દેવીનામવિલાસઃ · અધ્યાય 1

ઓં
નમો વિઘ્નહર્ત્રે ।
દેવીનામવિલાસઃ ।
મહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતઃ ।
પ્રથમા ભક્તિઃ ।
ચિદ્રૂપં કૃતનામરૂપવિભવં ત્રૈરૂપ્યરૂપ્યં બુધૈ-
રાસીદસ્તિ ભવિષ્યતીતિ વચસાં દૂરેઽપિ સત્તાવપુઃ ।
ત્યક્તાયુક્તવિયુક્તિયુક્તિકલનં ભક્તેષુ સૂક્તિપ્રથં
શ્રીશમ્ભોર્જયતિ સ્વભાવમધુરં તચ્છક્તિરૂપં મહઃ

પ્. ૨) સોઽહં તેન મુહુઃ પ્રણુન્નહૃદયઃ સર્વાસ્વવસ્થાસ્વપિ
સુન્દર્યાઃ સ્તવરાજ ઈશકથિતે નામ્નાં પુરા નન્દિને ।
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રસિદ્ધમહસિ સ્થાનેઽમલે દર્શયે
સ્વાતન્ત્ર્યેણ નિવેશિતાત્મવિભવઃ સૂક્તેર્વિલાસં સ્ફુટમ્

ઐશાન્યાં કકુભીશ્વરઃ ક્ષિતિભૃતાં કૈલાસ ઇત્યાખ્યયા
ખ્યાતો માનસરાજહંસહસકૃત્સૌન્દર્યસારોદ્ધુરઃ ।
યત્રાસ્તે ગિરિજાવશીકૃતતનુઃ સ્થાણુર્વિભૂત્યા સિતો
ભિક્ષુઃ પક્ષિતયા પ્રિયાજનિતયા ત્યક્ત્વાન્યયાને મનઃ

યત્ર દ્રષ્ટુમુપાગતા ગતભયા દેવાધિદેવં શિવં
વિષ્ણુર્વા શતધૈર્યવાન્ શતમખશ્છાયાચ્છલેન ક્ષણમ્ ।
માલિન્યાપહરામણીયકવપુઃસારે નિમજ્જ્યોદ્ગતા-
સ્તાસ્તા રૂપકલા વિદન્તિ કૃતિનો વ્યાપ્તપ્રકાશોદયાઃ

સદ્રૂપં પ્રતિરૂપિતં પરિણતં દેવી ચતુર્ધા શિવા
યત્ર સ્વસ્ય ચ પત્યુરદ્ભુતમતિર્વીક્ષ્યાન્યથાશંકિની ।
પ્. ૩) અર્ધાર્ધાંશવિયોજિતં હિતતમં પુણ્યં કથંચિઞ્જિતં
કાયં કિં નુ નિનાય નીતિનિપુણા પ્રત્યેકમૈક્યપ્રથામ્

યત્રાપ્યદ્ભુતનર્મણિ પ્રવિતતે સ્વસ્વાપિધાનાત્મકે
જાત્વીશેન તિરોહિતેઽતિચતુરં સ્વસ્મિન્ વિભૂત્યા સિતે ।
શ્રાન્તા તસ્ય ગવેષણેન સુચિરં કિંસ્વિત્તદાદીશ્વરી
નાર્ધાંગાદ્ વિતનોતિ દૂરમમિતપ્રેમપ્રસન્નં શિવમ્

શમ્ભૌ નિશ્ચલભક્તિસક્તમનસાં તદ્ધ્યાનધૌતાંહસાં
કાલેનાધિગતૈતદીયવિમલાવેશપ્રકાશશ્રિયામ્ ।
પુણ્યાનાં પરિતોઽમિતઃ સમુદિતઃ પાશ્ચાત્ત્ય ઇન્દુદ્યુતિઃ
શિષ્ટો દેહ ઇવાવિનાશવિષયસ્તત્પત્તલે ભાતિ યઃ

આવ્યક્તેર્દ્વિજરાજ એષ નુ તપઃ સ્થાણૂપરિસ્થશ્ચરન્
સંશિષ્ટઃ કલયા યતઃ સ્મિતદૃશા તુષ્ટાદવાપાદ્ભુતમ્ ।
પ્. ૪) નૈર્મલ્યપ્રચયં સુધામયનયં સૌન્દર્યસારાશ્રય-
મત્રામુષ્મિકમાલયં હિમરુચાં સર્વાભિલાષ્યં વરમ્

યં વા સારસમુજ્જ્વલં હિમગિરીશાનાન્નુ મન્યામહે
હિત્વા યત્પ્રભવં તમાઢ્યવિભવં રત્નાકરં પાર્વતી ।
યદ્વાસસ્પૃહયેવ કૃત્તિવસનં ભીમં હરં શૂલિનં
ગઙ્ગાક્રાન્તપરાઙ્ગમઙ્ગકલયા દેવી પરા શિશ્રિયે

યો વા મેરુગિરીશ્વરાલ્લઘુતરોઽપ્યુચ્ચૈસ્તરાં ભાસતે
યત્તં સન્તતવાસભૂતમમિતં હિત્વા સુરાણાં વરાઃ ।
આયાતા ગિરિશાવલોકનમિષાદસ્મિંસ્થિતાસ્તત્ક્ષણં
લોભાર્તાઃ પ્રતિયાન્તિ હીનતપસા સંવાસહીનાશ્ચિરમ્

પ્. ૫) આભાતિ સતતં ગિરીશશિરસિ જ્વાલાકુલસ્યાભિતો
વહ્નેરાહ્નિક આહ્નિકઃ સમુદિતઃ સર્ગાદિતોઽલં સિતઃ ।
તેનારોહિતશેષિનૃત્તકલનાકાલાપતદ્ભસ્મના
સંવીતઃ કિમુ ભસ્મરાશિરિવ યો ગઙ્ગામ્બુપિણ્ડીકૃતઃ

બદ્ધ્વા વાસુકિના પિનાકધનુષા શૂલસ્ય મૂલે ગુરુ-
ર્ગ્લાવાગ્રે કલિતેન જાતુ તુલિતઃ પાતાલતાલોઽભવત્ ।
પૂર્ણો યઃ સતતં ચ ષોડશકલો યાતોઽમ્બરાન્તં લઘુઃ
સંક્રામ્યૈકકલાપ્યુપાસ્થિતજટાજૂટં શ્રિતા શાઙ્કરમ્

બ્રહ્માણં પરિલોક્ય લોકરચનાચાતુર્યરીતેઃ પતિં
સંશ્રિત્યાત્ર હિમક્ષમાધરવપુઃ સમ્પન્નસમ્પદ્ગુણમ્ ।
પ્. ૬) યદ્રૂપેણ ગિરીશ્વરોઽપિ ગિરિજાધામપ્રકામપ્રભઃ
શમ્ભુઃ કિં ન્વવતીર્ણવાન્ સુવિમલોદ્ધામપ્રકાશશ્રિયા

સ્વર્ધુન્યા અપિ યસ્ય કિં ગમિતયોઃ સૌન્દર્યસારાં તુલાં
સ્વસ્મિન્ દણ્ડ ઇવાતિગૌરવવપુર્દુર્ગર્વયોઃ શમ્ભુના ।
એકોઽગોંઽઘ્રિતલે સ્થિતો ગુરુરદોમૂર્ધાશ્રિતાન્યા લઘુ-
ર્લજ્જાલુઃ પ્રવિહાય તં ચ પતિતા ભૂમૌ ચલા સમ્ભ્રમાત્

યઃ કિં પાર્શ્વગયોર્વિધૂષ્ણકરયોર્ધામ્ના સમં વહ્નિના
નીરેણાપિ તદશ્મભૂમ્ય ઉદિતેનાજસ્રમુર્વીધરઃ ।
પ્. ૭) શ્રીશમ્ભોઃ શિરસઃ કલાં ચરણયોર્યાતોઽપ્યહો સર્વદા
લોકાનાં પરિદર્શયત્યતિચમત્કારૈકસારોદ્ધુરામ્

યત્રાપ્યપ્સરસો ગિરીન્દ્રતનયાસન્દર્શનાયાગતા-
સ્તદ્રૂપં પ્રતિરૂપિતં સુવિમલે સંલોક્ય લોકોત્તરમ્ ।
અર્ધાઙ્ગેશતયા યુતં પરિગતવ્રીડાસ્ત્વરાત્યાતુરા
એવાતઃ પ્રતિયાન્તિ પૂર્ણકલના મુગ્ધાઃ સ્વધામાશ્રમાન્

સૂર્યેન્દુપ્રતિબિમ્બનિસ્સરદતિવ્યાપ્તપ્રકાશોદયા
યત્રાહો અપિ દૂરમધ્યવિષયા દીર્ઘા ગુહાઃ સંશ્રિતાઃ ।
સમ્યક્ સ્વાસનતાં ગતે પશુપતેર્નિત્યં તમોભાગિનો
જ્ઞાતું સાન્તમસીં કલાં ન વશિનસ્તાન્તિપ્રદાં જાતુચિત્

સ્વાલંકારવરસ્થિતેષુ મણિષુ પ્રૌઢોજ્જ્વલદ્રશ્મિષુ
યત્રાપ્યપ્સરસઃ પરસ્પરમલં મુગ્ધાઃ પ્રતિચ્છાયતામ્ ।
પ્. ૮) યાતેષ્વપ્યુભયેષુ સદ્ય ઉદયદ્વૈશદ્યહૃદ્યેષુ નો
નો યાન્તિ પ્રસભં સભાહસકૃતઃ શ્વેતાન્યવર્ણભ્રમમ્

છાયાસઙ્ક્રમતોઽવદાતવિતતાભોગેઽન્તરા માનસે
સ્વીયાંઘ્રિસ્થિતિભાજિ રાજિસહજપ્રાજ્યપ્રવાહે બહિઃ ।
ભક્તાનાં પરિદર્શયત્યકલુષાં તાં ધ્યાનતો માનસે
સદ્યઃશુદ્ધિકરીં કલાં હિતતમામાગામિનીં યો નવામ્

તસ્યૈકત્ર વિચિત્રરત્નવિલસન્મૂર્તૌ સુસાનાવભૂ-
દાસીનઃ સનકાદિવન્દિતપદદ્વન્દ્વો મહેશો હરઃ ।
પ્. ૯) દેવેશાઃ સમુપાસતે ભવભવાભૂત્યૈ પુનર્યં ભવં
ભાવાભાવવિભાવનાતિવિભવં દેવાધિદેવં નવૈઃ

હિત્વા કારણકાર્યગૌરવકથાં સ્વાચ્છન્દ્યસ્વસ્પન્દવિત્ -
સાન્દ્રાનન્દસુધામ્બુધિર્નિરુપધિઃ કર્તું ન કર્તું તથા ।
પ્. ૧૦) ઈષ્ટે વ્યત્યયતોઽપિ દુર્વિધભિદાભેદપ્રથાસિદ્ધિદઃ
સિદ્ધાસ્વાદ્યનિરાદ્યબોધવિભવો બાધાવધિર્યઃ પરઃ

યસ્યૈકસ્ય વિશેષવેશબહુલા મૂર્ત્યઃ સ્ફુરન્ત્યઃ સ્ફુટં
દૃશ્યન્તે વિશદાનનાતિશયિતાંભોજપ્રભાત્યાદરાઃ ।
પ્. ૧૧) વારં વારમુદઞ્ચિતાઞ્ચિતદૃશા ચિત્તાન્ધકારોત્કરં
વીરાણાં વિનિવારયન્ત્ય ઇનદુર્વારં વિકારાકરમ્

દેવા દેવવરં નમન્તિ દિતિજા દૈત્યેશ્વરં નેતરં
સ્પર્ધાન્યોન્યનિબદ્ધવધ્યકલનાનિર્બન્ધબન્ધોદ્ધુરાઃ ।
યં તુ સ્વૈક્યવિલાસલાસ્યચતુરં સર્વોત્તરં શઙ્કરં
સર્વેઽપ્યસ્તભયા ઇવેક્ષિતહિતદ્વન્દ્વૈકદેહાશ્રયાઃ

મૂર્ધ્નો દેવનદી વહત્યવિરતં યસ્ય પ્રશસ્યપ્રથા
વ્યાપ્તવ્યોમધરાન્તરાલજલધિઃ પાતાલતાલામલા ।
ઉગ્રં ભીમમપિ પ્રસાદવિશદં વિદ્યાબ્ધિશીતદ્યુતિં
લોકાનામિવ વક્તુમુક્તિવિલસત્તારઙ્ગરઙ્ગધ્વનિઃ

આદાવેકરસેન યેન વિધૃતાભ્યન્તઃ પુનઃ પાર્વતી-
પ્રેમ્ણા પૂર્ણતરેણ સંસ્થિતવતા સમ્બાધદેશસ્થિતા ।
કલ્લોલાભિલસદ્વિલોલકલહાલાપા શ્રમોદાકુલા
નિર્યાતા બહિરિઙ્ગિતાતિચતુરા ગઙ્ગામલાઙ્ગી કિમુ

પ્. ૧૨) યદ્ભાલાગ્નિવિલોલકીલવિગલત્પીયૂષદેહાકલઃ
કોટ્યુત્કૂટજટાકટાહકતટે સૂનુર્જલાનાં નિધેઃ ।
સન્ન્યસ્યાત્મજકેવલામલકલાં રાજા પ્રજારઞ્જનઃ
કિંસ્વિદ્યાતિ તદાદિ નૈવ સકલસ્તન્મસ્તકં શંકિતઃ

તુષ્ટિં પ્લુષ્ટિમપિ પ્રકૃષ્ટવિલસત્સંઘર્ષયોરેકકાં
નિર્માતું જગતાં સમુદ્યતવતોઃ સ્વર્ગાપગાયા મિથઃ ।
ભાલાગ્નેરપિ વારણાકૃતિકપર્દાન્તર્ગતા કીલવ-
ચ્ચાન્દ્રી સાન્દ્રકલા વિભાતિ લલિતા યન્મૂર્ધ્નિ કિં શાન્તિકૃત્

આભોગાકૃતિબદ્ધસંસ્ફુટજટાજૂટામ્બરાઢ્યપ્રથં
ગઙ્ગોત્તુઙ્ગતરઙ્ગરઙ્ગવિતતાવિશ્રાન્તવાતાતતમ્ ।
પ્. ૧૩) તત્સ્રોતઃપ્લુતમીક્ષણાગ્નિવિલસજ્જ્વાલં ચ ભાલસ્થલી-
સંશાલં કિલ યચ્છિરઃ પ્રકટિતસ્વાન્તઃસ્થભૂતવ્રજમ્

ઉષ્ણાન્યે તપસી તપન્ સમમહો અઙ્કોજ્ઝિતઃ સન્ વિધુ-
ર્ગ્લૌત્વં શીતકરત્વમાપ ચ સદાભ્યાસાત્કલાવ્યાસવાન્ ।
યસ્યોર્ધ્વે કિમુ તત્તનોતિ વિરહગ્રસ્તાન્તરેકં યયો-
રન્યસ્મિન્ સ્વવિલાસભાસિ તરસા સારોત્તરં વાપરમ્

યદ્ભાલે પરિતોઽતિભૂતિરચનાશુક્લે વિશાલસ્થલે
વહ્નિર્ભાતિતમાં તમોવિદલનવ્યાલોલકીલાકુલઃ ।
વર્ષાન્તપ્રકૃતર્તુકાર્જવિગલન્નીરામલાભ્રેઽમ્બરે
મધ્યપ્રોદ્યદિવાપિધાનરહિતં બાલાર્કબિમ્બં મહત્

પ્. ૧૪) યચ્છીર્ષસ્થિતગાઙ્ગવારિનિકટે સંવાસતોઽભ્યાસવાન્
ભાલાગ્નિઃ સુવિશાલતાલવિલસજ્જ્વાલામલઃ કિં પુનઃ ।
સંપ્રાપ્યાવતરં તરઙ્ગતતિભિઃ કોપાકુલં વાન્તરા
યાતઃ સંજ્વલયત્યલં જલનિધિં સોઽયં દૃઢં વાડવમ્

જ્યોતીરૂપમરૂપમાઢ્યધિષણારૂપ્યં શરીરં શિરો-
વહ્નિવ્યાજતયા વિરાજત ઇલાલાલિત્યતાલાતુલમ્ ।
ઈશસ્યાપ્યનિશં ભૃશં જ્વલનતઃ શિષ્ટોઽકૃશો ભસ્મનો
રાશિર્યસ્ય સિતસ્તદન્ત ઇવ કિં દેહોઽપરઃ કલ્પિતઃ

સપ્તાર્ચિર્જયતિ પ્રસિદ્ધમહિમા યસ્યોત્તમાઙ્ગેઽનઘે
યઃ કામં ચ યમં શમં સમનયત્ તૂર્ણં નિકામાધમૌ ।
યાવાજ્ઞૈકવશંવદં નિયતિતઃ કં કં ન મૂર્ચ્છાં તતો
મૃત્યું વા નયતો નયં ચ વિનયં સમ્યક્ શ્રિતં વાનયૌ

ઊર્ધ્વાંગે પરિતો વિભાન્તિ વિતતાઃ પિઙ્ગા જટા યસ્ય વા
વહ્નિં સાક્ષિણમાકલયય વિહિતસ્યાબ્રહ્મપર્ણાવધિ ।
સંહારસ્ય દુરુદ્ધરસ્ય જગતાં ભૂયઃ સ્વયં ભૂરિશઃ
પ્રત્યેકં ગણનાય સાધુરચિતાઃ સ્વર્ણસ્ય રેખા ઇવ

પ્. ૧૫) યસ્યારાલવિશાલપાલિયુગલં નીરન્ધ્રવાલાકુલં
કિંચિદ્દગ્ધમિવાવશિષ્ટમતનોઃ સંલુણ્ઠિતં કાર્મુકમ્ ।
દ્વૈધીભૂતમતીવ સર્વજયજાત્ તોષાદ્ધૃતં નેત્રયો-
રૂર્ધ્વે યત્સમમુદ્યતં નહિ ભિયેઽભક્તસ્ય ભક્તસ્ય વા

તન્નેત્રત્રિતયં ત્રિધામવિષયં સૌન્દર્યસારાશ્રયં
સૂતે દક્ષિણતો દિનં સમમહો જ્યૌત્સ્નીં નિશાં વામતઃ ।
સન્ધ્યાં સન્ધિગતાં તયોરપિ તમોભાજોઽપિ યસ્યાનિશં
યદ્દૃષ્ટૌ પતિતસ્ય નૈવ પતતિ ચ્છાયા તમોભાવજા

સવ્યં યન્નયનં નયત્યયનયં સદ્ભક્તવક્ત્રામ્બુજં
તન્નેત્રોત્પલમન્યદપ્યતિચમત્કારાં વિકાસશ્રિયમ્ ।
ભાલસ્થં જ્વલયત્યલં ચ વિલસદ્દ્વૈતેન્ધનં યત્ ત્રિધા
કાલે ભાવવિરુદ્ધમપ્યુપકૃતાવન્યસ્ય શાન્તં મિથઃ

યન્નેત્રોર્ધ્વગતે ભ્રુવાવપિ જટાજૂટોઽપિ ભાન્તિ સ્ફુટં
પ્રત્યેકં નિજભાગજં નુ વિજિતં વન્દીકૃતં ધામભિઃ ।
ત્રૈધં દુસ્તિમિરં કૃપાકુલતયા દ્વાભ્યાં તથા સ્થાપિતં
દગ્ધ્વાર્ધં કપિશીકૃતં દૃઢરુષેવાન્યેન દુષ્ટપ્રથમ્

પ્. ૧૬) યન્નેત્રાણિ પવિત્રચિત્રવિલસદ્ધામાનિ કામ્યપ્રથા-
વન્તિ ધ્વાન્તનિતાન્તતાન્તિદલને નિર્બન્ધવન્તિ સ્વતઃ ।
લીલાશીલનસંનિબદ્ધરચનાભાજાં ત્રયાણાં બહિ-
ર્લોકાનામિવ લિઙ્ગદેહકલનાજ્યોતિર્વિશેષાઃ પૃથક્

કર્ણાભ્યર્ણગતે સુવર્ણવિશદે નિષ્કોચને લોચને
યસ્યાલોક્ય વિલોકનીયવિતતપ્રાજ્યપ્રકાશાઞ્ચિતે ।
દીર્ઘં સંચિતઘસ્રરાત્રિપતિતાસમ્યક્ફલે નિસ્તુલે
ભાલસ્થં નયનં જ્વલત્યતિરુષા કિં ન્યૂનસન્ધ્યાપ્રભુઃ

દૃષ્ટા દૃષ્ટિરભીષ્ટદા કૃતધિયા યસ્યાભિયા સચ્છ્રિયા
યેનાદૃષ્ટવિનષ્ટિદિષ્ટ ઇહ તં સ્પ્રષ્ટું ન જાતુ ક્ષમમ્ ।
દૃશ્યાદ્યપ્રવિવિક્તદૃષ્ટિવિષયં દૃષ્ટ્યન્તરં વિસ્તરા-
ચ્છિષ્ટંમન્યનિકૃષ્ટદૃષ્ટિભિરુપાદિષ્ટં વિનષ્ટિપ્રથમ્

પ્. ૧૭) શ્રોતવ્યસ્ય તથા શ્રુતસ્ય પરમાં સીમાનમભ્યુદ્યતઃ
શ્રોત્રે યસ્ય નિરર્થતામુપગતે પૂર્વં શ્રુતીશાનતામ્ ।
યાતસ્યાથ સવિભ્રમોદ્ગતવતો દેવીમુખામ્ભોધિતઃ
પાનાર્થાય રસાલપસ્ય જયતઃ પાત્રે પવિત્રે ઇવ

યન્નાસા ન ન સા પ્રશાન્તસુધિયાં ભક્ત્યેકદૃશ્યાન્તરી
વેદિઃ પ્રાણકલાદિયજ્ઞવિધયે ભાતિ સ્ફુટં ભ્રૂયુતા ।
યદ્ધામત્રિતયં શ્રવઃકલશયુક્ તાપાપહારિપ્રથં
ચિત્રં પૂર્ણતમપ્રશંસમમલં મેયાહુતિં પ્લુષ્યતિ

યન્નાસા વિલસત્ત્રિકોણરચના દ્વાભ્યાં પુટાભ્યાં યુતા
ભસ્મોદ્ધૂલિતગણ્ડમણ્ડલવલદ્ભૂમિપ્રભાભાસ્વરા ।
તદ્ધામ્નાં પ્રતિબિમ્બિતાતિવિમલાકારા સ્થિતિર્નિર્મિત-
સ્થૈર્યાણામિવ લોચનેષુ સુલભપ્રત્યેકબિમ્બોપમા

યન્નાસા નયનદ્વયાભિલલિતા ભ્રૂરેખિણી ભાસતે
ચુલ્લી યન્ત્રમયીવ વાયુમનિશં સમ્પૂર્ય તન્મધ્યતઃ ।
સન્દીપ્યાક્ષ્યનલં જટાતટકટાહાન્તઃ સનીરે જ્વરઃ
પક્વસ્યામૃતખણ્ડકસ્ય ભવજઃ સ્પર્શાદ્યદેતિ ક્ષયમ્

પ્. ૧૮) ચિત્તં કસ્ય ન ગણ્ડમણ્ડલમલં સંવર્તુલં નિર્મલં
ભૂત્યાપ્યુલ્લલિતં હરત્યપિ ચલં ભક્ત્યા યદીયં સ્ફુટમ્ ।
નાસામેરુગિરેરુપાન્તચરયોઃ સૂર્યૌષધીશાનયો-
ર્ભૂમાવાતપચન્દ્રિકે ઇવ પુરોભાગે પતન્ત્યૌ મિથઃ

નાસાશ્વાસભવોઽપિ યસ્ય વિભવઃ સૌગન્ધ્યવન્ધ્યેતરઃ
શસ્યઃ કસ્ય ન ચમ્પકાવયવિની યલ્લબ્ધયે પાર્વતી ।
પદ્માસ્યોત્પલલોચના તિલનસા ગણ્ડપ્રભાદાડિમી
બિમ્બોષ્ઠી પરિચારુકુન્દદશનાપર્ણા ચચાર વ્રતમ્

સાઅરાસારરસાસવાભિરસને દક્ષૌ ચ યસ્યાધરૌ
ભાસ્વન્મધ્યમરેખયા વિલસિતૌ યાતૌ ચતુષ્ટાં સ્ફુટમ્ ।
નેત્રોર્ધ્વાઙ્ગજુષાં ભૃશાકૃશતૃષાં ધામ્નાં ચતુર્ણામિવ
તેજઃપુષ્પવિકાસનાય સરણીમૂલાદ્વિભક્તું રસમ્

