaṇyāmbudhimatulasaundaryasurasaṃ
smaro līlākhelaḥ kucakalaśayugmaṃ nu dhṛtavān /
prabhācakrāvartādurasa uta muktāguṇamapi
dadhau niryāṇāya prasṛtamupakaṇṭhaṃ karagatam

budhaiḥ pārvatyeṣā varamabhihitā tadyata uraḥ-
sthale nānādhātūdbhavarasaviliptaṃ kucatayā /
idaṃ jātaṃ śṛṅgadvayamata ihaiṣā surasari-
llalantī kaṇṭhādho lasati sitamuktosralaharī

svakumbhābhyāmetau tulayitumaśaktā iva gajā
gajāsyenaivāsyāstanayamabhisandhāya caturāḥ /
kareṇāsevante stanajarasalobhasya miṣataḥ
svakīyena dyotatsitamaṇiyutau guptamaṇayaḥ

svakumbhau herambaḥ spṛśati nijahastena ca kucau
samatvaṃ kiṃ draṣṭuṃ punariha samāsphālayati tau /
svakumbhau dhūlyā vā malinayati tasmāt stanarasaṃ
pibatyetau bhūyaḥ surasarucirau kartumiva kim

hitaṃ mitreṇāsmai yadamṛtaruce dakṣiṇatayā
kṛtaṃ vāmenānena ca tadiha kiṃ pratyupakṛtam /
p. ८५) kucau candrasyānte savituriva yat kokasuhṛdau
na viśleṣaṃ yātaḥ kimapi vidhurāgātivimalau

yathā nābherviṣṇoḥ kamalamudabhūd bāhyaviṣaye
tathorasto jātaṃ kucakamalayugmaṃ na kimidam /
imāvevāntaḥsthau satatamanayoreva sumukhau
hiraṇyāṅkau svāyambhuvaśivakalāṃ yat kalayataḥ

idaṃ puṇyaṃ stanyaṃ paramamṛtarūpaṃ nanu rasā-
yanaṃ siddhaṃ svena prathitavibhavaṃ kiñcidamalam /
yadāsvādya skandaḥ sukṛtasukṛtaṃ nirjaracamūṃ
kumāraḥ so'dyāpi prabhavati vinetuṃ dhṛtanayaḥ

idaṃ stanyaṃ dhanyaḥ samadhigatavān vighnanṛpatiḥ
supuṇyānāṃ pākādahaha mṛtasañjīvanarasam /
kathaṃ dantīndrāsyavyatikṛtatanuḥ syādaparathā
vahan dhārāṃ mūrtāmiva vigatamṛtyū radamiṣāt

idaṃ puṇyaiḥ stanyaṃ yadi parilabheteha viralo
budhaḥ kaścinmātuḥ stanarasamapīhāparicitaḥ /
bhave bhūyo naiva svarasarucirāsvādya tadidaṃ
śivatvasyābhijño bhavati śiśurasyā api kaviḥ

sunābhyambhorāśistrivalisaridāsaṅgaruciro
viricyātmasthānaṃ bhṛśakṛśataraṃ madhyataṭavān /
kimāyātaḥ kṛtvādbhutakucasurūpaṃ vidhuramā-
padaṃ pūrṇaṃ draṣṭuṃ prakaṭitaparakṣīrasurasaḥ

p. ८६) kucāvetāvantaḥpuramabhinavaṃ me nanu mude
sphuṭaṃ kañcukyante pratigatinibandhāya yadasau /
suvarṇaśrīrāptāḥ samatiśayituṃ haṃsaninadaṃ
kucābhyāṃ kokābhyāṃ kanakamayakiṅkiṇya uta kim

imaṃ devacchandaṃ kucakalaśayoḥ prāpya madanaḥ
suduśceṣṭo yāto'pyamaravaratāṃ viśvavijayī /
tathaivaikāvalyā karakalitayā kālavaśago'-
pyanaṅgo'pyuttasthau sapadi madhumitro'dbhutaratiḥ

vidhāyāntardvīpāṃścatura udadhīnāmapi catu-
ṣṭayaṃ kiṃsvinnābhīvaliparimitaṃ bhāti yadiha /
idaṃpṛṣṭhe romṇāṃ tatiriyamananto muraripuḥ
sukhaṃ śete dṛṣṭvā svatanayabalaṃ śyāmasutanuḥ

sudhākuṇḍaṃ nābhīṃ kucaśikharato romavitati-
rbhujaṅgī kiṃ śītādhigatikalayā sadrasacitā /
avārūḍhā tasyā bhramagamanarekhāṅkitabhuvaḥ
kimetāḥ saṃvṛttā adha upagatā bhānti valayaḥ

idaṃnābhīkūpe trivalaya imā romasaguṇe
praṇālyaḥ kiṃ sajjastanakalaśayugme rasitayā /
svamārāmaṃ sektuṃ kathamaparathā rājati sadā
vasanto'ṅgaiḥ puṣpairvikasitatanuḥ kāmarataye

triveṇīmālokyāmbunidhirapi nābhirvalimayīṃ
samudyātuṃ velāṃ na sahata imāmantaviṣayām /
p. ८७) pariṣvaṅgāyotko'pi ca yadiha kaukṣeyadahano
yathaurvo jāgarti prabalagatihantāntaragatiḥ

caturṇāmabdhīnāṃ kimu samudayo nābhirucita-
ścatasro yad velā yugapadiha nābhyantavalayaḥ /
ato'mīṣāṃ dagdhuṃ bahirudakameko'kṣama iva
jvalatyantaḥ kukṣāvahaha vaḍavāvaktradahanaḥ

idaṃ pṛṣṭhaṃ pṛṣṭaṃ kimu tava na kenāpi tulanā
vadetyevaṃ pṛṣṭe sapadi parivṛttyātmavadanam /
sthitaṃ kiṃ vā spaṣṭasphaṭikaghaṭitādrīndraphalaka-
vrajaṃ bhūyobhūyo hasati suṣamāvīcikacitaiḥ

idaṃ saukṣmyaṃ vedirna khalu labhate smodaragataṃ
rasākrāntā bhūtā tata iva lasanmatsaratayā /
asambādhā godhābhavadiha ca mātuṃ yata ito
rasākrāntaṃ godhāvataramabhiyātā samapadam

caturvaktro dhātājani kimudarasthaṃ suṣamayā
susūkṣmatvaṃ samyak kimapi paricetuṃ matamatiḥ /
sahasrākṣaḥ so'pi prasabhamanimeṣo'marapati-
strinetro'haṃ bhāgyairapi lalitapañcānanapadaḥ

vicitrābhai ratnairupakalitayā kiṃnu paṭahā-
yitaṃ kāñcyā saṃdarśayitumudaraṃ spaṣṭamabhitaḥ /
anālokyaṃ kolāhalakalaravaiḥ saṃkalitayā
kimeṣā vā dolā madananṛpateḥ khelanamude

p. ८८) bhraman buddhyā siṃho'pyudaramupamātuṃ samuditaḥ
sakṛd harṣeṇāntaḥsvara upari labdhvā kathamapi /
agacchannāmno'pi prativinimayaṃ tat kavivaraiḥ
samāsenaivāyaṃ khalu mṛgapatitve'pyadhikṛtaḥ

idaṃ madhyaṃ dṛśyaṃ kathamapi na yat spaṣṭamabhita-
stato madhyādyākhyāprathitamiha cānyatra kalayā /
nimagnaṃ māstvetat paramabahirityeva raśanā-
guṇairbaddhvā nyastaṃ trivalinikaṭe vā saninadam

sahasraṃ kiṃ nāmnāṃ smarasurapaterbhūrirasanā
paṭhatyeṣāśrāntaṃ maṇibhirupabaddheha raśanā /
adhovaktrā tasmād raha iva na romāvaliriyaṃ
japatyetanmantraṃ kimu sapadi matkārmaṇakaram

idaṃ romṇāṃ rājiṃ kacatimirasabhyāṃ sadudare
parasthānāṃ dṛṣṭvā nayanarucipābhyāmapi nijam /
nitambasthaṃ bimbadvayamiha kṛtaṃ kiṃ nu tadadho
yato neyaṃ tatra prakaṭayitumīṣṭe prasṛtatām

ubhau bimbasthānau nayanarucipau vīkṣya parataḥ
śriyā gaṇḍasthānājiraracitasadvibhramatatau /
śirobimbasthaṃ kiṃ kacatama utānudrutamapi
nitambau sadbimbau svayamubhayato vyāpya vilasat

nirālambe mārge'niśamupari jāgradvratatayā
nitambau tāvetau samadhigatavān kiṃ nijarathe /
p. ८९) rathāṅge tīkṣṇāṃśuḥ kathamaparathā parvatabhuvo'-
pyatītāṅgaṃ dīrghāmalabhata padaṃ dakṣiṇadṛśam

nitambābhyāmasyāṃ vitatavitatābhyāṃ na kaṭakā-
yitaṃ madhyodgacchadvalisariti kiṃ parvatabhuvi /
narīnṛtyantyete samamiha sadā yadghanarucaḥ
śiraḥśṛṅgonnaddhā lalitagatayo bālapatayaḥ

nitambau tāvetau madanavijigīṣorna paṭahau
vidhātuṃ svāyattāmabhiyata imāṃ parvatabhuvam /
yadagre mīnāṅkau nayanayugalaṃ sindhurakaṭau
kucau sorū jaṅghe yadanu ca tataṃ gomukhayugam

nitambau kiṃ nābhīsarasi valinālyantaragatau
sarasvatyāḥ kuṇḍe iva nahi nipāne'sphuṭarasam /
yataḥ pāyaṃ pāyaṃ srutamabhimukhaṃ pādapayugaṃ
pathibhyāmūrubhyāṃ nakhakusumaśākhābhiruditam

tricakrāt kandarpastadatulanitambadvayakṛtī
vitīryaikaṃ pitre kimu na nidideśātalapadam /
svayaṃ svarbhūsthānaṃ vyadhita khalu viṣṇuḥ smara iha
smaro viṣṇustattacchrutirapi sutātmaikya ṛtagīḥ

imau rambhādarpaṃ pariharata ūrū sma kimato
nagatvaṃ sāvāptā padatalavimagnātituhinā /
p. ९०) niśamyaitad dūrādapi tulitatannāmakalayā
surīṇāṃ sā tvanyā hviya iva suyakṣādhipatitā

karaṃ svaṃ prodyuktaṃ tulayitumime vāraṇadhiyā
karīndrāṇāmūrū vraja iha muhuścālayati kim /
tadādyeṣa khyātaḥ samajani sadā vāraṇatayā
tadāgaḥ saṃśuddhaṃ racayati punaḥ kuṇḍalanayā

tulānāpterūrvorvaramajani mocā vinimayā-
kṛtirmuñcatyeṣāpyahaha dalayūthaṃ navaparam /
nitambau jānubhyāmapi sukaṭakau maṇḍalitayā
vilokyādhāryasyā na kaṭakayugaṃ ratnakhacitam

iyaṃ jaṅghānaṅgāmaraparapadārohaṇavidhau
sthitā niḥśreṇī kiṃ prathita iha jaṅghālakatayā /
tataḥ kandarpo'yaṃ satataratirāḍ viśvavijayī
na jaṅghe yaṣṭī vā ratiratipayordhāraṇavidhau

ayaṃ cāturmukhyaṃ prakaṭayati gulpho na kimidaṃ
śrutirbhāvaṃ samyag vadati yadasattve sata iva /
pade kiṃciddhatte kamalamapi yad viṣṭarakalāṃ
tadasmin bhāratyudgama upari haṃsīgatiradhaḥ

sthitān gulphānetān nibhṛtanibhṛtaṃ nū purabhavo
dhvanirmandro mandraḥ prakaṭayitumāṭopavikaṭaḥ /
p. ९१) tato'pyete lakṣyāḥ kathamapi na yat saṅkarakalā
na cāturyaṃ teṣāṃ prathitamiha jaṅghālakamataḥ

imau pādāvādāvadhṛta nijamūrdhnā śatadhṛtiḥ
sa govindaḥ saṃvāhayati karamardena giriśaḥ /
sadā paśyan mṛtyuṃ jayati ca maheśaḥ sma bhajate
sadāśambhurbhūyo niyatanijaśaktyekarasikaḥ

imau pādau padmaṃ kathamupamimīte samagatī
nikhātāntaḥśalyaṃ viṣamapadagaṃ rāgi rajasā /
sapakṣāṇāṃ yuktaṃ bhramarapatatāṃ vibhramahataṃ
guṇākrāntaṃ bhaktiṃ bhajati tadidaṃ maitryakalayā

idaṃ yānaṃ haṃsaḥ sa na yadanuyātuṃ kṣama imā-
vatastāvevāyaṃ bhajati satataṃ haṃsakatayā /
sukhī labdhvā samyag vinayamiha tanmānasikatāṃ
gataḥ khyātaṃ pakṣaprabhavavimalatvaṃ śrayati ca

dinasthāyayāraktya tadapi mṛdutādūrarahitaṃ
na jāgrat snigdhatvaṃ tadapi nagaruddhaṃ na karaṇam /
svaśākhānāṃ caitadyadi bhavati sarvasvamiha tat
pravāle prāvālyaṃ padanugataye nādhikalitam

suvarṇāḍhyaṃ padmaṃ kimu taduditaṃ mānasarasā-
danuprāptuṃ patrairapi gatamimau magnacaraṇam /
atītau sauvarṇyādapi janitamanmānasarasau
calatpatrākārau dhṛtajalakalatvaṃ na caraṇau

p. ९२) na pādeśāvetau nayanakarapaspardhanavidhā-
vidheyāvādatto nakharadaśarājīmanukṛtau /
gatāṃ pārṣṇī taddvādaśavidhakalāṃ tannayanagā-
vubhau tau paśyantāvadha upari luptābhigamanau

diśāṃ paṅktāvaṅghrī sakalamabhinīrājanadhiyā
svayaṃ rājyaṃ dhatto nakharasudaśatvaṃ na kimimau /
ato diṅnāthāste hatanṛpatitāḥ saṃyatakarāḥ
svasāmrājyāvetāviha na na namanti pratipadam

padādhīśāvetau yadata iha pārṣṇī anugatau
nakhaiḥ śākhāgreṣu sthitirupanibaddhāpi daśabhiḥ /
mahārājaiḥ svenākramamapi dalānāṃ vitanuto
na vā pratyagrāṇāmaruṇataruṇau nirbharamimau

nakhāgrairādeśaṃ daśadigadhipānāṃ vitanutaḥ
pratisvaṃ sanmudrāvadhikṛtiṣu bhūyaḥ smṛtiṣu ca /
suparvābhiprakhyau vijitakamaleśau na caraṇā-
vanuprāptā bālāstadapi sumanastvādhikalitāḥ

bhajan pādyaiḥ pādau bhajati paramaṃ tannijapadaṃ
punargandhairgandhaṃ bhavajanitamantaṃ nayati ca /
anarghaḥ syādarghyairjagati sumanobhiḥ sumanasāṃ
manāṃsyāvarjeta prakṛtisumanastvena mahitaḥ

smāraṃ smāraṃ nānyacetā upāse kāraṃ kāraṃ pūjayāmyeṣa sākṣāt /
sāraṃ sāraṃ vāhayāmi prabhuḥ san vāraṃ vāraṃ pādanāthau namāmi

p. ९३) yā bhavyavargasya mayā gṛhītā tulā pratīkairatulaikaleśaiḥ /
khyātasya kaiścitkila hānaye'pi tatprārthitenātra na sā dayaiva

āviṣṭabhyāvayavakalanāmekataḥ svāṃ kathañcit
niḥsaṃbhāvyāṃ parata ucitāṃ kartumeṣā vibhāvya /
sandhāyaināmapi paranijairmāmakaiḥ satpratīkai-
rekaiḥ sargaṃ mudamupagatā svaṃ kṛtārthaṃ cakāra

kvacicchyāmāṃ śvetāṃ kvacidaruṇabhāṃ kvāpi haritaṃ
kvacitpītāṃ kvāpi prakṛtabahuvarṇāṃ kvacana tām /
kvacitsaumyākārāṃ kvacidapi sughorāṃ ruciruciṃ
mahāśaktiṃ kāñcit satatamanuraktā abhinumaḥ

svasvātantryaparānubhūtikalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula iti prathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
saccitpūrvapadaprakṛṣṭagatibhāgānandakandalyanū-
ddhāre tasya kṛtau vilāsa udite bhaktisturīyāgamat

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryaśrīsāhibakaulaviracite nāmavilāse caturthī
bhaktiḥ

pañcamī bhaktiḥ
tatprasādamadhigatya bhaktitaḥ staumi tāmanumuhurmaheśvarīm /
nāmabhiḥ kṛtasahasrasaṃkhyayā divyarūpamanuyāyibhirnijaiḥ

brahmalokaviṣayā sarasvatī tāni tāni racayatyanargalam /
darśanāni nijadarśanepsayā dṛṣṭidṛśyaviṣayaikyabhāñji sā

saiva viṣṇubhuvi vaiṣṇavī parā citraratnagaṇabhūṣaṇāmbarā /
mohayatyamaravaryatadripūnindireti viditātmavibhramaiḥ

nākagā maghavadādipālikā bālikāpi satataṃ sanātanī /
daityamūṣabhayakṛd biḍālikā lālikendrapadavīmupendrataḥ

tāmuṣarbudhapure'pi tajjanā lokakīlapariśīlitākṛtim /
devanāthamukhatṛptikāraṇaṃ ke'pi hanta rucimityupāsate

tāmimāṃ saniyamairyamairbhajan dharmarāḍapi niyāmayatyadaḥ /
astaśaṅkarasamastadurbhayo durnayena na jitaḥ sadorjitaḥ

īśvarīṃ trijagataḥ svarakṣikāṃ sarvadevakṛtavairaśaṅkitaḥ /
rakṣasāṃ gaṇa udāravibhramāṃ sevate'pi satataṃ saparyayā

p. ९५) sattvatattvavidito vinetṛtāṃ netravānapi jaḍādhipaḥ śivām /
bhūṣayatyatularatnarāśibhiḥ saṃskṛtairnavanavai raseśvarīm

prāṇināṃ satatajīvasākṣiṇīṃ prāṇaśaktimudayatsadāgatiḥ /
vāhayatyamalagandhavāhanastāṃ sa ko'pi nijasiṃhavāhane

yakṣiṇīprabhumadhīnarūpiṇīṃ yakṣarāḍapi nidhīśvaraḥ śivām /
rājarājapadavīmapi śritastarpayatyanidhanaṃ dhanārpaṇaiḥ

kālakāmadamanakṣamairapi bhairavaistripurabhairavīravaiḥ /
toṣyate sanigamāgamāgamaiḥ saiva kāpi kṛtakṛtyatāṃ gataiḥ

tāṃ kumārajananīṃ kumārikāṃ saṃsmaran nijakumārarūpabhṛt /
devadevapṛtanāṃ nayannayaṃ kiṃ kumārayati naiva ṣaṇmukhaḥ

pūrvadevanivaho'pi tāmimāṃ nirviśeṣaviṣayasthitiḥ smaran /
kāmyarūpaparicāyako'karot kauśikaṃ hatapadaṃ na kauśikam

tāṃ samādhiṣu hatāsamādhayaḥ sannidhāviva vilokayantyaho /
luptalokakavilokalokadhīvibhramāḥ sanakamukhyayoginaḥ

martyamatra mṛtajīvanādyayā vidyayāmarakalāmapi kṣamau /
netumastakalikālakalpanāmaśvinau praṇamato raseśvarīm

viśvato'pi viniveśya saṃvidaṃ viśvanāthadayitāpadorhṛtām /
viśvanāmakadivaukaso gatā viśvatoṣamadhiviśvapūjitāḥ

vāsavena vasunāpi vāsite maulivāsimaṇikāntivāsanaiḥ /
vāsayanti vasanairadaḥpade cetasīha vasavo'pyavāsane

p. ९६) grāmamadhyamupanīya mūrcchitaiḥ sasvarairamaragāthakairiyam /
gīyate tadapadānasuprathairnāmabhiḥ pratipadaṃ kṛtārcanaiḥ

tāṃ vidanti paravidyayādyayā hṛdyayā sahajayānavadyayā /
sadya eva citagadyapadyayā taddharā rahitajāḍyavedanāḥ

vādanādamanu gītamapyanu rāgasāgaranirargalottaram /
ādṛtā gatigataṃ tridhā layaṃ toṣayantyamaranartakā imām

sādhyasiddhakalanātigāminīṃ rādhayat paramaśambhukāminīm /
sādhyayūthamabhisādhayatyadovedanāya hṛdaye susaṃvidam

siddhiyūthaparicāyacañcuraḥ siddhyasiddhyatigasiddhisādhinīm /
siddhasaṅgha upadhāvituṃ vidaṃ tāmimāṃ prayatate samādhiṣu

apsarobhiraniśaṃ rasāpsaromūrtibhirlalitalāsyanarmabhiḥ /
hāvabhāvacaturābhirīśvarī toṣyate'pi rasarājarājitā

guhyaguhyaviṣayāṃ viśeṣaṇairgūhitaprakṛtacintanādṛtām /
guhyakā api nigūhayanti tāṃ hṛdguhāgahanagehakoṭare

yakṣakardamavilepanādiva kālikāmakhilakālakālikām /
yakṣakāḥ sakalarakṣikāmimāṃ rakṣayanti hṛdaye sadā smṛteḥ

bhūtabhūtivibhavāṃ bhavābhavāṃ bhūtabhavyabhavadudbhidābhidam /
bhūtanāyakavibhūtimīśvarīṃ bhūtayūthamiha bhāvayatyamūm

bodhatarjitajagatpiśācikāṃ yācamānajanayācanāpahām /
añcayanti vicite piśācakrāstāṃ svacetasi citaṃ kathañcana

p. ९७) nirguṇāṃ guṇagaṇairalaṅkṛtāṃ gauṇatātigagaṇādhipā gaṇāḥ /
gauṇatatparakṛtaprathāyutaistāṃ sadaiva gaṇayanti nāmabhiḥ