યદ્વાચં વિમલાં વિશાલતલિના સ્તુતું હિ કસ્યાસ્તિ વાક્
તાદૃગ્યચ્ચતુરાનનૈરપિ ચતુર્વેદીમધીતે પરમ્ ।
ધાતાપિ દ્વિસહસ્રગીઃ પરિમિતાં શબ્દસ્મૃતિં કેવલાં
શેષઃ સા સ્મ તુ વક્તિ તન્ત્રજચતુઃષષ્ટિં સ્વતન્ત્રં ચ તત્

પ્. ૧૯) વાણી યસ્ય ન કસ્ય ભાતિ હૃદિ સા ભાસેત ચેત્તર્હિ કિં
સ્વાજ્ઞાનાવૃતચેતના અતિરસં કુર્યુઃ શ્રુતાનાં ગિરામ્ ।
યત્તા બોધયિતું ક્ષમા ન કૃતિનઃ સ્વં બોધમત્યદ્ભુતં
તસ્યાસ્તુ ક્ષણતો ભવત્યપિ રસાન્નિર્બોધબોધોદયઃ

વાણી યસ્ય ચ સૈવ મયયવિરતં વિશ્રાન્તિમાત્યન્તિકીં
નાયાતા કિમુ સત્પ્રસાદમધુરોદ્ગારપ્રભાવપ્રથા ।
યત્તત્સ્વાદનતો વિમર્શપરમઃ કશ્મીરબાલોઽપ્યહં
જાત્યા નિગ્રહમાનયામિ વિતતાસ્તા ગીર્પતીનાં ગિરઃ

વાણી યસ્ય ન શાસ્તિ શાસનકલામાશાસ્યસંશાસિની-
મિન્દ્રોપેન્દ્રવિધાતૃશાસનલસત્ત્રાસપ્રવાસપ્રદામ્ ।
યસ્યાં સ્વાસનતઃ પ્રફુલ્લવિમલાશ્વાસ્યપ્રશસ્યશ્રિયાં
નાનાશાસનશાસનાદિગણના યાન્તીહ હાસ્યપ્રથામ્

વેદાંસ્તાન્ સ્ફુટતાં નિનાય ચ ન ગીઃ સાક્ષાદુપાયત્રયી-
ભઙ્ગ્યાનઙ્ગહરસ્ય યસ્ય વિતતૈરઙ્ગૈર્વિના નિષ્પ્રભાન્ ।
ચત્વારોઽપિ ચ તે યદેકવિષયાં વિદ્યાં પરાં તાં શિવાં
નિર્ણેતું પુનરાપતન્તિ પતિતા ઉક્ત્વાપિ વાદાન્ બહૂન્

વાણીં યસ્ય મહાપ્રસાદવિશદાં સમ્યક્ ત્રયી સા ત્રિભિ-
ર્નોપાસ્તે ચરણૈર્ગતા ગતિમતાં ગમ્યાભિરમ્યપ્રથા ।
અઙ્ગૈઃ ષડ્ભિરુપાર્જિતાર્જિતવતી યાષ્ટાદશત્વં પુન-
સ્તદ્દ્વૈગુણ્યમુપેત્ય સા પરિણતાનન્ત્યેન તત્ત્વૈક્યવિત્

યદ્વાણ્યા નહિ બાલભઙ્ગિષુ પરં શિક્ષાપિ સંશિક્ષતે
નાન્વર્થ્યં ચ નિરુક્તિરેતિ નિતરાં નિર્ણીય નિર્ણીય વા ।
પ્. ૨૦) યદ્વાણીં ન વિકલ્પતેઽપિ નિખિલઃ કલ્પઃ સુકલ્પં ન વા
જ્યોતિર્જ્યોતિરુપૈતિ નાપિ નિવહઃ સ્વચ્છન્દતાં છન્દસામ્

યદ્વાણ્યા ઉદિતાદિવાક્યરચનં શુદ્ધ્યેકહેતુપ્રથં
શબ્દાનાં શ્રુતિગોચરત્વમગમચ્છાસ્ત્રં કલાપ્તં ન કિમ્ ।
અન્યોન્યં પ્રતિતન્ત્રતામપિ ગતૈરાદૌ તદત્યાદરાદ્
યત્પ્રાશસ્ત્યમપેક્ષ્યતેઽપિ કૃતિભિઃ સ્ફોટાત્મમેયોદ્ભટમ્

પૂર્વં કર્મગણેન કામકલયા વ્યક્તેન બન્ધાતુરં
મીમાંસારચયઞ્જનં હતગતિં નિર્મૂલિતપ્રજ્ઞયા ।
છાયામાપ્ય ગિરોઽથ યસ્ય વિમલાં ભૂતોત્તરા બ્રહ્મવિત્
પ્રાકટ્યેન કૃતાર્થતાં પરિયયૌ મુક્તિં સમાપયય તમ્

પ્રામાણ્યોચિતમેયભાસ્કરરુચઃ સન્દેહમન્ધં તમ -
શ્છિન્દન્તઃ સુજનપ્રયોજનકૃતો દૃષ્ટાન્તસિદ્ધાન્તિનઃ ।
અઙ્ગૈસ્તર્કિતનિર્ણયપ્રવિલસદ્વાદાનુજલ્પા ગિરા
વૈતણ્ડ્યાદ્યગતા ન યસ્ય વિવૃતાસ્તર્કા વિભાન્તિ સ્ફુટમ્

બૌદ્ધૈર્બુદ્ધિમવેક્ષિતું વિરચિતાશીતિર્મતાનાં ચતુ-
ષ્પૂર્ણા સાંખ્યગણા ગતાશ્ચ વિલયં તત્ત્વાભિસંખ્યાનતઃ ।
અર્થાનાકલિતું વિશેષરચનોપાત્તા ચ વૈશેષિકૈ-
ર્યદ્વાણ્યા ગતયે ત્રિદણ્ડિનિવહા ભૂતાસ્તથા શામ્બરાઃ

પ્રાણે કેચન ચિત્તભૂમિષુ પરે કેચિચ્ચ બુદ્ધાવહ-
ઙ્કારે કેચન કેચિદિન્દ્રિયગણે કેચિત્તદર્થવ્રજે ।
દેહે કેચન પુત્રદારધનિતાજ્ઞાને પરે વોદ્યતા
યદ્વાણ્યાઃ પરમાર્થમાપ્તુમમલં લીના ન વા દુર્મલાઃ

પ્. ૨૧) આયુર્વેદકલાગિરઃ સમુદિતા યાતા ન વા વેદતાં
શસ્ત્રાણાં સરણિર્નિજાકૃતિયુતા કિં વા ન સા શાસ્ત્રતામ્ ।
ગાન્ધર્વં મૃગવઞ્જનં નિયમયત્યારાદ્રસાનાં નિધિઃ
સ્વાર્થં યાતિ ન યસ્ય વાર્થરચના વેદાદિબીજેશિતુઃ

વાણીં યસ્ય વિચાર્ય નિત્યવિષયાં મૃત્યુઞ્જયસ્યૈતિ વા
સઙ્કલ્પૈર્ન વિકલ્પિતં વિસદૃશં સ્વાર્થં પુરાણં મિથઃ ।
અજ્ઞાત્વેતિ બભૂવ હેતિ વિવદન્ સોઽપીતિહાસવ્રજઃ
સાક્ષાદ્વસ્તુ પિધાય પૂર્વકલયા બધ્નાતિ નાન્તઃસ્થયા

નાનાભાવભવં પ્રભાવવિશદં શક્ત્યાદિસર્ગપ્રથ-
મન્તર્લક્ષ્યકલં સ્ફુટાભિધમલં તાત્પર્યસારાશ્રિતમ્ ।
સાહિત્યં પરમાપ્ય સન્નવરસૈર્વાણ્યા અલોકસ્થિતેઃ
સાહિત્યં નહિ શોભતે ગુણગતં યસ્યાભિસૌહિત્યવત્

દ્વૈધં રાજિવિરાજિતાઃ પ્રથિતતાં દ્વાત્રિંશદંશૈર્ગતાઃ
સ્વજ્યોત્સ્નાનિકરેણ યસ્ય વદનોદ્ભૂતા રદા ઉદ્યતાઃ ।
પૂર્વં જેતુમમું શશાઙ્કમથ તત્સંપ્રાર્થિતેનામુના
કારુણ્યાકુલચેતસાચ્છદયુગેનાચ્છાદિતા ભાન્તિ કિમ્

પ્રેતાન્ પઞ્ચ વિલોક્ય પદ્મજમુખાન્ સ્વસ્વૈકકર્માક્ષમાઞ્
શક્ત્યાક્રાન્તગતીન્નિજાસનતલે સંસ્થાપિતાન્યેન કિમ્ ।
તત્તત્કર્મ સમં વિધાતુમખિલં સ્વેનૈવ સંપ્રાપિતં
પઞ્ચાઙ્કં મુખમામુખામુખલસત્સચ્છક્તિના રાજતે

પઞ્ચામ્નાયમયી મહાદ્વયનયધ્યેયા ન દેયાસતાં
પઞ્ચભ્યઃ સરણિર્મુખેભ્ય ઉદિતા ભાતીહ યસ્યેશિતુઃ ।
પ્. ૨૨) નદ્યેવ સ્વમપાંપતિં વિજહતે ગત્વાધિગન્તું યયા
પઞ્ચત્વપ્રકૃતં ગમાગમભયં પઞ્ચાભિમાનોજ્ઝિતાઃ

મધ્યેબિન્દુવિભાજિતં ગિરિજયા પુણ્યૈરગણ્યૈર્જિતં
લાલિત્યાદ્વયવાદિ યસ્ય ચિબુકં કિં વર્ણ્યતે વર્ણવત્ ।
બાલાબાલબલેન ભૈરવશિવાકારાનુસારં દ્વિતા-
મેકં યાતમધઃસ્થકણ્ઠવસનં યદ્યુક્તભૂત્યુજ્જ્વલમ્

ધાત્રાદીનપિ હેતિલેશજનિતસ્પર્શાદ્વિમોહં નય-
ચ્છ્વેતાશીવિષસંવિભક્તવિષયે કાલાર્દનાવસ્થિતેઃ ।
કણ્ઠે યસ્ય વિષં વિભાતિ વિશદે સદ્યોવિષાદચ્છિદો
ગઙ્ગાસઙ્ગમકાંક્ષિણીવ યમુના યાન્ત્યૂર્ધ્વમાદિસ્થલે

ઇચ્છામાત્રકૃતક્રિયેણ યુગવદ્દીર્ઘા મૃણાલોજ્જ્વલાઃ
પૂર્વં વ્યર્થમુદઞ્ચિતાઃ પરિધવત્ પીના ભુજા યેન કિમ્ ।
ભૂયસ્તાણ્ડવિકાઙ્ગહારવિધયે યુક્તા વિયુક્તા મિથઃ
કેચિત્કેચન શૈલજાઙ્ગલતિકાસ્પર્શોન્મુખાઃ સાર્થકાઃ

હસ્તૈર્હેતિગણં દધાતિ નિયતં યોઽષ્ટાદશત્વં ગતં
વિદ્યાનાં નિજવક્ત્રવારિધિસમાવાસોદ્ભટાનાં પૃથક્ ।
દ્વીપાનામપિ સપ્તવારિનિધિષુ પ્રાપ્તસ્થિતીનામિવ
રક્ષાયૈ પ્રકટાભિનીતિવિમલં કારુણ્યવારાંનિધિઃ

યદ્ધસ્તૈર્ગલહસ્તિતા જલતયા વ્યાપ્તા વ્રજાઃ પાઙ્કજાઃ
સદ્યોરાગવિયુઞ્જ્યગસ્થિતિગતાન્યેતાનિ પત્રાણિ વા ।
વ્યાકોશાનિ પુનઃ પ્રયાન્તિ કુસુમાન્યાગત્ય શીઘ્રં હિયં
પ્રાપ્તાન્યેવ પરાજિતાનિ ચ સદા સત્સૌકુમાર્યશ્રિયા

પ્. ૨૩) કઃ શાખાઃ કરપલ્લવેભ્ય ઉદિતા વૈશાખજન્મસ્થિતે-
ર્દૃષ્ટ્વા વિસ્મયતેઽર્ધદેહકલયાક્રાન્તસ્ય નાપર્ણયા ।
યસ્યાનાપ્ય ચ નાગપંક્તિગુણતાં યાસાં શ્રિતાનાં પૃથ-
ગસ્તં યાતિ વિધુઃ સદાનવદશાં ચ્છાયાં નખજ્યોતિષામ્

વક્ષો યસ્ય ચ શારદેન્દુવિલસદ્બિમ્બં વિભૂત્યુજ્જ્વલ-
મીષત્પ્રોન્નતતજ્જગણ્ડજશિલં રોમદ્રુમૈર્નિર્ભરમ્ ।
પાર્વત્યાઃ પરિલુણ્ઠનાય વિવૃતં યસ્માન્નવાધિત્યકા
ભાવં પ્રાપ્તુમુપસ્થિતા હતગતિઃ કૈલાસપૃથ્વીભૃતઃ

યત્સત્કુક્ષિગતા વિભાતિ ચ વલીભઙ્ગિર્મિથોઽસઙ્ગભા-
ગૂર્ધ્વાઙ્ગાચલનિઃસૃતૌઘલલિતા નાભ્યમ્બુરાશ્યુન્મુખી ।
ભસ્મોદ્ધુલિતરોમતુઙ્ગવિગલત્તારઙ્ગરઙ્ગોજ્જ્વલા
સ્વભ્યાસં દધતી હિતં ત્રિપથગા ભૂતેવ નાકાપગા

યજ્જાનૂ પરિવર્તુલૌ સુવિપુલાવગ્રે નમન્તાવલં
ભાતો લોચનસન્તતસ્થિતિજુષૌ પુણ્યસ્વધામોજ્જ્વલૌ ।
સોમાર્કૌ ત્રિદશેશમસ્તકલસન્નાનામણીનાં વ્રજૈ-
ર્નિર્ઘૃષ્ટૌ ચરણાવિવાભિપતિતું મધ્યસ્થિતાવુદ્યતૌ

સ્થિત્યોર્ધ્વાપઘને સુનિર્મલવપુર્વામે ચ નેત્રે દ્વિધા
સન્તોષં ન ગતો યથા નિપતિતો યત્પાદયોરાદરાત્ ।
પ્રાપ્તું સદ્દશતાં ગતોઽકૃશમહોરૂપાં નખાનાં વિધુ-
ર્જેતું દ્વાદશધા સ્થિતં દિનપતિં કિં દ્વાદશાત્મપ્રથામ્

પાદાભ્યાં નુ વિચિન્ત્ય પદ્મમુદિતં સસ્પર્ધિતું સર્વદા
જાડ્યસ્થં નવિમૃષ્ટદુઃસહમહાપાપાપરાધાવૃતમ્ ।
પ્. ૨૪) યત્પઙ્કપ્રભવં ચકાર પરમો ધાતા શ્રિયાવર્ધયત્
પદ્મેશસ્ય ચ પદ્મજસ્ય વિધિવત્પૂજ્યત્વમાપાદ્ય તૌ

યત્પાદામ્બુજરાજયુગ્મમમલં નિત્યં પ્રફુલ્લં શિરો-
નદ્યા અભ્યુદિતં ન વા જલતયા સ્પૃષ્ટં બહિર્વાન્તરા ।
જઙ્ઘાનાલસુકણ્ઠકાઞ્ચિતમધોવક્ત્રં ચ પત્રાકૃતે-
રુદ્યચ્છાખમવેક્ષ્ય કો ન લભતે શ્વેતારુણં વિસ્મયમ્

અંશં નાવતરત્યવાપ્ય શશભૃદ્ વ્યોમ્નો મ્રદિમ્નો નુ કિં
લૌહિત્યસ્ય ખમુદ્યતં જલભરાદારોઢુમબ્જં ન વા ।
નાક્રામ્યઃ પ્રચલત્યનૂરુરપિ સન્માર્ગે નિરાલમ્બનેઽ-
વિશ્રાન્તં કિમુ ગર્વતશ્ચરણયોર્યસ્યાખિલાધીશિતુઃ

યત્પાદૌ કમલોત્તમૌ કમલજેનારાધિતાવાહિતૌ
શીર્ષસ્થે કમલાસનેઽપિ કમલાનાથેન નાથત્વદૌ ।
યાવુત્કારુણસન્નિભૌ ન નયતોઽસ્પૃશ્યાનિ ભૂયો નિશા-
વ્યાકોશં નયનાનનાદિકમલાન્યાશાકૃશાનાં ભૃશમ્

યત્પાદૌ હૃદિ સન્નિધાય વિધિવત્ સિદ્ધાદિવિદ્યાનિધી
વિધ્યાજ્ઞાવિધિમાત્મબદ્ધમધિકોદ્ભેદાધિમૌપાધિકમ્ ।
બુદ્ધો વિધ્યવિધિપ્રસાદનધિયા વન્ધ્યસ્ત્રિવેદીવિધૈ-
રુલ્લંઘ્ય સ્વપદૈઃ પદેન ભજતે નિઃસ્પન્દસત્સમ્પદમ્

તૌ યસ્યાપ્યરવિન્દનાભિરભિતઃ કિં વારવિન્દાસનો
બિન્દુસ્યન્દમમન્દવન્દનવશં પાદારવિન્દોદ્યતઃ ।
સ્વાદિત્વા મકરન્દવૃન્દત ઉદાનન્દેન્દિરાવેકદા
નાભૌ સ્થાપયતઃ સ્મ પદ્મમથ તજ્જાત્યા તદાદ્યાસને

પ્. ૨૫) યત્પાદૌ હૃદિ ચિન્તયન્ સ્વકલિતં વૈકલ્પિકં દુર્ગણં
ભૂયશ્ચિન્તયતિ પ્રદગ્ધહૃદયં હાર્દં ચ નો દુર્ધનમ્ ।
મૂર્ધ્નિ સ્વૌ ચરણૌ દધાતિ સુમનોમૂર્ધન્યમૂર્ધસ્વપિ
દુષ્ટૈર્ભાલપદૈઃ સ્પૃશન્ વ્રજતિ વા ભાલે ન સંસ્પૃશ્યતામ્

બ્રહ્માણ્ડાદૃઢખણ્ડખણ્ડઘટનાસંઘટ્ટનોદ્દણ્ડિતં
દોર્દણ્ડોદ્ઘટિતપ્રચણ્ડવિકટાટોપાભ્રકૂટચ્છટમ્ ।
સ્રષ્ટ્રાખણ્ડલમુણ્ડમણ્ડલકલાકાણ્ડોલ્લસલ્લુણ્ઠના-
શંક્યં ખણ્ડકુઠારકોટ્યભિનયં યત્તાણ્ડવં મણ્ડતિ

ઉદ્ધામભ્રમસમ્ભ્રમોન્નમનમત્પાદાહતાનામિત-
દિગ્દન્ત્યુદ્ભટહસ્તખણ્ડ્યકમઠોત્પૃષ્ઠાભિમૃષ્ટં સ્ફુટમ્ ।
ઉદ્ધૂતામ્બરઘટ્ટિતોડુપભવન્માર્તાંડસન્મણ્ડલં
ભ્રષ્ટાઙ્ગારકણં કૃપીટભવતો યત્તાણ્ડવાડમ્બરમ્

વીણાવેણુમૃદઙ્ગતાલલલિતધ્વાનોલ્લસન્મૂર્ચ્છના-
મૂર્ચ્છન્મોહમહર્ષિહર્ષનિભૃતધ્યાતં સમાધેઃ પદે ।
નાનારાગતરઙ્ગરઙ્ગમુખરૈર્ગન્ધર્વકિંપુંવરૈ-
ર્ગીતેનોજ્જ્વલિતં ગતિપ્રચતુરં યન્નર્તનાવર્તનમ્

સંશિક્ષ્યાભિનયોન્નયં ગતિવિધિખ્યાતાપ્સરોભિર્ધ્વનડ્-
ઢક્કાડિણ્ડિમકાહલીડમરુજૈઃ કોલાહલૈરાકુલમ્ ।
લૌલ્યોપોદ્બલિતં કલિપ્રિયમુનીશાનાદિભિર્વાદિતૈ-
ર્નાનાવાદ્યપદૈરનૂદિતગતં યલ્લાસ્યમાભાસતે

ચણ્ડાભિર્ભુજકોટિભિઃ પરિવૃઢં પીડામુડૂનાં નય-
ન્માર્તાંડસ્ય ચ મણ્ડલં ધ્રુવમમું નિર્ધ્રૌવ્યમાપાદયત્ ।
પ્. ૨૬) તારાસ્તાડયદીડિતં સુરગણૈઃ સંખણ્ડ્ય હેડાં દૃઢં
ક્રીડાખેટકનાટકં નટપતેર્નાટ્યં ન યસ્યોદ્ભટમ્

કૃત્ત્યૌન્નત્યતિરોહિતાભ્રમખિલં પાતાલમાન્દોલયત્
પીલૂન્ વેલ્લયદાકુલં વિદલયદ્ધેમાચલં હેલયા ।
નીલાદ્રિં ચ હિમાલયં લયમહઃ સઞ્ચાલયત્કુડલી-
શાનં યસ્ય ચ ભૂતલં વિનિમયં શક્ત્યા નયદ્રાજતે

સ્વસ્વાતન્ત્ર્યપરાનુભૂતિકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિપ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
દેવીનામવિલાસનામ્નિ વિવૃતે તત્તત્પ્રભાવોદયાત્
તત્કાવ્યે શિવસિદ્ધિનીતિસહજે ભક્તિઃ પ્રધાનાગમત્

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે નામવિલાસે
પ્રથમા ભક્તિઃ

દ્વિતીયા ભક્તિઃ
તમેકદા નન્દિગણો ગણાનામધીશ્વરઃ પ્રશ્રયસંશ્રયાત્મા ।
શસ્યે રહસ્યે વિદિતે હિતેઽપિ સ્થિરસ્થિતિર્દ્વારિ વિદારિતેહમ્

સ્વસ્વામિસન્દિષ્ટકટાક્ષસંજ્ઞામાત્રેણ સન્તર્જિતસર્વચેષ્ટઃ ।
વિશિષ્ટશિષ્ટાદૃતકષ્ટલબ્ધાવિનષ્ટદૌવારિકભાવતુષ્ટઃ

બ્રાહ્મે સમુત્થાય મુહૂર્તવર્યે બ્રહ્માદયો યોગિવરા યદીયાત્ ।
ધ્યાનાદ્ વિનષ્ટાખિલકર્મદોષાઃ કુર્વંસ્તમીશં સતતં સમક્ષમ્

કાંશ્ચિન્નિયોજ્યોચિતદન્તકાષ્ઠે કાંશ્ચિન્મૃદાદ્યાહરણેઽપિ શુદ્ધૌ ।
સ્નાનાર્થવારામિતરાન્ ગણાંશ્ચ વસ્ત્રાદિકાનાં પરિવર્તનેઽન્યાન્

પ્. ૨૮) યદ્ધ્યાનતઃ સ્યાત્ ત્રિવિધા વિશુદ્ધિઃ સિદ્ધાભિદાં વિદ્ધહૃદાં
સ્વભક્ત્યા
કદાપ્યભેદ્યા પરમેશ્વરં તં સંસ્નાપયન્ સ્પર્શકરઃ કરેણ

યત્રાસતે સર્વ ઇમે સ્વરૂપે તમાસનેઽનર્ઘમણિપ્રભાભિઃ ।
તરઙ્ગિતે સુષ્ઠુ નિવેશયંશ્ચ સન્ત્રાસ્ય ભૂતાદિગણં પ્રશાન્ત્યૈ

અર્ચાદિભેદસ્ય નિભાલનાપિ યદર્ચયા ક્વાપિ વિલીનતાયૈ ।
સર્વાર્ચનેદ્ધસ્ય જનસ્ય તસ્યાપ્યર્ચાર્થસમ્ભારમુપાનયંશ્ચ

સંસાધિતેનામલમન્ધસાપિ તજ્જ્ઞૈર્ગણેન્દ્રૈર્બહુધા સુધાભિઃ ।
પુષ્ટૈઃ પ્રકામ્યેન રસસ્મિતજ્ઞઃ સન્તર્પયન્ ભોક્તૃપરાદ્યવેદ્યમ્

સહાશનાન્તક્રિયયા ક્રિયાણાં કર્તા પરઃ પ્રશ્રયનમ્રમૂર્ધા ।
શિષ્ટં પ્રદિષ્ટાજ્ઞ ઉદારસત્ત્વઃ શિષ્ટેશ્વરેભ્યોઽપિ વિભાજયંશ્ચ