tāṃ dhruveṇa paricintayan dhruvāṃ sudhruve pathi gato'pi nirdravaḥ /
nirdhruvaṃ jagadidaṃ vilokayan kiṃ dhruvatvamagamanna sa dhruvaḥ

sāmabhirvimalanāmanāmitairvāmakāmadamanāḥ svakāmadām /
kāmyadhāmagamanāḥ samāgamāṃ rāmayanti munayo'pi sapta tām

nigrahe'pi jagatāmanugrahe tāṃ gṛhītavihitagrahā grahāḥ /
vigrahe pathi cidātmavigrahāṃ grāhayanti ca navaṃ navaṃ navam

tāṃ śanaiścara imāṃ śanaiḥ śanairdūṣaṇena vikalaiḥ subhūṣaṇaiḥ /
darśanairabhicinoti cetasā prāptalokaparalokadarśanaiḥ

pūrvadevaparivañcanāñcitaśāstranistrapitadevanāyakaḥ /
gauravaṃ guruṣu gūrayan gurustāṃ gṛṇāti trijagadguruṃ gurum

maṅgalo galitagālyamaṅgalo maṅgale prathamapūjyatāmitaḥ /
pūjayatyuditasarvamaṅgalāmaṅgalagnaśivasarvamaṅgalām

bhāskaraśca nijalokabhāsito bhāsitākhilajagattrayīṃ śivām /
bhāsayan mukuṭabhāsibhiḥ pade ratnarāśibhirimāṃ bhajatyaram

kāvyakauśalakalākṛdekalaḥ śrautamārgaparidhānacāturīm /
āśritaḥ paramaśaktisaktadhīstāṃ kaviśca kavayatyanargalam

saumya eva guṇato'pi sarvadā na grahā iva śubhādi bhāvayan /
nirṇayena sa budho'ta udbudhāṃ saumya īśvaritamāṃ bhajatyalam

p. ९८) candramā avirataṃ sudhābhṛtāṃ candrikāṃ pathi pathi prasārayan /
arcati prabhumudāravibhramāmutpalaiḥ svayamimāṃ vikāsitaiḥ

tigmabhānuhimabhānutarjano varjitānyabhapatikramārjanaḥ /
svargabhānurapi pucchamūrcchito vyāptabhānumiha bhāvayatyamūm

kumbhasambhavamuniḥ sudakṣiṇo dakṣiṇāṃ diśamupāśritaḥ sthiram /
dakṣamanyudamanīmaṇīyasā cetasā smarati bodhadakṣiṇām

puṇyakarmacitanāmadhāmabhiḥ sadguṇaiḥ surabhimeva nirguṇām /
antarikṣagajanā namanti tāṃ saṃjñayā surabhilokamukhyayā

vāyuvegagatayo'pi khecarāḥ svasvabhāvaparibhāvukāmimām /
bījayanti nijapakṣasañcayaiḥ khecareśvaritamāṃ sucāmaraiḥ

mānavāśca bhuvi sattvamānino mānanīyamahasaṃ manīṣiṇaḥ /
tāṃ namanti pṛthagāttamānadāṃ kutra kutra ca nijeṣṭadevatām

bhūdhṛtatvaviditāśca bhūtale śeṣamukhyajanatā janeśvarīm /
saṃgṛṇanti vinimeṣadarśanāḥ śeṣaśeṣaviṣayāṃ viśeṣaṇaiḥ

itthamatra parameśvarīmimāṃ prāṇinaḥ paramabhaktisaktayaḥ /
pūjayanti japahomatarpaṇairbhūritantravihitairhitaistataiḥ

stotrarājamimamākalayaya sā lokalakṣaṇavilakṣaṇaṃ mayā /
spaṣṭamāśu vihitaṃ gurukramādāviveśa kila māṃ mudaṃ gatā

tatprabhṛtyanavamaṃ kṣamaṃ samaṃ prāptamīśvaratarāspadaṃ mayā /
yena kartumapi hartumanyathā kartumetadakhilaṃ kṣamo'smyaho

so'hamasmyaṇuraṇīyasāṃ mahāñjyāyasāmapi garīyasāṃ guruḥ /
prāṇato'pi ca laghuḥ sthavīyasāṃ susthiraḥ sakalakāmyakāmadaḥ

p. ९९) īśitāsmi vaśitābhyalaṅkṛtaḥ prāptagamyapadadānadakṣiṇaḥ /
sarvamātmakalayā vibhāvayan bhāvameṣa bhava udbhavābhavaḥ

saccidadvayasukhormidharmavānūrmimuktamahimā svatantrayā /
etayonmiṣitasammukhīnayā tattadabhyaracayaṃ carācaram

bindumāvirupakṛtya bījataḥ saṅgamayaya tadidaṃ punardvayam /
rekhayākhilapuṭatrisaṃjñayā varṇaśabdapadavākyatā tataḥ

tatsamūhamadhikṛtya susmṛtaṃ tāni tānyaracayaṃ sudarśanaḥ /
darśanāni hatadṛśyadṛktayā śabdasarga iti nirmito mayā

unmimeṣa paraśaktirāditastatsadāśiva itaḥ svavidyayā /
īśvaratvamagamat tridhādyutiṃ tatsvaśaktivivṛtaṃ trikṛtyakṛt

māyayā niyatikālarāgitātatkalākalitayāpi vidyayā /
kañcukairiva vṛtaḥ sa pauruṣīmāgataḥ prakṛtimutkṛtāṃ guṇaiḥ

khyāta eṣa kila jīvasaṃjñayā cittabuddhihṛdahaṃkṛtaiḥ kriyāḥ /
āntarīrviracayan bahistathā śabditādiguṇibhirdaśendriyaiḥ

tadguṇebhya udabhūd vibhūtaye pañcabhūtakalanā tato jagat /
ākarā api jarāyumaulayastatra bhānti pṛthagīśvarecchayā

taccaturdaśavidhaṃ caturdaśairāvṛtaṃ bhuvanarāśibhiḥ pṛthak /
bhūtayūthamabhibhāti bhāsito'pyarthasarga iti śaktito mayā

tāmimāṃ samavalambya nirmitaṃ viśvamitthamatigahvaraṃ mayā /
vedmi tāṃ sakalakāraṇaṃ śivāṃ pūjayāmi ca japāmi bhāvayan

p. १००) nandikeśvara parāparāmimāṃ śaktimeva madanugrahāspadam /
ākhyayācitasahasrasaṃkhyayā stotratāṃ gamitayābhinaumi tām

ityudīrya virataṃ maheśvaraṃ taṃ carācaraguruṃ vibhuṃ punaḥ /
sa praṇamya śirasā kṛtāñjalirnandikeśvara uvāca vākpatiḥ

devadeva parameśa śaṅkara lokanātha bhagavan namo'stu te /
dāsadāsapadavīṃ gate mayi saṃprasīda bhavadekasaṃśraye

no vidherna nṛharerharerna vā netarasya ca kadāpi kutracit /
ādṛto'smi śaraṇaṃ tvadekakaprītibhaktiriti dhārṣṭyamārabhe

kṣamyatāmidamudīryatāṃ ca tatstotrametadamareśadurlabham /
nādya yāvadadhikāmitaṃ mayā nārthanādiraphalatvamarhati

yadyapi prabhurahasyamadbhutaṃ śrotumicchati mano hi māmakam /
yadyavācyamapi tattathāpi me vācyameva dayayā dayāśrayaiḥ

ced vadanti vibhavo na guhyatāṃ yātametadapi tat kva yāmyaho /
janma yāvadabhirādhayañchivaṃ rādhanā hi parasiddhisādhanī

vāditā guruvarairmaheśvarairnārhatīti yadi nītirastyapi /
tāṃ carettadapi tattvamapyanu hyanyathā bhavati nirṇayaḥ kutaḥ

tad vidhāya karuṇāmanuttarāṃ preṣyabhāvamapi me vicintya tam /
svāmitāmapi nijāṃ staveśvaraṃ vaktumarhasi vibho prabhāviṇam

bhairavaṃ vapuravekṣya te'pyaho praśna eṣa viṣaye pare muhuḥ /
yadvidhīyata idaṃ na yujyate hyuttamāya vijayo mṛtiḥ same

prāgapi pratimuhuḥ prabhusmṛterutkamāsa[sta] mama tatra mānasam /
adya tu śrutamahānubhāvato bhūya eva paritaḥ samunmiṣat

p. १०१) yat kumāragaṇapādimairapi na śrutaṃ suravaraistadeva cet /
procyate mayi mama prasiddhatāṃ yāti bhaktirapi te dayā tadā

kevalaṃ na mayi te dayāpyasau kintu bhaktajanatāmapi prati /
tvanmukhodgatamimaṃ vicintya yat ko na nauti navarājamadbhutam

vedyate hi vibhucittamapyamuṃ netumudgatamiha prasiddhatām /
adya yāvadapi yanna vānyathā pṛṣṭamadya tu kathaṃ na pṛcchyatām

itthametadakhilaṃ vivicyatāṃ procyatāṃ ca navarāḍanuttaraḥ /
yanna deyamapi tad dayādhanairdīyate kimu na pādasevine

itthamasya vacanaiḥ prabhuprabhurnirvṛtaḥ savinayairnayasthiraiḥ /
yogyatāmapi vivicya sacchrutau smāha kiṃ na sulabhaṃ sadāśrayāt

nandikeśvara purāpyabhūd bhavān dvārago rahasi dṛṣṭadiṣṭavān /
tatphalaṃ pariṇataṃ tvidaṃ matiryad viśeṣaviṣaye'nuyoginī

nānuyoktumabhavan kṣamāḥ pare ke'pyadaḥ stavavaraṃ varasthiram /
kairapīdamanuyuktamīritaṃ no mayāpi samayaprathāvidā

tvaṃ tu kevalamananyasaṃśrayastyaktasarvakalanaśca māṃ prati /
janma yāvadadhikādhikaṃ bhajan pātratāmata ito'si tacchrutau

pūrvameva tapasā'smi toṣito divyavarṣasukṛtena bhūyasā /
tatphalaṃ hi tava hastagaṃ yato dvārago'si satataṃ rahasyapi

īhate na kataraḥ paraḥ surastatpadaṃ tvayi hi yatparaṃ sthiram /
kaḥ śive prayatate na vā nije kasya cittavidhireti pūrṇatām

tatpadasthitiphalaṃ tvidaṃ tava paprathe yadanuyogamācaraḥ /
kutracit susamaye'tra me'pi yad vāci ghūrṇitamaterivādaraḥ

p. १०२) satyameva niyato'si matpriyaḥ sarvato'pi paripṛṣṭa eva yat /
mattavatparamaraṃ staveśvaraṃ svātiguhyamapi bāhyamācaram

adya yāvadabhavo bahirbhave kevalaṃ rahasi me'dhikāravān /
adya tu śrutamahānubhāvavāgāntare'pi parame'si ko'pyaho

yātyatīva vivṛtaṃ mayā hyadaḥ stotramatra kimu na prasiddhatām /
tatra vṛttamapi te sadāhvayaṃ ko na nauti sakalopakārakam

nandikeśvara taditthamudgataṃ stotrarājamimamadbhutaṃ śṛṇu /
taṃ niśamya tadanugrahārthiṣu tvaṃ tathā prathaya mad yathādhyagāḥ

stotrarāḍayamanuttarottaro nāmabhirdaśaśataiḥ sukāmadaḥ /
smārya eṣa parijapya eṣa vā pāṭhya eṣa havanīya eṣa ca

dhyānapāṭhajapahomatarpaṇaiḥ so'sya siddhinivaho na dūrataḥ /
durgayogapadavīṃ parāmapi yaḥ prayāturapi labdhisaṃśaye

yatprayātakalanaḥ svamīśvaraṃ prākṛto'pyavamatānyasaṃkathaḥ /
manyate dvividha eṣa so'dhyayādasya bhoganivahaḥ kiyāniva

kintu yadgata ito nivartate naiva bhūya iha vāsti yanmayaḥ /
sāpi mokṣavivṛtiḥ suharṣabhūradhyayādikavaśā'vaśā bhavet

vidhāya śuddhiṃ trividhāṃ pratiṣṭhāmapi prayuktottamajīvaghoṣaḥ /
nyāsaikyabhūṣaḥ smṛtimāṃstrikālaṃ paṭhedimaṃ pratyayataḥ prage vā

etatstotraṃ śrutimadhigataṃ smāryarūpaṃ smṛtīnāṃ
dṛṣṭīnāṃ ca prathamaviṣayaṃ jyotiṣāṃ jyotirekam /
sāhityānāṃ gatamatirasoddhāratāmādiśakteḥ
pūjaṃ pūjaṃ praṇamati na kaḥ sārasarvasvabhūtam

p. १०३) svasvātantryaparānubhūtikalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula iti prathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
tatkāvye śivaśaktipūrvakavilāsānūddhṛte saṃbhṛte
śaktyaṅkena vilāsanāmni mahitā bhaktirgatā pañcamī

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryaśrīsāhibakaulānandanāthaviracite
nāmavilāse pañcamī bhaktiḥ

ṣaṣṭhī bhaktiḥ
stotreśe'smin munirahamahantāparāmarśahetu-
śchando'nuṣṭup kathitamakathā devatā sādiśaktiḥ /
nānāsiddhau bhavati viniyogaścaturdhā prasiddhe
puṃbhāve vā smṛtijapahutādhyetṛtātarpaṇeṣu

śambhuścakre yāni nāmāni devadevyāḥ spaṣṭaṃ pūrvamuddeśapūrvam /
sāhibkaulastāni bhaktyekavaśyo vṛttairarthaṃ lakṣayadbhirbabandha

viṣṇumāyābhidhe siddhasarasvatyapi varṇite /
paryāyeṇeha ṣaṣṭhyā ca taruṇākhyopapāditā

kvāpi kvāpyanyanāmāni vigrahāntaritāni ca /
varṇitāni na dūṣyāṇi tānyudbhāvanayā svayam

nirābhāso'pyādāvahamiti samābhāsya vividhaiḥ
svaśaṅkāṅkairbhāvaṃ svamiva malinairyojayati yaḥ /
pratīpaṃ prajñānātpunarapi tamevādbhutamayaṃ
smaratyekaṃ sadyaḥ kimapi ca cidātmaiṣa jayati

p. १०५) niścetyāpi vicetyabhāvakalanābhāsasvarūpeva yā
yaikāpyeva mateṣu bhūriṣu paraṃ nānākhyayā śrūyate /
yā janmādividhau vibhurvimalabhā asyātmatantrā parā
saiṣā kācidakhaṇḍaharṣavibhavā cit sphūrjatāt svatviṣā

paramatulamanantaṃ bodhayatyātmabhāvaṃ
viracayati ca sadyo mṛtyucintāpahāram /
rasayati rasarājaṃ sarvataḥ pūrṇapūrṇaṃ
mama matiratha caivaṃ śaktināmnāṃ vilāsaḥ

śṛṅgārī svamatau hasañ janagatiṃ bhakteṣu kāruṇyavān
vīro'haṅkṛtipātane bhramatatau raudro manaḥkarmaṇām /
bhīterheturasajjugupsanaparaḥ sarvaikyalīlādbhutaḥ
sāhibkaularaseśvaro vijayate śāntātmatābhāsvaraḥ

anapihitabhāvabodhāṃ nānākāmādhikāmitāṃ vibudhaiḥ /
abhinavarasarājīṃ tāṃ parādividyeśvarīṃ vande

mahāvidyā

parā yā cidrūpā sphuritavibhavāntaḥ smṛtavatī
bahu syāmityekā tadanu tanute tatsamamidam /
vicitraṃ śuddhādhvaprabhṛtimativiśrāmamabhidā
mahāvidyā'nādyā viśadasukhade yacchatu pade

jaganmātā

prasūte hūtena pratiniyatarūpeṇa ca parā
nirūpyaṃ cidrūpā jagadagamayaṃ niṣparicayam /
p. १०६) prapañcaṃ yā svacchā muhuriha gṛṇantaṃ jhagiti māṃ
jaganmātā pātājjagadaghanipātād bhagavatī

mahālakṣmīḥ

sa bhikṣutvaṃ dikṣu śrayati nahi yatsaṃśrayavaśāt
praśāstā daityānāṃ patirapi ca patyurbhavati yā /
hṛdi sthityā nityaṃ viracayatu daurgatyamabhito
mahālakṣmīḥ sā no lalitaphalitā durgatitateḥ

śivapriyā

yadāsakto naktandinaminapadaṃ tatsuvipadaṃ
viditvā dattvāḍhyaṃ sa śiva itarebhyaḥ svayamalam /
śmaśāne niḥśūnye vasati ca paraṃ nandati śiva-
priyā dhyeyā deyāt sahajanijabhaktiśriyamiyam

viṣṇumāyā

vinirmāya sphāyatsahajanijatantratvavibhavā-
daho mohaṃ dhatte svayamapi yayedaṃ śritagatiḥ /
sa viṣṇuścāpyātmā vitatamitamātṛbhramamayā-
jjanaṃ viṣṇormāyā paramaramapāyādavatu sā

śubhā

śubhatvaṃ duḥśobhe bhavati ca bhave mohavibhave
yadīyād durdhyeyādapi parakṛpāpātasulabhāt /
p. १०७) viśokādālokāt prathitavitatālaukikadhiyāṃ
śubhā śubhraṃ vibhraṃśitakalimalaṃ śaṃ vitaratāt

śāntā

nitāntaṃ duḥśānto bhajati vijitaścittaturago
yadāśrityā hitvā bhramamimamamībhiḥ sukṛtibhiḥ /
nivṛttiṃ duvṛttaḥ sakalamaladāyāḥ svadayayā
sthitiṃ śāntā dattāṃ satatamamitā sātmani samām

siddhā

prakāśyaikyāt siddhiṃ ghaṭayati cidātmā ghaṭayituṃ
na tatsvenāsiddhaḥ kathamatha jaḍo yatra paritaḥ /
vikalpairyā naddhā kathamapi na naddhāpi bhavati
prasiddhā siddhā sā nirupadhi susiddhiṃ vitaratāt

siddhasarasvatī

guroḥ śikṣābhikṣāṃ vadanasadanācchāstramapi yā
vinā śiṣyatvaṃ vā samudayata ānandalaharī /
samiddhā siddhaiḥ sā viditagaditā nityamiha ta-
tsarasvatyambā māṃ rasayatu rasajñaiḥ surasitā

kṣamā

yadālambād bādhā bhavati na sadā durjanabhuja-
ṅgamāt kṣāmā spardhā bhavati ca nibaddhā matihataiḥ /
satāṃ bhātā samyag hṛdayadivi sadbodhaviśadā
kṣamā kāmaṃ sā māmavatu paśuparṣatparigateḥ

p. १०८) kāntiḥ

anaṅgaḥ sadbhaṅgaiḥ kusumasamayāmātyamabalā-
balo'pīpsuḥ puṣpaiḥ pratihitamahāstro ratirataḥ /
yadāsaṅgād gaṅgādharamapi parikṣobhamanayat
svakāntiṃ sā kāntirvitaratu jaganmohaviṣayām

prabhā

yadālokāt stokādapi sapadi jantoḥ padi padi
paraṃ yasmin kasminnapi bhavati hāheti mukhagam /
yayā muktaṃ yuktaṃ racayati ruciṃ naiva kimapi
prabhā sābhāmābhāsayatu kutukāt kāmapi samām

jyotsnā

yayā glaurapyānandayati nikhilaṃ lokamudito
vipattāpaṃ hitvā śrayati ca yataḥ śītalasukham /
janaḥ sā nastrāṇaṃ pratikṛtimatītākṛtimatāṃ
bhava jyotsnā kṛtsnā timirasamare durgatikare

pārvatī

samakṣaṃ dakṣeṇānavasaramavajñāpitatayā-
vatāraṃ yā tāraṃ girivaranikāyaye kṛtavatī /
susūtraṃ tadgotraṃ samanayadanantāṃ prathitatāṃ
kṛpāṃ pārvatyeṣā diśatu sudaśāvāptisaphalām

p. १०९) sarvamaṅgalā

vibhānāt satpadaprāptyai yaddhyānānmaṅgalaṃ param /
bhavet sarvatra sā jīyād bhavānī sarvamaṅgalā

hiṅgulā

niṣaṇṇā ṣaṇṇāmapyupari kaṭakānāmaghavatā-
magamyā yā kāmyā śubhavibhavasāraikyaviduṣām /
śubhāṅgī niḥsaṅgīkṛtanijapadā kāpi kila hi-
ṅgulā bālā kālāntakahitatamā māmavatu sā

caṇḍikā *

sunāṭyoddordaṇḍatruṭitaviyadāsaṃskhaladuḍu-
sphuratpuṣpaiḥ kīrṇeva suravarapūgairagasukhaiḥ /
surārīṇāṃ hatyā samarasamaye sā sapadi ca-
ṇḍikā caṇḍā vadhyādapadavipadaṃ durgadapadām

dāntā

kṛpākrānto dānto bhavati bhavabhogādatihatāt
parasyā yasyā duṣkapaṭaghaṭanīyādrasarasāt /
p. ११०) sudustyājyāccāpi prathayatu pare dhāmani manaḥ-
suviśrāntiṃ dāntā kṛtakṛtakaharṣāvṛtihatiḥ

padmā

svapuṇyānāṃ pākāt kamalamamalaṃ yā kṛtavatī
yaterbhītivyājānna bhajati tadādyasthiratayā /
jagatsūcyaṃ vācyaṃ saśamasuṣamaṃ hṛtkamalajaṃ
padaṃ padmā padmodbhavamukhanutā sā racayatām

lakṣmīḥ

yadālambāt saṃbhāṣaṇamapi jano doṣaguṇibhi-
rnaraiḥ sākaṃ pākaṃ natanu manute satkṛtitateḥ /
sadāhlādāmṛddhiṃ racayatu śuciṃ sā navanavāṃ
parā lakṣmīrhārākalitakucabhārālasagatiḥ