અહો યદાપ્ત્યૈ બહવોઽમરેશા અપ્યાપ્તકામાઃ સ્પૃહયન્તિ યત્નાત્ ।
સ્વયં વિઘાસં તમુપાદધાનઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સુદક્ષિણાયઃ

તતઃ સમુદ્ધૃત્ય સુખાસનેન વાહેશ્વરૈર્મૂર્ધનિ સંધૃતેન ।
સસ્પર્ધભક્ત્યા ત્વરિતાતિવેગૈર્વર્યાસુ શયયાસુ નિવેશ્ય ભૂયઃ

પ્. ૨૯) તૈરઙ્ગરાગૈર્વિમલૈશ્ચ માલ્યૈર્વસ્ત્રૈરલઙ્કારવરૈઃ સ્વસિદ્ધૈઃ ।
કદાપ્યલબ્ધૈસ્ત્રિભિરીશ્વરૈશ્ચ દિવ્યાદિભિસ્તં પરિભૂષયંશ્ચ

અત્યુત્તમૈસ્તં કુસુમૈર્મહેશં ભઙ્ગ્યોમ્ભિતૈ રક્તસિતાસિતાદ્યૈઃ ।
સ્વયં પ્રવૃષ્ટૈરવકીર્ય તૈશ્ચ નાથૈઃ સહ દ્વારમુપેત્ય હૃષ્ટઃ

સ્થાને પ્રતિસ્વં પ્રવિભજ્ય વીરાન્ ગણાદિકાન્ કામ્યતમે પરેષામ્ ।
નિજેઽપિ માનં પ્રતિનન્દ્ય મૂર્ધ્ના શાન્તઃ પ્રભૃણામુપવિશ્ય તિષ્ઠન્

ધ્યાનાદતુષ્ટાઞ્ શિવમાકૃતીશં કયાપિ ભક્ત્યા પ્રતિવીક્ષિતું તમ્ ।
સમાગતાંસ્તાન્ સુમનોમહેશાનુત્થાય કાલેન નિવેદયંશ્ચ

સમાહૃતાસ્તૈરુપધાઃ સ્વભક્ત્યા નિવેદ્ય હસ્તે વિનિવેશ્ય સદ્યઃ ।
આજ્ઞાં પરાજ્ઞાકૃદપારસંજ્ઞો જ્ઞાત્વા પ્રભોસ્તાન્ પ્રતિયાપયંશ્ચ

ચતુર્મુખં મુખ્યતમં સુરાણાં હૃદ્યાનિ પદ્યાનિ કૃતાનિ ભક્ત્યા ।
આયાન્તમાદાય શિવપ્રસાદં પ્રાપયય દૃષ્ટ્યાયુપવેશયંશ્ચ

કૃતા ત્વદાજ્ઞા હતકા હતાશ્ચ દૈતેયવર્યાઃ સુભરો નિરસ્તઃ ।
ઉર્વ્યા અપૂર્વં વિહિતં વદેતિ સંશ્રાવયન્ વિષ્ણુવચોઽતિમાન્યમ્

પ્. ૩૦) સુરેશ્વરં કલ્પતરૂદ્ભાઅનિ ફલાનિ પુષ્પાણિ નવાનિ વાણ્યા ।
સન્દર્શ્ય તુષ્ટ્યૈ સ્વયમાનયન્તં સંસ્થાપયંસ્તં સ્વપદે નયજ્ઞમ્

દિને દિને યજ્વવરૈરજસ્રમાવર્જિતં સદ્ધવિરાશ્રયાશે ।
સર્વાશ્રયેશસ્ય નિદેશનેન વિભાજયન્ યુક્તિયુતોઽમરેભ્યઃ

ધર્મેશ્વરં જાતુ નિરસ્તવીર્યં સશંકમાયાન્તમુપાસનાર્થમ્ ।
નિજાધિકારસ્ય નિવેદયન્તં કૃતં ચ કૃત્યં પરિસાન્ત્વયંશ્ચ

ક્રવ્યાદનાથં ધૃતદેવવૈરં તં દેવદેવેશમલૌકિકેહમ્ ।
ઉપાસિતું પ્રાપ્તમફલ્ગુભાંડપાણિં સ્થિતં નીતિમુપાસયંશ્ચ

અનર્ઘરત્નાન્યમલાકરેભ્ય ઉદ્ધૃત્ય ભક્ત્યા ઘટિતાનિ સદ્યઃ ।
પ્રચેતસં સર્વરસૈકસારમાયાન્તમાવેદ્ય સભાજયંશ્ચ

સ્વસ્વાર્થયૂથાદ્ વિવિધાન્ સુગન્ધાન્ મુહુર્નયન્તં પૃષદશ્વમારાત્ ।
શનૈઃ શનૈરીશ્વરવીજનાય સમાદિશન્ સેવનતત્ત્વવિજ્ઞઃ

ભક્ત્યા પ્રસાદીકૃતમિત્રસંજ્ઞં નિધીશમશ્રાન્તમુપાસિતારમ્ ।
વિચિત્રકાર્યેષુ ધનવ્યયાય નિદેશયન્ વાપિ વિભોઃ કટાક્ષાત્

રુદ્રાન્ સમુદ્રાનિવ સદ્ગુણાનાં નાનામણીનાં પરિતોઽતિવીર્યાન્ ।
શમ્ભુપ્રભાવ્યાપ્તતનૂવિશેષાન્ નિવેશયન્ સાદરમસ્તભેદમ્

પ્. ૩૧) કંચિચ્છિવાગોપુરરક્ષણાર્થમાદિશ્ય યાન્તં ચ શિવેક્ષણાય ।
કાણ્ડં કદલ્યા ઇવ હેમવેત્રમાસ્ફાલયન્ હસ્તિમુખં સ્પૃશન્તમ્

સ્વબન્ધુપુષ્પાણિ સુરાપગાયાસ્તૂર્ણં વિકાસં સ્વયમાપિતાનિ ।
આદાય તિષ્ઠન્તમશીતરશ્મિં નિર્દેશયન્નપ્યુદયં દયાયૈ

કલાનિધિં ભાલકલાવતારમવાકિરન્તં સુધયોત્પલાનિ ।
નીલાન્યનીલાનિ ચ ચન્દ્રિકાયાઃ પ્રસારણાયાનિશમાદિશંશ્ચ

ગણેશ્વરાન્ ભૃઙ્ગિવરાન્ પ્રહાય સ્વસ્વાધિકારેષુ દિને દિનેઽપિ ।
કાર્યાય વર્યાય ગણૈકધુર્યઃ સ્વયં સ્વકાર્યં સમુપાસ્ય કુર્વન્

સ્ફુટત્કિરીટોત્કટરત્નકોટીન્ દણ્ડૈસ્તુરાષાણ્મુકુટાન્ નિવાર્ય ।
શુદ્ધાન્તયાનાભિમુખસ્ય શમ્ભોઃ શુદ્ધાન્તરોઽતીવ પુરઃસરંશ્ચ

તત્રાત્મજં તારકજીવહારં ક્લેશાદશેષાત્ સુરતારકં ચ ।
કૃતપ્રતિષ્ઠં યુવરાજશબ્દે સમાગતં તં પ્રણમન્ સ્વપિત્રા

સુરાસુરાણાં લલનાઃ સમાતૃગણાઃ સમેતાઃ કૃતતદ્વિલોકાઃ ।
વિસૃજ્ય જીવેશ્વરતાં વહન્ત્યા મત્વા રમન્તં બહિરાગતઃ સન્

પ્. ૩૨) સંશિક્ષ્ય ચર્યાસુ વિનાયકં તમન્તઃ સમન્તાદુપચારજાસુ ।
તદ્દ્વારમાશ્રિત્ય નિદેશવર્તી ધ્યાયન્ સમાવેશદિશા તમીશમ્

આનન્દકન્દં કરુણાર્ણવં તં શ્રુત્વૈકદન્તાન્ પરિખેલનાય ।
બહિઃ પ્રયાતું વિહિતૈકસંજ્ઞં સઞ્જાન્ ક્ષણાત્ સંરચયન્સુવાહાન્

તતો વૃષેશં બલિનાં બલં તં ગલ્વર્કશૈલં પ્રભયા હસન્તમ્ ।
વેગેન ચેતોઽપિ સુચિત્રયન્તં વિચિત્રમુક્તાભપદક્રમં ચ

શેષૈર્વિશેષૈશ્ચ ગતેરશેષલોકેશવાહાન્ પરિતર્જયન્તમ્ ।
અધઃસ્થશૃઙ્ગં કકુદઃ સુમેરોઃ સુરદ્રુમસ્કન્ધવિશાલશૃઙ્ગમ્

લાઙ્ગૂલવિક્ષેપવિભેદિતાભ્રમભ્રે સમુદ્રેષ્વપિ ન સ્ખલન્તમ્ ।
અભ્યસ્તયાનં સ્ફટિકોપલેષુ સંરોહણેનાપ્યવરોહણેન

હુંકારગર્ભૈર્મુખરૈશ્ચ શબ્દૈઃ શબ્દાન્ પરાન્ સંપ્રલયં નયન્તમ્ ।
વિભૂષણૈઃ કિઙ્કિણિકાદિભિશ્ચ રત્નાભિમૃષ્ટૈઃ કિરણાન્ કિરન્તમ્

આક્રાન્તમધ્યં કકુદઃ સુવર્ણસિંહાસનાગ્રેણ સવલ્ગનાસમ્ ।
મણિપ્રભામિઃ ફણિનાતિશાલમૂર્ધ્નાઙ્ગરાગૈરભિશોભિતં ચ

નિરસ્તસંવેષ્ટનમાસનાગ્રાદારોહદેશાન્તિકવામભાગમ્ ।
આરોહયન્નન્યત આત્તપાદાધારઃ પતિં શ્રીપતિદત્તહસ્તમ્

પ્. ૩૩) વેગેન વાયોઃ સસુવર્ણવસ્ત્રપ્રાન્તસ્થરત્નધ્વનિનૈજયન્તીમ્ ।
ગણેન્દ્રહસ્તપ્રતિરુદ્ધરશ્મિપુરોગનાનાવિધવાહરત્નામ્

પ્રયોગસંહારવિભાગદક્ષૈર્યક્ષૈર્વિસૃષ્ટોદ્ગુલિકાસ્ત્રશબ્દૈઃ ।
નિર્ઘાતશઙ્કાકલિતામકસ્માલ્લોકાનુકારોદ્ધુરભૂતહાસામ્

તૂર્ણં પ્રતીચ્છ પ્રસરેતિ ભાષાસંશોભિવક્ત્રાનુચરેશવર્ગામ્ ।
કષ્ટોત્થિતેન સ્ફટિકોપલેભ્યઃ સિતીકૃતાશાં રજસાપ્યજસ્રમ્

તાલૈર્વિશાલૈઃ પણવૈશ્ચ રત્નસ્ફુરન્મુખૈર્ધેનુમુખૈશ્ચ શઙ્ખૈઃ ।
ભેરીવ્રજૈરાનકકાહલીભિર્દિવં તથોર્વીમનુવાદયન્તીમ્

યથોચિતાચારગતિપ્રગલ્ભાં મહાચમૂં તાં પુરતો વિધાય ।
સંરુદ્ધસિંહાસનપાર્શ્વરશ્મિર્યથાભિલાષં ગમયંસ્તમીશમ્

વિહાર્ય તં ચૈત્રરથાદિભૂમૌ તૈસ્તૈર્વિલાસૈર્મૃગયાવિશેષૈઃ ।
નિવર્ત્ય નાથં સ્વનિદેશનેન વિસર્જયન્ દેવગણં ગૃહેભ્યઃ

કૃતપ્રણામેષુ ગતેષુ તેષુ પ્રવેશ્ય નાથં નિજસદ્મ રમ્યમ્ ।
સન્ધ્યાભિવન્દ્યં ચ સમાપ્તસન્ધ્યં નીરાજયન્ દીપગણૈઃ સમન્તાત્

સંવિષ્ટમન્તઃ સમુપાસ્ય હસ્તમર્દાદિભિર્બોધવિબોધકારમ્ ।
અપ્યાત્તસૌષુપ્તસુખં તદાજ્ઞાં વિદન્ સ્વદેશે શયનં ચ કુર્વન્

કિમ્પૂરુષૈરપ્સરસાં ગણૈશ્ચ ગન્ધર્વરાજૈરભિરાધ્યમાનમ્ ।
તૌર્યત્રિકેણ પ્રતિબોધયંસ્તં સપાદસંવાહમબોધબોધમ્

પ્. ૩૪) દિને દિનેઽપ્યેવમખણ્ડભક્ત્યા નિષેવમાણઃ પરસેવ્યસેવ્યમ્ ।
સ્તોતું સમાધેર્વિરતં પતિં સ્વં પ્રચક્રમે પ્રષ્ટુમનાઃ પ્રસન્નમ્

(એકપઞ્ચાશતા કુલકમ્)
શિવેશ શમ્ભો પરમપ્રકાશવિમર્શ નિઃસ્પન્દનહર્ષસાર ।
સ્પન્દૈકરૂપોતનરૂપરૂપનિરૂપણીય પ્રતિરૂપરૂપ

પરાદિદેવીશ્વર તદ્વિકાસવિલાસલાસ્યૈકનટાધિનાથ ।
સ્વાતન્ત્ર્યતન્ત્રોત્તમ તન્ત્રમન્ત્ર્યસ્વમન્ત્રસાક્ષિન્ પરતન્ત્રનેત્ર

નેત્રેશ મન્ત્રાધિમહેશમન્ત્રનાથાદિપૃથ્વીપરિમન્ત્રણીય ।
અમન્ત્રમન્ત્રાન્તરવિત્ સદૈવ સ્વસ્મિન્ સ્વયં સ્વાકૃતકાનુભૂતે

અમાતૃમેયાદિમત પ્રમાણપ્રામાણ્યકર્તઃ પરદૃષ્ટિમેય ।
અમેય માનીકૃતતત્ત્વમાયાસમ્માનિતૈતદ્વિભવાનુભાવ

દિગ્દેશકાલાકલનાકલાજ્ઞ તત્તત્કલાનાકલનીયકાલ ।
વિશાલસર્વાત્મતલૈકતાલ તજ્જ્ઞાભિભાલ્યાતલસદ્બલાન્તઃ

પ્. ૩૫) અહન્ત્વબીજાઙ્કુરિતાપરેહ ભાવાનુભૂત્યુન્મુખ ભાવભાવ ।
તત્કાલિકાકારવિચિત્રચિત્રશિલ્પ સ્વયંસિદ્ધિસમિદ્ધ પશ્યન્

અનાદિનાદોદિતવિદ્યહન્તાપરાસમસ્પર્શવિભાગયોગિન્ ।
એતત્તદાલેખ્યસવર્ણવર્ણમધ્યપ્રકાશોન્મિષ સન્નિમેષ

ગુણીકૃતાહન્ત્વ પરપ્રધાન ભાવાનુસન્ધાનપરસ્વભાવ ।
સ્ફુટં વિભાગિન્ વિખરાનિમેષ પરાનિમેષાહ્વય રૂપશેષ

અચેત્ય સચ્ચેત્યકલાપરૂપા(પ)શિખણ્ડિનીખણ્ડકૃતાણ્ડ દેવ ।
ચિદીશ તુર્યાતિગતપ્રકાશવિશ્રાન્ત દુર્ભ્રાન્તિહરામલાન્ત

આનન્દનાથાપરનન્દકન્દ સુસ્પન્દસાન્દ્રોદય મન્દમન્દમ્ ।
ઇચ્છેશ કામાદ્યકલેચ્છ નાચ્કહલાકૃતે સ્વચ્છતરસ્વચાર

અજ્ઞાનવિજ્ઞાનસમુજ્ઝિતજ્ઞ સ્વજ્ઞાનવિજ્ઞાનસમાધિસિદ્ધે ।
જ્ઞાનેશ કર્ત્રાદિકથાર્તિવન્ધ્ય ક્રિયેશ નૈષ્કર્મ્યવિશેષશેષ

અપોહટઙ્કાત્મવિભેદહાનિઘનેક્ષ્યવિચ્છિત્તિકરાચ્છિદેહ ।
સ્મર્તવ્યમુખ્યાભિનિકૃતનેદ્ધ સ્મૃતીશ્વરાહંસ્મરણપ્રમાણ

માયોર્ધ્વસંશુદ્ધવિબોધકર્તૃભાવાભિશૂન્યાપરશૂન્યનાથ ।
પરાણુમાયાસુવિલાસભાસ્યત્રૈશ્વર્યખેલોદ્ધરણૈકહેતો

સમષ્ટિનિષ્ઠાભરણપ્રભાન્તર્યામિન્ સુસૂત્રાત્મકલાતિદક્ષ ।
વૈરાજરાજ સ્વજનિત્રિભાવસમાજનીરાજનરાજ્યભર્તઃ

માયોરરીકારક મારજીવ જીવૈકજીવાપ્રતિમપ્રભાવ ।
સયુક્ સખે સ્વાવરણાતિલીલાચાતુર્યચિન્તામણિભૂઃ પ્રભૂમન્

અવ્યાકૃતાનન્દસુધામ્બુરાશે સત્સમ્પદાપન્ન નકામકામ ।
સ્વાહંકૃતિવ્યાપ્તિવિમર્શનીય પ્રાજ્ઞૈતદાસંપ્રલયાધિકર્તઃ

પ્. ૩૬) સ્વોદ્દ્યોતસંદ્યોતિતચિત્રચિત્રવિચિત્રભાવોત્કલિકાકુલાન્તઃ ।
અકાલકાષ્ઠાકૃતિકાલકાલકાષ્ઠાપ્રકારપ્રકૃતૈકનૈક

આધારહીનાસમવાયયોગ્યસમ્ભારભારાકૃતિસાક્ષ્યદાતઃ ।
સ્વયંસમુલ્લેખવિલેખલેખાલેખ્યૈકકાલેખક તૈજસાત્મન્

સમસ્તસાધારણભાવભાવાભાવપ્રભાવિર્ભવનાનુભાવ ।
અખણ્ડિતૈશ્વર્યવિબોધખણ્ડોરરીકૃતાનીશનવિશ્વરૂપ

ભોક્ત્રાદિવાર્તાકલ ભોગ્યભોક્તઃ સંવિત્તિસંભોગકરૈકભોગ્ય ।
અલૌકિકાનન્દસુધૈકકન્દ નાનન્દજાનન્દ મહારહસ્ય

વિરાડધિસ્થૂલકલોપદેષ્ટઃ પરાણુસૂક્ષ્મત્વવિબોધબોદ્ધઃ ।
વ્યોમાશયવ્યાપકતાનવાપ્યવ્યાપ્તે ક્ષતવ્યાપકતાપરત્વ

અહંત્વદાવેશપદાત્યહન્ત્વ સસર્વસર્વેશ્વર સર્વસર્વ ।
ત્વત્પાદપદ્મોત્થરજાંસિ સૃષ્ટિસંહારશક્તીનિ પરં જયન્તિ

(દ્વાવિંશતા કુલકમ્)
સ્વસ્વાતન્ત્ર્યમહાનુભાવકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
ગાયત્રીમનુજેઽનુ સન્તતતનોર્ભાષ્યસ્ય તેનાગમત્
કાવ્યે નામવિલાસનામ્નિ રચિતે ભક્તિર્દ્વયોઃ પૂરણી

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યશ્રીમત્સાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે
નામવિલાસે દ્વિતીયા ભક્તિઃ

તૃતીયા ભક્તિઃ
નમો નમસ્તેઽસ્તુ નમો નમસ્તે ભૂયોઽપિ ભૂયોઽપિ નમો નમસ્તે ।
ન હૃદ્ગિરાં ગોચર એષ વાચ્યો વાચ્યોઽપિ લક્ષ્યો મહિમા તવૈવ

મહાદ્વયે દર્શનરાજરાજે પ્રસિદ્ધસિદ્ધાપ્રતિમપ્રભાવઃ ।
ચિતિઃ સ્વતન્ત્રોઽખિલસિદ્ધિસિદ્ધિઃ પૂર્ણોઽપિ શૂન્યો જયસિ સ્વભાતઃ

અઙ્ગીકૃતૈતત્પ્રસરે પ્રસારમુપૈતિ વિશ્વં તદિદં ન વાન્યત્ ।
અન્યદ્યથા ત્વયયભિલીયતે ચ નિમેષતત્ત્વોન્મિષિતે વિશેષે

અન્યસ્ય કસ્યાપિ ન વાત્ર શક્તિર્ભિન્નસ્ય તસ્યાસ્ત્યપિ નાત્મભાનમ્ ।
અભિન્નભાવો વિષયત્વમેતિ વિશેષશૂન્યા સ્વવિદિસ્તવૈવ

કાલાદયસ્ત્વત્કલયા વિભાતાસ્ત્વાં સર્વકાલં કલિતું હિ નાલમ્ ।
અત્રાનુભૂત્યેકપદે ન માન્યં માનં વિમાનં નચ વોપપન્નમ્

નિત્યોદિતસ્તે મહિમા હિ મત્ત્વસમઃ સમત્વાસમતામતોજ્ઝમ્ ।
ત્વમેવ ચૈતદ્વપુષાવભાસ્ય ભાસિ સ્વયં કારણતાદિભાસ્ય

અપૂર્વમાભાતિ યદિ પ્રમાણાન્ન તસ્ય સત્તાસ્તિ ન વેતરાપિ ।
તદન્યદસ્માદ્ યદિવાવભાતિ તત્તત્ સ્વસિદ્ધં કિમિહાન્યયોગઃ

વિશ્વૈકવિત્તિં પરમં વિભું ત્વાં કો વેદ કો વેદયિતું વિધિજ્ઞઃ ।
સ્વસ્વોક્તિયુક્તિર્વિદિતાખિલસ્ય ન કોઽપિ તસ્યા વિદિતત્વમેતિ

પ્. ૩૮) સર્વસ્વસંહારસુસિદ્ધસિદ્ધેરીશોઽપિ યત્ ત્વં કૃતસામરસ્યમ્(ઃ) ।
નૈષોઽપિ યાતઃ કિમતઃ પ્રતીપમભિજ્ઞતાં ભોગવિમોક્ષભાક્ સ્યાત્

મનોવપુર્નીલસુખાદિકસ્ય માનોપહારક્રમતઃ પરસ્મિન્ ।
આવેશ એતસ્ય પરોઽપ્યુપાયસ્ત્વજ્જ્ઞપ્તયે માતરિ સત્સુખેન

ઇમં સમં દર્પણરાજપુર્યા ભિન્નં ન ભિન્નં નિજયેચ્છયૈવ ।
નવાનવેહં વિભવં સ્વભિત્તૌ સ્વાત્મા સમુન્મીલયસીશ્વરેશઃ

ત્વમત્ર ચાદાયકતામવાપ્તઃ પરં યથા(દા)દેયમિદં વિધાય ।
નાનાનુરૂપં મિથ ઔચિતીદ્ધં સ્વયં વિલાસૈકરસોઽવભાસિ

અત્યસ્ફુટેદન્ત્વમહન્ત્વભાસા પરં પરાકારપરં તદેવ ।
સમાહિતે નિત્યશિવસ્વભાવે સમ્ભાવ્ય ભાવ્યં વિદિ પશ્યસીશ

ઊરીકૃતેશાનપદેઽસ્ફુટત્વત્પરત્વમેતત્ ત્વયિ તત્ તથૈવ ।
શાખાવ્રજાવાન્તરભેદભિન્નો માતા સમેઽસ્મિન્નસિ વિદ્યયાપિ

જ્ઞાનાકલઃ કર્તૃતયા સુશૂન્યો વિશુદ્ધબોધસ્તદભેદસારમ્ ।
અપારવારં હર પશ્યસીદં ભવિષ્યતાં પૂર્વદશાવિશિષ્ટમ્

શૂન્યપ્રમાતૃત્વમયે પ્રલીનકલ્પં ત્વયીદં લયકેવલેઽપિ ।
મિતં વિભિન્નં પરિતોઽપિ ચૈતત્ સાકલ્યતલ્પે સકલં કલેશ

તાં સ્વપ્રકાશૈકવિશુદ્ધદેહાં શ્રિતસ્ય વાનાશ્રિતતાં સ્વશક્ત્યા ।
ભાવા અભાવાનુભવાસ્તવૈવ પ્રકાશકાશાઃ સતતં વિભાન્તિ

અનુત્તરાનન્દમયપ્રકાશવિમર્શસર્વૈકઘનસ્ય ભૂયઃ ।
પરસ્ય વિશ્વાતિગતસ્ય વિશ્વમયસ્ય વિશ્વં તવ તત્ સ્વરૂપમ્

આદાયકાદેયકથાવિમાથો ન વસ્તુતસ્તેઽપિતુ તત્તદાદ્યૈઃ ।
નાનાવિશેષૈઃ પરમઃ શિવસ્ત્વં સ્ફુરસ્યભેદોઽપિ વિલાસનાથઃ

પ્. ૩૯) સ્વાત્મૈકતાસંસ્થિતવિશ્વભાસે રૂપેણ માત્રાદ્યુચિતેન પૂર્વમ્ ।
શૂન્યાતિશૂન્યાત્મતયા પ્રકાશાભેદાચ્ચિદૈક્યાપ્રથયાવભાસિ

સંવિદ્રસાશ્યાનગુણૈકજીવૈસ્તત્ત્વૈશ્ચ કાયૈર્ભુવનૈર્હૃષીકૈઃ ।
નાનાનિસર્ગૈર્ભવભૂતિદેહઃ સંકોચવાન્ વા પ્રથસે યથા ત્વમ્

તથા સસઙ્કોચચિતિસ્વરૂપો વિશ્વૈકરૂપોઽપિ ન વિશ્વરૂપઃ ।
આદાયકોઽયં દ્રુમબીજતુલ્યો વિકલ્પતેઽપિ ત્વદભેદસારઃ

વિશ્વેશ્વરોઽયં ભગવાંસ્ત્વમેવ પરં સ્વસઙ્કોચિતયા યથાન્યઃ ।
સઙ્કોચ એષોઽપિ વિચાર્યમાણસ્ત્વત્તો વિભિન્નો નહિ કિઞ્ચનાપિ

એતત્પ્રબોધપ્રથનં હિ જીવન્મુક્તિસ્ત્વદન્યત્વમતિશ્ચ બન્ધઃ ।
ન તત્ત્વતસ્તૌ તવ નિત્યમુક્તેર્બન્ધેઽપ્યબન્ધેહ્યફ(મ)લા મનીષા

સ્વરૂપમાચ્છાદ્ય નિજેચ્છયૈવ સઙ્કોચમાભાસયતે યદા ચિત્ ।
ગુણાગુણત્વપ્રથયા વિભાતિ દ્વયી ગતિઃ સ્વસ્ય તદાભિદસ્ય

પ્રાધાન્યપક્ષે સ્વચિતઃ કદાચિજ્જ્ઞાનાકલત્વાદિપદાભિમર્શઃ ।
ક્રમાત્ ક્રમાદૂર્ધ્વપદપ્રવેશે સ્વાનાશ્રિતત્વં ભવતિ સ્ફુટં ચ

કદાપિ સઙ્કોચમમુ.ં પ્રસાદપાત્રં વિધાયાત્મધિયા પ્રધાનમ્ ।
સંવિત્ સ્ફુરન્ત્યસ્તિ યદા તદાપિ શૂન્યપ્રમાતૃત્વમુપૈતિ સિદ્ધમ્

એવં ચિતિઃ સઙ્કુચિતાત્મરૂપા ચેત્યોન્મુખી ચેતનતાવરૂઢા ।
દ્વયાભિસઙ્કોચનશોચનીયા ચિત્તાખ્યયાદાયકતાદ્યયોક્તા

તત્રાપિ તત્રાપિ વિકલ્પરૂપા સદા ત્વદર્થાનુસરોદ્યતસ્ય ।
જ્યોતિષ્ટ્વમાત્મીયમલુપ્તમેવ સુવ્યગ્રરાજસ્ય યથા સ્વરાજ્યમ્

દેહાદિકાશ્ચિત્તમતઃ પ્રધાનં તત્સંસ્કૃતીદ્ધાપિ ચ શૂન્યભૂમિઃ ।
ન ચાનુસન્ધાનમિહાન્યથા સ્યાન્માયાપ્રમાતા ખલુ તન્મયોઽતઃ

પ્. ૪૦) નિર્ણીત એવં શિવ એવ સાક્ષાત્ સ ચેતનો ગ્રાહકતાભિમાની ।
ભેદાયુજૈ(ય નૈ)તસ્ય વિભેદકારૈરન્યસ્ય તત્ત્વાનુપપત્તિતોઽપિ

પ્રાણાદિસઙ્કોચમતિઃ સ એકો ગૃહ્ણન્ સસઙ્કોચપદાર્થભેદમ્ ।
પ્રકાશવત્ત્વેન નિજેન ભૂયો દ્વિધાર્થસઙ્કોચિતયા મતોઽયમ્

સ્વપ્નેઽપ્યસંસ્પૃશ્યગતૌ મલેન સ્વસ્મિન્ મલાનિ પ્રતિસન્દધાનઃ ।
રાજા યથા પઙ્કિલભૂમિમગ્નઃ સુપ્તઃ સ્વરાજ્યં ન વિદંસ્ત્રિધાયમ્

સ પ્રાણપુર્યષ્ટકદેહશૂન્યસ્વભાવભાવી પ્રથિતશ્ચતુર્ધા ।
બલૈશ્ચિદાદ્યૈઃ સ્વયમજ્ઞભાવાદ્ વિદ્યાદિતાપ્તૈરપિ પઞ્ચધાયમ્

ષડધ્વમાનાભિમુખશ્ચ ષોઢા પ્રમાતૃબોધાત્ કિલ સપ્તધાયમ્ ।
અષ્ટપ્રથાં યાતિ પુરીશ્વરત્વાત્ પ્રયાત્યુપાયૈસ્ત્રિગુણૈર્નવત્વમ્

દેવેશ્વરત્વે સ દશત્વમાપ્તસ્તત્તત્સ્વભાવાદપિ મધ્યસંખ્યી ।
પઞ્ચીકૃતૈઃ સપ્તવિધૈર્વિભાગી તત્સંખ્યયા માતૃભિરેષ સ ત્વમ્

સ્વીકૃત્ય દેવેજ્યમતાદિ ભાતાસ્ત્વં ભૂમિકાઃ ખેલસિ નિત્યમુક્તઃ ।
અયં પરઃ શામ્બરિકઃ સ કોઽપિ વિવાદરઙ્ગં બહુધાવભાસ્ય

લોકાતિશાયિ પ્રવિલોક્ય લક્ષ્મીબલં વિલાસૈકફલં વિશાલમ્ ।
આનન્દનં કેચન તત્સ્વરૂપં લોકાયતાસ્ત્વાં પ્રિયમામનન્તિ

તતઃ પ્રિયં કેચન તે વ્યયેન લક્ષ્મ્યાસ્તથા ક્રેયમલં સ્વમૂલમ્ ।
વિલોલખેલં કુલપાવનં ત્વાં પશ્યન્તિ નાથં તનયં સ્પૃહાભિઃ

વ્યસ્તેષુ ભૂતેષ્વનવાપ્યમાપ્યં સમ્મિશ્રિતેષુ પ્રતિદેવયાનમ્ ।
ચિદ્રૂપમાનન્દસમં ગુડાદૌ તીર્થ્યા ગુરોસ્ત્વાં પ્રિયમાદ્રિયન્તે

અનેલમૂકાદિષુ દુઃખદૃષ્ટ્યા જ્ઞાનક્રિયાકારણભાવતશ્ચ ।
સ્વચ્છં તતોઽપિ પ્રિયમિન્દ્રિયં ત્વામિન્દ્રાદિવન્દ્યં ચ વિદન્તિ કેચિત્

પ્. ૪૧) વિનાશનાં વાપિ પિપાસુતાં વા પ્રાપ્તેર્વિમૂર્છાદિકવેદનાનામ્ ।
કર્માદ્યધિષ્ઠાતૃતયા ચ સર્વપ્રાણં વિદુઃ પ્રાણમિહેતરેઽપિ

એતજ્જ્ઞયાતઃ પ્રિયયાખિલૈકનિમિત્તસઙ્કલ્પવિકલ્પશક્ત્યા ।
પ્રકાશયન્તે પ્રતિભાસુ ચિત્તાકાશશ્રિયા ત્વામપરે ચિદીશમ્

જ્ઞાનાર્થવૃત્તિક્ષમનિર્વિકલ્પવિકલ્પકાદિપ્રતિભાસ્વરૂપમ્ ।
ક્ષણં ક્ષણં લોલમપિ સ્મૃતીશં ત્વાં સૌગતા અસ્મરણં સ્મરન્તિ

ભાવસ્ય સર્વસ્ય લયેઽનુભાવ્યં સત્તાપરજ્ઞાનવિહીનભાવમ્ ।
શૂન્યં સદાપૂર્ણમહો વિદન્તિ સ્વવેદકં માધ્યમિકા ભવન્તમ્

જીવાદિતત્ત્વે નવધા વિભક્તે હેયાત્ સમાદેયતમં વિમુક્ત્યૈ ।
અર્હન્તમષ્ટાદશદોષહીનમર્હન્તિ જૈનજ્ઞજના ભવન્તમ્

સ્થૂલાચ્ચ કાયાદ્ વિષયિશ્રિયશ્ચ નિતાન્તમુદ્રિક્તગતિં મહેશમ્ ।
સદાપિ તત્તાપરિમાણમાન્યમાશામ્બરાસ્ત્વાં પ્રદિશન્ત્યધીશમ્

જ્ઞાનાદિભિઃ સ્વાત્મગુણૈર્વિશિષ્ટં ભવેઽપવર્ગે તુ તદુચ્છિદાભિઃ ।
શૂન્યં નિમિત્તં પરમાણુતન્ત્રં ત્વાં તાર્કિકા નાથ વિતર્કયન્તિ

સપ્તાર્થવિત્તે પરિતઃ સમાપ્ત્યા પ્રાપ્તાદવાપ્યં પરમાપ્તભાવાત્ ।
સામાન્યમેયં ચ કણાદવાદા વદન્તિ કર્તારમિમં વિભું ત્વામ્

પ્રત્યેયવિજ્ઞાનમહંપ્રતીતેરજ્ઞં તથોપાધિતિરસ્કૃતત્વાત્ ।
વિભિન્નવર્ગૈકવિધેયસર્ગં ત્વાં ભાટ્ટવર્ગા મૃગયન્ત્યમૃગ્યમ્

અન્તર્બહિર્વા પ્રતિસર્ગવૃત્તેર્નાશાક્ષમત્વાન્નિતરામુપાધેઃ ।
અહંપ્રતીતેરપિ વાજ્ઞવૃત્ત્યા પ્રાભાકરા અજ્ઞમુદાહરન્તિ

જીવાદ્વિભિન્નં સમુપાસ્યમસ્ય સંજીવનં કારણકાર્યતાયાઃ ।
પતિં પશૂનાં પશુપાશનાશશેષં વિદુઃ પાશુપતા વત ત્વામ્

પ્. ૪૨) શ્રીવાસુદેવં પ્રકૃતિં પરાં ત્વાં પ્રકાશ્ય જીવાગ્નિકણં લસન્તમ્ ।
અસ્માત્ સ્વકાર્યાદિતરં ચ કેચિત્ પ્રપઞ્ચયન્ત્યઞ્ચિતપાઞ્ચરાત્રાઃ

અક્લેશકર્માશયપાકતન્ત્રઃ પ્રધાનસત્ત્વપ્રતિબિમ્બિતત્વાત્ ।
પાતઞ્જલીયે સકલજ્ઞ ઈશઃ સ્મૃતોઽસિ સંસારિવિલક્ષણોઽપિ

પ્રકૃત્યધીનાખિલકાર્યમન્યં તસ્યાશ્ચ તજ્જ્ઞં પુરુષં વિશિષ્ટમ્ ।
અસંખ્યસંખ્યં વિતતૈકસંખ્યં ભોક્તારમાખ્યાતિ ચ
સાંખ્યસંખ્યા

સર્વસ્ય સર્વવ્યવહારવૃત્તેઃ શબ્દાર્થતોઽતસ્તદધીનસૃષ્ટેઃ ।
આદ્યન્તમાનો ધ્વનિપણ્ડિતાનાં મતો ધ્વનિર્બ્રહ્મતયાધ્વનિસ્ત્વમ્

અનાદ્યવિદ્યાનુભવેન કર્તૃભાવાદિભાવ્યં સકલૈકભાવમ્ ।
શ્રુત્યન્તસંવાદનખેલલોલા બ્રહ્માદ્વયં ત્વાનુભવન્તિ સન્તઃ

વિશ્વોત્તરો વિશ્વકરો બલૈકો નિવેશિતોઽસ્યાત્મબલે પરૈશ્ચ ।
વિશ્વત્ર વિશ્વેન ચ વિશ્વવિશ્વં ત્વાં તે વિદુર્વિશ્વમતોત્તરજ્ઞાઃ

તદુત્તરં તન્મયમજ્ઞગુહ્યં પૂર્વં સદાપૂર્વમિમં સ્વતન્ત્રમ્ ।
કેચિન્મહાર્થૈકનયાઃ પ્રપન્નાસ્ત્રિલોકતાલોકવિલોકલોકમ્

અસ્વપ્રકાશાનુમિતિપ્રકાશદુરાશયાશાકૃશપાશરાશે ।
વિશેષવૈદગ્ધ્યજુષં મહેશં માહેશ્વરાસ્ત્વાં ભૃશમાવિશન્તિ

મૂર્ધાભિષિક્તં ત્રિદશાધિરાજ્યે યજ્ઞેશ્વરં યજ્ઞનયૈકતર્પ્યમ્ ।
વર્ષાદિદાતારમુશન્તિ કેચિદૈન્દ્રા મહેન્દ્રં ચ દૃશાં નિધિં ત્વામ્

હુત્વાશ્રયાશં સુનિરાશ્રયાશમશેષદોષપ્લુષણ(પ્લવન)પ્રકાશમ્ ।
બર્હિર્મુખસ્વસ્વમુખં મખેષુ ત્વાં તજ્જનાઃ કેચન વિશ્રમાય

સમાસમાનાં સમતાક્રિયાસુ ક્ષમં સમેષાં યમિનાં ચ સામ્યમ્ ।
અમા નયન્તં સ્વયમે નમન્તિ કર્માન્તકં ધર્મવિદઃ પરે ત્વામ્

પ્. ૪૩) પૂર્વં નિજાંશં મખતો દધાનં પરોપદેશાદ્રસરાજસિદ્ધેઃ ।
સમ્પૂરિતાશં શિવ પૌર્વદેવાસ્ત્વાં પૂર્વદેવેશ્વરમામનન્તિ

સુસારરત્નાકરદેશનાથં જલાશયાવેશિતસત્ત્વમન્યે ।
નિયામકં સત્ત્વગણસ્ય નિત્યં નિયામયન્ત્યપ્પતિમીશ્વરં ત્વામ્

ત્વાં પ્રાણનં પ્રાણવતાં બલાનાં બલં વિભક્તાન્તરપઞ્ચવૃત્તિમ્ ।
અન્યેઽપ્યનુચ્છેદગતિં મહેશમભ્યાસસિદ્ધ્યેકનિધિં ભજન્તિ

નિધિં નિધીનાં વિપદાં વિપત્તિકરં સુદુર્ધર્ષતૃષાપકારમ્ ।
નીરાજયન્તેઽખિલરાજરાજં તેજોવ્રજૈઃ પુણ્યજના ભવન્તમ્

બ્રહ્માદિબીજૈકવિધેયસર્ગં નિસર્ગવર્ગપ્રભવં ભવાદિમ્ ।
બ્રહ્મેશ્વરં બ્રહ્મવિદર્ભગર્ભં ત્વાં બ્રાહ્મણા બ્રહ્મણિ બૃંહયન્તિ

વૈકુણ્ઠનાથં હતકુણ્ઠબુદ્ધિં દુષ્કર્મષણ્ડત્વકરં પરં ત્વામ્ ।
ઉત્કણ્ઠતે દ્રષ્ટુમતીતકષ્ટં કેષાંચનાન્તઃ પરદિષ્ટશિષ્ટમ્

સત્સમ્પ્રદાયે સહજે સમાધૌ સમાહિતાસ્ત્યક્તહિતાહિતાસ્થાઃ ।
નિર્મુક્તિમુક્તાઃ કમપીનમેનં કુર્વન્તિ સાક્ષાત્ સનકાદયસ્ત્વામ્

સાઙ્ગેન યોગેન વિકલ્પકાખ્યમતીત્ય તત્પારસમાધિસિદ્ધમ્ ।
પ્રસિદ્ધસિદ્ધ્યેકવિ(નિ)ધિં ચ સિદ્ધા આરાધયન્ત્યાત્મપતિં ભવન્તમ્

ત્વાં નાદભક્તિપ્રવિભાગગમ્યં જડાજડાન્તર્હરણૈકરમ્યમ્ ।
અગમ્યમજ્ઞાર્તધિયો ગુણૈઃ સ્વૈર્ગન્ધર્વરાજા અભિરામયન્તિ

સપ્ત સ્વરાંસ્ત્રિષ્વપિ મૂર્ચ્છનાભિર્ગ્રામેષુ સંમૂર્છ્ય મુહુર્મુહુસ્ત્વામ્ ।
પ્રસાધ્ય વાદ્યં વિદિતં ચતુર્ધા ગાયન્તિ ગેયાદિગુરું હયાસ્યાઃ

પ્. ૪૪) ગેયસ્ય વાદ્યસ્ય તથાનુરૂપં લયેન નાનાગતિસંશ્રયેણ ।
અનન્યભાવાઃ સુરવારવધ્વસ્ત્વાં પ્રીણયન્તિ પ્રતિશક્તિનાથમ્

પાત્રાણિ નાનાવિધિનાનુકૃત્ય ન્યક્કૃત્ય શોકં હતલોકલોક્યમ્ ।
અલૌકિકાનન્દઘનં પતિં ત્વાં ભૂતાઃ પિશાચા અપિ હાસયન્તિ

પ્રતિસ્વયુક્તં સ્વરમણ્ડલાદ્યં(ઢ્યં) વાદ્યં સુનાદૈઃ પરિવાદયન્તઃ ।
ભક્ત્યેકવશ્યં નિજભક્તવર્યાસ્ત્વાં નારદાદ્યા અપિ કીર્તયન્તિ

સ્થિતિં શ્રિતા લઙ્ઘિતસપ્તસપ્તિં સપ્તર્ષયઃ સામકથાવિદગ્ધાઃ ।
ત્વાં સામભિઃ સપ્તભિરાપ્તકામા ઉપાસતે સામજવાક્યગમ્યમ્

વિદ્યાભિરાદ્યાભિરનાદ્યવિદ્યાવિદં વિધિજ્ઞાઃ પ્રતિવિદ્ધસિદ્ધિમ્ ।
વિદ્યાધિપં વેદકવેદ્યવેદ્યં વિદ્યાધરાસ્ત્વામભિદે વિદન્તિ

સિદ્ધાશ્ચ સાધ્યાદતિયાતસિદ્ધિમસિદ્ધસિદ્ધ્યેકવિદાં વિવેદ્યમ્ ।
સમાધયે ત્વામસમાધિવાધં સાધ્યા અધીશં વત સાધયન્તિ

ચિકિત્સયા તાનમરાનપિ દ્રાગાપાદયન્તાવગદત્વસિદ્ધિમ્ ।
ત્વામશ્વિનાવાદિભિષગ્વરેણ્યં સંધ્યાયતો હૃદ્યમનાધિનાથમ્

વિશ્વેશ્વરં વિશ્વમતાવભાતં વિશ્વત્ર વિશ્વેન ચ વેદ્યમેકમ્ ।
અવેદકાન્યં વિધિનાપિ વિશ્વેદેવા હૃદિ ત્વાં વિનિવેશયન્તિ

નિર્વાસનાવાસિતવાસનાનાં સમાસિતં નિર્વસનં સ્વવાસે ।
વસુવ્રજૈસ્ત્વાં વસવોઽપિ તૃપ્તેઃ સન્તર્પયન્ત્યેકકહેતુહેતુમ્

પ્. ૪૫) પટું નટં ચેટકનાટકાનાં માયાટનં ત્વામપિ ગુહ્યકૌઘાઃ ।
ગુહ્યાતિગુહ્યં પરિતો લસન્તમપિ પ્રભું પ્રાપ્તુમુપોદ્બલન્તે

ભક્ત્યા પ્રસાદીકૃતમેરુલઙ્કં ત્વદન્તિકે વૈરકલઙ્કશઙ્કાઃ ।
સુરૈસ્ત્યજન્તો દનુજા ભજન્તે સરાક્ષસા ધન્યતમં વિભું ત્વામ્

અગણ્યનૈપુણ્યધનાગ્રગણ્યાઃ પુણ્યાપ્તસેવાગ્રહસંગ્રહેણ ।
ગણા ગણાનાં ગણરાજરાજં ત્વાં સદ્ગુણા નાથ સદા ભણન્તિ

ઉત્કીર્ણરત્નૈઃ સ્ફટિકોપલેષુ ચિત્રં વિચિત્રં વિનિવેદ્ય ભક્ત્યા ।
પશ્યન્તિ યત્ન(યન્ત્ર)જ્ઞમિનં સ્વકીયં ત્વષ્ટ્રાદયસ્ત્વાં સુરકારુવર્યાઃ

અનુગ્રહાપગ્રહયોર્જનસ્ય સંગ્રાહિતા આગ્રહમીશશક્ત્યા ।
ત્વામેવ કાલેશ્વરમાકલયય ગ્રહા ગ્રહોજ્ઝં પથિ યાન્તિ નિત્યમ્

અબીજતર્વાદિભવો વિકાસી નિશ્ચન્દ્રસૂર્યં ખવને સુશૂન્યે ।
ત્વાં ભૂષયત્યાત્મપતિં ચ તારાકારોઽતિતારઃ કુસુમોપકારઃ

દિવ્યાશ્રયે ક્વાપિ શિલાજલેષુ કુત્રાપિ કુત્રાપિ ગિરૌ તરૌ વા ।
જનો મનસ્ત્રાણદમિષ્ટદેવં ત્વાં પ્રાકૃતોઽપ્યર્ચતિ વિશ્વવિશ્વમ્

નારીભિરાલિઙ્ગિતવામભાગા યુક્તદ્વિજિહ્વા ગુણગાનશક્ત્યૈ ।
ગાયન્તિ શેષાદિકનાગરાજાઃ શેષેશ્વરં ત્વાં કૃતશેષશેષમ્

પ્. ૪૬) ત્વાં રૂપવન્તોઽપિ ચ વાયુવેગા નાનાનિસર્ગૈઃ કરુ(ર)ણૈરુપેતાઃ ।
દ્વિધા ગતૌ દક્ષતમાઃ ખગાનાં ગણાઃ ખગેશં પરિવીજયન્તિ

વને વને સંશ્રિતવન્યવૃત્તિઃ કસ્તૂરિકાદ્યૈઃ સ્વગુણૈઃ સમિદ્ધઃ ।
મૃગવ્રજસ્ત્વાં નમતિ પ્રસત્ત્યૈ પઞ્ચાનનેશાનમપાસ્તમાનઃ

સુરાપગાયાં વિહિતાભિષેકં ત્વામર્ધભોગેન ચ સલ્લકીનામ્ ।
નિજાઙ્ગનાબુર્બુરકાદિવાદ્યૈઃ સન્તર્પયદ્ ગાયતિ હાસ્તિકં ચ

વાદાનુરૂપં પરિનર્તયન્તઃ પદક્રમં સ્વં સતતં સદશ્વાઃ ।
હેષાવિશેષૈઃ પરિવાહનાય ત્વામાહ્વયન્તેઽપ્રતિમં સ્વનાથમ્

તાં કૈશવીં વૃત્તિમુપાસ્ય તિષ્ઠઞ્જલાશયેષુ સ્વપતિં ભવન્તમ્ ।
વાશ્ચારવર્ગોઽપ્યનિવાર્યચર્યમિતસ્તતોઽન્વિષ્યતિ તોષહેતોઃ

સોમેશ્વરં ત્વામપિ કાલકૂટમાપાદયન્તં પરસોમભાવમ્ ।
સસોમમૌલિં કલિકાલહારં મહૌષધીનાં નમતીશ સઙ્ઘઃ

સ્વસ્વામિભાવપ્રથિતાસુ તાસુ તાસ્વીદૃશીષુ પ્રતિભૂમિકાસુ ।
અયં પરઃ કોઽપિ પરાપરસ્થઃ ખેલસ્યખેલૈકકખેલખેલઃ

પરાત્મતન્ત્રત્વકલાબલેન વિભાસિતાસ્તાઃ ખલુ ભૂમિકાસ્તે ।
સ્વાચ્છાદનોન્મીલનતારતમ્યપ્રભેદિતા ભેદવિભેદકર્તુઃ

એતાવતીં વ્યાપ્તિમુપાગતસ્ત્વમંશાંશિકાયાં ભવદિચ્છયૈવ ।
ન ગ્રાહિતા આગ્રહમલ્પદૃષ્ટિનિષ્ઠા વિદન્તિ સ્વવદં સુસારમ્