haripriyā

kriyāḥ kṛtvāpi yaiścittaṃ jitaṃ nāptaṃ hitaṃ ca te /
haripriyādayāpūrṇakaṭākṣānīkṣitāḥ kila

tripurā

tripureti śivāṃ dhyāyan yadasmyānandaghūrṇitaḥ /
tripureśvaratāṃ jāne tanmatto nātiricyate

nandinī

yaddayādhigatasundarendirānandito hasati vā purandaram /
naikakaṣṭakṛtamandiraṃ divi nandinīti gaditaikyavardhinī

p. १११) nandā

nānandaṃ nandanodyānavihāre manute'tanu /
nandābhaktisudhāsiktacittaḥ kṛttapunarbhavaḥ

sunandā

nandanādyātmabhāvena khinnaḥ kṣaṇavināśinā /
sunandetyabhinandya tvāṃ bhūto'smi vigatajvaraḥ

suravanditā

surāṃ hṛtvāsurāñ jitvā vipañcīsvaranādinī /
surān yā nandayāmāsa saiva tvaṃ suravanditā

yajñavidyā

dhyāyaṃstāṃ yajñavidyeti cidagnāvindriyāhutīḥ /
yajati prāṇayajñādyaiḥ ko'pi naipuṇyapuṇyabhāk

mahāmāyā

eko'pi yāmadhiṣṭhāya sākṣī traiśvaryalīlayā /
sṛṣṭyādi racayatyeṣā mahāmāyeti gīyate

vedamātā

oṃkāramātṛkaṃ vedaṃ yā nirvedavate stutā /
prāhiṇod brahmaṇe tuṣṭā vedamātā jayatyasau

sudhā

yadāsvādāt parabrahmabodhāsvādaṃ ca manvate /
vighnamevāmarā bhaktyā sudhā sā'svādyatāṃ budhāḥ

p. ११२) dhṛtiḥ

yamād bhramāt klamāt kāmānnāpyujjhati guṇaṃ matiḥ /
kṛtināṃ svaṃ yadāśrityā dhṛtirlabhyā kathaṃ calaiḥ

prītiḥ

padmasūryādayo bandhubhāve jātvapi durghaṭe /
saṃyojitā yayā kāpi prītiḥ kīrtiṃ parāṃ gatā

prathā

mataṃ prathitavadbhiśca śakyate na pṛthak pṛthak /
yāpahnotuṃ svayaṃbhātā prathā siddhā kva naiva sā

prasiddhā

pṛthak pṛthak svalīlāyai sphurantyapi digādiṣu /
nijaikavapuṣaiveha prasiddhā siddhidāstu naḥ

mṛḍānī

ugro bhīmo'pi yannāmnā mṛḍa ityāgataḥ parām /
kīrtiṃ sarvatra tannūnaṃ mṛḍānīsaṅgagauravam

vindhyavāsinī

gajārūḍhā nijāvandhyasvācchandyānandasundarī /
abandhuraṃ sudurbandhaṃ chindhi tvaṃ vindhyavāsinī

siddhavidyā

antarvannirupādānaṃ siddhavidyāpi bāhyataḥ /
viśvavaicitryanirmāṇaheturjayati sā parā

p. ११३) mahāśaktiḥ

nirbhitti nirupādānamasad sadvat prakāśayet /
idaṃ kathaṃ mahāśaktisaktiḥ paśupatirna cet

pṛthvī

bījānāmapi yā bījamekaṃ naikatayāntare /
saṃyojayatyaho seyaṃ pṛthvī jagati gīyase

nāradasevitā

kalerekanidānaṃ ca satyavāktvaprathāṃ gataḥ /
brahmaputraḥ sa yadbhaktyā sā tvaṃ nāradasevitā

puruhūtapriyā

prastotuṃ śakyate kena puruhūtapriyādayā /
yadbhaktalālanāyāgādapi viṣṇurupendratām

kāntā

na vilokya jano mano'paratra prabhavennetumapi kṣaṇaṃ śivāṃ yām /
kṛtaduṣkṛtahānirastu kāntā kṛtināṃ śāntahṛdāṃ sadā samantāt

kāminī

aparātmavibodhakṛt tamo'ho tanute dṛṣṭatayaiva yāminīva /
kṛtakālakarāladoṣaśāntirmatimadbhiḥ kaliteha kāminīyam

padmalocanā

kimu roṣaviśeṣadūṣiteyaṃ kimu saubhāgyamadābhibhūṣitā vā /
iti vīkṣya yadīkṣaṇe harāntarvicikitsāvatu padmalocanā sā

p. ११४) prahlādinī

tyājyaṃ ca rājyaṃ sudhiyo'tha devasevārhatā cātihatāpi yogaḥ /
rogo vinā yadbhajanaṃ janasya prahlādinī hlādayatāṃ hṛdeṣā

mahāmātā

yadaṃśaguṇajānāṃ ca tridevānāṃ jagattraye /
mahattvaṃ prathitaṃ mānyā mahāmātā na kasya sā

durgā

ekābalā bālamarālayānā yā durgamaṃ saṃgamamānināya /
samaṃ yamenātigatārthanāmā bhakteṣu sā me jayadāstu durgā

durgatināśinī

kṣamāsamā vṛddhimatī ca buddhiryayā prasiddhiṃ labhate na jātu /
tāṃ durgatiṃ yā harati kṣaṇena dhyātaiva sā durgatināśinī tvam

jvālāmukhī

kiṃ vordhvataḥ kiṃ parito nvadhastājjāteti nirṇetumaśakyarūpā /
jājvalyamānāvirataṃ dadātu jvālāmukhī mukhyatamāṃ vibhūtim

sugotrā

taptvā tapo'nantasamā na labhyaṃ yattannirādhi svapadaṃ dadāti /
japtaiva yā taptasuvarṇavarṇā śriye'stu sā stotrakṛtaḥ sugotrā

p. ११५) jyotiḥ

vyomnaiva kiṃ saṃjvalitaṃ nu kiṃ vā jvālāmalā puṣkaratāṃ gateti /
paśyanti yāṃ vismayino'nubhūtyā sā sarvato jyotirihāstu bhūtyai

kumudahāsinī

mūrdhniṃ kiṃ sa vidhuḥ pūrṇa iti saṃśayito haraḥ /
yaddhāsād hastamādhatte sā tvaṃ kumudahāsinī

durgamā

vinā jalāderapi durgamatra sudurgamā durjanavaryapūgaiḥ /
yā durbhave duṣkṛtaje nirante gamāgamārtiṃ hara durgamā tvam

durlabhā

sarvāpi sarvatra gatāpi sārvā vimarśanīyāpi sadaiva sarvaiḥ /
apūrvarūpāhatapūrvabhāvā citraṃ kathaṃ pārvati durlabhāsi

vidyā

dṛṣṭvā vidhuṃ vyāttamukhāścakorā iveha sarve na kathaṃ bhaveyuḥ /
tadvāksudhāsvādanalubdhacittā ādyā prasannā kila yasya vidyā

svargatiḥ

yallobhasaṃkṣobhitacittavṛttiḥ sudurlabhaṃ mānavadehamenam /
saṃkhye samaṅgīkurute vihātuṃ sā svargatistvaṃ bhavatād gatirnaḥ

puravāsinī

rakṣāvidhānāya purā purāṇāṃ pratyekamekāpi bhidāṃ nināya /
yataḥ parā'sāvadhidaivataṃ svaṃ tataḥ prasiddhā puravāsinīti

p. ११६) aparṇā

avarṇyavarṇātmasamāptavarṇā suvarṇavarṇā kṛtanaikavarṇā /
priyādivarṇā paramādivarṇā jayatyaparṇā karatarṇaparṇā

śāmbarī māyā

citrendrajālaṃ tanute'dvaite dvaitaṃ ca tatra tat /
yā śivā śāmbarī māyā sā jīyāt kāpi kevalā

madirā

yā cintitaiva tanute kṛtināmamanda-
svānandasundaramabandhanamatra cittam /
sālaukikīha madirā kathamajñalokaiḥ
śokāturaiḥ pariniṣevitumasti śakyā

mṛduhāsinī

māṭṭahāsena me'stveṣa dhyānāt saṃskhalito bhajan /
ityeva kṛpayā jāne sā devī mṛduhāsinī

kulavāgīśvarī

itastato bhramārtānāṃ kulavāguddhṛtā yayā /
bhaktānāṃ nandanāyāśu kulavāgīśvarīti sā

nityā

kāryaṃ hi kāraṇaguṇānuguṇaṃ samasti
samyak prasiddhiriti yā tadiyaṃ na satyā /
p. ११७) nityāpyanityamidamātanute yadeṣā
citraikadhāmamahimā himabhānudhāmā

nityaklinnā

bījaṃ kadācidapi nīradanīrapūra-
klinnaṃ sphuṭatvamupayāti nijāṅkurādyaiḥ /
nityaṃ tvidaṃ kathamupodgatamāśu nitya-
klinnā na ced bhagavatī jagadekamātā

kṛśodarī

saṃsārasaṃhārakarī sadaiva devī śivā tvaṃ yadi vā'bhaviṣyaḥ /
sampūritāśā kṛtināṃ tadā syāḥkṛśodarīti prathitā kathaṃ nu

kāmeśvarī

kāmeśvarī cāpi kathaṃ na sā tvaṃ niṣkāmamantaḥ kuruṣe kṣaṇena /
bhaktasya siktasya parātmabodhapīyūṣadhārānikareṇa devi

nīlā

sūryendukoṭipratimāpi devī saṃspardhayevākṛtakaprabhāvā /
saiṣaikadā nīlagalasya nīlā bhūtākhilāṅgaiḥ kimu bhaṅgurāṅgī

bhīruṇḍā

ugraṃ daṇḍaṃ dūrato vīkṣya daityā brahmāṇḍāntaścāpi bhītyā na śekuḥ /
sthātuṃ yasyāḥ krūratārojjvalāyā bhīruṇḍā sā muṇḍahastāvatānnaḥ

vahnivāsinī

pratyakṣato havirbhoktuṃ bhaktaiḥ prītyā hutaṃ stutā /
yā vahnivāsinī sā naḥ kuryānnirvāsanaṃ manaḥ

p. ११८) lambodarī

ābhāsitaṃ cāpi bahiryadantarādarśavannojjhati yannivāsam /
lambodarīti prathitā tataḥ stādālambanaṃ saṃsṛtidurbhṛgau sā

mahākālī

vimugdhaṃ kāmārtaṃ yadamalavapurvīkṣya giriśaṃ
kṣapāṃ jānantaṃ taṃ tridaśataṭinī mīlitadṛśam /
hasantīvotphenā bhavati bhavadurbhānajanitaṃ
mahākālī kālyaṃ haratu dayayā sābhibhajatām

vidyāvidyeśvarī

bhātaḥ kadāpi kutrāpi vidyāvidye samaṃ na yat /
vidyāvidyeśvarī saikā vidhatte vismitaṃ na kim

nareśvarī

nareṣu nārīṣvahatāṃ viditvā svatantratāṃ sarvagatāpi bhūtā /
nareśvarī śarmakarī sadā tāmāviṣkarotvātmagatiṃ samantāt

satyā

yadadhyāsādasatyo'pi saṃsāro bhāti satyavat /
satyeti tāṃ mudā dhyāyan kṛtakṛtyo na ko bhavet

sarvasaubhāgyavardhinī

yadbhaktyāvāpya saubhāgyaṃ kāmaḥ kāmaṃ haratyadaḥ /
sarvameko'pi sā devī sarvasaubhāgyavardhinī

p. ११९) saṃkarṣaṇī

karṣantīṃ madhumattacittavihagaṃ durvṛttito dūrato
varṣantīṃ kṛtināṃ sudhāsavamayīṃ dhārāṃ parāmantare /
ko dhīmā/llabhate paratra paramaṃ harṣaṃ hi saṃkarṣiṇī-
tyadhyāyan kṛtaduṣkṛtāhatimamūṃ durmohanirmūlinīm

nārasiṃhī

yad bhūtaṃ na kadāpi naiva ca bhavet kutrāpi vā nādhunā
tadrūpaṃ prakaṭīcakāra dayayā yasyāḥ parasyā hariḥ /
hatvā daityavaraṃ svabhaktamakarot pūrṇapratijñābharaṃ
prahlādaṃ ca parā jayatyatitarāṃ sā nārasiṃhī śivā

vaiṣṇavī

viṣṇutāṃ sa kathaṃ gacched vāmanākṛtiśobhanaḥ /
bhavet parāparā saiva yadi tuṣṭā na vaiṣṇavī

mahodarī

devyāsevyā sadā devairyadi satyaṃ mahodarī /
tadā bahiḥ kimetannu vicitraṃ citramātanot

kātyāyanī

aiśvaryamīśvaro vyaktaṃ naikadhā paryaṇīnamat /
yāṃ prāpyaivāstu sā nityaṃ nityā kātyāyanī gatiḥ

p. १२०) campā

kampaṃ lumpayatānnityaṃ mohodrekabhavaṃ bhave /
campūṃ ca sambhṛtāṃ campā prakaṭīkurutāṃ satām

sarvasampattikāriṇī

yayānyāḥ sampadastucchāstāmāviṣkurute yataḥ /
dhyātaiva sā tato gītā sarvasampattikāriṇī

nārāyaṇī

sudurbalo māṇavako badaryāśramaikavāsastrijagatsu bhaktyā /
nārāyaṇeti prathitaḥ sa yasyā nārāyaṇī sā kila duṣprameyā

mahānidrā

na yān hātuṃ ko'pi prabhavati sudurbhāvaviṣamā
vikalpāste nūnaṃ praśamamupayānti kṣaṇamapi /
yadāśrityā nityā kṛtakṛtakaharṣāvagaṇanā
mahānidrā vidrāvayatu vipadaṃ durgamapadām

yoganidrā

yayāpi suptaḥ pratipakṣabhāvaprahāramūrcchāṃ vijahāti sadyaḥ /
vaiśadyamātmīyamavāpya hṛdyāṃ siddhiṃ svayoge kuru yoganidrā

prabhāvatī

yadagrato jyotirinādi naitat prayogamāyāti yayoḍuyūtham /
dine'pi yaddhīnamidaṃ na kiṃcid prabhāvatī sā dadatāṃ nijābhām

p. १२१) prajñāpāramitā

yā svābhāsavilāsato vidadhatī śailopamaṃ cendriyaṃ
jñātuṃ kartumapi kṣamaṃ hariharabrahmādayo'pīśvarāḥ /
sarvajñā api yaddayāvirahitā yānti kṣaṇānmūkatāṃ
prajñāpāramitāmitāstu nitarāṃ prajñāprasiddhyai satām

prajñā

audāryaśauryaprathitān surūpān bhūpāṃśca dīvyatyanivāryacaryaḥ /
sa puṇyabhāk kandukavadyadantaḥ prajñā sthitiṃ sandadhatī satīyam

tārā

kṛtvāpi saṃjāgaraṇaṃ niśāsu
yasyā nirādhāratayā sthitāśca /
nāmnaiva sāmyaṃ kathamapyavāpu-
stārā mamārādabhiye'stu tārā

madhumatī

kiṃ vordhvataḥ kiṃ parito nvadhastāt
sravatyadaḥ somamiyaṃ vateti /
na śakyate vīravarairvivektuṃ
yā rakṣatānmāṃ madhumatyapāyāt

madhuḥ

yadbhaktavāṇī madhumādhurīṇāṃ jaitrī manodurmaṣakaṃ śrutaiva /
ananyaceṣṭaṃ kurute'pi duḥkhabadhyaṃ budhaiḥ sā madhuratra jīyāt

p. १२२) kṣīrārṇavasudhāhārā

jarāmaraṇasaṃhārāsuradurmohakāraṇam /
kṣīrārṇavasudhāhārā viṣṇurūpāstu me'raṇam

kālikā

brahmādyā api pañca muṇḍaviṣayā draṣṭuṃ na śaktā ivā-
dhastādeva vahanti yadvahamahākālāḍhyasiṃhāsanam /
yadbhakto'pi vihāya kārṣṇyamakhilaṃ yādātmyametyadbhutaṃ
dhyānādeva dadātu sā'parimitaṃ nityaṃ balaṃ kālikā

siṃhavāhinī

avalokyaiva vṛṣaṃ śritaṃ patiṃ svaṃ
capalaṃ bhraṃśanabhītidaṃ kadācit /
karuṇākrāntamanā anāmarūpā
kimu bhūtā pathi siṃhavāhinī tvam

oṃkārā

yanmātrābhyo jñānakarmaikaheturduṣpārārthā sā caturvedyudeti /
yāntarnityaṃ dandhvanītīha kācidoṅkāreyaṃ yogisāmrājyadāstu

vasudhākārā

mūlādhāre'sti vasudhākārā yā paradevatā /
seve tāṃ devadeveśīṃ svatantrāṃ mantramātaram

p. १२३) cetanā

yadāvaraṇaśaktito vividhavādabaddhādarāḥ
sadāpi ca yadātmakā na vidurātmatantryaṃ budhāḥ /
tathāpi na kathaṃcanāpi pihitāsti yā taiḥ sadā
svadhāmaparicetanā haratu cetanā sā bhidām

kopanākṛtiḥ

svabhaktodvejakān duṣṭāneva jāne prati svayam /
sadā saumyasvabhāvāpi jātā sā kopanākṛtiḥ

ardhabindudharā

yadaṃśajātamapyetanmahattvakhyātamastyaho /
ardhabindudharā seyaṃ mīyate kena dhīmatā

dhārā

nirādhārākhilādhāro dhārā śaktirbhavatvasau /
apārāvārasaṃsārasāroddhāraṇakāraṇam

śrīkṛṣṇātmaparānubhūtivibhavaḥ śrīkṛṣṇakaulaḥ sutaṃ
sāhibkaulamasūta yaṃ ca jananī buddhiḥ prabuddhiḥ satī /
tatkāvye kuladevatāhvayagateḥ śrīśārikāyāḥ stavaṃ
mantroddhārakamānate svasahajaṃ bhaktī rasāṅkāgamat

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite nāmavilāse
ṣaṣṭhī bhaktiḥ

saptamī bhaktiḥ
viśvamātā

ananyabījanikṣepāpekṣaṃ nirmāti yā jagat /
viśvamātā svayaṃ bhātā satāṃ cetasi bhāsatām

kalāvatī

kalayantī kalayā svayā tridevīṃ
trijagat tatkalayāpi satribhāvam /
sakalāstatra kalāśca deśakālā-
kalitā kālagatiḥ kalāvatī naḥ

padmāvatī

padmeśapadmodbhavapadmabandhumukhāśca patpadmarajo'pi yasyāḥ /
cinvanta āptā na gatāśca pāraṃ padmāvatī sā mama padmagā stāt

suvastrā

digvastrapītavastrādyairarcitāmutra cātra ca /
amatrā sā suvastrā me dehavastrātmatāṃ hara

p. १२५) prabuddhā

yā bodhitā sadguruśāsanena prakāśayatyātmagatiṃ kṣaṇena /
jaḍājaḍeṣvastaviśiṣṭabhāvā sā vāñchitaṃ no dadatāṃ prabuddhā

sarasvatī

utsvinnādau nirupamakalā bījabindutvamāptā
rekhāśleṣaṃ sapadi dadhatī varṇabhāvānuvarṇyā /
yedaṃbhāvaṃ śrayati nayati svaṃ vapurvistaraṃ sā
tredhā'svādyā vitaratu rasaṃ svaṃ sarasvatyaśeṣam

kuṇḍāsanā

jitatridhāmā kṛtatanniveśā yacchobhate darśanalobhahetuḥ /
sarvatra sarvaṃ parikāśayantī kuṇḍāsaneti prathitā tadeṣā

jagaddhātrī

āvirbhūya yato yasyāṃ tiṣṭhanti kṣaṇabhaṅgurāḥ /
api bhāvāścirasyeva jagaddhātrī śriye'stu sā

buddhamātā

niṣkleśapāśaḥ śamitākhilāśo yadāśrito buddhamanā anāryaiḥ /
anāśritāṃ svātmagatiṃ sameti sā buddhamātā hṛdi bhāsatāṃ naḥ

jineśvarī

ināsanaṃ saṃgaṇayaṃstṛṇopamamārādhayan yāṃ vidhṛtājino jinaḥ /
sārvajñyamāpad vipadantakāraṇaṃ jineśvarī sā vṛjinaṃ vyapohatām

p. १२६) jinamātā

līlā kiṃ varṇyate tasyā jinamātāpi yāharat /
jinasya jananodbhūtāṃ bhītiṃ nītivicakṣaṇā

jinendrā

śāntacittā dayāvittā kāṣāyāmbaradhāriṇī /
jinendrāstu śriye nityaṃ nirvairā svairacāriṇī

śāradā

yadāptasiddhiḥ sujano jitādhiḥ
khyātādividyo vijahātyupādhim /
dehādibhāvādhigataṃ dadātu
sā śāradā pādatale nivāsam

haṃsavāhanā

adhigatya dayāmajo yadīyāṃ śiśuhaṃsābhicaro'pi cāgragāmī /
gajarājacarādidevatānāṃ bhavatīyaṃ pathi haṃsavāhanāvyāt

rājyalakṣmīḥ

na yairlobhaḥ kadācicca dhyātaste vīkṣya yāmapi /
lubhyanti vivaśāḥ sāstu rājyalakṣmīḥ surājyadā

vaṣaṭkārā

dhyātvā yāṃ vidhinā hutvā vahniṃ siddhimanuttamām /
prāpnuvanti sadādhāro vaṣaṭkārā mamāstu sā

p. १२७) sudhākārā

yadaśvamedhayajñādyairduṣkaraiḥ prāptisaṃśaye /
amaratvaṃ kṣaṇāttat syāt sudhākārānucintanāt

sudhātmikā

mohaprahārikā pūrṇasvātmabhāvanakārikā /
sudhātmikā jayatyeṣā viśvato viśvadhārikā

rājanītiḥ

ekasya sarvataḥ sattā kathaṃ syānmartyadehinaḥ /
tadā yadā na tuṣṭā tvaṃ rājanītirbhaveḥ śive

trayī

kārye'kārye'pi paṭughaṭanāṃ sa svayambhūśca yasyā
arthajñānāt samadhigatavān sacchrutāyā matāyāḥ /
yatsajjñaptyā viṣamaviṣayāśīviṣakṣveḍamūrcchā-
nāśo'pi syāddharatu duritaṃ vāktrayīśī trayīyam

vārtā

yatprasattyā śrutaṃ vastu dṛṣṭavad bhāti yāti ca /
yaikasthāpi sudūratvaṃ vārtā sārtiṃ haratviyam

daṇḍanītiḥ

akhaṇḍajñaṣaṇḍājñatāṃ khaṇḍayantī
patiṃ tadgatiṃ sarvato maṇḍayantī /
p. १२८) tadājñākaraṃ daṇḍadaṃ bhaṇḍayantī
śivā daṇḍanītirbhayaṃ daṇḍayantī

kriyāvatī

jīvatvamāsādya śivo'pi puṇyā-
puṇyādhikārī bhavati kṣaṇena /
yadāśrayāt sābhayadānadakṣā
kriyāvatī naḥ priyamātanotu

sadbhūtiḥ

upādānaṃ vinā citraṃ svānandavibhavaṃ bhavam /
bhāvayantī svabhāvārthakarī sadbhūtirastu vaḥ

tāriṇī

guptajñānamaṇiṃ vimohamakaraṃ rāgoragairdustaraṃ
tṛṣṇāpeyacalajjalaṃ parivaladdurlobhakūrmākulam /
saṃsārābdhimimaṃ taret suviṣamaṃ sāhāyayahīnaḥ kathaṃ
dīnastadyadi na tvamātmakṛpayā saṃtāriṇī tāriṇī

śraddhā

addhā yadadhyāsavinākṛtasya baddhāpi ca svātmabhuvā na vāṇī /
taddhāma saṃbodhayituṃ samarthā śraddhā sadā sā mamadā mamāstu

p. १२९) sadgatiḥ

asatyasaṃsāragatāśca naivāsatīṃ matiṃ jātu samāśrayante /
santo bhajanto bhavatīṃ satīṃ yat saṃkīrtyase sadgatirityatastvam

satparāyaṇā

itarāmarasevakāḥ patante suyatā apyavaśāstvadīyabhaktāḥ /
natu jātu sadātvadātmakā yat parigītā hyasi satparāyaṇātaḥ

sindhuḥ

dharmābdhīnduḥ karmasīmādibindu-
rbrāhmasyābdhe rājyasandhukṣahetuḥ /
helālokāt kṣāranīrādibandhuḥ
sindhuḥ kandurduṣkṛtaidhassu bhūyāt

mandākinī

gacchantī madamattacittavihagaṃ paṅguṃ vidhatte kṣaṇād
riṅkhantī punaratra riṅkhaṇamukhaṃ hantyudbhavaṃ lolatām /
kallolāmaladolinī ca sakalāṃ dṛṣṭā satī yā kramāt
sā vṛndārakavanditā haratu no mandākinī mandatām

gaṅgā

yānaṅgāriśirovataṃsakalikā dhyātaiva kāmapradā
yā vṛddhātmajahastagā pariharatyācāmitā vṛddhatām /
p. १३०) yā kṛṣṇāṅghritalasthitāpi sumateḥ kārṣṇyāpahā vīkṣitā
sā gaṅgāpi karoti citramamalaṃ sarvoparisthaṃ janam

yamunā

yamaniyamabhṛto yato'pi bhītā
yamabhayamāśu tadeva yadvilokāt /
yamabhayaviśadaṃ svayaṃ bhavatyā-
mayadamanī yamunā yamatvadāstu

sarasvatī

vanasyāvanadā dānādajñānavanapāvakaḥ /
nīrabhūrapi sā bhogarasadāstu sarasvatī

godāvarī

godātā yattaṭe sadyo gopratigrahavān bhavet /
godāvarī jaḍatvaṃ no bodhagobhirvyapohatām

vipāśā

pāśabhṛdviṣayo yāpi bhavapāśavināśakṛt /
yatastatastatodaughā vipāśeti prakīrtitā

kāverī

vīrā yattīrayātāstaralatarataraṅgālivāripravāhād
bindūn naivāvahantaṃ satatavahamupāghrāya māyāpravāham /
p. १३१) chāyārūpaṃ vahanti pratatagatigataṃ jātucit pātu mātā (sātaḥ)
kāverī nimnayānā kṣaṇahativibhavānnimnaharṣopayānāt

śatadrukā

ekadravaprathāṃ yāti yadālokāt kṣaṇaṃ manaḥ /
śatasadbhiḥ kathaṃ gītā sā devīha śatadrukā

sarayūḥ

haratvayodhyālokānāṃ citrasadgatisākṣiṇī /
sarayūrmānasodbhūtā mānasodbhūtavikriyām

candrabhāgā

aho yadabhyāśagatā nagatvaṃ
khagāḥ khagatvaṃ ca nagā labhante /
rasānurāgā vata candrabhāgā
yuṣmān mahābhāgatayā yunaktu

kauśikī

yadamalajalabhogādyogisāmrājyamāptvā
kuśikakuladineśo brahmamukhyāmareśān /
akṛta navabhavatvārambhaṇād vyagracittān
vitaratu varakośaṃ kauśikī suprakāśā

gaṇḍakī

viṣṇorekaikāvatārodarā yaddevakyādyā varṇanaṃ jātvanantam /
saṃprāptāstannaikaviṣṇūdarā sā nityaṃ varṇyā gaṇḍakī syāt kathaṃ nu

p. १३२) śuciḥ

śucireva bhavābhāvabhāvāhārāpi sarvadā /
rucirā'sucirādastu śuciḥ svākāraṇārthakṛt

narmadā

somodbhavā somajidambupūrā
someśakāmyā samasaumyayānā /
sadābhito no draḍhyatvanantā
sā narmadā narmasu dakṣiṇatvam

karmanāśā

yatprāptaye te munayo'pyanantaṃ
tepustapastannacirād yadīyāt /
saṃdarśanāt karmakṛto'pi vā syān-
naiṣkarmyameṣā kila karmanāśā

carmaṇvatī

varmabhūtāsti yā śarmaśastraghāte satāṃ matā /
carmaṇvatī sadā bhūyāccarmadṛṣṭiharā tava

devikā

akālamaraṇacchedakāraṇaṃ śaraṇaṃ bhava /
brahmādikādhikā devī devikā devaviśrutā

p. १३३) vetravatī

nṛpa ekaḥ kathaṃ sarvādhṛṣyaḥ syād dvāragā na cet /
trivetradhāribhirgītā bhaved vetravatī śivā

vitastā

kaśmīrabhūmauliramartyatātakīrtisthalī gharmasutaptajīvān /
saṃjīvayantyadbhutajīvanasya dhyānādapīyaṃ sukhadā vitastā

varadā

sadbhaktavaradābhaktavaradā varadādbhutā /
varadeti kathaṃ gītā varadhībhirvareśvarī

naravāhanā

narān vahati yā mātā narairyā vohyate hṛdā /
naravāhanasaṃślāghyā śriye'stu naravāhanā

satī

asatyadehāvataraṃ gatāpi na satsvarūpaṃ vijahāti jātu /
yā vaḥ satī sā śataśo dadātu satīṃ matiṃ kevalanirṇayasthām

pativratā

pativratā tvaṃ vada nirṇayo'sti vaktuṃ na me sarvamayīśvareśi /
patirvrataṃ te'sti kimu tvameva patyurvrataṃ saktahṛdaḥ sadeti

p. १३४) sādhvī

asādhūnapi sādhutvaṃ ghātenāsādhukarmaṇā /
prāpayantyasurāneṣā kācit sādhvī matādbhutā

sucakṣuḥ

sadā sucakṣurityasyā devyāḥ syāmagrago yataḥ /
cakṣurāptvā paraṃ sarve tena saccakṣuṣaḥ kṛtāḥ

kuṇḍavāsinī

yāgnīndusūryakuṇḍeṣu vasantyapi satāṃ hṛdi /
soṣmatvaśāntiṃ kurute kācit sā kuṇḍavāsinī

ekacakṣuḥ

īśvaratvaṃ gatāste'pi sahasrāṣṭatricakṣuṣaḥ /
yatkṛpāyāḥ saikacakṣuraikyacakṣurdadātu vaḥ

sahasrākṣī

sahasrākṣatayā jiṣṇuryadā lajjāmavāptavān /
tadā sāpi sahasrākṣī bhūtā kiṃ bhaktavatsalā

suśroṇiḥ

śroṇīṃ yadīyāmavalokya rambhā svamārdavāhaṃkṛtijaṃ vihāya /
ūṣmāṇamāptā himatāṃ tadādi suśroṇireṣā hara yonivāsam

bhagamālinī

aiśvaryadharmayaśasāṃ kamalālayā yā
vairāgyamokṣavibhavasya ca yā vidhātrī /
p. १३५) bhaktasya tadvinimayasya ca duṣṭabuddheḥ
sā durbhagatvahatikṛd bhagamālinī naḥ

senā

senā yenārādhitāṅgaiścaturbhistasyeśasya dvāri tiṣṭhanti sarve /
siddherīśā bhāratīśā mateśā jñānīśā vā mānaveśā dhanīśāḥ

śreṇiḥ

śreṇiḥ sannihitā devi yatra yatra yadā yadā /
tadā tadā sa sarvo'pi sargaḥ sargatvabhāg bhavet

patākā

vāhinī caturaṅgaiśca bahuraṅgamayī bhavet /
yadagrayānato devī patākeyaṃ śriye'stu vaḥ

suvyūhā

sarvānyaṅgāni hīnatvaṃ prāpnuyuḥ śatrusaṃnidhau /
vāhinīnāṃ yadā tuṣṭā suvyūhā syā na yuktitaḥ

yuddhakāṃkṣiṇī

durlabhaṃ mānavaṃ dehaṃ kṣaṇakīrtīpsayā katham /
tyajeyustvaṃ na cenmūrcchākartrī syā yuddhakāṃkṣiṇī

patākinī

patatpataṅgasya gatiṃ dyutiṃ ca
ruṇaddhi yā dhvastabhayā patantī /
sthitā nagānāṃ mahatāṃ pidhatte
sthitiṃ hitāyāstu patākinī sā

p. १३६) dayārambhā

haro'pi bhavabhāvaikaprathāṃ yāto yadāśrayāt /
satyaṃ saiva dayārambhā sambhāvitajagatattrayī

vipañcīpañcamapriyā

śrutodañcitamūrdhānastiryañco'pi ca vañcitāḥ /
kathaṃ syuḥ syānna ceddevī vipañcīpañcamapriyā

parāparakalākāntā

na parāparataikāntaṃ kartuṃ śakyāśca yatkalāḥ /
parāparakalākāntā sā mamāstvagrataḥ sadā

triśaktiḥ

na muktibhājo'pi na bhaktibhājo
na bhuktibhājo'pi virocamānāḥ /
bhavanti saṃraktadhiyo'pi tadvad
yeṣu triśaktiḥ kila suprasannā

mokṣadāyinī

sakalaṃ hi bhavanmayaṃ bhavatyā
nahi bandho'sti kadāpi tat sa ko vā /
itaro'sti viśeṣabhāg na jāne
vata yasyeśvari ! mokṣadāyinī tvam

p. १३७) aindrī

jalapradānena supoṣayantī paraṃ janaṃ bhaktajanaṃ tu citram /
jalatvadūrīkaraṇena bhūyādaindrī gajendroparigā śriye naḥ

māheśvarī

unmattaceṣṭaḥ śavabhūsthito yad digambaraḥ pretapiśācamitraḥ /
tathāpi śūlī parameśvarastanmāheśvarīsevanajaḥ prasādaḥ

brāhmī

brahmarandhragatā bhaktabrahmajñānopadeśinī /
brāhmī bhūyāt sadā devī brahmasṛṣṭyekasākṣiṇī

kaumārī

kumārayantī saṃsāraṃ kaumārādidaśākramaiḥ /
kumārahāriṇī bhūyāt kaumārī mārabhītihṛt

kulavāsinī

sukulākulatābhimānahīnaḥ
kulamārgābhirato yadīyabhaktaḥ /
kulavit kulajāṃ sameti siddhiṃ
śivadā stāt kulavāsinī sadā naḥ

icchā

sraṣṭā sṛjet kiṃ nu kathaṃ sa viṣṇū
rakṣenmaheśo'pi harenna cet tvam /
p. १३८) unmeṣatadvyatyayarūpakartrī
bhaveḥ śive sarvakaleśvarīcchā

bhagavatī

svayamāśāmbaro'nyasmai kiṃ dadyāt sa kapālabhṛt /
bhikṣunātho na ceddevī bhaved bhagavatī gṛhe

śaktiḥ

sūkṣmo'vyaktaḥ kevalo nirguṇo'pi
niḥsambhāraścitrasargaṃ vidhatte /
śambhurharṣāghūrṇito yatprasattyā
śaktiḥ saktiṃ saṃsṛtau saṃharasva

kāmadhenuḥ

tvaṃ kāmadhenuḥ prathitā nikāmaṃ
kāmaṃ dadāsīti ca suprasiddhiḥ /
sārthā tadā syād yadi me svameva
dadyā yataḥ sarvasukāmasiddhiḥ

kṛpāvatī

māraṇenāsurāṇāṃ yā surāṇāṃ tāraṇena ca /
kṛpāṃ vidhatte sā kāpi kīrtitaiṣā kṛpāvatī

p. १३९) vajrāyudhā

yasyāḥ prītivaśādasthi dadhīceḥ sarvasāratām /
agacchat prathitāmastu seyaṃ vajrāyudhā śriye

vajrahastā

bhaktānāṃ kusumaṃ vajraṃ vajraṃ kusumamadbhutam /
abhaktānāṃ paraṃ yasyā vajrahastā jayatyasau

caṇḍī

gatyālasā ghūrṇitanetrapadmā
vāṇyā svabhaktoṣmaharāpi saumyā /
jāne durajñānavināśanena
caṇḍīti gītā subhagā bhavānī

caṇḍaparākramā

daṇḍādaṇḍihatākhilābhranipatattārānukīrṇā purā
saṃkhye daityavarai rarāja kusumākīrṇeva sīmantinī /
yā dṛṣṭvā svayameva yāṃ parigatā mohaṃ punaste kṛta-
svārthā caṇḍaparākramā jayati sā yatnaṃ vinā devatā

gaurī

nīrājitapadadvandvā gaurīśendrādimaulibhiḥ /
bhūyād gaurī gurutvāptyai svataḥ prathitagauravā

p. १४०) suvarṇavarṇā

suvarṇatāṃ yātamadaḥ suvarṇaṃ jagatyato yatparilabdhavarṇaiḥ /
avarṇyavarṇāpi suvarṇavarṇetyāhvānagītā kṛtarūpavarṇam

sthitisaṃhārakāriṇī

ekadā sthitikartaikaḥ saṃharetāparo'nyadā /
yugapat tu svatantreyaṃ sthitisaṃhārakāriṇī

ekā

mitho'tiraktau yadi kaucanaikyaṃ
gatāviva sto na hi tau ca varṇyau /
iyaṃ tu sarvatra sadaiva caikā
svayaṃ kathaṃ syāt parivarṇanīyā

anekā

sṛjed vidhātā kimidaṃ ca kiṃ syād
vedā vadeyuśca kimatra citram /
na cet svatantrā vimalā cidekā-
nekā bhavet kāpi vilāsabhūmiḥ

mahejyā

bhāvayogatapaḥkarmajñānejyānāṃ maheśvarī /
prasūtivasudhā devī mahejyeyaṃ dahatvagham

p. १४१) śatabāhuḥ

rakṣāyai sarvabhaktānāṃ śatabāhurmaheśvarī /
naikabāhurnaikabāhurvyaktāvyaktā jayatyasau

mahābhujā

carmāvartamasṛgjalaṃ parivaladbāṇādimatsyākulaṃ
dantyaśvādivicitrasattvamabhito vastroragendrairvṛtam /
senābdhiṃ yadaraṃ tatāra sa mahābāhuḥ kurūṇāṃ nara-
stat satyena mahābhujābhajanajaḥ samyak prasādodayaḥ

bhujaṅgabhūṣaṇā

kaṭau kaṇṭhe śirasyeṣā hara bhaujaṅgamaṃ bhayam /
bhujaṅgabhūṣaṇā śambhubhujaṅgamavibhūṣaṇam

bhūṣā

yā kāminīnāṃ kamalānanānāmaṅgeṣvabhaṅgaṃ vidadhāti kañcit /
kāmyaṃ nikāmaṃ parabhāgameṣā bhūṣā dṛśā poṣaṇakṛtsadā stāt

ṣaṭcakrakramavāsinī

yā vighneśajaneśakeśavaharātmādhyātmasaddeśikaiḥ
svasve dhāmani kāmanīyavibhavā saṃsevyate stūyate /
ekā sarvagatā gatāgatakathāhīnātmalīnā parā
ṣaṭcakrakramavāsinī nivasatānmanmānase svatviṣā

p. १४२) ṣaṭcakrabhedinī

ūrdhvāmnāyakalādakṣairjñeyā ṣaṭcakrabhedinī /
bhedabuddhiharīṃ siddhiṃ dadātvasmai vinā haṭham

śyāmā

sudhāsvādonmādāgaṇitavanitābhāvakalayā
layārambhaṃ rambhārucirajaghanā yā vidadhatī /
mahākālī rātrirbhramaṇaramaṇīva dyutimatī
bhavatyeṣā śyāmā bhavatu bhavadurbhāvahatikṛt

kāyasthā

māyā māyā jñānagāyā vipakṣaḥ
prāyaḥ kāyastallayo durlayo'yam /
kāyasthāpi svena seyaṃ na māyā-
meyā citraṃ cetanā susvatantrā

kāyavarjitā

api brahmāṇḍapiṇḍebhyo vitatā prathitā matā /
satāṃ bhūyād vibhūtyai sā bhavānī kāyavarjitā

susmitā

smitena yā vismitamātanoti
dṛṣṭaiva gamyā nahi dṛṣṭivādaiḥ /
bhaktasya raktasya viraktatāyāṃ
sā susmitā te'stu hitāya śaktiḥ

p. १४३) śrīkṛṣṇātmaparānubhūtivibhavaḥ śrīkṛṣṇakaulaḥ sutaṃ
sāhibkaulamasūta yaṃ ca jananī buddhiḥ prabuddhiḥ satī /
tatkāvye guruvṛttacintanamaṇeḥ sodaryabhāvaṃ śrite
devīnāmavilāsanāmni viratiṃ bhaktirgatā saptamī

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite nāmavilāse
saptamī bhaktiḥ

aṣṭamī bhaktiḥ
sumukhī

na sūryacandrau naca padmavahnī yātau yadīyānanatulyatāṃ yat /
suśabdapūrvatvamataḥ sudṛbdhaṃ yasyā mukhe stāt sumukhī sadā naḥ

kṣāmā

sadā bhavabhavābhāvabhāvāhārāpi kāpyaho /
kṣāmā sā mā pareśānī viṣame viṣaye'vatu

mūlaprakṛtiḥ

yasyā udayamāyānti layaṃ yasyāṃ ca yanmayāḥ /
bhāvāḥ kāpilavedyeyaṃ mūlaprakṛtiradbhutā