દેહાદિભૂમાવપિ પૂર્વપૂર્વપ્રમાતૃતાવ્યાપ્તિવિમર્શસારામ્ ।
વિદુર્વિના તે પરશક્તિપાતં ન કિઞ્ચનાકિઞ્ચનગાં સ્વવિત્તિમ્

પ્. ૪૭) નીલાદિકાનાં ચ સુખાદિકાનાં વિશ્રાન્તયોઽન્તર્મુખબોધદેહાઃ ।
ત્વદ્વ્યક્તયે ત્વત્પ્રથિઆ ઉપાયાસ્તવૈવ તત્તદ્વિદિ વેદકસ્ય

બહિર્મુખ ભાતિ યદા યદેદં રૂપં સ્વરૂપે ચ તદા મહેશ ।
બાહ્યોપસંહાર ઇહાન્તરાપિ શાન્તાસ્પદસ્થાનમિદન્ત્વભક્ત્યા

સૃષ્ટ્યાદિસમ્મેલનહેતુરેષા તુર્યૈવ તત્તદ્ભિદમુદ્વમન્તી ।
હરન્ત્યપિ પ્રાપ્તબલા કૃશા ચ દ્વિધાનુભૂત્યેકપદા સ્ફુરન્તી

સ્વતન્ત્રતાયાશ્ચ યદા ચિદાત્મા વ્યાપ્તિં નિમજ્જ્યૈકમયીં ભિદાયાઃ ।
આલમ્બતે સઙ્કુચિતાસ્તદાનીં તચ્છક્તયો ભાન્તિ ન તાદૃશોઽપિ

મલાવૃતઃ સંસરતે તદૈવ પરેશ્વરોઽયં નિજયેચ્છયૈવ ।
અપૂર્ણતાદેરભિમાનકસ્ય મન્તા દરિદ્રઃ પરશક્તિલક્ષ્મ્યા

તથાપિ તદ્વન્નિજપઞ્ચકૃત્યમસ્યાહતં ભાતિ હિ લક્ષણાય ।
મુહુર્મુહુઃ સૃષ્ટિમુખૈકહેતુરાભાસનાદ્યં ચ વિભાસ્યભાસઃ

અજ્ઞાતૃતાયાં પરકૃત્યલક્ષ્મ્યાઃ સ્વશક્તિભિર્મોહિતતા ભવિત્વમ્ ।
તસ્યાસ્તથોન્મીલનતઃ સ્ફુટં ચ મહેશ્વરત્વં નિજમસ્ય નૂનમ્

અન્તર્મુખં ચિત્તમુપાત્તસંજ્ઞં ક્રમાત્ ક્રમાચ્ચેતનભાવરૂઢમ્ ।
ચિતેઃ સ્વરૂપં પરિમૃષ્ય ભૂયો વિભુત્વમાયાતિ નિજં પરં તત્

ચિદગ્નિરેષોઽપ્યવરોહદેશે ચ્છન્નોઽપિ સર્વોઽપિ ચ મેયજાતમ્ ।
પ્લુષ્યત્યદઃ સ્વાનુભવૈકમેયસ્તત્તત્સ્વરૂપે કલયૈવ કાલઃ

અથાપિ લબ્ધે સકલે બલેઽયં નિજે પરસ્મિન્ સહજે સ્વતન્ત્રઃ ।
સદાશિવાદ્યં જડભૂમિકાન્તં કરોતિ સાક્ષાદિદમાત્મતન્ત્રમ્

ભૂયોઽપિ ભૂયોઽપિ ચિદેકતાયા દાર્ઢ્યાભિમર્શાત્ પ્રતિપત્તિમાપ્તઃ ।
સઞ્ચેત્યમાનેઽપિ ચ દેહમુખ્યભાવે વિહારી પરિનિર્વિમુક્તઃ

પ્. ૪૮) વિકલ્પહાનિપ્રમુખા ઇહાપિ પ્રાણપ્રવાહપ્રતિરોહભેદમ્ ।
અન્તે શ્રિતાસ્તે પ્રથિતા ઉપાયા યુક્તિસ્થિરા મધ્યવિકાસભાસે

સચ્ચિત્સુધાનન્દપદાનુલબ્ધિર્દૃઢા ભવેન્મધ્યવિકાસતોઽસ્ય ।
એકાદશાઙ્કસ્વકલાબલજ્ઞઃ કલં કલં લાલયતે સમાધિમ્

સમાધિસંસ્કારવતિ પ્રકામં વ્યુત્થાન આમર્શિતયા ચિદૈક્યે ।
પુનઃ પુનઃ પૂર્ણસમાધિલક્ષ્મ્યા નિત્યોદિતાયાશ્ચ ભવેદભિજ્ઞા

તતઃ સ્વવીર્યૈકસુસારપૂર્ણાહન્તાપરામર્શનવિશ્રમેણ ।
અનાશ્રિતસ્યાત્મવિભોઃ સ્વસંવિચ્ચક્રેશ્વરત્વં સ્વયમાવિરસ્તિ

એતાવતીં સ્વાનુમતિં ગતોઽહં ત્વદ્દર્શનાનુગ્રહલેશમાત્રાત્ ।
દાસાણુદાસોઽપિ મહેશ્વરેશ ત્વં તુ સ્વયં તદ્યદહં પ્રપદ્યે

તદ્ દ્વાપરો મે હૃદયે ચિરાય કૃતપ્રતિષ્ઠોઽસ્ય નિવારણાય ।
પૃચ્છામિ યત્કિઞ્ચન તત્ કૃપાતઃ ક્ષન્તવ્યમીશાઃ કિલ ભક્તિવશ્યાઃ

યદ્યપ્યહં તત્ત્વરહસ્યમેતદાક્ષિપ્ય કુર્વે શિવદાનુયોગમ્ ।
તથાપિ વાચ્યં પ્રભુભિર્દયાયૈ મમ ત્વદઙ્ઘ્ર્યેકસમાશ્રયસ્ય

દાસાણુદાસઃ સ્પૃહયાલુરસ્મિ પ્રસાદલેશાય તવૈકકાય ।
ઇતિ પ્રતિષ્ઠામધિગમ્ય વક્ષ્યે કથં ન કુર્વન્તિ દયાં મહેશાઃ

સા દેવતા કાસ્તિ પરા ત્વયાપિ યસ્યાઃ સ્તવઃ શઙ્કર રાજરાજ ।
સઞ્ચિન્ત્યતે ચેતનચેતનેન ત્વત્તઃ કિમન્યોઽસ્તિ પરઃ પરસ્થઃ

નન્દીશ્વરેણાભ્યનુયુક્ત ઇત્થં કારુણ્યવારાં નિધિરાપ્તબન્ધુઃ ।
જનોપકારં હૃદયે નિધાય હસન્નનિર્વાચ્યમથાપ્યુવાચ

પૃષ્ટં ત્વયા નન્દિક સાધુ સાધુ યત્ત્વં ગણેશસ્તદિયં મનીષા ।
સ્વસ્યેતરેષામપિ તોષહેતોરભ્યુત્થિતા તે વિષયે વિશેષે

પ્. ૪૯) મુહુઃ પ્રણુન્નેન ચ નો મયોક્તમેતચ્છિવાયા અપિ નન્દનાય ।
વક્ષ્યામિ તે સર્વહિતં તથાપિ મદેકકપ્રેમવિવર્ધિતાય

તં સાન્ત્વયિત્વૈવમુદીતહર્ષઃ સ્મૃત્વા પરાં શક્તિમનન્તશક્તિઃ ।
સન્દર્શ્યન્ વ્યક્તિપદં પરેશઃ સ્મિતાનનઃ સ્તોતુમનાઃ સમાખ્યત્

સ્વસ્વાતન્ત્ર્યપરાનુભૂતિકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
દેવીનામવિલાસનામ્નિ લલિતાચિત્સ્ફારસારાદ્વય-
ભ્રાતર્યત્ર તદીયકાવ્યનૃપતૌ ભક્તિસ્તૃતીયાગમત્

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે નામવિલાસે
તૃતીયા ભક્તિઃ

અથ ચતુર્થી ભક્તિઃ
પરાઙ્ગં મે સ્વાઙ્ગોત્તમસહજશૃઙ્ગારસુભગા
નગોત્તુઙ્ગાભઙ્ગાન્વયમુકુટરત્નં નિરુપમમ્ ।
મહાદેવી દેવાસુરવરનરોરશ્ચરગણૈઃ
સમારાધ્યા સાધ્યૈરપિ પરમનાદ્યા જયતિ સા

તદાસક્તો યુક્તો ભવતિ નિજયાયં શિવતયા
તયા શક્તઃ શક્રાદિકમપિ નિયન્તું યતિપતિઃ ।
સદા મુક્તો ભક્તો ભવતિ દયયા વા સદયયા
પરિષ્વક્તોઽપ્યસ્યા હતવિષયસંવિદ્વિનિમયઃ

મહાહન્તાસારે ગહનતિમિરાટોપમિહિરે
નિરાકારાકારે પ્રશમિતવિપત્તાપનિકરે ।
સ્વભાવે સા ત્વત્તાવિરહવિષયે પૂર્ણવિષયે
નિરાદૃશ્યં દૃશ્યં હતપરકલં પશ્યતિ પરા

ગતા પશ્યન્ત્યાખ્યાં પ્રકટિતપરાહંકૃતિપદા
શિવા તત્તદ્ભાવોદ્ભવનવિલસન્નર્મસુભગા ।
સદાનન્દાસ્વાદોદ્યમિતધિષણૈરીડ્યવિભવા
ભવાભેદપ્રખ્યં રચયતિ નવં ભવ્યમિહ સા

પ્. ૫૧) પુનઃ સા સ્વાહન્તાકવલિતતનૂમપ્યતિરસાત્
સમાશ્રિત્યેદન્તામપિહિતજગદ્ભાવવિસરામ્ ।
સ્ફુટં તત્ત્વજ્ઞાનપ્રકટિતગતિર્મધ્યમભુવં
ગતા નાદોન્મેષં વિશદધિષણેભ્યઃ પ્રદિશતિ

શ્રિતા વૈખર્યાખ્યાં સમવિષમભાવાનુભવને
ત્રયીગમ્યા રમ્યા નવનવવિલાસાભિરસિકા ।
ગુણીકૃત્યાત્માનં ગુણગણસમાધાનલલિતા-
મિદન્તાં નિર્ગુણ્યાં પ્રકટિતવતીયં વિજયતે

નિજોદ્યોતપ્રોતપ્રકૃતિમુખસાદાશિવપદા-
વધિર્જીવગ્રાસાદ્ વિદલિતમહામોહકલના ।
વિલાપયયાત્માનં દશદલશતેઽનાશ્રિતપદે
સુધાધારાસારૈર્વિદિતભજિતા તર્પયતિ સા

ન યઃ પ્રાણાયામૈર્વિવિધવિધિવન્ધાર્તિગહનૈ-
ર્ન વાન્યૈર્યોગાઙ્ગૈઃ ક્ષણમપિ લયં યાતિ સુધિયામ્ ।
તદુન્મેષાત્ સોઽપિ પ્રસભમભિયાતઃ પ્રવિલયં
મહામાર્ગે પ્રાણો જનયતિ પરાનન્દમતુલમ્

ઇયં જ્વાલા કિંસ્વિત્ ખપદમુપયાતા કિમથવા
પ્રયાતં ખં જ્વાલાપદમિતિ સતાં વિસ્મયકરી ।
વિલાપયયાપાનં દ્વિશિખમભિતઃ પ્રાણકુહરે
તમાત્મન્યેકાકિન્યમૃતરસિકેયં વિજયતે

મહીં તોયે તોયં હુતવહપદે તં ચ પવને
તમાકાશે તં વા મનસિ ચ મનો નાદસરણૌ ।
પ્. ૫૨) વિધાયૈનં બિન્દૌ વિઅલયગતમેનં નિજપદે
શિવા જ્યોતીરૂપા રહસિ રમતે સા સ્વપતિના

સુધાસ્વાદોન્મત્તાન્ વિગલિતમહામોહગહના-
નવેક્ષન્તી નાથાનકથપરિપાટ્યા શ્રિતપદાન્ ।
નયન્તીયં તાંસ્તાનધિપતિવરાન્ સ્વસ્વવિષયે
પરાં તૃપ્તિં ભૂયઃ શ્રયતિ સુખમાત્માશ્રમપદમ્

ઉદીતૈષા ભાવાત્ પરમવિભવાદ્ ભાવવિકલા-
દભાવાભાવ્યાદ્ વા કિમપિ ચ ભવદ્ભાવમભિદા ।
ભિદેવાવિર્ભાવ્ય પ્રથયતિ ગુણત્વં ગુણગતિ-
ર્ગુણાસ્પૃશ્યા સ્પૃશ્યં ચિદભિગણનાહીનગણના

શિવાભાસે શક્તિઃ પરશિવપદે તન્મયનયા
મહાવિદ્યા સાદાશિવભુવિ મહેશાનવિષયે ।
મહામાયા માયા પશુપતિદશાયાં બહુકલા
મહન્મુખ્યપ્રખ્યા નિજમિયમુપાખ્યાતિ વિભવમ્

અનુત્તીર્ણાકીર્ણા ત્રિકમયવિદૈક્યેન વિશદા
પરં તત્તત્તત્ત્વં પરમિવ પરાનન્દસુભગા ।
સિસૃક્ષુઃ સ્વાતન્ત્ર્યાન્નિજમમલખેલં બલકલં
સ્વભિત્તૌ સ્વેનૈવ પ્રતિવિભવવેદ્યં વિધિવિધિઃ

નિજાનન્દસ્યન્દોદ્વમનમતિગાઢં વિદધતી
કૃતાન્ ભાવાંસ્તેન પ્રતિપદમલં મિશ્રિતવતી ।
સ્વયં સમ્ભારાદિઃ સ્વયમપિ મહાશમ્બરકલા
સ્વયં તત્તન્મોહં વ્રજતિ પરમૈષા મયિ નિજે

પ્. ૫૩) અવારૂઢા સ્વીયાત્ સપદિ ચ પદાત્ સમ્પદપદે
વિકલ્પાનાં ભૂતા પ્રતિમતમતં કામમભિતમ્ ।
વિધાયેચ્છાકલ્પા કલયતિ કલાકૌતુકકલાં
કલાકૌશલ્યેઽસ્મિન્ સમભિનવચિન્તામણિરિયમ્

ગતાક્ષત્વં વાચામવિષયગતૌ ભાનવિષયા
પરા વાણી પ્રાદુષ્કૃતપરમશબ્દાર્ણવવપુઃ ।
જગદ્વેદસ્યાપ્ત્યૈ તમપિ ચ જગદ્વૃત્તિવિધયે
વિધાત્રી સંસેવ્યા સ્વવિદિ વિધિના સૈવ વિધિના

તયા બ્રાહ્મ્યા સૃષ્ટિં સૃજતિ વિધિરિન્દ્રાવરજનિ-
રિમાં વૈષ્ણવ્યા વાવતિ હરતિ રૌદ્ર્યાપિ ચ હરઃ ।
પિધત્તે ચૈશાન્યેશ્વર ઇહ મહાશક્તિકલયા
સદાશમ્ભુઃ સ્વાત્મન્યકલમનુગૃહ્ણાતિ કલયન્

ઉમા કૌમારી સા ગિરિવરસુતા કાચન શિવા
દદાતીષ્ટાં સિદ્ધિં મદુપમમતિભ્યો મતિમપિ ।
પરાં શાન્તિં ભ્રાન્તિપ્રતિજનિતતાન્તેર્વિદલને
પરાં સારોદ્ધારાં વિમલલલિતં મઙ્ગલમલમ્

સમુન્મેષાત્ તસ્યા જગદુદયમેતિ પ્રતિપદં
યથા બીજાન્નાનાવયવકલનો ભૂરુહગણઃ ।
નિમેષાદપ્યસ્તં વ્રજતિ સહસા નૈક્યવિમલં
મયૂરાણ્ડાભ્યન્તારસ ઇવ પરં ચન્દ્રકકલાઃ

તયા તાસ્તાસ્તન્વો નિજજનદયાયૈ પ્રકટિતા
હિતારમ્ભાઃ સમ્ભાવિતભુવનરક્ષાપરિકરાઃ ।
પ્. ૫૪) વિધાતા યા દૃષ્ટ્વા સમભિનવસર્ગૈકવિષયાઃ
સ્વકીયં વૈધાત્રં શ્રમમિવ કૃતં વેત્તિ વિફલમ્

ઇયં તાસાં કાચિત્ પરમમુકુટં શોભયતિ મે
પરાર્ધાઙ્ગં ગઙ્ગામુકુટજયિનો ભક્તશિવદમ્ ।
શ્રિતસ્યાત્માનન્દં પરમમપિ મૃત્યુઞ્જયપદં
નિરાકારજ્ઞપ્તેઃ કિમપિ ચ મહાકારવિશદમ્

અહં શક્તીશાનોઽપિ ચ નહિ વિવેક્તું પરિચયાત્
તદીયં તદ્રૂપં વિતુલવિમલં કેવલબલમ્ ।
મુખૈઃ ખ્યાતૈઃ શક્તઃ સ્વયમપિ ગિરામીશપદવીં
પ્રયાતઃ સાકલ્યાદકલકલનઃ કાલકલનઃ

અતો જાનંસ્તસ્યાસ્તદિહ ગદિતું સૈવ વિરલા
પરા શક્તિઃ શક્તેત્યપિ પરિસમાખ્યાતુમમલમ્ ।
યદારમ્ભં કુર્વે સતતમમિતં સમ્પ્રકલયે
તદેષાહં સોઽહં ત્વિયમિતિ હિ વિશ્વેશ્વરવરઃ

રહસ્યં મેઽપ્યેતત્ પરહૃદિ વિદિત્વાપિ ભવતા
પરં ગોપ્યં ગોપ્યં સકલસતતાવિષ્કૃતમલમ્ ।
સ્વરૂપં સદ્રૂપં મયિ પરિણતં રૂપ્યવિભવં
મમાસ્યાઃ કસ્યા અપ્યતિવિમલભક્ત્યુક્તિવિષયમ્

અનન્તાલઙ્કારં પરગુણધરં સદ્રસવરં
બહૂદ્ભાવં શક્તિપ્રથમવિભવં શબ્દવિષયમ્ ।
પ્. ૫૫) મહામેયં દોષોજ્ઝિતમિદમહં વક્તુમખિલં
ક્ષમો રૂપં ચૈતદ્ વરદમપિ વઃ પાદભજનાત્

કચાનસ્યાઃ શસ્યાન્ વત કલયતશ્ચેતસિ મમ
ભવત્યાન્ધ્યં સ્વાત્માપરમતિહરં તત્ક્ષણમથ ।
સદા દૃષ્ટ્વા કૃષ્,નાન્ વિશદકરસઙ્ઘં વિકિરત-
સ્ત્રિધામ્નાં ધામત્વં સમધિગતમેવાક્ષિકમલૈઃ

કચાનેવૈતસ્યાઃ પરશિવપદોઽહં શ્રુતિપદે
સમાલોક્યાવોચં સપદિ તમ આસીદિતિ વચઃ ।
પરામૃશ્યાનન્દોદ્ધરણચતુરાન્ કાનપિ પરાન્
પુનઃ પૂર્ણાનન્દં સદિતિ ચ રુચા ઘૂર્ણિતગતિઃ

કચેભ્યોઽપ્યેતસ્યાઃ સમધિગતવાનસ્મિ બહુતા-
પરં સૌક્ષ્મ્યં પૂર્ણાયતિમપિ વિભુત્વસ્ય પરિતઃ ।
સદૈવાન્તેવાસી ગુરુવરભરેભ્યોઽપિ ચ તથા
તથા કાલં વર્ચઃ કચિતકચિતં નિશ્ચલચલમ્

મહાકાલેશત્વં મમ નિરુપમં કાર્ષ્ણ્યમચલં
હરેર્ભક્તિવ્યક્ત્યા વિતતવિશદાભ્યન્તરગતેઃ ।
કૃતં પૂજ્યૈઃ પૂજ્યં બહિરતિહિતં વીક્ષ્ય ચિકુરૈ-
શ્ચતુર્વક્ત્રૈર્ધાતા તદધિગતયે સ્તૌતિ કિમલમ્

કચા અસ્યા વ્યસ્તા ગમયિતુમલં નૈક્યમપરં
સમસ્તાસ્તે શસ્તાસ્ત્રિદશપતિતાં ત્ર્યાવલિવૃતાઃ ।
અતોઽહં સઃ ખ્યાતઃ સકલકલતામેકતલતાં
સમસ્તે વા વ્યસ્તે સહજવિભવેઽસ્મિન્ કલયિતુમ્

પ્. ૫૬) કચાન્ મુક્તાન્ દૃષ્ટ્વા વ્રજતિ વત બન્ધં મમ મનો
વિનિર્બન્ધૈઃ કામ્યં હતપરગતિ પ્રાપ્તસુપદમ્ ।
સ્વયં બદ્ધ્વા હસ્તૈઃ સપદિ સહજાં વેણિવિધિના
વિનિર્મુક્તિં ચાસ્યા અબહિરિવ બાહ્યેઽપિ વિષયે

ભજન્ કેશેશાનાન્ વિમલવિતુલાન્ કેશપતિતાં
ગતોઽહં ચૈતસ્યાઃ સતતમમિતામન્તકહરઃ ।
અતઃ કેશાઃ કેશા અહમપિ મહેશઃ પરપર-
શ્ચિદાકાશે કાશે વિશદવિભવે ભાસ્કરકરઃ

કચેભ્યો યત્ સત્ત્વં વિશદકિરણેભ્યોઽપિ ચ રજઃ
પ્રસિદ્ધેભ્યોઽપ્યસ્મદ્ધૃદયપદવીરઞ્જનતયા ।
તમઃ કૃષ્ણશ્રીભ્યઃ પ્રભવતિ તદેતદ્ભજનત-
સ્ત્રિદેવીમૂર્ત્યૈકસ્ત્રિવિધવિધિકૃત્ સોઽહમુદિતઃ

ઇમાન્ કેશેશાન્ યન્મમ હૃદયમાવિશ્ય બહુશો
બહિઃસ્થં પ્રત્યેકં મુખમુખપદે બાલનિકરાત્ ।
તદેતદ્વ્યક્તીશં યદિ ખલુ લભેતાપ્યપરથા
સ્થિતિં તત્તત્ કિં સ્યાદિતિ કલયિતું નાસ્મિ સકલઃ

શિરોવ્યોમ્નિ વ્યસ્તં કચતિમિરવૃન્દં નયનગં
રવિં શત્રું સીમન્તમુખકૃતમાવર્તિતમલમ્ ।
તૃતીયાક્ષિજ્વાલારુણિતમપિ સિન્દૂરવપુષં
કિમસ્યા ઉદ્યુક્તં શસિતુમુચિતં દણ્ડસુદૃઢમ્

વિલોક્ય સ્વર્ગઙ્ગાં મમ શિરસિ સઙ્ઘર્ષણધિયા
કચવ્રાતૈર્ભૂતા કિમુ જલધિમૂર્ધા ભગવતી ।
પ્. ૫૭) યદેતેઽન્તર્દેવદ્રુમકુસુમવૃન્દૈઃ પરિલસત્-
તરઙ્ગશ્રીબન્ધા દધતિ ખલુ રત્નાકરકલામ્

કચાનાં વેણીયં લસતિ વરનાગીવ રમણં
મયાઙ્ગે બદ્ધં સ્વં મૃગયિતુમિવાતિત્વરયતી ।
પરાઙ્ગાદારૂઢા શિરસિ કચવિન્યાસકરિજો(રણો)-
લ્લલજ્જિહ્વા દૃષ્ટ્વા પરિહૃતગતિર્વાસુકિમિમમ્

તુલાં વાલાગ્રેણ શ્રયિતુમિવ કેકી જલધૃતિ-
વ્રતાપાપોઽપ્યસ્યાસ્તનયવહનાદાગસિ ભયમ્ ।
વિવિચ્યાથાજાનન્ વદતિ નુ કલાપં સ્વમપુર-
સ્કૃતં નિન્દન્ હ્યેતત્ પ્રિયમિતિ મુહુઃ પક્ષિપશુરાટ્

ત્રિલોકેભ્યોઽપાસ્તં કચતિમિરરાજં ત્રિભિરરં
શિરોદુર્ગોન્નદ્ધં ભજનવિજિતશ્લાઘ્યવિષયમ્ ।
કૃતવ્યૂહૈસ્તેજઃપતિભિરુચિતં પક્ષ્મકિરણા
અધઃ ક્ષિપ્તા દૃષ્ટ્વા કુસુમમુકુટાઢ્યં નયનગૈઃ