īśvarī

icchānicchāvyatyayecchābhiretat
sattāsatte vyatyayenāpi sattām /
dhatte yasyā nirmalāyā dayāyā
eṣā devī kīrtitā seśvarīti

p. १४५) ajā

jāte ghaṭe saṃsthitamantarabhraṃ na jāyate jātamivāpi yadvat /
jātasya tadvad bahirantarasya sthitāpi devī prathitāsyajā tvam

bahuvarṇā

ekavarṇāpi nirvarṇā bahuvarṇeti yā śivā /
susvatantrā suvarṇaṃ no bahuvarṇyaṃ dadātu sā

puruṣārthapravartinī

dvividhaṃ pauruṣaṃ devī svasvābhīṣṭaṃ dadāti yā /
bhaktasya sā sadāgre'stu puruṣārthapravartinī

raktā

bhaktā yasyā anyataḥ syurviraktā
raktā dhyāne kālabhītiṃ vihātum /
śaktāstyaktāśeṣadoṣāḥ paraiṣā
raktā devī raktabhāvapratiṣṭhā

nīlā

abhre jalābhre jaladhau drumeṣu suspaṣṭapatreṣvasitotpaleṣu /
rakteṣu yā mukhyatayā vibhāti nīleṣu nīlā'stu hitāya devī

sitā

hime himāṃśāvamarāpagāyāṃ kānte'bhramorindrahaye vibhūtau /
harasya muktādiṣu ca pradhānā sitā sitaṃ svāntamiyaṃ karotu

p. १४६) śyāmā

śyāmāpāṅgā bhrāmayāmāsa rāmāḥ
śyāmaḥ śyāmā gopajanmā nakāmaḥ /
yasyāṃ svasyāveśamātrād dayāptā-
cchyāmā sā mārāmakāmaṃ karotu

kṛṣṇā

tārāsu lolāsu varāṅganānāṃ rātrau matau mūḍhamateḥ pradhānā /
kṛṣṇāpi kṛṣṇatvaharā vitṛṣṇā kṛṣṇatvadā bhaktavarāya bhūyāt

pītā

pītā pītakapardena dṛṣṭyā pītāmbareṇa ca /
gītā pītā hitāyāstu mātā bhātā satāṃ hṛdi

karburā

karbure brahmarandhrasthe śībhinī kamalāsane /
karburā devatā bhūyād bhavabhārāpahāriṇī

kṣudhā

dhātrādayo'pi yāṃ naiva roddhuṃ śekuḥ sudhāśanāḥ /
kṣudhā devī jayatyeṣā sarvadhātvekabījabhūḥ

tṛṣṇā

kumbhodbhavo munirvahnirvaḍavāvaktralāñchitaḥ /
yannunno'bdhiviśoṣaikahetustṛṣṇā jayatyasau

p. १४७) jarāvṛddhā

viṣāśano'pi yatsaṅgādajarāmaratādhipaḥ /
citraṃ sāpi jarāvṛddhā kriyānmama jarājarām

taruṇī

ratau raktacitto'ṅgahīnaḥ kadācid
bhavadbandhurastrī ca puṣpaiḥ sa viśvam /
smaro yajjayatyetadasyāḥ sa dṛṣṭyā
taruṇyāḥ paraṃ hāsyamātraprasādaḥ

karuṇālayā

kapālinaṃ haraṃ bhīmamapi pretagaṇāvṛtam /
dūrīkaroṣi yannāto gīyase karuṇālayā

kalā

kalāmekāṃ yadā dhyāyet kaletyenāṃ malāpahām /
sakalā na vaśe kiṃ syuḥ karamālātulāḥ kalāḥ

kāṣṭhā

duṣṭatvaṃ yanna naṣṭaṃ syāt kaṣṭena bahunāpi tat /
naśyet kṣaṇena bhaktānāṃ kāṣṭhetyasyāḥ prasādataḥ

muhūrtā

yā vibhajya dine rātrau pṛthak ṣoḍaśadhā sthitā /
svarūpaṃ prathitā bhūmau muhūrtāstu śivāya vaḥ

p. १४८) nimeṣā

yā bhūlokākṣiviṣayā śobhate kṣobhadānakṛt /
nimeṣāstu pareśānī viśeṣāśeṣabhūtidā

kālarūpiṇī

viduṣī prabhavādibhirbhavaṃ yā prabhavādīn nahi ko'pi vetti yasyāḥ /
graharāśibhacakrakānumeyā prathitā sā kila kālarūpiṇīti

sukarṇarasanā

vijñaptiṃ surasaṃ samyag grahītuṃ sujanārpitam /
sukarṇarasanā bhūtā devī sāpi nirañjanā

nāsā

yā kāminībhyaḥ suṣamāṃ dadāti muktādiratnollasitā'dadāti /
āmodasaṃghaṃ sakalasya yāpi nāseti sā kāpyanumīyate'tra

cakṣuḥ

yaccakṣurviṣayaprāptaṃ śakto draṣṭuṃ na so'ntakaḥ /
prīterekanidānaṃ sā cakṣurityabhidhīyate

sparśavatī

yatpādarajasā spṛṣṭaṃ bhāle spṛśati jātu na /
māyā kvāpi kadāpyeṣā satī sparśavatī matā

p. १४९) rasā

yā ṣaḍvidhāṣṭādaśatāṃ vigāhate
bhīmena samyagrasitānalena vā /
yogīśvarairyāmṛtarūpiṇīkṣitā
pūrṇaṃ rasaṃ sā rasayedrasā janam

gandhapriyā

nāsikā jaḍarūpāpi gandhaṃ cetayate'bhitaḥ /
yatprasattyā sugandhaṃ sā deyād gandhapriyā yaśaḥ

sugandhā

nānāgandhāṣṭagandhatvaprathitā gandhavarjitā /
sugandhāstu bhavodbhūte māyādurgandhahārikā

susparśā

saṃsiddhapaspaśo bhaktaḥ paśyati spaśavad bhavam /
yatpādareṇusaṃsparśāt susparśāstu śivāya vaḥ

manogatiḥ

roddhuṃ yāṃ naiva śekurvividhavidhikathāyogasevādiyatnaiḥ
khinnā nunnāḥ svabuddhyā yayuratha śaraṇaṃ yadgatijñānalabdhyai /
yāmeveśā ajādyā api vimalamanobhāvamāptā manoga-
tyākhyā devī sadā me manasi nivasatād vāsaraśrīrivārke

p. १५०) mṛganābhiḥ

jāto yataḥ sarvasugandhajetā kastūrikāmodavaro'khilasya /
ghrāṇaikamārgaṃ vidadhāti cetaḥ prakīrtyate sā mṛganābhirāryaiḥ

mṛgākṣī

calenārdhavilokena yā calaṃ kurute manaḥ /
seyaṃ kāpi mṛgākṣī no bhūyādakṣyagragā sadā

karpūrāmodadhāriṇī

yadvāsanāmupāghrāya vāsanā malinā kṣaṇāt /
vinaśyati śivāyāstu karpūrāmodadhāriṇī

padmayoniḥ

nanāyonirayoniśca padmayoniritīritā /
yonipraveśadurveśamukhaṃ duḥkhaṃ vyapohatām

sukeśī

sukeśopamānaṃ yadi syādanantai-
rguṇaiḥ śobhitaṃ varṇako vāpyanantaḥ /
anantāḍhyajihvastadā syuḥ suvarṇyāḥ
sukeśīmaheśīkacatsatkaceśāḥ

suliṅgā

svaiśvaryarūpaṃ nikhilaṃ prapañcaṃ
śambhoḥ sphuṭīkartumajādiśaktiḥ /
p. १५१) ujjṛmbhitā kācana yā prasiddhā
guptā sahāyībhavatāt suliṅgā

bhagarūpiṇī

yaikāpyanekāṅgamidaṃ vidhātuṃ
pātuṃ kṣamā hantumapi svabhāvāt /
kācit sadānandakṛdastu vīrai-
rdhīrairniṣevyā bhagarūpiṇī sā

yonimudrā

yā'dhāradāridryamapi prayātaṃ
bījaṃ dadhāti samyak /
sukhena gamyā kulamārganiṣṭhaiḥ
sā yonimudrāstu mude sudehā

mahāmudrā

daśabhiḥ ṣoḍaśādhārairdvādaśānte layaṃ gataiḥ /
aikyaheturdvayorgītā mahāmudrā maheśvaraiḥ

khecarī

labdhvā yāṃ satyasandhāḥ paragurudayayā sṛṣṭibījaikacittā
vāmaṃ kāmaṃ nikāmaṃ praśamayitumalaṃbhūṣṇavaḥ syurvitṛṣṇāḥ /
taṃ vā kālaṃ karālaṃ gataviṣayarasāḥ sadrasajñā munīndrāḥ
sañcāraṃ khecarīyaṃ vitaratu ruciraṃ khe'ciraṃ cinmaye naḥ

p. १५२) khagagāminī

pradhihīnaratho'nūrusārathiryatprasādataḥ /
khago nityamaviśrānto bhānuḥ sā khagagāminī

madhuśrīḥ

nagāḥ kusumavarṣaṇaiḥ satatagāśca saṃvījanaiḥ
khagāḥ kalaravastavairvimalavāribhirnimnagāḥ /
niṣevya vata santi yāṃ sakalakāmanīyāgamāḥ
sadā bhavatu devatā mama matā madhuśrīḥ śriye

mādhavīvallī

paratra bhramaraṃ phullā bhramaraṃ na karoti yā /
karotu mādhavīvallī nirbhramaṃ mama mānasam

madhumattā

yārdhavilokanabhāṣaṇayānairlakṣitavibhramamātmani bhaktam /
pūrṇavilokanabhāṣaṇayānaṃ saṃracayatyuditā madhumattā

madoddhatā

kulī ca vittī ca surūpacaryo dātā prabhuḥ śāstravidastravidvā /
madoddhato jātu na yatsubhakto madoddhatā citramiyaṃ śriye stāt

mātaṅgī

mātaṅgānāṃ sevitā duṣkalaṅkaṃ pātaṅgaṃ yā bhāvamāpādayantī /
ātaṅkaṃ vā'śaṅkamātmapradīpe mātaṅgīyaṃ mattamātaṅgayānā

p. १५३) śukahastā

bhavabhāvaviraktabhāvabhaktyā parituṣṭā munijasya yā śukasya /
samanāmahitatvakṛnnu bhūtā śukahastā sukhakṛnna vāśu kasya

puṣpabāṇā

puṣpabāṇāpi yā cakrapāṇibāṇamajījayat /
bāṇakṣepaṃ vinaivāśu dṛṣṭyā rudraṃ śriye'stu sā

ikṣucāpinī

pinākaśārṅgacāpābhyāṃ stutā devīkṣucāpinī /
dikṣu dikṣu sadā rakṣākāriṇī no vihāriṇī

raktāmbaradharā

raktāmbaradharetyasyā dhyānaṃ raktā aharniśam /
jānanti sarvataḥ saṃdhyāmiva daivatapūjitām

kṣīvā

anyaḥ kaścit kṣīvabhāvaṃ kadācidyātaḥ sadyaścetyahīnaḥ svayaṃ syāt /
kṣīvā tveṣā svātmanā sarvadāho jīvaṃ kṣīvaṃ cetyalubdhaṃ karoti

raktapuṣpāvataṃsinī

candraṃ kalaṅkinaṃ matvā niraṅkaṃ ca śirogatam /
harasya jāne sā bhūtā raktapuṣpāvataṃsinī

śubhrāmbaradharā

śubhrāṅgena samaṃ śubhraśaile khelati yā mudā /
śubhrāmbaradharā seyaṃ śubhraṃ vitaratādyaśaḥ

p. १५४) dhīrā

svayaṃ ca bhīmasya bhayānakānāṃ gaṇairgaṇānāṃ ca vṛtasya sarpaiḥ /
sadāṅgayātāpi harasya pūrṇānandaiva dhīrāstu nijārthakartrī

mahāśvetā

kadācillīlāyai nijasadasi śarveṇa sahasā
mahāśvete śaile sthagayitumalaṃ svaṃ sucaturā /
mahāśvetā bhūtā kathamapi na lakṣyā suhasitā-
vatānmātā bhātā'sitamitahitāt saṃsṛtikṛtāt

vasupriyā

anyaḥ kadāciddaurgatyaśaṅkayā syād vasupriyaḥ /
bhagavatyapi no jāne kathaṃ devī vasupriyā

suveṇiḥ

ardhāṅgagāyā giriśasya gaṅgā śirogatā bhāti sametya yasyāḥ /
veṇyeva veṇīviṣayaṃ prayātā suveṇireṣāstu sadā hitāya

padmahastā

ekena pādena jale sthitāya tuṣṭyā raverunmukhatāṃ gatāya /
datto varaḥ kardamajāya padmahastetināmnaiva tayā dhṛtena

muktāhāravibhūṣaṇā

yanmuktāhāraśobhābhirgaṅgeva hasitā calā /
utphenā cāsti sā devī muktāhāravibhūṣaṇā

p. २५५) karpūrāmodaniḥśvāsā

bhramaro'pi sadā dikṣu sakto yatrāsti śaṅkaraḥ /
karpūrāmodaniḥśvāsā seyaṃ śvasanapūjitā

padminī

anyadā ravirudetyayaṃ cirādyadvikāsasamaye cireṇa vā /
saṃdidṛkṣuriva mandamandagaḥ padminīti gaditā budhairiyam

padmamandirā

yatkalānidhirihāṅkavān gadī tāpakṛd dinamaṇiśca bhāskaraḥ /
tattvavaimi kila padmamandirādṛṣṭidṛṣṭijanitā vibhaktatā

khaḍginī

yaddhastayātaṃ samavekṣya khaḍgaṃ daityāḥ svamasmin pratibimbitaṃ vā /
palāyitāste'pi bhiyeva mṛtyuṃ sā khaḍginīti prathitā trilokyām

cakrahastā

gopālabālo'pi ca bhūmipālā-
neko'pyanekān viditākhilāstrān /
hanyāt kathaṃ yatnavihīna eṣā
na syāt prasannā yadi cakrahastā

bhusuṇḍī

bhusuṇḍakākaḥ sadayo yadīyāṃ
dayāṃ samālambya vilambitāśaḥ /
p. १५६) brahmāṇḍanāśe'pi na nāśabhāgī
cidbhuṇḍimeṣā dadatāṃ bhusuṇḍī

parighāyudhā

yā tuṣṭā svātmasadratnakośe'smin mocayatyaram /
vimohaparighaṃ seyaṃ kīrtitā parighāyudhā

cāpinī

yā bāṇavarṣaiḥ paramāvṛṇoti
yāṃ puṣpavarṣaiśca hariḥ kṛtārthaḥ /
sā cāpinī kāpi vilāpamasya
kṛpākarī mohakṛtaṃ vilumpa

pāśahastā

jaḍādhipo'pi prathitaḥ pracetā niyāmayatyuddhasatattvasaṅgham /
dayāṃ yadīyāṃ parilabhya deyāt sā pāśahastā bhavapāśanāśam

triśūlavaradhāriṇī

kālabhīhāriṇī devī pretabhūmivihāriṇī /
śrīkāriṇī janasyāstu triśūlavaradhāriṇī

subāṇā

yakaṃ bāṇaṃ darśayantī kṣipantī lakṣyībhūtaṃ taṃ punastāḍayantī /
tenāsaṃkhyībhūtarūpeṇa daityān devaprītyai sā subāṇeti gītā

p. १५७) śaktihastā

kumāro'pi yāṃ toṣayitvā kumārīṃ
kumāraṃ jaghānāsuraṃ tārakaṃ tam /
triśaktiprasaktaṃ ca kāciccideṣā
śivāyāstu śaktiḥ śivā śaktihastā

mayūravaravāhanā

priyapriyetivāktuṣṭā śikhine pāritoṣikam /
dadāviva svayaṃ bhūtvā mayūravaravāhanā

varāyudhadharā

mohaprahārasaṃhāraharā devī parāparā /
varāyudhadharā seyaṃ gīyate varabuddhibhiḥ

vīrā

dhyāyanto yāṃ dhīravīrā vyathante
nādātuṃ vā dātumastrāṇi jātu /
kīrtiṃ mūrtiṃ devatānāṃ kṣitiṃ vā
labdhuṃ tuṣṭāḥ sā śivāyāstu vīrā

vīrapānamadotkaṭā

guptaprakaṭasaṃghaṭṭā nabhasīva ghanacchaṭā /
pātāt kaṭākṣapātena vīrapānamadotkaṭā

p. १५८) vasudhā

virājate rājasamājabhājāṃ bhūtvā surājaḥ kṛpayeha yasyāḥ /
uddhāmamuddhāma sadā mamāstu sudhottamā sā vasudhā supālā

vasudhārā

dāravarāḥ kucarocitahārā ūrubharālasalāsyavihārāḥ /
tasya vaśā na kathaṃ syurudārā yasya kare vata sā vasudhārā

jayā

raṇe vane vā gahane janānāṃ rājāvaloke varamaṅgaleṣu /
yannāmavaktṛ pratibhāti vaktraṃ jayā dayābdhirvijayāya bhūyāt

śākambharī

khecarī gocarī svecchāgocarī varasundarī /
śākambharī sadā bhūyād varadā parameśvarī

śivā

udeti yasyā vilayaṃ ca yāti yasyāṃ ca yadrūpamidaṃ sadūrmi /
tathāpi yā vartata ūrmihīnā śivā śivāyāstu navā naveyam

vijayā

dhyeyā caturvaṇajanaiḥ krameṇa sitādivarṇottamapuṣparūpaiḥ /
vidhuḥ parānandasudhāmburāśerayapradā stād vijayābhayasthā

p. १५९) jayantī

bhakto yadīyo janamadhyavartī vibhāti tārāntarago yathenduḥ /
vipakṣayūthāndhaniśānihantā satāṃ jayantī jayadā sadāstu

sustanī

pūrvaṃ svakumbhadyutimānamattāḥ kucau yadīyāvavalokya paścāt /
nāgāstadādyātmaśiraḥsu dhūliṃ kṣipanti saiṣā kila sustanīti

śatrunāśinī

śatravo na syuretasya dvitrāścet syustadāpi te /
mitratāṃ yānti yeneyaṃ pūjitā śatrunāśinī

antarvatnī

bahiṣkṛtaṃ cāpi yayedamātmasvarūpato bhāti tadantareva /
vimarśanenātmani cinmaye'ntarvatnī śiveyaṃ matimadbhirīḍyā

vedaśaktiḥ

vācaṃ svakīyāṃ gaditāṃ jano'yaṃ
jānāti sā taṃ nahi jātu yadvat /
tathaiva yā vedavidasti veda-
vedyā na vā sāvatu vedaśaktiḥ

varadā

amarā itare varadāḥ karagābhinayena hi santi sahasratayā /
varadā tviyameva sadā prathitā caraṇau śaraṇau śrayatāṃ dayayā

p. १६०) varadhāriṇī

dātrī varasyāsi maheśvarī tvaṃ
yaddhārayantī ca varaṃ svayaṃ tam /
antargatā bhaktajanasya tasmāt
saṃkīrtyase tvaṃ varadhāriṇīti

śītalā

kaśmīratīrtheṣu hime himāṃśau
sādhorhṛdi prāptagatiḥ sadaiva /
yā śītalāsti prathitā hitāstu
krodhoṣmahantrī nijabodhakartrī

suśīlā

kṛtvā suduḥśīlamidaṃ ca viśva-
masyātmabhūtāpi na yā svakīyam /
śīlaṃ parānandamayaṃ jahāti
sāvyāt suśīlā nijalīlayainam

bālagrahavināśinī

nārādhitā svayaṃ yatsā bālagrahavināśinī /
yogino'pi tato jāne labdhuṃ vāñchanti śaiśavam

kumārī

cetyotpattiryā svayaṃ cetyahīnā
saccidrūpā rūpaṇīyātmanaiva /
p. १६१) yā sarvādiścādimadhyāntahīnā
devī gītā sā kumārī purāṇā

suparvā

nāḍīṣu māseṣu dineṣu madhye varṣeṣu vā nirmathitoddhṛtā yā /
dānādikṛtyeṣu supuṇyarūpā khyātā suparvāstu sukhāya sārvā

kāmākhyā

kāmoddhartuḥ kāmyarūpāsti kāmarūpasthā yā sarvakāmaikabījam /
kāmākhyeyaṃ kāpi niṣkāmakarmajñeyā pāyāddevatā māmapāyāt

kāmavanditā

madano'pyahamatra yogināthe
hataśaktistviyamullasatsvaśaktiḥ /
prathitā tridaśeśvare'sti śambhā-
viti matvā kila kāmavanditā tvam

jālandharadharā

aśaktasarvadeve'smin khyātā rājñī kalau yuge /
jālandharadharā saiva kevalā devadevatā

anantā

yo'nto'sti yo'ntaṃ vidadhāti yo'ntya-
ste santi sarve'tigatā na yat tām /
sarvāmanantāsya tataḥ svarūpe
svāntaṃ dṛḍhasvantamiyaṃ karotu

p. १६२) śrīkṛṣṇātmaparānubhūtivibhavaḥ śrīkṛṣṇakaulaḥ sutaṃ
sāhibkaulamasūta yaṃ ca jananī buddhiḥ prabuddhiḥ satī /
tatkāvye sahajārcanādipadavatyāḥ ṣaṣṭikāyā anūd-
bhūte nāmavilāsanāmni surasā bhaktirvyatītāṣṭamī //
iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite
śrīnāmavilāse'ṣṭamī bhaktiḥ

navamī bhaktiḥ
kāmarūpanivāsinī

sarvabhītrāsinī duṣṭaśāsinī suvikāsinī /
suhāsinī rasāyāstu kāmarūpanivāsinī

kāmabījavatī

rūpaṃ nijaṃ dagdhatanuśca bhūyaḥ
kruddhena rudreṇa kathaṃ labheta /
sarvasya kāmyaṃ yadi kāmabīja-
vatī sadā tena na sevitā syāḥ

satyā

brahmāditaḥ sakalabuddhivatāmadhīśā
nirṇīya sarvanigamāgamatattvametat /
ājñāpayantviti śivā paramā kimarthaṃ
satyāpyasatyamidamātanute kathaṃ vā

p. १६४) satyadharmaparāyaṇā

asatyāṃ saṃsṛtiṃ matvā kṛtino yāmupāsate /
satyadharmasthirāḥ seyaṃ satyadharmaparāyaṇā

sthūlamārgasthitā

sthūlaḥ kaṣṭaḥ karmamārgaḥ prasiddhaḥ
pūrṇānando jñānamārgastu sūkṣmaḥ /
eṣā devī sthūlamārgasthitāpi
pūrṇānandā citrametad vicitram

sūkṣmā

kṣaṇādekacidullāsakaṇād brahmāṇḍakoṭayaḥ /
bhavantyayatnato yasyāḥ sā sūkṣmā kīdṛśī śivā

sūkṣmabuddhiprabodhinī

durgamairāgamairgamyamante taddurgasaṃsṛteḥ /
kathaṃ jñeyānna cet sā syāt sūkṣmabuddhiprabodhinī

ṣaṭkoṇā

kṛṣṇe vāyormaṇḍale śaivamantre
hṛllekhāyāścakrarāje dvitīye /
dīkṣāmārgeṣu sthitā ṣaḍvidhā yā
sā ṣaṭkoṇā ṣaṭkriyādārḍhyadāstu

p. १६५) trikoṇā

mūle cakre tejaso maṇḍale vā
jambudvīpe śambhunetratraye vā /
ādyā śaktiḥ kevalā yā trikoṇā
seyaṃ māyā kena mānena mātā

trinetrā

yasyā nimeṣāllayameti viśva-
munmeṣato vodayameti heteḥ /
netreśvarasyādhigatottamāṅgaṃ
sā me trinetrā dadatāṃ sunetram

tripurasundarī

tribījaviṣayā tridhā niyamitā trivedaśrutā
trilokajananī tribhistridaśanāthageyā padaiḥ /
tridhāmamahimasthalī trisamayāvibhedyā parā
trinetradayitā hitā tripurasundarī pātu naḥ

vṛṣapriyā

vṛṣākaperyatra mṛṣā prakāśo
vṛṣo'pi yāmāpya vṛṣo babhūva /
p. १६६) vṛṣādhipastoṣayati stavairyāṃ
vṛṣapriyā sā bhṛśatāpahāstu

vṛṣārūḍhā

kailāsaśikharasthā yā svarṇavallīva rājate /
vṛṣārūḍhā śivā sā māṃ vṛṣārūḍhaṃ karotvaram

mahiṣāsuraghātinī

svavāhasya harestuṣṭyai śrāntasya kṣudhitasya ca /
bhūtākhilamavantī nu mahiṣāsuraghātinī

yadvirojā[dhā]dapi prāpanmahiṣo vṛṣajāṃ gatim /
vandanīyā na kasyaiṣā mahiṣāsuraghātinī

sumbhadarpaharā

nītaḥ sumbho yayaikatvamante svāhantayā hataḥ /
sumbhadarpaharā sā tvaṃ sumbhadarpaharā'si vā

dīptā

dhyānādyadīyāt samavāpya dīpte-
raṃśaṃ sudīpraṃ racayanti viśvam /
sūryādayo darśanato'pi saiṣā
dīptā svanāmārthakarī mamāstu

p. १६७) dīptapāvakasannibhā

bhajato yāṃ kṣaṇenaiva gahanaṃ mohakānanam /
suprakāśaṃ bhavatyeṣā dīptapāvakasannibhā

kapālabhūṣaṇā

kādambinī balākānugatevābhāti yā śivā /
kapālabhūṣaṇā bhūṣāmaśeṣāṃ no dadātviyam

kālī

nijāṭṭahāsairvihitaprakāśa-
mutkṛttya māṃsaṃ svadatī śavānām /
muṇḍaṃ ca khaḍgaṃ ca kare dadhānā
kālī karālaṃ haratād vikāram

kapālamālabhāriṇī

krauñcapālīsamākrāntagaṇḍāśmāñjanaśailavat /
rocamānā balāyāstu kapālamālabhāriṇī

kapālakuṇḍalā

udayati tuhinadyutau kharāṃśau
caramadharādharage ca bhūtaghasre /
khamiva sudhavale sphuratsuśobhā
bhavatu śubhāya kapālakuṇḍaleyam

p. १६८) dīrghā

saṃsevitā dīrghatapasvineya-
miṣṭā ca dīrgheṣṭakareṇa devī /
dīrghāṃ matiṃ nirmalaniścayasthāṃ
dīrghā dadātu prathitā hitā vaḥ

śivā dūtī

mantramātā sughoṣeṇa devāmantraṇakāraṇam /
śivā dūtī śivāyāstu śivavyāptyā prapūjitā

ghanadhvaniḥ

nandanti nṛtyanti ca kekino yāṃ
garbhaṃ balākā api dhārayanti /
niśamya jīvanti janāśca siddhāṃ
ghanadhvaniḥ sā ghanatāpahāstu

siddhidā

niṣedhasiddhī bhavināṃ samarthā
kartuṃ svayaṃ tadvyatiriktarūpā /
yā kācidaiśvaryakalādibījaṃ
sā siddhidā stānmama siddhabuddheḥ

buddhidā

buddhidāsi kila cettadīśi me
dehi buddhimiha tāṃ satāṃ matām /
p. १६९) buddhyabuddhimayasaṃsṛtau yayā
jātucinnahi bhaved bhidāprathā

nityā

anye nityāḥ keṣuciddarśaneṣu
khyātāste'nyatrāpyanityatvabhājaḥ /
nityā tveṣā cetanā sarvatantra-
siddhāntasthā kācanājñatvahantrī

satyamārgaprabodhinī

asatyānantamārge'smin saṃsārāsārasāgare /
bhrāntānāṃ tvaṃ sadā bhūyāḥ satyamārgaprabodhinī

kambugrīvā

kambusnānapriyā śambhupriyā devādhidevatā /
kambugrīvā śivāyāstu svarṇakambuvirājitā

vasumatī

no yāṃ vināpyasumatī rasadāsti sṛṣṭi-
rdātā guṇī ca sumatiḥ prathitatvameti /
sampūjitā vasubhirātmahṛdāsane sā
svastipradāstu vasumatyabhitaḥ kalābhiḥ

chatracchāyākṛtālayā

rājarājeśvarī rājasamāje yā virājate /
nirbhayā dayayā pāyācchatracchāyākṛtālayā

p. १७०) jagadgarbhā

jagadgarbhā dvidhā devī darpaṇaśrīrivottamā /
vāsanāṃ garbhavāsasya hara bhūyaḥ pareśvarī

kuṇḍalinī

yeḍāpiṅgalayorgatā vitanute sṛṣṭiṃ tryavasthāmayīṃ
śabdabrahma yataḥ samastamapi ca vyastaṃ samujjṛmbhate /
nirmuktiṃ pratibodhayatyabhigatā yā brahmanāḍyantaraṃ
seyaṃ kuṇḍalinī jayatyatitarāṃ jīvaikajīvaḥ śivā

bhujagākāraśāyinī

buddhā gurūpadiṣṭena śuddhānandaikadāyinī /
mahāpathaṃ gatā sā tvaṃ bhujagākāraśāyinī

prollasatsaptapadmā

pañcāśadvarṇabījairyāṃ kramādarcanti sādhakāḥ /
prollasatsaptapadmeyaṃ ṣoḍaśādhāragocarā

nābhinālamṛṇālinī

jāto brahmā yataścitraṃ brahmāṇḍamatanod vibhuḥ /
brahmatābodhikā'stvasya nābhinālamṛṇālinī

p. १७१) mūlādhārā

candrasrāvāpūritā yoginārthai-
rgamyā ramyārāmabhūmirnikāmam /
pārāvārajñānasāraikadhārā
mūlādhārādhārabhūtā mamāstu

nirākārā

jātvapyajñairadṛśyā yattajjñairapyekatāṃ gataiḥ /
ato gītākhilākārā nirākāreti sūribhiḥ

vahnikuṇḍakṛtālayā

pītābhirlohitābhiśca sitābhiśca vibhāsase /
jvālāmālābhireṣā tvaṃ vahnikuṇḍakṛtālayā

vāyukuṇḍasukhāsīnā

tasmād vāyuḥ prasiddho'tra pavanaśca sadāgatiḥ /
vāyukuṇḍasukhāsīnā yasmāt tvaṃ dīnavatsalā

nirādhārā

sudhādhārāsārapraśamitavipattāpanikarā
vikārākārāṇāṃ haraṇacaturā kācana parā /
aserdhārāpāre'mbaravadadhare'jñānagahane
nirādhārā kārāṃ haratu mama saṃsāravisarām

p. १७२) nirāśrayā

niḥśeṣā yāṃ janāḥ śritvā vartante yā na kaṃcana /
sadāśayalayasthānā sā dvidhāsti nirāśrayā

śvāsocchvāsagatiḥ

yasyā durgamapañcamārgaviduṣāṃ
bhūtaṃ bhaviṣyacca saj-
jñānaṃ bhāti kare sitopalatulā-
mālambitaṃ jṛmbhitam /
abhyāsāt kila sadguroḥ karuṇayā
prāptāt samāptāt svayaṃ
śvāsocchvāsagatirgatirmatimatāṃ
bhūyāt satāṃ sammatā

jīvā

yāṃ nendriyāṇi viṣayā na mano na buddhi-
rno vā guṇā na ca vinā paramāṃ maheśīm /
prāṇā vidhātumapi no kimapi kṣamāḥ syu-
rmāṃ jīvayatviyamajīvatayeha jīvā

p. १७३) grāhiṇī

dvidhā bhūtā vidhatte yā līlāmekaiva kācana /
grāhiṇī sā sadā bhūyād grahāgrahagrahārtihṛt

vahnisaṃśrayā

yā vahnisaṃśrayā sarvādhārabhūtā nirāśrayā /
āsanatvaṃ gato yasyāḥ saṃśrayaḥ sa ca tāṃ numaḥ

vahnitantusamutthānā

jayantī koṭisūryenduvaiśvānararuciṃ śuciḥ /
vahnitantusamutthānā kīdṛśī citramīśvarī

ṣaḍrasāsvādalolupā

kathaṃ sudhāśino'pīhāvatareyurna ced bhavet /
martyalokapriyā devī ṣaḍrasāsvādalolupā

tapasvinī

yayāvatāraṃ gatayādrirāja-
gṛhe'khileśyāpyavicintyabhāsā /
ugraistapobhirmṛdutāṃ sa ugro
nīto hitāyā'stu tapasvinī sā

p. १७४) tapaḥsiddhiḥ

śobhāṃ kṛśā apyaramāpnuvanti
tṛptā bhavanti kṣudhitāḥ sadāpi /
tapasvinaḥ prāpya sunirṇayā yāṃ
sā me tapaḥsiddhirihaiva bhūyāt

tāpasī

uṣṇe'pi śīte samaye na khinnāḥ
krodhena kāmena na nirjitā vā /
kathaṃ bhaveyuryadi nātibhakti-
priyā bhaveḥ pārvati tāpasī tvam

tapaḥpriyā

bhayāt trātuṃ phalaṃ dātuṃ kṣamā niryatnato'pi ca /
tathāpi tvaṃ kimarthaṃ nu na jāne'si tapaḥpriyā

taponiṣṭhā

niriṣṭāpi taponiṣṭhā dṛṣṭādṛṣṭaphalapradā /
abhīṣṭadevatāniṣṭhāṃ sahajāṃ no dadātviyam

tapoyuktā

yuktyābhibhajitā muktitīrthasopānatāṃ gatā /
antakāntavidhāśaktā tapoyuktā jayatyasau

p. १७५) tapasaḥ siddhidāyinī

bahubhyo bahubhī rūpaistapasaḥ siddhidāyinī /
bahuśaḥ kevalānandasundarī pātu devatā

saptadhātumayī mūrtiḥ

saptadhātumayī mūrtirbhūtā'mūrtirapi svayam /
sadvicāraparisphūrtiṃ vitaratvacirādiyam

saptadhātvantarāśrayā

nirdhāturdhātumacchṛṅgarājagotramaṇiḥ śivam /
dhātuḥ pūjyā dadātveṣā saptadhātvantarāśrayā

dehapuṣṭiḥ

yukto yayā tatkṣaṇabhaṅguraṃ ca
jānāti kalpasthiravat svadeham /
jano mano'bhīṣṭakarīha bhūyāt
sā dehapuṣṭiḥ sahajaikahṛṣṭiḥ

manastuṣṭiḥ

dṛṣṭiḥ sthirā tasya vinaiva dṛśyaṃ
saṃvardhate hṛṣṭirakṛtrimā ca /
utkṛṣṭatā ca prakaṭeha yasya
tuṣṭā manastuṣṭiraduṣṭabuddheḥ

p. १७६) annapuṣṭiḥ

kathaṃ nu bhūtāni dṛḍhatvamīyuḥ
saṃmiśritāni kṣaṇataḥ skhalanti /
karmādidevī yadi nānnapuṣṭiḥ
sarvaikasāro'tra bhavet sahāyā

baloddhatā

svasvavarge prathāṃ yānti surāsuranaroragāḥ /
yadāśrayādiyaṃ bhūyāddhitā mātā baloddhatā

oṣadhiḥ

yairākrāntaḥ svaviṣayasukhaṃ veda duḥkhaṃ manuṣyo
doṣā dūṣyāḥ sapadi bhajanātte svayaṃ syuryadīyāt /
eṣā roṣapramukhamakhilaṃ kleśadaṃ toṣaheto
rogaṃ śoṣaṃ nayatu samaye sauṣadhirdhyānamātrāt

vaidyamātā

upāsya yāmanyaśarīramadhya-
praveśamātmīyadhiyā vihāya /
vidanti sarvāṃ prakṛtiṃ suvaidyāḥ
sā vaidyamāteti satāṃ matāsi

dravyaśaktiḥ

guṇairanekaiḥ prathitaprabhāvā
prayogato yā hitakṛjjanānām /
p. १७७) māteva sarvāmayahāniśaktā
sā dravyaśaktirharatādaśaktim

prabhāvinī

vaktreṣu netreṣu kareṣu bhāgya-
vatāṃ prakāśāpi ca sarvayātā /
manaḥsthitijñānakarī janānāṃ
prabhāvinī bhūṣayatu svabhābhiḥ

vaidyā

prasādaṃ kuruṣe tvaṃ ced vaidyā paramadevatā /
rogiṇaḥ śokadāste syurbhavarogā api svayam

vaidyācikitsā

yatprasādānmanuṣyo'pi dhanvantariyaśo bhṛśam /
eti vaidyacikitseyaṃ vicikitsājvaraṃ hara

supathyā

tasyāmayā naiva kadācana syu-
ścet syustadā tatkṣaṇameva nāśam /
vinauṣadhaṃ te'pyavaśāḥ samīyu-
ścitte sthitā yasya sadā supathyā

p. १७८) roganāśinī

dhyānādibhrgadaṃ hanti sarvendriyalayaṃ yataḥ /
ayatnād gīyate tasmādīśānī roganāśinī

mṛgayā

vismārya kāryāṇyavicārya deha-
mṛdutvamuddhūtasudarpasattvāḥ /
upāsate śūravarāḥ sadā yāṃ
saṃkīrtitā sā mṛgayāgamajñaiḥ

mṛgamāṃsādā

saṅgena jāyate doṣo guṇo vetyadya niścitam /
bhūtā yanmṛgamāṃsādā svavāhaharisaṅgataḥ

mṛgatvak

yā yajñaśīlairvilasadvicitra-
vālā pavitrā vitanoti naddhā /
kāṃcit prabhāṃ dīkṣitacihnabhūtā
mṛgatvageṣā kathitā kathājñaiḥ

mṛgalocanā

yannetrarāgasaṃlubdhaḥ pitṛkānanamadhyabhāk /
āgād bandhanamīśānamṛgaḥ sā mṛgalocanā

vāgurā

bhūmigānāṃ katha vaśyā bhaveyurvihagā na cet /
yuktiyuktā bhaverbhūtā vāgurā gururadbhutā

p. १७९) bandharūpā

nityaṃ vimukto'pi yayaiṣa baddha-
mmanyo jano devi samāvṛtehaḥ /
sā bandharūpāpi vimokṣabandha-
sambandhabandhaṃ paribhindatī naḥ

vadharūpā

vadharūpāsi yadi tvamīdṛgasya
vadhamīśāni vidhehi yena dīnaḥ /
susukhena pravihāya kāyabhāvaṃ
bhavatīmeti durantamadbhutena

vadhoddhatā

avadhyo hi sadā svātmā deho vadhyastvayatnataḥ /
unmatta itaraḥ kaḥ svid devī yasya vadhoddhatā

vandī

yānyaṃ smṛtā muñcati sarvabandhād
vandī kathaṃ syāt svayamīśvarī sā /
jāne tviyaṃ bhaktajanairihaiva
vandīkṛtāsti sumanonikāyaye

vandistutākārā

yadākāraṃ nahi stotuṃ vācaspatirapi kṣamaḥ /
aho vandistutākārā sā śaktirbhaktavatsalā

p. १८०) kārābandhavimocanī

virocanaruciḥ kāciccidānandaikasundarī /
viṣame samaye bhūyāt kārābandhavimocinī

śṛṅkhalā

sadā vanavihārasthā api nāgā madoddhatāḥ /
yayāvaya ivābaddhā vaśyāḥ sā śṛṅkhalā matā

khalahā

mantrairna nauṣadhimayairvividhaiḥ prayogaiḥ
śāntiṃ bhajanti khalu ye khalanāgarājāḥ /
santaḥ kṣamaikaviṣayāḥ smaraṇādyadīyāt
tāṃ prāpayantyapi ca tān khalahāsi sā tvam

vidyut

tejasā rocate kācidyā devī jaladāntare /
vidyujjayati sā nityaṃ vaḍavāgnisahodarī

dṛḍhabandhavimocinī

abhedyo yo'straśastraughairbhavabandhaṃ tameva yā /
harati smṛtimātrāt sā dṛḍhabandhavimocinī

ambikā

yadantarā na kṣudhayā tṛṣā vā
jano'rditatvaṃ labhate kadācit /
p. १८१) mamāmbikā durbhramakāmameṣā
dṛśā bhṛśaṃ nāśayatādaroṣā

ambālikā

bālo mṛduḥ kiñcana vā vidhātu-
manīśvaro'pīśvari puṣṭahṛṣṭaḥ /
kathaṃ bhavet tvaṃ na yadā dayābhi-
rambālikā poṣaṇakāriṇī syāḥ

ambā

jambhārisaṃstutā rambhājaghanā dambhahāriṇī /
ambā bhūyo haratveṣā sambhavaṃ durbhave bhave

svakṣā

dakṣā svātmācchādanakrīḍiteṣu
takṣā sargāhvānagehaṃ vidhātum /
dakṣāhantāhānihetuḥ samakṣaṃ
svakṣā rakṣākāriṇīyaṃ mamāstu

sādhujanārcitā

sādhavo mādhavātmatvaṃ yātā yaddayayābhayāḥ /
nandayantyakhilān dṛṣṭyā seyaṃ sādhujanārcitā

kaulikī

yā nādena ca bindunāpi kalayā bhaktaṃ viraktaṃ bhavāt /
saṃtoṣaṃ nayati prakāśaviśadā devī tato'pi svatām /
p. १८२) vairāgyaṃ gatamadbhutāmatha bhavottīrṇāṃ bhavasthāṃ ca yā /
svacchandāmiha kīrtitā sukṛtibhiḥ sālaukikī kaulikī

kulavidyā

bahudalabhāvanasaṃkulabhāvā kulakulakovidabhāvabalena /
sulabharasā sarasālasabhāsā vilasatu cetasi sā kulavidyā

sukulā

janapakṣikulāni yatkulāyā-
dalamāviṣkṛtatāṃ prayānti yatra /
vilayaṃ ca daladvayākulāni
sukulā sā nakulārcitā hitāstu

kulapūjitā

valayaiḥ salayaiḥ sphuratsubāhurmuhurīṣaccalamekhalākalāpā /
amalācalalocanāravindā sthiratākṛt kulapūjitājitāstu

kālacakrabhramā

yayāvanaddhā avaśāḥ khageśā
bhrāmyantyaviśrāmatayā pratisvam /
vīthīṣu seyaṃ kila kālacakra-
bhrama śamārāmakarī mamāstu

bhrāntā

jīvaḥ śivābhedamayo'pi bhāvaṃ
svīyaṃ suvismārya kathaṃ bhramārtaḥ /
p. १८३) itastataḥ syādyadi na tvamasya
bhrāntā sthitiṃ cetasi saṃvidadhyāḥ

vibhramā

yāṃ vinā na sudṛśo'pi bhūṣayā-
śeṣayā vilasitāśca cetasaḥ /
saṃharanti gatimāśu sambhramaṃ
vibhramā hara gamāgamāgamam

bhramanāśinī

viṣame samaye kāmayamodbhāvitasambhrame /
samayā dayayā bhūyānmama sā bhramanāśinī

vātyālī

khelantī yā velayaivendrajāla-
kartrī hartrī sūryacakṣuḥsusaṅgam /
nemirbhātīvāstavāhā calantī
vātyālī sā kīrtitā kālavidbhiḥ

meghamālā

kuto'pi yodeti layaṃ ca yāti
kutrāpi sarvaspṛhaṇīyabhāvā /
yā pānthayoṣidvarasaṅgahetuḥ
sā meghamālā kalitā kalājñaiḥ

p. १८४) suvṛṣṭiḥ

aduṣṭaśobhā vidiśo diśo'pi
bhavanti yāmāpya suvṛṣṭireṣā /
na kasya tuṣṭyai bhavatīha sṛṣṭi-
puṣṭyekahetuḥ suvikāsidṛṣṭeḥ

śrīkṛṣṇātmaparānubhūtivibhavaḥ śrīkṛṣṇakaulaḥ sutaṃ
sāhibkaulamasūta yaṃ ca jananī buddhiḥ prabuddhiḥ satī /
kāvye tasya nijātmabodhasahaje kaśmīravikhyātatā-
hetordurgakalāvapi pravitatā bhaktirnavāṅkāgamat