પ્રતિસ્વં ધામેશૈસ્ત્રિભિરુદયદિષ્ટે ત્રિભુવનાત્
કૃતાવાસં કેશે તિમિરમભિનિષ્કાસિતમિદમ્ ।
કૃતદ્વારારોધૈરપિ સપદિ પશ્ચાત્ પ્રચલિતં
ભ્રમદ્ભિર્ભૂયોઽપિ સ્થિતમિહ વિલોક્યાવૃતજગત્

પ્રસાદ્યૈતાન્ બાલાંસ્તિમિરવપુષઃ સ્વેદસલિલં
હૃતાસ્થાનાન્ બાલાન્ ત્યજત ઇવ વાષ્પં સમુચિતમ્ ।
સ્વહસ્તૈઃ સંસ્કારૈરભિરચિતસામ્નો રુચિપતીન્
રિપૂનામુઞ્ચત્ કિં સહૃદયવરૈઃ પક્ષ્મભિરિયમ્

પ્. ૫૮) કિમેતૈઃ સદ્બાલૈરભિલષિતખેલૈઃ પદગતૈઃ
કૃતાં યાચ્ઞાં મત્વા ક્ષમગતિરુપપ્રાપિતવતી ।
રવિં ચન્દ્રં મધ્યેઽપ્યનલમનયોઃ સ્થાપિતવતી
પ્રયાતાં મા મ્લાનિં મુહુરતિકરસ્પર્શત ઇતિ

અગૈઃ સ્વેનાત્મીયઃ કુસુમનિકરો નિર્જરપતિ-
દ્રુમૈર્માલ્યવ્યાજાત્ પ્રહિત ઇહ કેશેભ્ય ઉચિતમ્ ।
સુસૂક્ષ્મં દીર્ઘત્વં નિપતતિ પદોઃ શિક્ષિતુમલ-
મશક્ત્યા સંમ્લાનસ્તદભિગમને હીણ ઇવ કિમ્

ઘનાન્ કેશાનેતાંસ્તુલયિતુમિવાટોપવિકટા
ઘના અભ્યુદ્યુક્તા મુકુટવિધુનાનામણિકરૈઃ ।
લસદ્ભાસઃ સમ્યક્ ચપલચપલા નાપ્તતુલના-
સ્ત્યજન્તિ ક્રન્દન્તો બહુસલિલવાષ્પં ખવિષયે

ઇમં દૃષ્ટ્વાહીન્દ્રગ્રથિતસુજટાટોપમુકુટં
કચાઃ સોમાસઙ્ગાનુગતકવરીપુચ્છલસિતઃ ।
ધૃતોઽહીન્દ્રો રાહુઃ કિમિવ શિવયા યત્ સ્વપુરતો
ગતૌ વહ્નિં કૃત્વા રવિહિમકરૌ પક્ષ્મશરણમ્

અમાનોઽન્તઃ કૃચ્છ્રાદ્ બહિરિવ તુલાયૈ પરિચલો
વિનિર્ગચ્છન્ પશ્ચાદમરચમરૈર્બાલનિચયઃ ।
પ્રમાર્ષ્ટું તન્મન્તું વ્યજનવિધયે દેવવનિતા-
કરે બાલેશાનાં પ્રહિત ઉત નીરાજનધિયા

પ્. ૫૯) ગતૈર્મુક્તાભાવં ગગનમણિભિસ્ત્રિર્ગુણમયી
લલન્તીયં દેવ્યા હરતિ મમ ચિત્તં સુરસરિત્ ।
કિમત્રાસઙ્ગેહા તપનતનયાયાઃ કચતતે-
ર્મમેક્ષાયૈ કિં વાભિમુખમુપયાતા ત્રિપથગા

લલન્તીવ્યાજેનાહિમહિમકરગ્રાસસભયા
ગ્રહા નાનોદ્યોતા મણિવિરચના રાહુચિકુરાન્ ।
અનુદ્ગચ્છત્કેતુપ્રબલકવરીભારલલિતાન્
કિમાયાતા નીરાજયિતુમભિસત્કારવિધયે

વિધું કૃત્વા કિંસ્વિન્મુકુટવિધયે કેવલકલં
વપુઃ શિષ્ટં સામ્ને પ્રકટિતમિદં ભાલફલકમ્ ।
યતો નિર્ગચ્છન્ માં શ્રમજલસુધાબિન્દુનિવહોઽ-
ભિષિક્તં સમ્પૂર્ણં વિરચયતિ મૃત્યુઞ્જયપદે

વિધુર્યાચ્ઞાં કૃત્વા મુકુટવપુષા પેશલકલાં
સુવક્રત્વં કિં વા ગુરુકચચયાત્ પ્રાપ્તુમુદિતઃ ।
અતઃ કાર્ષ્ણ્યં પ્રાપ્યાધિકમપરમન્તઃસુખકરં
કલઙ્કવ્યાજેનાવહતિ ગુણમન્યાનધિગતમ્

સુધાવર્ષૈઃ સમ્યઙ્ મુકુટશશિના જીવિતતનુઃ
સ્મરઃ પાશં લબ્ધ્વા વિશદકચપાશં ગ્રથયતિ ।
રિપું માં દૃષ્ટ્યૈવ પ્રથિતવિજયો યત્ ક્ષણમપિ
વિહાયૈનં યાતું પરત ઉચિતં નૈવ વિષહે

પ્. ૬૦) કચેશાનામેષાં સવિધમુપયામીશિ સુષમાં
ન જાત્વેવં તિર્યક્શ્રવણમુખયૈતાન્ નિગદિતા ।
લલન્ત્યા કિં દેવદ્રુમકુસુમરત્નૈર્ધૃતવતી
સિતાયૈ ભાસે વા વિધુમુકુટમેષાં ધૃતવતી

તનોર્દાનાન્નિત્યં સકલવિબુધેભ્યોઽમૃતતનું
કલાશેષં તુષ્ટા ઘટિતમણિનિઃસંખ્યકિરણમ્ ।
દ્વિજાનાં રાજાનં વિતતસદયોર્ધ્વસ્થિતિમિયં
વિનિર્જેતું કિંસ્વિદ્ દશશતકરં નિર્મિતવતી

કલાપાદાપ્યાગ્રે ચિકુરનૃપતેઃ કોમલકલાં
કલાપો માયૂરઃ પ્રથિત ઇહ ભૂતો ભુવિ પરામ્ ।
પ્રિયં સ્તુત્વા તસ્મિન્ સતતવિલસચ્ચન્દ્રકમપિ
કથઞ્ચિત્ તં કેકી સમધિગતવાંશ્ચન્દ્રકમપિ

કચાનેતાંશ્ચેતઃ શતશકલવૃત્તિ પ્રતિપથં
પ્રવિશ્યાન્તર્ધ્વાન્તપ્રતિહતવિનિર્યાણમભિતઃ ।
મયાન્વેષ્ટું ધામત્રિતયમિદમાત્મીયનયન-
ત્રયં ભાસે યુક્તં મુકુટતુહિનોસ્ત્રેણ વિધૃતમ્

પ્રવિશ્યાન્તઃ કેશાન્ મમ મન ઉપાત્તોત્તમસુખ
નિજાં વૃત્તિં હિત્વાહિતવિતતવિશ્રામમભિદમ્ ।
બહિર્નિર્યાણાય સ્વયમિહ મયાકારિતમપિ
મુખાગ્રસ્થેનૈતન્મુકુટશશિના માં હસતિ કિમ્

કિરીટસ્ત્રિઃ કૂટૈર્વિલસિતરુચિર્મધ્યગશશી
લુઠચ્ચૂડારત્નો દિશતિ વત મે મેરુધિષણામ્ ।
પ્. ૬૧) સુપર્વાણો બાલાઃ પ્રથિતયશસો નિર્જરતયા
યદન્તે રાજન્તે સતતસુમનઃસદ્ગુણધરાઃ

શિરોવલ્ગાભૂષા પરિલસતિ મુક્તાભિઘટિતા
કિરન્તી સ્વજ્યોત્સ્નાઃ પ્રબલકવરીભારતમસઃ ।
મિથઃ પશ્ચાદગ્રે મુકુટશશિમુખ્યદ્યુતિમતાં
સ્વદુર્ગે સીમાન્તો રચિત ઇવ શક્ત્યા કલિહરઃ

ઇયં વલ્ગાભૂષાં વહતિ રુચિરાં રત્નખચિતાં
લલન્ત્યા સંલગ્નાં ત્રિપથવિસૃતાં ભાવવિશદા ।
શિવા ગઙ્ગાભાવં સમુદિતમતિવ્યાપ્તહૃદયા
રસૈકત્વે સન્દર્શયિતુમિવ મે નીતિનિપુણા

સવલ્ગાભૂષૈષા વિકચકચભાસા યમુનયા
લલન્તી મે મિશ્રા સુરસરિદિવોત્પ્લુત્ય શિરસઃ ।
યતો વેણીસ્થાને દ્વિજપતિરયં કેવલકલ-
સ્તપન્નઙ્કોન્મુક્તો મણિમયકલેશત્વ ઉદિતઃ

ઇદં ભાલં મુક્તં ગ્રહરુચિકચાનાં કવલના-
ચ્છશાઙ્કં શઙ્કેઽહં પ્રકટિતબૃહદ્ભાનુમુદરાત્ ।
કુરુક્ષેત્રે વક્ત્રે વ્રતકૃશતનુર્મજ્જનધિયા
સરસ્વત્યાં મુક્તાશ્રિયિ નિપતિતો યદ્ દ્વિજપતિઃ

કદાચિદ્ વા જ્યૌત્સ્ન્યા ભુવિ લલનયા વાપિ ચ કદા
તમસ્વિન્યા યોગાદધિગતકલઙ્કઃ શુચિરુચિઃ ।
પ્. ૬૨) ઉભાભ્યામેતાભ્યાં ચિકુરવરભલસ્થલતયા
પ્રભાતાભ્યાં ખ્યાતઃ સમમિહ ન યુક્તઃ કિલ તથા

ઇયં વલ્ગાભૂષા મુકુટશશિના કેશમિષત-
સ્તમિસ્રાયા ભાન્ત્યાઃ કથમપિ સમુલ્લંઘ્ય વિહિતમ્ ।
વિધાત્રા દુર્યોગં નિજસહજરૂપસ્થિતિજુષઃ
સમાક્ષિપ્તે વાલિઙ્ગિતસુખકૃતે બાહુલતિકે

વિનિર્ગચ્છત્કીલં યુગહતિષુ ભાલસ્થનયનં
સદા ત્વન્તર્દીપ્ત્યા બહિરરુણમીષદ્ વિલસતિ ।
યદેતે સુસ્નિગ્ધાઃ કચભરચયા રાજિવિતતા
અનૂદ્યાતા ધૂમા ઘનગતિમિતા વાતલુલિતાઃ

બહિર્વર્ણૈનૈવારુણમલિકનેત્રસ્થિતમિમં
કથં ચિત્રં વહ્નિં પ્રસૃતતુહિનોસ્રં ન કલયે ।
યદાલોક્યૈવૈનં સ્મરજનિતતાપક્ષતિરરં
મમાન્તર્યદ્ધેતિર્મુકુટવિધુરૂપાપ્યુદયતે

તૃતીયાક્ષ્યમ્ભોજં યદિહ સતતં નિર્નિમિષિતં
કિરીટાવાસસ્યાપ્યમૃતકિરણસ્યાસ્ય સવિધે ।
સજાતીયાયાક્ષ્ણે મુનિનયનપાથોધિજનુષા
સ્વકુલ્યાયાબ્જાયાતિસહિતમનેનૈવ વિહિતમ્

નિમેષં વોન્મેષં પ્રતિવહત એતૌ રવિવિધૂ
અનાલોક્યૈવાબ્જોત્પલવિકચલક્ષ્મીં ભુવિ સમમ્ ।
પ્. ૬૩) ઇદં નેત્રં બાહ્યેઽપ્યબહિરુભયશ્રીવિહસનં
સ્થિતૌ પશ્યન્તૌ તૌ હતપરગતી નિર્નિમિષિતૌ

ઇદં નેત્રં ભાલસ્થલકમલમન્તઃકુવલયં
તમસ્વિન્યાં કેશેષ્વપિ તુહિનભાસોઽપિ સવિધે ।
વિકાસેનાત્યર્થં સતતમસિતૈઃ પક્ષ્મનિકરૈઃ
શ્રિતં દૃષ્ટ્વા ચિત્રં કિસલયનિભૈઃ કો ન લભતે

સુવિસ્તીર્ણે ભાલે કૃતવિષયમેતૌ શશિરવી
અધઃ કૃત્વા હર્ષાદ્ વિકસિતમિવેદં સુનયનમ્ ।
તથાપ્યેનામલ્પાં કુટિલવિધુલેખાં મુકુટગાં
સમાલોક્યામર્ષાદરુણમિવ બાહ્યેઽન્તરસિતમ્

અમુષ્મિ।લ્લાવણ્યામૃતસરસિ ભાલે વિકસિતં
કિમપ્યેતન્નેત્રં કમલમરુણં ચિત્રજનકમ્ ।
વિહાયાન્યા વૃત્તીર્મમ પરિતતાઃ પક્ષ્મવપુષો
મનસ્તારારૂપો ભ્રમર ઇવ યદ્ બન્ધનમિતઃ

કિમેતન્માણિક્યં સ્ફટિકદૃષદં ભાલમુદરાદ્
વિનિર્યાતં ભિત્ત્વા ખનિમિવ ઘનાટોપવિતતાન્ ।
કચાનાસાદ્યૈતાન્ સતતમુદિતાનઞ્જનમયીઃ
શલાકાઃ પક્ષ્માણિ શ્રિતમબહિરુદ્યચ્છિતિમણિ

ઇદં નેત્રં નેત્રં પરિવિલસિતં બાલનિકરૈ-
ર્મમાન્તર્બન્ધાયોદિતમિહ ન વા જાલકમયમ્ ।
પ્. ૬૪) યદન્તર્મેઽધીનં હતપરકલં દેહકલના-
ક્ષમં કૃત્વા દેહં હરતિ ચતુરં સ્માપિ નહરઃ

વિવૃદ્ધં કિં નેત્રં સકલમભિતો વ્યાપ્તુમલિકં
સિતં બાલારોધાત્ સમુદિતરુષા ભાત્યરુણિતમ્ ।
અતો માન્યા બાલાઃ શિરસિ વિધૃતા દીર્ઘગતય-
સ્ત્વિદં તારાચિહ્નં હતનિમિષિતં માનવિકલમ્

અતો ભીતાશ્ચૌરા ઇવ કિલ સપક્ષા અપિ સદા
ચકોરાઃ કં હિત્વા વિજનવિપિને યાન્તિ ચટુલાઃ ।
જલક્ષોભાત્ પઙ્કોદ્ભવમપિ મુહુશ્ચઞ્ચલશિર-
સ્તુલાં પ્રાપ્તું નૈવ ક્ષમમહમનેનેતિ વદતિ

ચકોરશ્ચિત્તં મે નયનવપુષા નિશ્ચલતરો
ઘનૈઃ પક્ષ્માકારૈરભિવિલસિતઃ પક્ષનિવહૈઃ ।
દ્વિધા ચન્દ્રસ્યાન્તઃ શિરસિ ચ ગતો વામનયને
પિબઞ્ જ્યોત્સ્નાં રાગી વિહિતવસતેર્માદ્યતિતરામ્

સમાલોક્યાજયયં કુસુમશરભૃન્માં પ્રહરણૈઃ
વરૈઃ પાલીયુગ્મં કુટિલકરવાલસ્ય યુગલમ્ ।
વભારેદં યેન પ્રસભમભિતો માં હતગતિં
ચકારેવાભીતં યુધિ નિજનિદેશસ્ય વશગમ્

બહૂન્ યૂનો હત્વા ધૃતબહુકલઙ્કં ધનુરિદં
સુકૃષ્ણં મુષ્ટ્યન્તઃસ્થગિતમતનોર્ભ્રૂયુગલકમ્ ।
શરાન્ સન્ધાયૈતાન્ યુગપદભિતઃ પક્ષ્મનિકરા-
નનેનૈવાભુગ્ને મયિ ન કૃતકૃત્યઃ સૃજતિ સઃ

પ્. ૬૫) પરં કાર્ષ્ણ્યં તેભ્યો નિજકરણતઃ પ્રાપ્ય મુદિતં
ધનુઃ શૌનઃસીરં કિમુ ભવતિ પાલીયુગમિદમ્ ।
કચાનાં મેઘાનાં સ્થિતિમચલિતાં વીક્ષ્ય શિરસિ
સિતં મધ્યે શ્રિત્વા સહજગુણમેકં સ્થિરતરમ્

વિલોક્યાનુષ્ણોસ્રં શિરસિ નયને વા સ્થિતમિમં
દ્વિધાઙ્કેનાપ્યાપ્તા સ્થિતિરિહ પૃથગ્ ભ્રૂયુગલકે ।
શ્રિતશ્રેણીરૂપા કથમપરથૈતૌ હિમકરૌ
પ્રયાતઃ સાકલ્યાત્ કિમપિ સુષમામઙ્કવિકલામ્

સુવિસ્તીર્ણે ભાલે સ્થિતમિહ વિજેતું નુ શિખિનં
વિલોક્યોત્પક્ષ્માણૌ શિતસિતકરૌ કિં સમુદિતૌ ।
લતાભિર્ધૂમાનામુચિતમનયાસ્યૈવ રચિતા
વૃતિઃ પાલીયુગ્મં કલહલયકૃત્ સીમવિધયે

ત્રિધામ્નાં કિં પાલીં વિશદકિરણાં વીક્ષ્ય તમસા
નિજં પાલીયુગ્મં યુગપદુદિતં સંપ્રકટિતમ્ ।
ઇયં પાલી સત્યં ભવતિ મમ વા પાલકતયા
રિપોશ્ચાપૌન્મુખ્યેઽપિ ચ ન યદહં મૃત્યુવશગઃ

કલાપૈર્મુક્તાનાં કુટિલવિધુના તુલ્યતનુના
વિધાયૈતન્નેત્રં વિશદમુપરિસ્થં સમુકુટમ્ ।
શલાકાભિઃ સામ્ને મમ દયિતયા ભ્રૂયુગમિદં
કૃતૌ મૌલી અક્ષ્ણોરપિ શિતિમણીનામપરયોઃ

કટાક્ષાણામેષાં મણિવિરચિતઃ કાંચન સદા
શ્રિયં ધત્તે યસ્માદલિકતિલકઃ કાઞ્ચનમયઃ ।
પ્. ૬૬) વિકાસસ્યોપાન્તે મધુરુચિમતાં યાતિ તિલકઃ
કટાક્ષૈર્વ્યાકોશં તદિતિ કવિવાક્ સત્યવિષયા

ઉભૌ શીતોષ્ણોસ્રૌ યુગપદુદિતૌ વીક્ષ્ય બલિનૌ
સખાયં કિં વહ્નેસ્તિલકમલિકેઽસૌ ધૃતવતી ।
વિશિષ્ટં તારાભ્યઃ કૃતપરરુચિભ્યઃ સમુદિતં
સમુચ્ચિત્યાપૂર્વં તિલકમકરોદ્ ધામ કિમુ વા

ત્રિનેત્રૈર્યુક્તં મામતિશયિતુમેભ્યઃ પરમુત
બિભર્ત્યેષાપૂર્વં વિવિધકિરણં નેત્રતિલકમ્ ।
જયાર્થાં વા મુદ્રાં ત્રિરુચિપતિભાગૈરભિનવ-
ગ્રહાઙ્કાં કન્દર્પો વહતિ કિમિમં કાન્તકરણઃ

ભ્રુવાવગ્રે ભુગ્ને યુગપદુપયાતેઽસ્ય શરણં
સપક્ષ્માઽવાભ્યાં ત્વં ભવ તિલકનેત્રેતિ કિમુ વા ।
ત્રિલોકીનામસ્યા ઉપરિ તિલકસ્યાપિ તિલકઃ
સમાદત્તે લક્ષ્મીં પરમિહ ન સર્વોપરિ કથમ્

ઇદં ભાલં ક્ષીરોદધિમુત સમાલોક્ય જનકં
સ્થિરં પ્રેમ્ણા તિષ્ઠત્યપિ સુતિલકઃ કૌસ્તુભમણિઃ ।
ન ચેદેવં લક્ષ્મીઃ કથમિહ વિહાયાન્યવિષયં
સસોદર્યપ્રેમા સ્થિતિમુપગતા નિશ્ચલતરામ્

અમૂભ્યાં નેત્રાભ્યામભિનવવિધિભ્યાં સુષમયા
ચતુર્ભિર્વક્ત્રૈઃ સ્વૈર્મૃગયતિ દિશઃ સર્વત ઇવ ।
તુલાં દ્રષ્ટું કલ્પં ક્વચિદપિ વિધિર્જાગ્રદનિશ-
મનાપ્યૈનાં ભૂયઃ સ્વપિતિ નનુ ખિન્નઃ સકલનઃ

પ્. ૬૭) ઇમે નેત્રે હેમ્નો મધુચષકયુગ્મં સ્વકિરણાન્
કિરન્તી ક્ષીવત્વં બહિરુભયતોઽપૂર્વમબહિઃ ।
સ્ફુરન્નીલામ્ભોજપ્રસવરુચિરે અર્ધહરણં
સુખં મન્તૈવ સ્યાં કથમપરથા ઘૂર્ણિતતરઃ

ઇમે તે લાવણ્યામૃતમધુમયે કેઽપિ સરસી
પ્રણાલીભિઃ પક્ષ્માકૃતિભિરુપસંસિઞ્ચત ઉત ।
નિજાઙ્ગાનીમં વા સરસસરસાનિ પ્રતિમુહુ-
ર્યદેતાનિ પ્રાપ્તો યદહમપિ વૈતૃષ્ણ્યમતુલમ્

અમૂભ્યાં નેત્રાભ્યાં પરમસહમાનાનિ રુચિરં
પ્રકાશં પક્ષ્માણ્યાદધતિ ખલુ વા કાલિમગુણમ્ ।
પ્રયાતાન્યાશઙ્કાં નિયતનિકટસ્થાન્યપિ તતો
નિમેષં નો યાન્તિ સ્વપદપરિરક્ષાતિચતુરમ્

ઇમે નેત્રે નાગોદ્ભવવિધુજલાન્તઃ શિતિમણી
સુપાત્રે મારસ્યાનુજયમભિષેકાય વિતતે ।
બહિર્દૂર્વાગ્રૈઃ કિં સમભિલસિતે પક્ષ્મનિવહૈ-
ર્યદસ્મૈ છત્રસ્ય શ્રિયમુપવહન્ ભાતિ તિલકઃ

ન પર્યાપ્તં પદ્મં કુવલયમપિ પ્રાપ્તુમુપમાં
પૃથગ્યદ્ વામાક્ષ્યા નયનવિષયાં તદ્ દ્વયમિદમ્ ।
સમેતં કૃષ્ણાભૈઃ કિસલયગણૈઃ પક્ષ્મરુચિરૈઃ
સ્વબન્ધુભ્યાં યાતં શરણમનયોરેવ યુગપત્

ઇમે મીના દીના ઇવ નયનસામ્યાનધિગતે-
ર્જડત્વેઽન્તર્લીનાશ્ચપલગતયો નષ્ટરતયઃ ।
પ્. ૬૮) અતો મીનાઙ્કોઽયં જગતિ મદનઃ ખ્યાત ઉચિતં
ગતોઽનઙ્ગત્વં કિં શ્રયતિ મધુનૈવૈકસખિતામ્

શુચી હાસ્યોલ્લાસે કરુણદયયા પ્રોદ્યતકરે
રુષા જુષ્ટે રાગાદિવ ભયકરે દુર્મતિમતઃ ।
સમશ્લાઘ્યે ચિત્રાકૃતિવરતરે કે અપિ દૃશૌ
રસં શાન્તં પૂર્ણં રુચિરરુચિરં મે વિતરતઃ

પ્રયાતઃ ખઞ્જત્વં તુલયિતુમિમે ખઞ્જનપતન્
સ્વપક્ષીયાલ્લૌલ્યાત્ સ્થિરતરવિલાસે નુ નયને ।
ન માર્ગં વા માર્ગં વ્રજતિ મસૃણં તુ પ્રતિમુહુઃ
પરીવૃત્ત્યોપ્લુત્યા ભયચલદૃશા શ્રોત્રહતયા

અમાયાં સૂર્યાન્તે વ્રજતિ હિમધામા નહિ રુચિં
તદન્યસ્યાં પૂર્ણામપિચ તદિદં ખ્યાતમિહ તુ ।
ન સિદ્ધં સચ્ચિહ્ને કિમુ સમુદિતે તે તિથિવરે
યતો દૃષ્ટ્યા દેવા અપિચ પરિતૃપ્યન્તિ પિતરઃ

અમા નાઽમા કિંસ્વિદ્ ભવતિ કિમુ પૂર્ણૈવ યદમૂ
ઇહાન્તઃસ્થૌ સમ્યક્ શિતસિતકરૌ ધામરુચિરૌ ।
યદેતાભ્યાં સન્ધિઃ સમધિગત એવેહ ચ દૃઢં
તતઃ સન્ધ્યાં વહ્નિઃ પ્રકટયતિ સત્યં સ્વવિષયે

ઇતો રાજખ્યાતિં ગત ઉચિતમેવાર્ણવજનુ-
ર્યદુષ્ણોસ્રસ્યાન્તેઽપ્યુદિતરુચિરઙ્કેન વિકલઃ ।
કલાપૂર્ણો નિત્યં ભવતિ રવિણાપિ પ્રકટિતં
વિહાયાઘં મૈત્ર્યં ગ્રહવિલયજં ચન્દ્રસુરુચેઃ

પ્. ૬૯) ઇતસ્તારાં પ્રાપ્ય પ્રમુદિતકલો ધામવિશદો
રવેરન્તે તિષ્ઠન્નપિ યદહહાઽસ્તિ દ્વિજવરઃ ।
અતસ્તારાનાથો નનુ વિનિમયેનાપિ સતતં
તથા તારા એવાપ્યનુપતતિ સોઽયં ગુણરુચિઃ

ક્વચિચ્છુક્લે શ્યામે ક્વચિદરુણવર્ણે ક્વચિદપિ
ક્વચિન્નીલાબ્જાભે ક્વચિદપિચ પીતાઙ્કરુચિરે ।
ક્વચિન્મિશ્રાભાસે વિવિધકિરણૈઃ ક્વાપિ લસિતે
ન નિર્ણેતું શક્યે નયનનયને કે અપિ કથમ્

ઇમે દૃષ્ટે યેન પ્રતિનિયતપુણ્યૈકકલયા
ન તસ્યાન્યદ્ દૃશ્યં વ્રજતિ વિષયં જાતુ કલિતમ્ ।
વિવિક્તા તદ્દૃષ્ટિર્હ્યનુભવતિ ભાવં તમમલં
સ્પૃહાં યસ્મૈ સર્વે વિદધતિ મહાદૃષ્ટિપતયઃ

ઇમે વક્રે દૃષ્ટી હરત ઉત વક્રત્વમમલૈ-
ર્યુતે વર્ણૈર્વર્ણપ્રભૃતિકલનાં નિર્નિમિષિતે ।
ભવોન્મેષં ભૂયઃ શ્રિતપરગુણે વા ગુણગતી-
રુતે દ્વૈતં હાર્દાં વિતતલસિતે વૃત્તિવિતતિમ્

ઇમે દૃષ્ટી દૃષ્ટે અધિગતરુચી સાઞ્જનતયા
પ્રસાદં કુર્વાતે સહજનિજનૈરઞ્જનપદમ્ ।
સ્તુવત્યેતે વાણી કવિવરપતેર્વ્યઞ્જનતયા
નિજં ન પ્રાગલ્ભ્યં પ્રથયતિ કથં વ્યઞ્જનતયા

પ્રભાજ્યોત્સ્નાસક્તાવિહ રવિવિધૂ વીક્ષ્ય બલિનૌ
સદા ચ્છાયા તમ્યપ્યલકવપુષા કિં પ્રકટતામ્ ।
પ્. ૭૦) ગતે પશ્ચાદ્ભાગં સકલમથવા વ્યાપ્તુમુદિતૌ
નિષિદ્ધૌ સઙ્ગત્યાયલકકલયાન્યોન્યમનયા

શિરોદુર્ગે સ્થિત્વા કચતિમિરરાજેન હતયે
પ્રવેશસ્ય શ્રુત્યોઃ પ્રહિતમુત સેનાપતિયુગમ્ ।
પ્રયોદ્ધું સાંમુખ્યે રુચિરરુચિપત્યોરલકતાં
શ્રિતં નો ચેદેવં હતવિતતયાનૌ કથમિમૌ

ત્રિભિર્યાન્તીં માર્ગૈર્મમ શિરસ આલોક્ય યમુના
કચશ્રીઃ સ્વર્ગઙ્ગામલકયુગવેણીભિરુચિતમ્ ।
ત્રિમાર્ગા સંવૃત્તા કિમુ કિમુ ચ વેણીવ ભુજગી
રસાસિક્તા સૂતેઽલકભુજગયુગ્મં સ્મ રુચિરમ્

ઇદં યુક્તં હંસદ્વિજપતિસમીપે ભ્રમરકૈઃ
સપક્ષૈઃ સંસ્થાનં વિહિતમિહ વિચ્છિત્તિરુચિરમ્ ।
વિવર્ણ્યામ્ભોજાનામપગણ[ઘન]વરાણામુપગતે-
ર્ન શેવાલૈર્બાલૈરલકવિષયૈર્વોદ્ગતમપિ

ન ચિત્રં લાવણ્યામૃતસરસિ હંસેન વદને
દ્વિજેશેનાપ્યાપ્તા વસતિરલકાવર્તરુચિરે ।
લસદ્ગણ્ડાબ્જે યચ્છ્રુતિવરનિપાને ભ્રમગમઃ
સપક્ષાભ્યાં દ્વાભ્યામપિ યદપિ નાપ્તસ્તદુત કિમ્

મનોબાલં દોલાયિતમલકજાલેન ચલતા
મહેશાન્યા આન્દોલયિતુમુત બાલાતિરુચિના ।
પ્રતીકે પ્રત્યેકં સ્વયમિહ મમૈકાઙ્ગવિષયાં
શ્રિયં દૃષ્ટ્વા ભૂયઃ પરવિષયયાનાનભિમુખમ્

પ્. ૭૧) અનઙ્ગસ્યારોઢું કિમુ રુચિભૃતાં રશ્મિવલિતા
કૃતા નિઃશ્રેણીયં સુસુખમલકાવર્તવિતતિઃ ।
અમૂભ્યાં શઙ્ખાભ્યાં ઘનકચયુતૌ નીલમણિજાઃ
શલાકા નિર્યાતાઃ કિમુ ન કુટિલાઃ શુક્તિમણિવત્

અમૂભ્યાં કર્ણાભ્યાં રુચિપતિરુચી વીક્ષ્ય નયને
તદાકારં દધ્રે કિમુ મણિરુચા કુણ્ડલયુગમ્ ।
ત્રિતાં ભાતાં નૈત્રીમતિશયિતુમાહોસ્વિદયુજં
સમં ચાતુર્યં સ્વં પ્રકટિતમિદં કુણ્ડલિતયા

કચાનાં માલત્યા વિદલમણિપુષ્પૈર્ઘટયુગં
લસદ્વલ્ગાભૂષાગુણપરિચિતં કુણ્ડલવપુઃ ।
ન શેકે પ્રોદ્ધર્તું પરરસભરં હેમરચિતં
પ્રહિભ્યાં શ્રોત્રાભ્યાં રુચિપતિકરાક્રાન્તમિહ કિમ્

સ્થિતૌ વલ્ગાભૂષાગુણમુત તમોદુર્ઘનકચઃ
કરૈઃ સંરુદ્ધ્યૈતં સુમણિવિશદૈઃ કુણ્ડલવપુઃ ।
દ્વિતીયં કૃત્વૈતૌ સુખમુપરિ યાતું કચતતે-
રસંતુષ્ટૌ સ્થિત્યા નયનવિષયે સૂર્યશશિનૌ

ઇયં નાસા રન્ધ્રદ્વયવિલસિતોચ્ચૈઃ સુષમયા
રતેઃ કામસ્યાન્તઃપુરમભિનવં કિંનુ વિચિતમ્ ।
સ્ફુરચ્ચન્દ્રાભોગાં બહિરુપનિવેષ્ટું તત ઇમૌ
કપોલૌ માણિક્યસ્થલકવિષયાં વા શ્રિયમિતઃ

તમીં છાયાં વીક્ષ્યાપ્યલકરુચિરે પાર્શ્વ ઉદિતે
પ્રભાજ્યોત્સ્ને ભૂતે કિમિહ ન પૃથગ્ગણ્ડવિષયે ।
પ્. ૭૨) અતો મધ્યં રિક્તં પુનરપિ ચ સંપૂરણધિયા
કૃતં તારાસ્થાનં નયનરુચિપત્યોર્ગિરિજયા

ઇયં નાસા તૂણી રતિરતિપયોર્યુગ્મવિવરા
સ્વસંકેતાયાલંકૃતિરુચિમતીવૈકત ઇહ ।
ફરે દ્વે માણિક્યામ્બુજદલમયે પત્રરચના-
હિરણ્યાઙ્કૌ ગણ્ડાવલકવરસંગ્રાહગુણિનૌ

ઇયં નાસા હંસદ્વિજપતિસમીપે વિલસિતા
કપોલામ્ભોજાન્તઃ સૃજતિ કિમુ મુક્તાણ્ડનિકરમ્ ।
સ્વભૂષાસ્થં હંસી યદિહ સતતં બાલ્યલલિતૌ
પ્રજાતૌ હંસૌ દ્વૌ દ્વિજમણિયુતૌ કુણ્ડલમયૌ

ગરુન્મન્તૌ કૌચિત્ કનકમયસત્પક્ષરુચિરા-
વિદં વીક્ષ્યાપ્યેતાવલકભુજગસ્વામિયુગલમ્ ।
વિરોધં નો યાતઃ કથમપિ લસત્કુણ્ડલરુચી
યદસ્માદ્ ધામભ્યામપિ સ ઉપરુદ્ધો નચ મિથઃ

વિધું વિષ્ણું દૃષ્ટ્વા દ્વિવિધવપુષાતીવ રુચિરં
ગરુત્માન્ દ્વૈરૂપ્યં કિમુ ન વિદધે કુણ્ડલમયમ્ ।
શ્રિયાપ્યાપ્તા દ્વૈધં વસતિરિહ તદ્ગણ્ડવિષયા
જયી મારોઽપ્યાપ્ત્વા મયિ સમુદિતં સ્વં કુલકુલમ્

શરાન્ પક્ષ્મવ્રાતં યુગપદભિસન્ધાનકલિતાન્
ધનુષ્પાલ્યોર્દૃષ્ટ્વા નિજવધસશઙ્કેવ લભતે ।
ઇયં નાસાભૂષા વિમલમણિયુક્ કમ્પમિહ યત્
પ્રવેષ્ટું તદ્રન્ધ્રદ્વયમિવ ચલન્તી વલયિતા

પ્. ૭૩) ઇયં નાસાભૂષા પરિચલતિ કિંસ્વિદ્ ગમયિતું
ચલા નૈવાહં સ્યાં વપુષ ઇત ઈશાનદયિતાત્ ।
યતો જાત્વપ્યસ્માત્ પ્રથિત ઇહ મૃત્યુઞ્જયવરઃ
શિવાપ્તોઽન્યૈરીશૈરભિલષિતખેલોઽભિત ઇતિ

ઇમાવોષ્ઠૌ બિમ્બે ખલુ યદત એવાર્કશશિનૌ
સબિમ્બૌ કિં વૈતૌ પ્રતિફલિતબિમ્બૌ રુચિપયોઃ ।
હ્રદે સૂક્ષ્મે વક્ત્રે સરસરુચિરે દન્તકિરણા
યતો નિર્યાન્ત્યાવર્તક ઇહ કપોલૌ શ્રયતિ ચ

ઇમાવોષ્ઠૌ રક્તૌ બહિરુપગતૌ વિદ્રુમવરૌ
રદા મુક્તા અન્તર્મુહુરભિકિરન્તઃ સિતકરાન્ ।
હસન્તિ દ્વૌ પૂર્ણાઃ કરિ[વિ]ગુણિતયા વાતિગતયા
સ્વચાતુર્યં તત્તાવુદરગતવિચ્છેદવિશદૌ

પ્રવાલોઽસ્યા બાલો દ્રુમસમુદિતો યત્ તુલયિતું
ક્ષમો નોષ્ઠૌ તદ્વિદ્રુમ ઉત કથં સ્યાચ્છકલભાઃ ।
અતો હ્યેતૌ કેનાપ્યધૃતસદૃશત્વાવધરતાં
પ્રયાતો મે ધત્તો રસમિહ કથં વોત્તરતરમ્

વયં કાન્તા દન્તાઃ સકલમુચિતા વર્ણમપરં
સમાદાતું મુક્તાવિશદકિરણાઃ કેવલમપિ ।
યુવાં રાગાસક્તાવપરગુણિનાવિત્યનુમુહુ-
ર્હસન્ત્યોષ્ઠૌ સઙ્ક્રામયિતુમિવ પૂર્ણં નિજગુણમ્

પ્. ૭૪) સ્વતન્ત્રેયં સ્વેન દ્વિગુણપરતન્ત્રાઙ્કકલિતે
રદૈર્દ્વાત્રિંશદ્ભિર્વિધિભિરનુપસ્પૃશ્યવિભવા ।
પ્રસિદ્ધૈઃ સિદ્ધીનામહહ પરતન્ત્રત્વકલયા
ન વાણી વાણ્યાપિ પ્રથયિતુમલક્ષ્મ્યા સમુચિતા

શ્રિયં વીક્ષ્ય વ્યાપ્તાં વિવિધવપુષાઙ્ગેષુ સકલાં
રસામૂલે સ્થિત્વા સ્વયમુત પરાઙ્ગેષુ લસતિ ।
નિજાઙ્ગૈર્વાણીયં કથમપરથાઙ્ગાઙ્ગવિષયાં
નિજં ભારત્યાખ્યાં જનમુપનયેદ્ દર્શનભવામ્

પરા ફુલ્લા દૃષ્ટિસ્ત્રિવિધવપુષા દક્ષવિષયે
યદેષા પશ્યન્તી પરસિતપદે મધ્યસુરુચિઃ ।
કિરન્તી વ્યાપ્યાગ્નેર્વિતતવિખરાંશૂનકલુષા-
નહન્તાં સેદન્તાં પ્રથયતિ ચમત્તાભિલલિતા

શ્રુતિસ્થાનં સ્થાને પ્રકટનિજભૂષાઙ્ગરુચિરાત્
સ્વચાતુર્યાદેષા શ્રુતિશિરસિ ચૈક્યં ગમયતિ ।
તતિર્મુક્તાનાં યચ્છ્રુતિનયનનાસં હ્યુભયતો
ગતા સ્વઙ્ગત્વં વા ત્ર્યવયવમયી ધામવિભુતા

અયં સન્ધિઃ કિં તદ્ધિતપર ઉપાખ્યાતકૃદલં
ન લિઙ્ગાઢ્યઃ સૂત્રપ્રકટગતિનાસઃ સ્વપદગઃ ।
ગુણી શબ્દૈઃ શ્રુત્યાઃ શ્રિત ઇહ તતાં વ્યાકરણતાં
પ્રયોગ્યોઽન્તર્મૂર્ચ્છદ્ધ્વનિરપિ ગિરો ધામજનિતઃ

વિધેસ્તેજોરાશેર્મિથ ઇહ નિષેધાદપિ હતેઃ
પ્રયોગ્યા મીમાંસા સ્તુતિપદવિશિષ્ટા કિમુ ન વા ।
પ્. ૭૫) સુભોગે કામારેરતનુસુખકર્મોદયકરી
સ્થિતિઃ પ્રાયશ્ચિત્તપ્રકટનયુતા યત્પદ ઇહ

રદાસ્તર્ક્યા દ્વૈધં કૃતવસતયઃ ષોડશપદૈ-
ર્ન નિર્મુક્તૌ ભોગેઽપ્યુચિતવિધિભિર્વાક્યકરણૈઃ ।
રદાલી ઓષ્ઠૌ વાગુભયવિષયા નો દધતિ વા
શ્રિયં ષડ્ભાવાપ્તામિહ કિમુ વિશેષાર્થવદને

શ્રુતી નેત્રે નાસે વદનકમલં નેત્રમપરં
પ્રયાતાનિ સ્વેન પ્રકૃતિપદવીં યત્સુષમયા ।
દલાભ્યાં દ્વાભ્યાં યદ્ વિકૃતિમપિ વૈશિષ્ટ્યકૃતિજાં
સમીક્ષાત્મા સંખ્યા તદિહ નહિ પર્યાપ્તિમગમત્

રદૈર્દ્વાત્રિંશદ્ભિઃ પરિકલિતતત્તત્ત્વકલનૈઃ
સ્મૃર્તિર્વૈષ્ણવ્યત્ર સ્ફુરતિ કિલ યદ્દક્ષનયને ।
સ્મરો જાતો વિષ્ણોરસુબલયતો મામભિગતોઽ-
નિરુદ્ધાહઙ્કારઃ કલયતિ મનઃ પૂર્ણકલયા

અયં સપ્તદ્વારૈર્મુકુટવિધુનેત્રાગ્નિસહિતૈઃ
પ્રયાતો નાર્હત્ત્વં વિષય ઇહ કિં વાપ્યભિનવઃ ।
કલાભિઃ સદ્ધામ્નાં દ્વિપુટસુષમાભિર્વિધુકલા-
યુતૈસ્તૈર્મિશ્રાભિઃ શ્રિતમપિ ન તાથાગતગતમ્

સ્વતાં પૂર્ણે પ્રાણો વહતિ ચ પરે શૂન્યપદવી-
મયં નાસાભાગે ખવિષય ઇતોઽપિ પ્રકટતે ।
તદર્થસ્વાત્માપિ સ્ફુરતિ સુષમાપિ પ્રથયતિ
શરીરં સ્વં સર્વા ગતિરિહ તતા દર્શનકૃતા

પ્. ૭૬) અમુષ્યાં પુત્રત્વં સ્ફુરતિ મમ વા દારકલના
તથેયં સર્વસ્વં ભવતિ નનુ મે પૂર્ણલલિતા ।
ગિરીશાદ્ યન્મૃત્યુઞ્જયવિભવદા સ્વોષધિલતા
પ્રજાતેયં તદ્વાઽપ્રથયદગદઙ્કારસરણિમ્

સ્ફુટાસ્ત્રાણામસ્યાં સરણિરતનોરઙ્ગવિષયા
બલાત્ તસ્યાપ્યસ્યાં વિલસતિ ન પૌરાણિકતનુઃ ।
મુનીનામાર્યાણાં સ્મૃતિરિહ લસન્ત્યસ્તિ વિતતા
ન કો વા વેદૈનાં યદત ઇતિહાસોક્તિરચલા

પ્રતીકૈરાતોદ્યાકૃતિમુપદિશન્તી ગુણિજનૈઃ
સુસંવેદ્યાં તત્તદ્ધ્વનિમભિજયન્તી ધ્વનિપદૈઃ ।
સદા નૃત્યન્તી યદ્ધૃદયકમલે મે સ્ફુટગતિ-
સ્તદેષા ગાન્ધર્વી સ્ફુરતિ મમ સીમા પરમયૈઃ

મદર્થોઽસ્યા યસ્માત્ પરમ ઉદિતો વાર્થરચના
સ્ફુટા નાસ્યાં તત્કિં રદનસુરુચા વા દ્વિગુણયા ।
ચતુષ્ષષ્ટિઃ સ્પષ્ટા તદુત ન સદા તા અપિ કલાઃ
કલાકૌશલ્યં યત્ પ્રથિતમિહ સર્વાત્મકલયા

ઇયં સાહિત્યાબ્ધેર્નવરસસુધાઘૂર્ણિતગતેઃ
પરા મૂર્તિસ્ફૂર્તિર્જયતિ જગતીશાનદયિતા ।
યતઃ સાહિત્યાંશં મદન ઉચિતં પ્રાપ્ય મુદિતઃ
સ્મરાખ્યાં મયયેવ પ્રથયતિ સદાન્વર્થલલિતામ્

ઇમાં વાણીં વીણા તુલયિતુમશક્તા ગુણગણૈઃ
પ્રબુદ્ધા નિર્મુક્તાં સ્વત ઇહ વિપઞ્ચીતિ ગદિતા ।
પ્. ૭૭) તથૈવાધૂમ્રાભા સુચપલગતિઃ કોકિલવધૂ-
ર્ભૃતાં સ્વેન ત્યક્તા નિજજનતયૈષા પરભૃતા

સ્થિતં પાદે હંસસ્તુલયિતુમિમં હંસકમપિ
ક્ષમો ધ્વાનૈર્મન્દ્રૈર્ન હિ કથમિવ સ્યાદ્ ગિરમિમામ્ ।
વિલાપાદન્વિષ્યન્ પ્રિયમતિમુહુઃ સામયપદઃ
પ્રિયસ્પૃહ્યાં ભૂયઃ કથમભિગતઃ સ્યાત્ સ ચ શિખી

શુકો ધાત્વર્થં સ્વં વ્રજતિ નિતરાં રાગવિકલ-
સ્તુલામપ્રાપ્યાસ્યા ન ખલુ વિલપન્ ક્રેંકૃતિપદૈઃ ।
તથા શારી શારીભવતિ નનુ વર્ણેન ન ગિરા
યદૃચ્છામાત્રેણ પ્રથિત ઇહ વાયં કલરવઃ

નિજે દૃષ્ટ્વા ત્ર્યશ્રં ત્રિનયનકૃતં શૈવમલિકે
સ્વમપ્યન્તર્બિન્દુ પ્રકટિતવતી કિં નુ ચિબુકમ્ ।
સુપઞ્ચત્વં દ્વારો નયનમુખમુખ્યા યદલકૈ-
ર્દલાષ્ટત્વં યાતા દ્વિગુણદલવત્યો વલયિતૈઃ

સ્થલે ગણ્ડૌ ધામ્નોર્નયનકૃતધામ્નોર્નિજરુચેઃ
પ્રસારાય વ્યક્તે યદત ઇદમસ્તીહ ચિબુકમ્ ।
રદાનાં કૌમુદ્યા અપિ કિમધરત્વં ગમિતયો-
સ્તયાખ્યાં નામાપ્યધરવરયોર્બિમ્બજયિનોઃ

ઇયં જ્યોત્સ્ના કૃત્સ્ના પ્રસરતિ યદસ્માદ્ રદનજાઃ
કલા દ્વૈગુણ્યેનૌષધિપતિકલાભ્યઃ સમુદિતાઃ ।
ઇમે યત્ ખેલન્તો મુખમિહ કરૈર્વ્યાપ્ય તદિદં
રદાનાં કુન્દત્વં છદયુગપરં તત્ સુમનસામ્

પ્. ૭૮) સુવૃત્તૌ દ્વૌ ગણ્ડૌ વદનમતિવૃત્તં વિમલભા
દૃશો નાસા ઋજ્વી સતતમવદાતાશ્ચ દશનાઃ ।
સુરક્તાવોષ્ઠૌ વા ચિબુકમતિપઞ્ચત્વમબહિ-
ર્ગતાન્યન્તર્વક્રં શ્રવણયુગલં બાહ્યમુચિતમ્

દૃગાદેરઙ્ગસ્ય શ્રિયમપિ ન યાત્યંશવિષયાં
વિધુર્વા પદ્માદ્યં યદત ઉપમાતું મુખમિદમ્ ।
ન યોગ્યં કેનાપિ પ્રથિતમિહ સર્વાતિસુષમં
મુખત્વેનૈવાસ્યાઃ સુખયતિ મુખં કસ્ય ન ગિરામ્

વિધોરન્તે શોભામદધદપિ વા કણ્ટકહત-
મધઃ પદ્મં કાલે વિકસિતમજાડ્યેન વિકલમ્ ।
ઉત સ્મ શ્રીર્ભીતા ભજતિ નુ કુલસ્નેહવિવશા
મુખાંશેનૈકેનાપ્યુચિતતુલનં સ્યાદિતિ કિમુ

અસત્પક્ષં નિત્યં સકલમતિવર્ણં સસુષમં
નિજાઙ્કૈઃ કૌમુદ્યા દ્વિજવિભવયા તામપિ કલામ્ ।
દધદ્ વ્યઞ્જત્તારારુચિ વદનમેવાઙ્ગકમલ-
શ્રિયો મિત્રં ચન્દ્રો ભવતિ ન પરશ્ચન્દ્ર ઉચિતઃ

કલામેનાં સંત્યાજિત ઉત વિધુઃ પ્રેમવિવશઃ
ક્ષયં યાત્યન્વિષ્યન્ પુનરુદયમેતીહ સકલઃ ।
સ્વયં સંસક્તાં તાં સમધિગતવાનાનનવિધુઃ
સદા પૂર્ણસ્તિષ્ઠત્યપિ હતકલઙ્કઃ પરરુચિઃ