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulaviracite nāmavilāse mahākāvye
navamī bhaktiḥ

daśamī bhaktiḥ
sasyavarddhinī

bījamaṅkuratāṃ yāti patrāditvaṃ ca sāpi tat /
bījatvaṃ yaddayābaddhaṃ sā devī sasyavarddhinī

akārā

bhūmivyāptā brahmarūpā ṛgākhyavedotpattirgārhapatyāsanā yā /
garvo'kharvaḥ sarvavarṇaikapūrvā sākāreyaṃ gīyate yogināthaiḥ

ikārā

ardhā mātrā śambhurūpā trilokī-
mutkrāntā yā śuddhabodhāsanasthā /
kāmākhyāpi tyaktakāmābhigamyā
ramyekārā seyamākārahīnā

ukārā

vyāptavyomā dakṣiṇāgnyāsanasthā
viṣṇuprasthā yā yajurvedamātā /
p. १८६) sarvādhāraḥ saccidānandasārā
sokāreyaṃ kīrtitā mūrtavidbhiḥ

aikārarūpiṇī

tanoti binduhīnāpi japtā vāgbhavavaibhavam /
navaṃ navaṃ subhavyānāṃ devataikārarūpiṇī

hrīṃkārī

japtā yeyaṃ śāktabālaikajīvo
netre padmāṃ padmavaktre'pi vāṇīm /
bādhāhīnāṃ sādhakānāṃ vidhatte
hrīṃkārīyaṃ hṛdgatā naḥ sadāstu

bījarūpā

mātrāṅkurā varṇadalā ca pāda-
skandhā suśākhā bahubhāvapuṣpā /
bodhaṃ phalaṃ no vitaratvanantā
sā bījarūpā nigamadrumasya

klīṃkārā

klīṃkāreyaṃ yasya citte sthitā tvaṃ
vīreśānaṃ māranārācabāṇaiḥ /
viddhā devyo nāgakanyāśca nāryo
nityaṃ kāmāt taṃ kathaṃ na smaranti

p. १८७) ambaravāsinī

anyānyaviṣayān bhaktadevādibhyo vitīrya sā /
svayaṃ nirviṣayā jāne saṃvṛttāmbaravāsinī

sarvākṣaramayī śaktiḥ

ahantāsampuṭedantāvilāsaviśadā sadā /
sarvākṣaramayī śaktiḥ sphuratāddhṛdaye mama

akṣarā

kiṃ vaded vidhiriyaṃ śrutiśca kiṃ-
rūpiṇī nanu bhavejjanaḥ katham /
vṛttivāniha bhavecca devatā
nākṣarā yadi bhavet kṛpākarī

varṇamālinī

kathaṃ na tanmano japye dhyāne vāsti sthiraṃ param /
yena sadguruto jñātā śāṅkarī varṇamālinī

sindūrāruṇavaktrā

yāmālokya vimohāndhatamasaṃ yāti dūrataḥ /
sindūrāruṇavaktrā sā kasya ślāghyā na dhīmataḥ

sindūratilakapriyā

muktālalantikaṃ vaktraṃ sindūratilakapriyā /
dadhānā bhāti śukrārayogaṃ yāto vidhuryathā

p. १८८) vaśyā

gatyā matyā darśanenāpi vāṇyā
sarve mohaṃ tasya yātā na kiṃcit /
dhyāyantīyaṃ yena samyaṅmaheśī
vaśyāvaśyaṃ sevitā devadevī

vaśyabījā

yogīśvarakalāṃ yānti hitvā māyāṃ duratyayām /
bhaktā yaddayayā seyaṃ vaśyabījeti kīrtitā

lokavaśyavibhāvinī

khelati stokavallokairviśokaḥ sa kathaṃ sudhīḥ /
ārādhitā na yeneyaṃ lokavaśyavibhāvinī

nṛpavaśyā

vācaiva yā karotīśaṃ durgataṃ tamapīśvaram /
nṛpavaśyā jayatyeṣā siṃhāsanamaheśvarī

nṛpaiḥ sevyā

tattat kimīpsitaṃ yadyanna prāpnoti kṛtī janaḥ /
yasyedṛśī nṛpaiḥ sevyā prasannā parameśvarī

nṛpavaśyakarī

nṛpavaśyakarī hitāsti yasmai
khalu tatpādarajaḥkaṇādhigatyai /
p. १८९) akhilaspṛhaṇīyatāṃ gato'pi
spṛhayālurbhavatīha rājarājaḥ

priyā

mahiṣī

yathā bahirbhāti nṛpaḥ kalābhi-
stathaiva yā sarvakalā niśānte /
maheśvarīyaṃ mahiṣī dṛśā māṃ
santoṣakartryānayatu prakāśam

nṛpamānyā

agaṇyapuṇyanaipuṇyo vadānyaśca bhavejjanaḥ /
so'yaṃ yasya prasannā tvaṃ nṛpamānyā maheśvarī

nṛmānyā

asāmānyasaujanyajanyātipuṇyā
bhavettasya kīrtiḥ kathaṃ naiva yātā /
divaṃ vā bhuvaṃ yasya dhanyasya devī
nṛmānyā prasannā śivā hṛnniṣaṇṇā

nṛpanandinī

aśvo manuṣyo'pi gajādiko vā
dākṣyaṃ pratisvaṃ viṣaye prayātaḥ /
p. १९०) āyāti taṃ nandayituṃ kṣitīśaṃ
yaccittayātā nṛpanandinī tvam

nṛpadharmamayī

nānāvāhanasaṃvāhyā cchatracāmaralakṣaṇā /
sadā sukhamayī jīyānnṛpadharmamayī śivā

dhanyā

dhanyāsya mātā svakulaṃ ca dhanyaṃ
dhanyāḥ sahāyā viṣayo'pi dhanyaḥ /
dhanyā ca mūrtirdhiṣaṇāpi dhanyā
dhanyārcitā yena maheśvarī tvam

dhanadhānyavivarddhinī

udyamena vināyāti dhanaṃ dhānyaṃ ca tasya hi /
sannidhiṃ sevitā yena dhanadhānyavivardhinī

caturvarṇamayī mūrtiḥ

upayogyā mitho devī svasvalakṣaṇalakṣitā /
caturvarṇamayī mūrtiḥ kīrtanīyā na kasya sā

caturvarṇaiśca pūjitā

vedādhyayanabhikṣādyaistrāṇādyairmāṃ sadāvatāt /
vyāpārādyaiśca sevābhiścaturvarṇaiśca pūjitā

p. १९१) sarvadharmamayī siddhiḥ

nirdharmasvātmabhāvasthaśuddhabuddhyekasākṣiṇī /
sarvadharmamayī siddhirbhūyānnāmārthakāriṇī

caturāśramavāsinī

ekaikāśramadharmeṣu vasatyanyaḥ kathaṃcana /
akrameṇādbhutā devī caturāśramavāsinī

brāhmaṇī

brahmādhyetrī brahmavaktrāsanasthā
brahmadhyānāt tyaktadurbhrāntitāntiḥ /
brahmajñānollāsicittā maheśī
bhūyādbhūtyai brāhmaṇī sarvapūjyā

kṣatriyā

kṣataṃ kṣataṃ syāddayayeha yasyāḥ
sarvasya kharvatvavināśahetoḥ /
sūryenduvaṃśapravibhāsinī sā
māṃ kṣatriyā pātu sadāturatvāt

vaiśyā

vyāpārādikalāpūrṇā sarvavarṇaikapoṣaṇī /
vaiśyāvaśyaṃ maheśānī vaśyā bhavatu sarvadā

p. १९२) śūdrā

śivā sevāpriyā śūdrā brahmapādatalasthitā /
jayatyabhayadā vādasādahīnā svabhāvataḥ

avaravarṇajā

jvalanmukhavilocanā parilalatpadābhradhvani-
skhalanmukharavāk calatpadavidhūtapārśvācalā /
bhramadbhrukuṭimañjarī suvinamannitambasthalī
vicārarucirālakāstvavaravarṇajā naḥ śriye

vedamārgaratā

yasyā niḥśvāsato vedāḥ saṃjātāḥ susphuṭakramāḥ /
aho sāpi svayaṃ devī vedamārgaratā parā

yajñā

dravyeṇa kecittapasāpi kecit
svādhyāyavattvena ca kecanānye /
jñānena yogena ca yāṃ yajanto
gacchanti siddhiṃ śivadāstu yajñā

vedaviśvavibhāvinī

viśvaṃ vedapracārāya vedo viśvapravṛttaye /
yayā vibhāvitaḥ seyaṃ vedaviśvavibhāvinī

p. १९३) astraśastramayī vidyā

duravāpyaṃ kathaṃ te te cakravartitvamāpnuyuḥ /
astraśastramayī vidyā na taiścet syād vaśīkṛtā

varaśastrāstradhāriṇī

kālabhīhāriṇī bhūyādraṇabhūmivihāriṇī /
ānandakāriṇīśānī varaśastrāstradhāriṇī

sumedhāḥ

yadaṃśavittyeha mahāmatiḥ syā-
cchāstrāṇyanantāni tanoti tāni /
ekaścidullāsakaṇo'pi yasyāḥ
sā me sahāyāstu sadā sumedhāḥ

satyamedhā

anyo hi kaścijjaḍasaṅgamāpto
jaḍatvametyeva sudhīyuto'pi /
iyaṃ tu devī jaḍaviśvamadhya-
gatā sadāpyasti hi satyamedhā

bhadrakālī

bhadraṃ dhyātā natanu tanute'haṃkṛtiṃ vā tanuṃ yā
cchidraṃ mandaṃ racayati mudhājñānajātaṃ najātam /
rudrāṅkasthāpi ca pariharatyadbhutā raudrabhāvaṃ
bhaktānāṃ sā bhavatu bhavināṃ bhadrakālī śriye vaḥ

p. १९४) aparājitā

gopālo viṣṇurīśo'pi rudro yaddayayā sadā /
śakro jiṣṇuśca lokaṃ sā hitāyāstvaparājitā

gāyatrī

jñātā yena sa vetti sarvanigamān dhyātā ca yenāmbikā
dhyāyanti tridaśāḥ sadaiva sudaśaṃ taṃ kīrtitā yena vā /
kīrtistasya punāti lokamakhilaṃ yenārcitā vā śivā
gāyatrī na ca kena kena satataṃ ke ke na vārcanti tam

satkṛtiḥ

tvaṃ satkṛtiryadi gatā hṛdi saddayālu-
rnāpnoti tarhi bhuvi rājyamaśatruśaṅkam /
ko nāpi devapatitāṃ divi vājabhāvaṃ
rudratvamadbhutakalāṃ haritāṃ svatāṃ vā

sandhyā

dhyāyanti yāṃ dvijavarāḥ paraharṣapūrṇa-
niścintacittanagare'sti ca bodhayantī /
tān yā parātmaviṣayābhyanusandhimeṣā
sandhyeti kācana parā gaditaikasandhaiḥ

sāvitrī

sūte viśvaṃ bhedavattvaṃ ca naiva
bhinnaṃ yadvad vīcisaṃghaṃ mahābdhiḥ /
p. १९५) ante tadvallīyate yatra caitat
sāvitrī sā kīrtitā sāravidbhiḥ

tripadāśrayā

trilokā bhānti tasyāgre tripadā iva laṅghitum /
yeneyaṃ niścitaṃ jñātā nirbhayā tripadāśrayā

trisandhyā

trikālāstrilokāstrivedāstridevā-
strayo vahnayastrisvarā yatra caikyam /
prayānti svabhāvāt sadā kācideṣā
trisandhyeti gītā hitāyāstu mātā

tripadī

na tvaṃ yadi tvamasi tattadasīti nātho
yāṃ bodhayatyativiraktamataḥ suśiṣyam /
ānandadhāmajananīmanaṇīyasī sā
devī jayatyatitarāṃ tripadī maheśī

dhātrī

śaṅkātaṅkakalaṅkānāṃ dātrī tṛṇavadīśvarī /
sandhātrī bodhadugdhasya dhātrī naḥ kṛpayāvatāt

suparvā

atharvavedibhiḥ sarvasuparvātṛptaye śivā /
kāmanīyā jayatyeṣā suparvākharvagarvabhūḥ

p. १९६) sāmagāyanī

sakalaṃ parimohayatyavaśyaṃ sakṛduccāritavatyanantarūpam /
svarasaṃghamasaṅgabhaṅguraṃ yā hṛdayasthā mama sāmagāyanī sā

pāñcālī

yaikāpi pañcadhātmānaṃ pañcānāmaprapañcayat /
prītaye nayatu sthairyaṃ pāñcālī cañcalaṃ manaḥ

bālikā

bālikeva kṛtavastraputrikālālanaprakṛtaharṣanirbhṛtā /
khelati svayamidantvamāgatā yā balaṃ mama karotu bālikā

bālā

yā bālatarjitamayūrakacatkalāpā
svālāpamūkalapanīkṛtakākapuṣṭā /
gatyālasīkṛtamarālavarā gatau sā
bālā balābalanidhiḥ pariśarmadāstu

bālakrīḍā

nirudvegaṃ nirudvegaṃ niḥśaṅkaṃ yā sthitiṃ gatā /
niṣkalaṅkaṃ prasiddheha bālakrīḍā jayatyasau

sanātanī

prabhavapramukhajñānaśālinī yā maheśvarī /
brahmādīnāṃ svayaṃ tattāvarjitā sā sanātanī

p. १९७) garbhādhāradharā

caturaṅgulavistārā jarāyurvitataṃ katham /
garbhaṃ dadhyānna cet kuryād garbhādhāradharā dayām

śūnyā

yatkalaikā trilokīyaṃ nānātvaracanācitā /
śūnyeti sā kathaṃ gītā sadāpūrṇā maheśvarī

garbhāśayanivāsinī

bādhate na kṣudhā tṛṣṇā na ca yaddayayāntarā /
garbhasya daśamāssveṣā garbhāśayanivāsinī

surārighātinī kṛtyā

amarā nirjarā devāḥ kathaṃ syuryadi neśvarī /
surārighātinī kṛtyā kṛpayā nijayā bhavet

pūtanā

yatstanyasya sa gopālo jīvena saha pānataḥ /
balī bhūtvāhanaddaityānabalaḥ pūtaneti sā

tilottamā

bhālāntarāyātalalallalantikā-
muktaṃ mukhaṃ bhātyabhito'lakākulam /
abbinduvat ṣaṭpadaśobhipadmavad
yasyāḥ śivāyāstu tilottameti sā

p. १९८) lajjā

kulāṅganāstvatsahitāḥ suśobhāḥ
śobhojjhitā apyavamānino yat /
śobhāsi kiṃ tat kimu vāsyaśobhā
lajjā na jāne parameśvarī tvam

rasavatī

āpātarasado'pyantarasado viṣamo bhavaḥ /
rasamātrāvaśeṣaḥ syāccet syādrasavatī dayā

nandā

tatpārśvasthānatastasya dṛṣṭyā vācā ca nanditāḥ /
kathaṃ na syurjanāḥ sarve yena nandā samarcitā

bhavānī

japan pūjayaṃstvāṃ bhavānīti mukhyāṃ
bhavābhāvabhāveṣu saṃbhāvayan vā /
bhavaṃ durbhavaṃ tatkṣaṇādyāti hitvā
bhavatvaṃ navānandarāśiṃ sucitram

pāpanāśinī

pāpāpāpamayaṃ pāpaṃ durāpaṃ kṛpayāsti naḥ /
yadīyayā śivā seyaṃ kīrtitā pāpanāśinī

p. १९९) paṭṭāmbaradharā

gajacarmāmbarāṅkasthā paṭṭāmbaradharā śivā /
nīlotpalinyupāsaktā padminīva virājate

gītiḥ

mṛgāḥ khagā nāgavarāśca bhāvaṃ
svīyaṃ suvismārya samādhibhājaḥ /
niśamya yāmeva bhavanti yat ta-
nna kasya gītiḥ priyatāvahāsti

sugītiḥ

rītyotthānaṃ prāpitā bhaktavaryai-
rbhītyādiṃ yā bhāvamantaṃ nayantī /
citte datte kāṃcidānandalīlāṃ
sphītiṃ buddheḥ sā sugītirdadātu

jñānalocanā

kālādhvaviprakṛṣṭatvaṃ prakṛṣṭānandinīkṣate /
muṣitvā yākhilānarthān sā devī jñānalocanā

saptasvaramayī tantrī

svarā manoharā yatra pratyekaṃ saptakoṭigāḥ /
saptasvaramayī tantrī svātantryaṃ śrāvayatviyam

ṣaḍjamadhyamadhaivatā

yādau saptasvareṣvekā madhye sphurati dhaivatā /
upānte ca matā seyaṃ ṣaḍjamadhyamadhaivatā

p. २००) mūrcchanā grāmasaṃsthānā

niścalā yā tridhā baddhā svarān sapta sucañcalān /
viśrāmayatyasau grāmasaṃsthānā mūrcchanā matā

svasthā

paro yasyāṃ sadā tiṣṭhatyātmā yasyāḥ paratra ca /
sā devī prathitā svasthā kriyāt svasthaṃ mano mama

svasthānavāsinī

bahutvaṃ yāntyapi svīyaṃ sthānaṃ svābhāsitaṃ sitam /
na jahāti yatastasmāccitiḥ svasthānavāsinī

aṭṭāṭṭahāsinī

yaddhāsena dinaṃ rātririva candravikāsinā /
śobhate kṣobhamaṭṭāṭṭahāsinī sā vyapohatām

pretā

jāgratsuptasuṣuptatāṃ sphuṭataraṃ yāntī ca no yāti yā
kaumārādidaśāṃ gatāpi vimalānandaiva yojjṛmbhate /
antyaiḥ karmabhirīśvarīṃ sukṛtino yāṃ tarpayanti dhruvaṃ
pretā pretapurābhiyānajamiyaṃ śokaṃ dahatvadbhutā

pretāsananivāsinī

pretanāthāḥ śivottuṅgaparyaṅkaṃ stambhavat sthitāḥ /
yasyā vahanti sā kācit pretāsananivāsinī

p. २०१) nṛttagītapriyā

hayāsyagandharvasurāṅganādyā
ātodyamādāya sutoṣayanti /
yāṃ devadevīmiha nṛttagīta-
priyā śriyā poṣayatu svayā naḥ

akāmā

yatraiva yatraiva mano nimagnaṃ
svasvapriye śāṅkari yasya yasya /
tatraiva tatraiva ca tasya tasya
tvattaiva yadbhāti tato'syakāmā

tuṣṭidā

yaddayāvahamatiryathā tathā
vigrahaṃ vahati bhāravajjanaḥ /
ujjhati kṣaṇata eva taṃ tayā-
pyujjhito hṛdi sadāstu tuṣṭidā

puṣṭidā

mīyate kena sā devī sudhiyāpi śivātra yā /
kena kenāsi rūpeṇa kasmai kasmai na puṣṭidā

akṣayā

svasvakāle prayāntyeva kṣayaṃ yatnayutā api /
tvamevaikā tu sadrūpā svabhāvena cidakṣayā

p. २०२) niṣṭhā

vadantu bodhaṃ vahavo'pi veda-
vedāntapāṭhena natu svarūpam /
jānanti tāvat paraharṣasindhuṃ
niṣṭhā kṛpāṃ yāvadiyaṃ na dhatte

satyapriyā

ārādhya yāṃ satyasuto nasatyān
ripūñjaghānāpi cacāla naiva /
satyāt svakīyāt prathitaikakīrtiḥ
satyapriyā sā priyamātanotu

prajñā

yasya yasya prasannā tvaṃ prajñā paramadevatā /
tasya tasya kathaṃ nājñāṃ vahanti śirasītare

lokeśī

vaśyā yasyāḥ santi deśā aśeṣāḥ
kartuṃ hartuṃ pātumapyekadeśam /
yātāyāḥ sālokamātreṇa bhaktaṃ
lokeśī māṃ śokahīnaṃ karotu

surottamā

svasvadeśe'ṣṭadhā sargaṃ surāṇāṃ pāti yā parā /
surottamā karotvenaṃ sarvottamagatiṃ janam

p. २०३) saviṣā

dṛṣṭyaiva yāmṛtānandaṃ bhaktānāṃ janayatyasau /
saviṣā nāmamātreṇa jāne ḍitthaḍavitthavat

jvālinī

yenāvṛtākṣo na parātmabhāvaṃ
vettyeṣa tanmohatamaḥ kṣaṇena /
nihanti dṛṣṭaiva dayānidhiryā
sā jvālinī kālabhayaṃ harāsya

jvālā

daśadhā pravibhajyātmasvarūpaṃ yā trivahniṣu /
jājvalīti sthitaikaiva jvālā sā baladāstu naḥ

viṣamohārtināśinī

attvājādyasahoṣmāpi yadāsaṅgānmahāviṣam /
mṛtyujit paśupaḥ seyaṃ viṣamohārtināśinī

viṣāriḥ

svapaternīlakaṇṭhatvakriyayeva samatsarā /
viṣāśanena saṃvṛttā viṣāriḥ sāpi viśvasūḥ

nāgadamanī

mahārhābhūṣaṇā svena nāgabhūṣaṇasaṅgataḥ /
salajjevāsti sā nāgadamanī śaktiraiśvarī

p. २०४) svasvātantryaparānubhūtikalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula iti prathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
tatkāvye caraṇādiyātayamakaṃ śrīcandramaulistavaṃ
bhrātṛtvena samāgate'tra daśamī bhaktirvirāmaṃ gatā

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite nāmavilāse
mahākāvye daśamī bhaktiḥ

ekādaśī bhaktiḥ
kurukullā

kurukullā jayatyeṣā yā dhyātā kurute janam /
kulākulaparijñānadākṣiṇyaprathitodayam

amṛtodbhavā

bhavabhogarasāttāpi jīvanmukto yadīyayā /
dayayā bhaktavaryo'yaṃ sā jīyādamṛtodbhavā

bhūtabhītiharā rakṣā

satyaṃ sāsti svatantrā tadbhūtapāṅgagatāpi yat /
bhūtabhītiharā rakṣā svayaṃ sā parameśvarī

bhūtāveśavināśinī

sambhūtapūrvapuṇyānāṃ bhūtāveśavināśinī /
bhūyād bhūtipradā devī bhūtāhantānivāriṇī

p. २०६) rakṣoghnī

martyo rāmo vānarendraiḥ sanāthaḥ
paulastyaṃ taṃ rākṣasānāṃ baleśam /
abdhiṃ tīrtvā yatkṛpāto jaghāna
rakṣoghnī sā kasya mānyā na mātā

rākṣasī

yā tāni tāni janayatyabalā baleśa-
rakṣāṃsyanekavidharūpayutāni caikā /
devottamādivijayīni parādhidevī
sā rākṣasī haratu rākṣasajaṃ bhayaṃ naḥ

rātriḥ

yā hanta saṃgamayate susamādhilakṣmyā
yogeśvarānapi ca bhogadhanān priyābhiḥ /
kāvyajñamarthakalayā pathikapriyāḥ svaiḥ
svapnāgataiḥ priyatamaiḥ sukhadāstu rātriḥ

dīrghanidrā

yathā brahmatāmāpya bhūyo nivṛtti-
rbhave no bhavejjātucidyāṃ tathaiva /
mudhājātamānādibhāvaikahartrī
śivā dīrghanidrā parānandadāstu

p. २०७) divāgatiḥ

artheṣu bhūyo niśi vismṛteṣu
pratisvamāpnoti yayā pracāram /
jano manastrāṇadayā dayāto
divāgatiḥ sāstu śivā gatirnaḥ

candrikā

kṣayayapi prathitalāñchano'pi yad
glaurapīha bhavināṃ tamīpriyaḥ /
cañcalo'sti ca tathāpi candramā-
ścandrikāśrayabhavo guṇo hyayam

candrakāntiḥ

roditīva niśi suptatājitaṃ
lokamantakagṛhābhisajjitam /
svaṃ ca vīkṣya vigalatsudhāmayaṃ
candrakāntiriha mudritātmavāk

sūryakāntiḥ

duṣṭametyapi tamaḥ punaḥ punaḥ
sarvadā tava hataṃ mayājñayā /
sakrudheti gaditeva bhānunā
sūryakāntirabhito jvalatyasau

p. २०८) niśācarī

māyāniśi svapnagatairalakṣyā
yā līlayā kāpi caratyasaṅgā /
niśācarīti prathitādbhutā sā
sadaiva vo bodhayatu svabhāsā

ḍākinī

vikalpasaṃkalpanidānameta-
ddharatyaho yā hṛdayaṃ jaḍānām /
alakṣyaceṣṭāpyanivāryacaryaṃ
durlakṣyameṣā kila ḍākinīti

śākinī

digambarā dikṣu varā ajasra-
mārādhya yāṃ yānti śivatvamīḍyam /
bhūtādhivāsāḥ kṛtakarmanāśāḥ
sā śākinī nākavihāradāstu

śiṣyā

sarve sarvaṃ yato'dhītya gurutāṃ prāpnuvantyaho /
kasya sāpi kimarthaṃ nu śiṣyā bhūtā maheśvarī

hākinī

nānauṣadhādividhimapyadhikaṃ viditvā
hastakriyāmapi samāpya gurorna tāvat /
p. २०९) siddhiṃ rasāyanabhavāṃ labhate'pi dhīro
yāvaddayāṃ vitanute nahi hākinī sā

cakravākinī

māyāniśā yato nāmūṃ jātucit spṛśatīśvarīm /
taṭeṣu sarvadā tasmācchobhate cakravākinī

sitāsitapriyā

sitāsitapriyā na syādyadi bhūtisitasya tat /
nīlakaṇṭhasya deveśī kuryādaṅgīkṛtiṃ katham

svaṅgā

cakāra yānaṅgaripuṃ nijāṅganirbhaṅgasaṅgaṃ śritakāmaraṅgam /
aho mahomūrtiravekṣitaiva svaṅgāstu sarvāṅgasupoṣaṇīyam

sakalā

yata āvirbhavantyetāḥ kāle kāle'khilāḥ kalāḥ /
sakalā kalayā pāyādapāyāt kālabhītijāt

vanadevatā

vane vane yā kurute vihāraṃ sampūjitā mūlaphalairanalpaiḥ /
vanyairjanairduṣkalikalmaṣaghnī saṃkīrtitā sā vanadevateti

gururūpadharā

bālā ivākhilā lokā bhaveyuḥ kleśabhāginaḥ /
kriyāsu yadi na tvaṃ syā gururūpadharā sadā

p. २१०) gurvī

gurvādibhyo'pi yā gurvī kathaṃ tāṃ bhaktibhāginaḥ /
vaheyuścetasā tasyā eva syānna dayā yadi

mṛtyuḥ

kena kenāsti rūpeṇa kasya kasyāntakāriṇī /
mṛtyuryā sā śivā dehamānamṛtyupradāstu naḥ

mārī

brahmā kathaṃ kathamapi prabhuradbhutaṃ ya-
dutpādayatyayugapadyugapat tadetat /
yā mārayatyamaracitnyasamāgamā sā
mārīśvarī paramatoṣamiya dadātu

viśāradā

dehena gehena ca saṃśrayo'pi
lakṣmyā naro vīrarasoddhato'pi /
adhītavidyo'pi mṛgo hi tāva-
dyāvat prasannā na viśāradā tvam

mahāmārī

mahāmārī mahādevī mahattattvādyanātmajām /
nānābhimānadurbādhāṃ tuṣṭā mārayatu dhruvam

vinidrā

yā yogibhiḥ paścimarātrakāle
yā bhogayogairapi pūrvarātre /
p. २११) viyogibhiryāpi sadaiva caikā
saṃsevyate sāstu hitā vinidrā

tandrā

tandrādevīdhyānanirdhautapāpāḥ
sāndrānandottarjitendrādipadmāḥ /
mandraṃ mandraṃ nirmalaṃ nāma tasyā
gāyantaste sādhu santo jayanti

mṛtyuvināśinī

sarvatra sarvadā sārvā sarvathāpi vyathāpahā /
satāṃ bhaktimatāṃ bhūyāddevī mṛtyuvināśinī

candramaṇḍalasaṃkāśā

candramaṇḍalasaṃkāśā bhāti yaikāpyanekadhā /
taraṅgeṣviva deheṣu sā śivāstu śivāya naḥ

candramaṇḍalavāsinī

sarvadāpi maheśāni candramaṇḍalavāsinī /
niṣkalaṅkā paraṃ pūrṇā jayatyeṣaiva kācana

aṇimādiguṇopetā

hṛdi khe pavane mahyāmahaṃcijjīvabuddhiṣu /
aṇimādiguṇopetā svayaṃsiddhā jayatyasau

p. २१२) suspṛhā

vivarteta kathaṃ brahma śuddhabuddhaṃ jagattayā /
bhavestvaṃ parameśānī sahāyā suspṛhā na cet

kāmarūpiṇī

amarādhipatābhimāna indro
hariretasya ca rakṣakābhimāne /
vidhihānimade yayātra keśau
viniyuktā api kāmarūpiṇī sā

aṣṭasiddhipradā

śuddhabuddhyekabhaktebhyo maheśānī vinā haṭham /
durghaṭaṃ satataṃ bhūyādaṣṭasiddhipradātra naḥ

prauḍhā

svabhāvagambhīravicitracitrakalānidhānaṃ parameśvarīyam /
upoḍhasarvaṃsahaśāntabhāvā prauḍhā manaḥprauḍhikarī mamāstu

duṣṭadānavaghātinī

kānane gahane mārgavaiṣamye nimnagottare /
smṛtā sukhakarī bhūyād duṣṭadānaghātinī

anādinidhanā puṣṭiḥ

anādinidhanā puṣṭirjagadādyantasākṣiṇī /
anādyavidyāsaṃkṣobhahāriṇyastu mameśvarī

p. २१३) caturbāhuḥ

ūrdhvaṃ śaṅkhaṃ svakarakamale dhārayantyapyadhastād
vāme cakraṃ jalajanigade dakṣiṇe ca krameṇa /
khelantī yā praharaṇavidhau cāturīrītimāptā
devī bhūyāt prakṛtasukhadā sā caturbāhureṣā

caturmukhī

ekaṃ pariṇataṃ brahma caturdhā brahmarūpabhṛt /
yā gāyati parā tajjñairgīyate sā caturmukhī

catuḥsamudraśayanā

yaddayāmāpya jātveva śeta ekāmbudhau hariḥ /
catuḥsamudraśayanā mīyate kena sā śivā

caturvargaphalapradā

saṃtuṣṭā kṛtabuddhīnāmiṣṭā vividhakarmabhiḥ /
jayatyekaiva sā devī caturvargaphalapradā

kāśapuṣpapratīkāśā

kāśapuṣpapratīkāśā kāśate yā maheśvarī /
cidākāśaprathā sāstu nirāśatvābhidārḍhyakṛt

śaratkumudalocanā

yadapāṅgāgrayāto'yaṃ bhavet sarvāṅgasundaraḥ /
dadātu sā mudaṃ śuddhāṃ śaratkumudalocanā

p. २१४) bhūtā

yā veda vedaṃ nikhilaṃ na jātu
vedo'pi yāṃ veda vidaṃ vidhirvā /
bhūteti gītā parameśvarīyaṃ
dadātu bhūtaṃ satataṃ svabodham

bhavyā

saṃbhāvitā yena hṛdeha bhavyā
bhave bhave tasya bhavet kimanyat /
bhavyaṃ svabhāvena vighūrṇitasya
bhavyaṃ na vānandarasena puṃsaḥ

bhaviṣyā

adhītya vedānakhilānajo'pi
punaḥ punaḥ so'pyavatīrya viṣṇuḥ /
na śaknutaḥ khelanamatra yasyā
nirṇetumeṣāstu hitā bhaviṣyā

śailajā

karmabījamidameva bhūtalaṃ
ślāghyamatra ca himācalastataḥ /
saṃkaṭādhvavitato'pi yacchivā
śailajāsti vimalaikyaharṣabhūḥ

p. २१५) śailavāsinī

devāḥ sarve tataḥ svaṃ svamakārṣuḥ sthānamadriṣu /
dṛḍhaṃ devādidevī yatsvayaṃ sā śailavāsinī

vāmamārgaratā

kṣaṇād vaśībhavantyasya yogenāpi sudurlabhāḥ /
siddhayaḥ sevitā yena vāmamārgaratā hitā

vāmā

taṃ vāmanetrā vihatānyakāmāḥ
kāmāturāḥ sāmakathāvidagdhāḥ /
bhajanti gāyanti ca rāmayanti
vāmā śivā yasya sadaiva vāmā

śivavāmāṅgavāsinī

yeyaṃ devī parākhyātā śivavāmāṅgavāsinī /
saiveha sarvadā bhāti mama sarvāṅgavāsinī

vāmācārapriyā

sarve'ntaṃ yānti śambhustu yatkṛpāto'ntakāntakaḥ /
kalau saiva kathaṃ pūjyā vāmācārapriyā jaḍaiḥ

tuṣṭā

āptvāpi mānavaṃ dehaṃ durlabhaṃ sulabhaṃ na ye /
tuṣṭāḥ svātmāvabodhena te tuṣṭākṛpayojjhitāḥ

p. २१६) lopāmudrā

bījairjaptā daśabhiratulā pañcamiśraistanoti
tajjñānāṃ yā hṛdayaviśadākāśakośe samantāt /
kāṃcid harṣaprathamalaharīkaumudīṃ sevyate sā
lopāmudrā kathamiha paraṃ mudritasvāntamartyaiḥ

prabodhinī

brahmādilokasthitimapyupekṣe
dehena martyo'pi tṛṇopamaṃ yat /
sadaiva so'yaṃ mama kāmavandhyaḥ
prabodhinīdhyānabhavaḥ prabhāvaḥ

bhūtātmā

pūrvaṃ madhyagataṃ na ko'pi yamalaṃ yasyā vivektuṃ tato'-
pyekānekanirantacāruracano bhūtavrajo'yaṃ svataḥ /
yasyā āvirabhūt tathāpyavitathānandaiva yaikā citi-
rbhūtātmeti śivā vibhūtimatulāṃ svīyāṃ dadātu dhruvam

paramātmā

aticitravicitraśāstrapūgaṃ
viracayayāpi ca śakyate vivektum /
munibhirna hi yaddayāṃ vinā yā
paramātmeti śivā prakīrtitā sā

p. २१७) bhūtabhāvivibhāvinī

tvamevādyantahīnā yad bhūtabhāvivibhāvinī /
ato'nyaḥ kaḥ sadādyantastvāṃ vibhāvayituṃ kṣamaḥ

maṅgalā

yātrāvivāhādiṣu yāṃ prapūjya
niruttamāṃ siddhimudārasattvāḥ /
saṃprāpnuvanti prathiteha kācit
sā maṅgalāstvasya sadā sahāyā

suśīlā

saṃhārakartuḥ paśupasya bhīma-
rūpasya sarvajñakalācitasya /
api priyā tvaṃ kathamīśvarī syāḥ
svayaṃ suśīlā yadi nābhaviṣyaḥ

paramārthaprabodhikā

sadaiva me manogāstu paramārthaprabodhikā /
yadāptyā bhrāmakānanyānarthāñ jānāmi śaṣpavat

dakṣiṇā

dadāsyabhīpsitāṃ siddhiṃ helayāpi samarcitā /
yatastatastataprajñairdakṣiṇeti prakīrtyase

p. २१८) dakṣiṇāmūrtiḥ

śivābdhimadhyādudayaṃ prayātā-
nānañja yā mantramaṇīnanantān /
nānāgamaiḥ saṃskriyayāvatīrṇā
sā dakṣiṇāmūrtiriti prasiddhā

sudakṣiṇā

jñānena kaṃcit tapasāpi kaṃci-
dyogena kaṃcit kriyayāpi kaṃcit /
bhaktyāpi yadrañjayasīha kaṃcit
satyaṃ tato devi sudakṣiṇāsi

haripriyā

nārīśataratāsakto haritvena prasiddhibhāk /
śauriryaddayayā devī kīrtitā sā haripriyā

yoginī

prāṇasaṃyamanatatparā parā yā hṛṣīkaviṣayāparājitā /
rogaśokavinivartitāśayā yoginī subhagayogadāstu sā

yogayuktā

samastamapi ca vyastamābhāsyādhyāsamātmanaḥ /
cidānandaiva yannityaṃ yogayuktā tataḥ svataḥ

p. २१९) yogāṅgā

ekaikāṅgenaikamekaṃ dadāti samyak siddhervaibhavaṃ yā bhavānī /
āpannānāmāpadantaikaheturyogāṅgeyaṃ kīrtitā yogināthaiḥ

dhyānaśālinī

viśiṣṭamavaśiṣṭaṃ tat kiṃsvit suspaṣṭavaibhavā /
sarvadhyeyāpi sarvāsi tvaṃ yasya dhyānaśālinī

yogapaṭṭadharā

sa ko yogo'sti no jāne yaṃ khinneva vidhāya sā /
yogapaṭṭadharā bhūtā citraṃ yogeśvarīśvarī

muktā

saṃspṛśanti kadācinna triguṇā yāṃ yathā jalam /
padmapatraṃ jayatyeṣā muktā niḥspṛhasaṃspṛhā

muktānāṃ paramā gatiḥ

kīdṛśīyaṃ mahādevī muktānāṃ paramā gatiḥ /
yāmagatvaiva kutrāpi prāpnuvanti vicakṣaṇāḥ

nārasiṃhī

ekaṃ mṛtyā paraṃ lakṣmyā yākarot pūrṇasaṃgarau /
virodhyārādhinau bhaktau nārasiṃhīti sā śivā

sujanmā

janmāpya rāmādirapīha yāto
yat prākṛtatvaṃ bhavatī satī tu /
p. २२०) sadaiva naisargikaharṣarūpā
sarvatra tat tvaṃ prathitā sujanmā

trivargaphaladāyinī

tat kiṃ citraṃ gṛhasthānāṃ trivargaphaladāyinī /
yat tvaṃ citraṃ mahat tattu muktānāmapi yattathā

dharmadā

guṇo'pi dharmo'pi mato'pi dharma
ekaṃ tayoryad dyasi vā dadāsi /
paraṃ tato devi maheśvarī tvaṃ
sarvasya mānyā kila dharmadāsi

dhanadā

dhanadāsi yadi tvamīśi tādṛg
dhanamīśāni dayāṃ vidhāya dehi /
nahi yasya nṛpādito bhayaṃ syā-
nnaca sargādiṣu yat sukaṣṭarūpam

kāmadā

sadasantāvubhau yatra jayastatreti niścitam /
ardhāṅgaśambhuryat tvaṃ ca dvidhā jayasi kāmadā

p. २२१) mokṣadā

mokṣadāsi kila śaivaśāsane
mokṣadāsi paraśāsaneṣvapi /
sā dvidhāpi mama saṃmatāsi yat
tat kva so'smi satatādhikāravān

dyutiḥ

devyaḥ paraṃ bhogavinākṛtehā
nāgastriyo vāpi bhayānakābhidhāḥ /
nāryaścaladyauvanadarpakāḥ syuḥ
kāmyāḥ kathaṃ cenna dayākarī dyutiḥ

sākṣiṇī

tridhā vidhāyeśamajaṃ samastaṃ
vyastaṃ ca jīvaṃ kṛtakāmyalīlam /
anekavat paśyati yā svamekaṃ
sākṣānnirākhyā kila sākṣiṇī sā

kṣaṇadā

māyāvibhinnātmavidaḥ sadaiva
kukāryasaktāḥ kṣaṇamekakaṃ vā /
viśrāmamete kathamāpnuyuścet
kṛpākarī na kṣaṇadā śivā syāḥ

p. २२२) dakṣā

vahvātmajo'nādarakṛt prajeśo
dakṣo'pyavijñātatadīyaśaktiḥ /
vidhiṃ vidhāya cchalitastayā yad
dakṣā tadanyā katamā tadasti

dakṣajā

jātamātraiva dakṣāt tvaṃ tasya svātmajatākarī /
na tu yasmāt tataḥ satyaṃ dakṣajāsi jagatprasūḥ

koṭirūpiṇī

dhyāyan dhyāyan sadā koṭirūpiṇīti maheśvarīm /
koṭirūpitvamāptaḥ sanneko'smyadyāpi niścitam

kratuḥ

yāmanāhūya dakṣo'pi kṣaṇenaiva vinākṛtaḥ /
abhūt sambhāranīvyāpi kratūnāmapi sā kratuḥ

kātyāyanī

gatyā gajasyāpi gurutvakartrī
matyāpi jīvoṣmaharīśvarīyam /
dhṛtyā hariṃ cāpi jayantyapāyāt
kātyāyanī pātu kṛtāntasiddhāt

p. २२३) svacchā

jīvanneva kṣīravad bhinnabhinnaṃ
jāne bhāvaṃ naiva yattāmavāptaḥ /
sarvāhāro'pyasmyalepaśca seyaṃ
svacchā tucchāhantvahartrī tavāstu

svacchandā

aikyaṃ naikyaṃ sādhitaṃ vā kathābhiḥ
kasmiṃstīrthe kena mātrā kathaṃ vā /
syācci pā rūpanāmojjhitā cet
svacchandā syā nātmanādvaitagamyā

kavipriyā

kavayanti suvāgvilāsalāsya-
kṣaṇalubdhā iva bhūriśaḥ kavitvā /
kavayitṛtvamihāsya tu svasiddhaṃ
prathitaṃ yo hi kavipriyāpriyaḥ syāt

satyāgamā

svaiśvaryamātraṃ prakaṭaṃ vidhātuṃ
pratyekamīśai racitā bhramāya /
bahvāgamāstvaṃ tu sadaiva satyā-
gamā'gamaṃ nirbhramamātanoṣi

p. २२४) bahiḥsthā

parādirūpā kṛtabhedabhedā
kathaṃ nirūpyā kṛtibhirbhavestvam /
na vaikharīrūpadharā yadā syāḥ
sarvaikadhārāprasarā bahiḥsthā

kāvyaśaktiḥ

dṛṣṭvā śāstrāṇyapi guruvarādanvahaṃ lokarīti-
sphīternītiṃ sapadi viditāṃ cāpi kṛtvātmabuddhyā /
tāvajjñeyāt padapadagataṃ sadrasaṃ taṃ kathaṃsvid
yāvannaiṣā vilasati nije cittakhe kāvyaśaktiḥ

kavitvadā

kavitvadā tvaṃ kila cettadā me
śāstrādikābhyāsamapāsya samyak /
kāvyaṃ tadīśeśvari dehi yatta-
cchrutvāmanāḥ syāt sumanogaṇo'pi

menāputrī

mainākaputrasya yadāpa menā
dṛṣṭvāpi dūre gamanaṃ na duḥkham /
tvāmāpya tṛptā satataṃ hi menā-
putrī tatastvaṃ prathitāpyajāsi

p. २२५) satī mātā

vidhinā vihitāṃ sṛṣṭiṃ saheta sa haraḥ katham /
vilāsaiḥ svaiḥ satī mātā kuryāstaṃ vismṛtaṃ na cet

mainākabhaginī

śaktiḥ śambhoḥ priyā senāpatergaṇapaterapi /
janasya jananī bhūyānmainākabhaginī śriye

svasvātantryaparānubhūtikalayāvaśyaṃbhavitryodgate
sāhibkaula iti prathāvati pade nirmāti yaḥ smāsanam /
tatkāvye caraṇāntayātayamakaṃ svaṃ suprabhātastavaṃ
sodaryaṃ kalayatyamutra viratiṃ bhaktirbhavāṅkāgamat

iti śrīmahāmāheśvarācāryavaryasāhibakaulānandanāthaviracite nāmavilāse
ekādaśī bhaktiḥ

dvādaśī bhaktiḥ
taḍit

vīkṣya yadrucimanuttamāṃ kṣaṇaṃ
harṣavāniva rasatyaraṃ punaḥ /
roditīva jaladaḥ kvacidgatāṃ
yāmiyaṃ draḍhayatāt sukhaṃ taḍit

saudāminī

prakāśamayavigrahā bhavati hanta saudāminī
tamo vitanute paraṃ kathamiyaṃ yathā yāminī /
vilokya yadimāṃ kṣaṇaṃ virahiṇī bhṛśaṃ kāminī
sutāpitatarāntarā śayanasaṃśrayāgāminī

svadhāmā

traiguṇyamālinyahatāstridevā
bhāsaṃ jagadbhāsakatāṃ gatāśca /
na yānti yasyāḥ purataḥ svakīyāṃ
sā nirguṇā svārthakarī svadhāmā

p. २२७) sudhāmā

anyonyamarkādi na jātu dhāma
prayāti śobhāṃ militaṃ kalābhiḥ /
iyaṃ tu sarvābhigatā sadā ya-
cchobhāvahā tat prathitā sudhāmā

dhāmaśālinī

niṣkāmo vā sakāmo vā ramate sa sadā sukham /
yasyeyaṃ kṛpayā bhūtā prasannā dhāmaśālinī

saubhāgyadāyinī

saubhāgyadāyinī satyaṃ natu duṣṭendriyaṃ prati /
subhago'pi yataḥ so'yaṃ lakṣyate durbhago yathā

dyauḥ

yeyaṃ devī dyauriti śrūyate'nyaiḥ
sā me kāmairhīnacittasya bhāti /
sarvatraiva brahmabuddhiprasādād
bālyādyastaṃ saccharīraṃ śritasya

subhagā

manmatho'pi mano hartuṃ saratirna kṣamo'bhavat /
yasya so'pi vaśaṃ nīto yayā sā subhageti sat

p. २२८) dyutivarddhinī

vidyotate jagatsarvaṃ yadekāṃśābhisaṃśrayāt /
sadaiva sā sahāyāstu devatā dyutivarddhinī

śrīḥ