સમં માસે માસે મુખસિતરુચા કર્તુમલસો
વિધિર્ઘાટં ઘાટં હિમકરમિમં લોપયતિ કિમ્ ।
પ્. ૭૯) તથાપ્યેનં હીનં સ્થગયતિ રુષા કુણ્ડલનયા
કદાચિદ્ દુર્ઘસ્રૈસ્તપનતમસા વાપિ તમસા

ગૃહીતો હાન્યાપિ પ્રકૃતિમધુરૈર્વાગ્મિભિરયં
તુલાયૈ વક્ત્રેન્દોરશિતકર આરોહતિ દિવમ્ ।
વિનિષ્ક્રાન્તં પઙ્કાજ્જલજમપિ માં વા સ્મૃતિહતાઃ
કદાચિદ્ ગૃહ્ણીયુઃ કવય ઇતિ કિં નૃત્યતિ ચલમ્

સ્વસામ્રાજ્યં ચન્દ્રં મુખમિવ સમાલોક્ય કુરુતે
પરો ભ્રાન્ત્યા નીરાજનમશિતધામા સ્વકલયા ।
ગુણજ્ઞેનાનેનાપ્યબલબલદાત્રા કરુણયા
સ્થિતિર્દત્તા વામે નયન ઉત કિં શીતલરુચે

વિકીર્ણાઃ સદ્વક્ત્રાદમૃતકરવર્યાદ્ દ્વિજગણૈઃ
સ્મિતવ્યાજાજ્જ્યોત્સ્નાઃ કતિ ન યદતઃ ખ્યાતમિહ તમ્ ।
અવાપ્યૈકા જ્યોત્સ્ના કથમપિ સહાયં હતરુચીન્
વિધત્તે તાઞ્જ્યોત્સ્નાપતિમપિ વિદન્તી ન્વપકૃતિમ્

મુખં સમ્રાટ્ સત્યં ત્રિભુવનવરસ્ત્રીમુખનૃપાન્
શ્રિયા જિત્વા રાજ્ઞ્યા વિલસતિ કચન્મણ્ડલપતિઃ ।
શ્રવઃપૂરાભ્યાં તદ્દલઘટિતરત્નચ્છુરણયા
ચલદ્ભ્યાં છત્રાણાં ત્રયમિવ યુતો ભાતિ તિલકઃ

અનેકૈરેકં સ્વાવયવકિરણૈર્વ્યાપ્ય લસિતં
શ્રવઃસ્થાનં નાનાવિધરુચિ મહાદૃષ્ટિવિષયમ્ ।
વિશુદ્ધં કેનાપ્યપ્રતિમિતમિદં વાગ્રસમયં
પરબ્રહ્મપ્રખ્યં પરમભિનમામો મુખમુખમ્

પ્. ૮૦) ઇયં ગ્રીવા સ્પષ્ટં સ્ફટિકઘટિતા યષ્ટિરવટુ-
પ્રકૃષ્ટાઙ્કા મારપ્રહરણનિધાનાય રચિતા ।
શ્રવોભ્યન્તા રેખા ચિપિટસમવંશત્વચ ઇયં
ગતાંશેન જ્યાવદ્યદિહ પરિલમ્બા વિલસતિ

સહસ્રાંશં ગ્રૈવં યદિ પરિલભેતાપિ વરલા
ભવેત્ સ્વગ્રીવાયાં સતતમનુરક્તા ન હિ કથમ્ ।
ન વા વૃત્તિં જહ્યાત્ સતતલષિતાં માનસભવાં
ભવેત્ ખિન્ના ખિન્ના કમલધરયોગેન ચ ન વા

સ સોત્કણ્ઠઃ કણ્ઠોત્થમપિ કલકણ્ઠઃ સ્વરગણં
વહત્યસ્યાઃ શ્રોતું તનયમિવ સંખણ્ડિતપદઃ ।
ચ્યુતો વેણુર્વંશાદ્ વિલપતિ નિજાદ્ વંશમમલં
નયન્ત્યાઃ પાર્વત્યાઃ પ્રથનમુત કણ્ઠસ્વરજિતઃ

ગલે રેખા એતા ગમયિતુમિવ ત્રિર્ગતિયુતં
પરં ગીતં મૂર્ચ્છત્સ્વરગણમિહ ગ્રામકલયા ।
સ્વરાણાં ષણ્ણાં વા યુગયુગપદં સપ્તમપદે
લસન્નિમ્ના મધ્યે તદિહ પરિનૃત્યન્ત્યવયવાઃ

ઇદં બાહ્વોર્યુક્તં યુગમપિ પરં યદ્ ભુજયુગં
સમાદત્તે યુક્તં યુગયુગપરિત્રાણમિહ ચ ।
ધુરા યુક્તં વોઢું રથમપિ યુગં તન્મમ મનો-
રથં ધર્ત્રાઽશ્લેષૈર્વરમુત ન કામાં ભુજધુરામ્

ભુજાનાં ચાતુર્યાદધિગતકરાલમ્બ ઉદિતઃ
શિરસ્યાપ્તસ્થાનઃ સ્મર ઇહ વસન્તોઽપ્યવયવૈઃ ।
પ્. ૮૧) સદા સૂનૈર્વક્ત્રે મમ વિરહવહ્નિર્ધૃતતનુ-
ર્બહિર્નિષ્ક્રાન્તોઽયં તદલિકકૃતસ્થાન ઉત કિમ્

ભુજાભ્યામાશ્લેષાત્ પરભુજયુગં સ્વં પ્રકટિતં
શ્રિતાભ્યાં કૌટિલ્યાભ્યવહૃતિકલાં પાલયતિ મામ્ ।
ન ચેદેતૈર્દ્વ્યર્થો મમ પરપરાર્થઃ કથમિવ
પ્રકાશઃ સ્યાદાશાભૃશકૃશતયા વૈકકગતેઃ

ભુજેભ્યો વૈતસ્યાઃ કૃતવસતિરાપ્તું ભુજગતિં
ભુજઙ્ગાનાં વ્રાતોઽવહદુરગતાં મયયપિ પરામ્ ।
ભુજઙ્ગેશં ચણ્ડ્યાઃ સતતમિહ તદ્ ભૂષયતિ માં
લભેતાસ્માત્ કસ્માન્ન હિ મણિમયં મૌલિમુચિતમ્

મૃણાલ્યન્તશ્છિદ્રાનધિગતવતીમાં ભુજકલાં
સ્થિતા હિત્વોષ્માણં જલજપદલીના બહિરિવ ।
સદા પઙ્કાચ્છઙ્કાકુલિતહૃદયોદ્ગન્તુમસહા
ભુજાશ્લેષાકાઙ્ક્ષૈર્વિરહિભિરપીતો વિરહિતા

વિજેતું પ્રત્યેકં ત્રિભુવનમિમં માં ચ કરગાઃ
પ્રજાતાઃ કિં શાખા અતનુબલદા વિંશવિશિખાઃ ।
ભુજેભ્યો વેદેભ્યો બહુગુણયુતા વા યદુદિતા-
સ્તતઃ પર્વસ્થાનં પ્રકટમિહ વિચ્છિત્તિવિશદમ્

કથં છાયા નૈતાનુદિતકરજાલેન વિધુના
વિલોક્યાપ્યા ભૂયઃ કરજસિતરશ્મીનવિકલાન્ ।
ઇમે શાખાભ્યો યદ્ વિધવ ઉદિતા ન્યાયય ઇહ તત્
સશાખાચન્દ્રાખ્યઃ કથમિવ ન વા ન્યાય ઉદિતઃ

પ્. ૮૨) કરાનેતાનાપ્ત્વા ચતુર ઉદિતઃ ષોડશકલઃ
કથં ન સ્યાત્ સમ્યક્ કરજવપુષા વિંશતિકલઃ ।
ચતુર્ભિઃ પ્રત્યેકં કથમિવ ચતસ્રો ન ચ કલા-
શ્ચતસ્રોઽયં લબ્ધ્વા સકલ ઇહ નિત્યં કરવરૈઃ

પ્રવાલો બાલોઽસ્યાસ્તુલયિતુમિમાન્ હસ્તનૃપતી-
નશક્તસ્તર્જન્યાં પતતિ સભયો મર્મર ઇવ ।
પિધાયાસ્યં ધૂલ્યા તુલનજનિતાગો જલગતે
પ્રમાર્ષ્ટું સંશુષ્યન્નયનપરિપાકેઽપિ કમલમ્

ક્ષણં ફુલ્લં સ્વેન ક્ષણમુકુલિતં વા દલસમા-
કૃતેરુદ્યચ્છાખાજનિતકરજાબ્જં વ્યતિજલમ્ ।
મૃણાલીબાહુસ્થં નિવિડમૃદુભિઃ કણ્ટકગણૈઃ
સદા લક્ષ્મીસ્થાનં કિમપિ શવલં હસ્તકમલમ્

ભુજાનાં રક્ષાસુ પ્રથિતવિભવાનાં ત્રિજગતો
વિભૂષાયૈ યુક્તઃ સુકટકતતેઃ સાઙ્ગદ ઇહ ।
ગ્રહસ્તસ્માન્મુદ્રા અપિ સમુચિતા મર્મવિષયે
કરૈઃ સ્ફાતિં યાયાત્ કથમપરથા શાસનકલા

ક્વચિદ્ દ્વૌ ષડ્ વાષ્ટૌ દશ ચ ચતુરો દ્વાદશ ચતુ-
ર્દશાપ્યષ્ટીર્વાષ્ટાદશવપુષ એતાન્ ભુજવરાન્ ।
ક્વચિચ્ચાપં બાણં વરમભયમબ્જં દરગુણૌ
સૃણિં ખડ્ગં કાદ્યાદ્યમપિ દધતઃ કાનપિ નુમઃ

ભુજાનામાશ્લેષં કુચયુગમિદં પશ્યદુત કિં
મિથઃ શ્લિષ્ટં સૂર્યં નયનવિષયં વોર્ધ્વવદનમ્ ।
પ્. ૮૩) ન યચ્ચન્દ્રોપાન્તે ત્યજતિ સુષમાં પદ્મમુકુલં
તતશ્ચન્દ્રોઽપ્યેતદ્ ભજતિ નુ કિમાલેપનધિયા

વલીસિન્ધૂસ્તીર્ત્વોદરખનિલસન્નાભિકુહરા
મહાલાવણ્યાર્થવ્રજસહજસીમાન્તમતુલમ્ ।
સ્મરો દુર્ગાદુર્ગં સ્વવશમિવ નીત્વા નિહિતવાન્
સ્થલે સંસ્વા[વા]દ્યાધોમુખમુરસિ સદ્ગોમુખકુચૌ

અયં સત્યં કશ્ચિત્ કુચકમલરાજો મુકુલિતો
દધન્મૌલિં યુક્તો દશશતદલૈશ્ચૂચુકમણિમ્ ।
લસચ્ચક્રાભોગઃ શ્રિતપરમલક્ષ્મીઃ સમુદિતો
યદન્તસ્તસ્યાપિ પ્રપતતિ ન સૂત્રં તદુત કિમ્

પ્રસિદ્ધં વાક્સિદ્ધિપ્રભવતરુજં શ્રીફલમિહ
યથા તદ્વદ્ દેવ્યા અપિ કુચફલં કિં ન સફલમ્ ।
યદેતન્નિર્ગચ્છત્પરરસસમાસ્વાદકતયા
પરા વાણીસિદ્ધિઃ કચિતકચિતા ભાતિ કૃતિનામ્

શ્રવોઽધસ્તાદ્ દૃષ્ટ્વા ચલિતલલિતં તાલદલજં
સ્ફુરત્તારાકારપ્રસવમપિ તારં વિકસિતમ્ ।
ફલાભ્યાં તાલાભ્યાં કુચયુગતયા તાલ ઉરસ-
સ્તલેઽવાપ્તો નાભીસરસ ઉપકણ્ઠેઽપિ સફલઃ

સમુદ્ગૌ સૌવર્ણાવુપરિવિલસચ્ચૂચુકમણી
કૃતૌ કેનાપ્યેતૌ સપરિચયનાડિન્ધમભુવા ।
વિશેષં નિઃશેષં લવણિમમહાર્થં સ્મરવિભો-
ર્વિલાસોત્સાહસ્યાદૃતસુરભિમન્ત્રસ્ય દયિતુમ્

પ્. ૮૪) કિમપ્યેતૌ શોભાવહમભિનવં કોકયુગલં
વિલોક્યેમં મિત્રં દૃઢમુદિતમુત્ક્ષિપ્તવદનમ્ ।
શશાઙ્કં વા શઙ્કામુકુલિતમપિ પ્રાપ્ય સુરસં
તતોઽભ્યન્તર્નાડ્યા સ્રુતમભિમુખં નૈતિ વિરહમ્

તરીતું લાવણ્યામ્બુધિમતુલસૌન્દર્યસુરસં
સ્મરો લીલાખેલઃ કુચકલશયુગ્મં નુ ધૃતવાન્ ।
પ્રભાચક્રાવર્તાદુરસ ઉત મુક્તાગુણમપિ
દધૌ નિર્યાણાય પ્રસૃતમુપકણ્ઠં કરગતમ્

બુધૈઃ પાર્વત્યેષા વરમભિહિતા તદ્યત ઉરઃ-
સ્થલે નાનાધાતૂદ્ભવરસવિલિપ્તં કુચતયા ।
ઇદં જાતં શૃઙ્ગદ્વયમત ઇહૈષા સુરસરિ-
લ્લલન્તી કણ્ઠાધો લસતિ સિતમુક્તોસ્રલહરી

સ્વકુમ્ભાભ્યામેતૌ તુલયિતુમશક્તા ઇવ ગજા
ગજાસ્યેનૈવાસ્યાસ્તનયમભિસન્ધાય ચતુરાઃ ।
કરેણાસેવન્તે સ્તનજરસલોભસ્ય મિષતઃ
સ્વકીયેન દ્યોતત્સિતમણિયુતૌ ગુપ્તમણયઃ

સ્વકુમ્ભૌ હેરમ્બઃ સ્પૃશતિ નિજહસ્તેન ચ કુચૌ
સમત્વં કિં દ્રષ્ટું પુનરિહ સમાસ્ફાલયતિ તૌ ।
સ્વકુમ્ભૌ ધૂલ્યા વા મલિનયતિ તસ્માત્ સ્તનરસં
પિબત્યેતૌ ભૂયઃ સુરસરુચિરૌ કર્તુમિવ કિમ્

હિતં મિત્રેણાસ્મૈ યદમૃતરુચે દક્ષિણતયા
કૃતં વામેનાનેન ચ તદિહ કિં પ્રત્યુપકૃતમ્ ।
પ્. ૮૫) કુચૌ ચન્દ્રસ્યાન્તે સવિતુરિવ યત્ કોકસુહૃદૌ
ન વિશ્લેષં યાતઃ કિમપિ વિધુરાગાતિવિમલૌ

યથા નાભેર્વિષ્ણોઃ કમલમુદભૂદ્ બાહ્યવિષયે
તથોરસ્તો જાતં કુચકમલયુગ્મં ન કિમિદમ્ ।
ઇમાવેવાન્તઃસ્થૌ સતતમનયોરેવ સુમુખૌ
હિરણ્યાઙ્કૌ સ્વાયમ્ભુવશિવકલાં યત્ કલયતઃ

ઇદં પુણ્યં સ્તન્યં પરમમૃતરૂપં નનુ રસા-
યનં સિદ્ધં સ્વેન પ્રથિતવિભવં કિઞ્ચિદમલમ્ ।
યદાસ્વાદ્ય સ્કન્દઃ સુકૃતસુકૃતં નિર્જરચમૂં
કુમારઃ સોઽદ્યાપિ પ્રભવતિ વિનેતું ધૃતનયઃ

ઇદં સ્તન્યં ધન્યઃ સમધિગતવાન્ વિઘ્નનૃપતિઃ
સુપુણ્યાનાં પાકાદહહ મૃતસઞ્જીવનરસમ્ ।
કથં દન્તીન્દ્રાસ્યવ્યતિકૃતતનુઃ સ્યાદપરથા
વહન્ ધારાં મૂર્તામિવ વિગતમૃત્યૂ રદમિષાત્

ઇદં પુણ્યૈઃ સ્તન્યં યદિ પરિલભેતેહ વિરલો
બુધઃ કશ્ચિન્માતુઃ સ્તનરસમપીહાપરિચિતઃ ।
ભવે ભૂયો નૈવ સ્વરસરુચિરાસ્વાદ્ય તદિદં
શિવત્વસ્યાભિજ્ઞો ભવતિ શિશુરસ્યા અપિ કવિઃ

સુનાભ્યમ્ભોરાશિસ્ત્રિવલિસરિદાસઙ્ગરુચિરો
વિરિચ્યાત્મસ્થાનં ભૃશકૃશતરં મધ્યતટવાન્ ।
કિમાયાતઃ કૃત્વાદ્ભુતકુચસુરૂપં વિધુરમા-
પદં પૂર્ણં દ્રષ્ટું પ્રકટિતપરક્ષીરસુરસઃ

પ્. ૮૬) કુચાવેતાવન્તઃપુરમભિનવં મે નનુ મુદે
સ્ફુટં કઞ્ચુક્યન્તે પ્રતિગતિનિબન્ધાય યદસૌ ।
સુવર્ણશ્રીરાપ્તાઃ સમતિશયિતું હંસનિનદં
કુચાભ્યાં કોકાભ્યાં કનકમયકિઙ્કિણ્ય ઉત કિમ્

ઇમં દેવચ્છન્દં કુચકલશયોઃ પ્રાપ્ય મદનઃ
સુદુશ્ચેષ્ટો યાતોઽપ્યમરવરતાં વિશ્વવિજયી ।
તથૈવૈકાવલ્યા કરકલિતયા કાલવશગોઽ-
પ્યનઙ્ગોઽપ્યુત્તસ્થૌ સપદિ મધુમિત્રોઽદ્ભુતરતિઃ

વિધાયાન્તર્દ્વીપાંશ્ચતુર ઉદધીનામપિ ચતુ-
ષ્ટયં કિંસ્વિન્નાભીવલિપરિમિતં ભાતિ યદિહ ।
ઇદંપૃષ્ઠે રોમ્ણાં તતિરિયમનન્તો મુરરિપુઃ
સુખં શેતે દૃષ્ટ્વા સ્વતનયબલં શ્યામસુતનુઃ

સુધાકુણ્ડં નાભીં કુચશિખરતો રોમવિતતિ-
ર્ભુજઙ્ગી કિં શીતાધિગતિકલયા સદ્રસચિતા ।
અવારૂઢા તસ્યા ભ્રમગમનરેખાઙ્કિતભુવઃ
કિમેતાઃ સંવૃત્તા અધ ઉપગતા ભાન્તિ વલયઃ

ઇદંનાભીકૂપે ત્રિવલય ઇમા રોમસગુણે
પ્રણાલ્યઃ કિં સજ્જસ્તનકલશયુગ્મે રસિતયા ।
સ્વમારામં સેક્તું કથમપરથા રાજતિ સદા
વસન્તોઽઙ્ગૈઃ પુષ્પૈર્વિકસિતતનુઃ કામરતયે

ત્રિવેણીમાલોક્યામ્બુનિધિરપિ નાભિર્વલિમયીં
સમુદ્યાતું વેલાં ન સહત ઇમામન્તવિષયામ્ ।
પ્. ૮૭) પરિષ્વઙ્ગાયોત્કોઽપિ ચ યદિહ કૌક્ષેયદહનો
યથૌર્વો જાગર્તિ પ્રબલગતિહન્તાન્તરગતિઃ

ચતુર્ણામબ્ધીનાં કિમુ સમુદયો નાભિરુચિત-
શ્ચતસ્રો યદ્ વેલા યુગપદિહ નાભ્યન્તવલયઃ ।
અતોઽમીષાં દગ્ધું બહિરુદકમેકોઽક્ષમ ઇવ
જ્વલત્યન્તઃ કુક્ષાવહહ વડવાવક્ત્રદહનઃ

ઇદં પૃષ્ઠં પૃષ્ટં કિમુ તવ ન કેનાપિ તુલના
વદેત્યેવં પૃષ્ટે સપદિ પરિવૃત્ત્યાત્મવદનમ્ ।
સ્થિતં કિં વા સ્પષ્ટસ્ફટિકઘટિતાદ્રીન્દ્રફલક-
વ્રજં ભૂયોભૂયો હસતિ સુષમાવીચિકચિતૈઃ

ઇદં સૌક્ષ્મ્યં વેદિર્ન ખલુ લભતે સ્મોદરગતં
રસાક્રાન્તા ભૂતા તત ઇવ લસન્મત્સરતયા ।
અસમ્બાધા ગોધાભવદિહ ચ માતું યત ઇતો
રસાક્રાન્તં ગોધાવતરમભિયાતા સમપદમ્

ચતુર્વક્ત્રો ધાતાજનિ કિમુદરસ્થં સુષમયા
સુસૂક્ષ્મત્વં સમ્યક્ કિમપિ પરિચેતું મતમતિઃ ।
સહસ્રાક્ષઃ સોઽપિ પ્રસભમનિમેષોઽમરપતિ-
સ્ત્રિનેત્રોઽહં ભાગ્યૈરપિ લલિતપઞ્ચાનનપદઃ

વિચિત્રાભૈ રત્નૈરુપકલિતયા કિંનુ પટહા-
યિતં કાઞ્ચ્યા સંદર્શયિતુમુદરં સ્પષ્ટમભિતઃ ।
અનાલોક્યં કોલાહલકલરવૈઃ સંકલિતયા
કિમેષા વા દોલા મદનનૃપતેઃ ખેલનમુદે

પ્. ૮૮) ભ્રમન્ બુદ્ધ્યા સિંહોઽપ્યુદરમુપમાતું સમુદિતઃ
સકૃદ્ હર્ષેણાન્તઃસ્વર ઉપરિ લબ્ધ્વા કથમપિ ।
અગચ્છન્નામ્નોઽપિ પ્રતિવિનિમયં તત્ કવિવરૈઃ
સમાસેનૈવાયં ખલુ મૃગપતિત્વેઽપ્યધિકૃતઃ

ઇદં મધ્યં દૃશ્યં કથમપિ ન યત્ સ્પષ્ટમભિત-
સ્તતો મધ્યાદ્યાખ્યાપ્રથિતમિહ ચાન્યત્ર કલયા ।
નિમગ્નં માસ્ત્વેતત્ પરમબહિરિત્યેવ રશના-
ગુણૈર્બદ્ધ્વા ન્યસ્તં ત્રિવલિનિકટે વા સનિનદમ્

સહસ્રં કિં નામ્નાં સ્મરસુરપતેર્ભૂરિરસના
પઠત્યેષાશ્રાન્તં મણિભિરુપબદ્ધેહ રશના ।
અધોવક્ત્રા તસ્માદ્ રહ ઇવ ન રોમાવલિરિયં
જપત્યેતન્મન્ત્રં કિમુ સપદિ મત્કાર્મણકરમ્

ઇદં રોમ્ણાં રાજિં કચતિમિરસભ્યાં સદુદરે
પરસ્થાનાં દૃષ્ટ્વા નયનરુચિપાભ્યામપિ નિજમ્ ।
નિતમ્બસ્થં બિમ્બદ્વયમિહ કૃતં કિં નુ તદધો
યતો નેયં તત્ર પ્રકટયિતુમીષ્ટે પ્રસૃતતામ્

ઉભૌ બિમ્બસ્થાનૌ નયનરુચિપૌ વીક્ષ્ય પરતઃ
શ્રિયા ગણ્ડસ્થાનાજિરરચિતસદ્વિભ્રમતતૌ ।
શિરોબિમ્બસ્થં કિં કચતમ ઉતાનુદ્રુતમપિ
નિતમ્બૌ સદ્બિમ્બૌ સ્વયમુભયતો વ્યાપ્ય વિલસત્

નિરાલમ્બે માર્ગેઽનિશમુપરિ જાગ્રદ્વ્રતતયા
નિતમ્બૌ તાવેતૌ સમધિગતવાન્ કિં નિજરથે ।
પ્. ૮૯) રથાઙ્ગે તીક્ષ્ણાંશુઃ કથમપરથા પર્વતભુવોઽ-
પ્યતીતાઙ્ગં દીર્ઘામલભત પદં દક્ષિણદૃશમ્

નિતમ્બાભ્યામસ્યાં વિતતવિતતાભ્યાં ન કટકા-
યિતં મધ્યોદ્ગચ્છદ્વલિસરિતિ કિં પર્વતભુવિ ।
નરીનૃત્યન્ત્યેતે સમમિહ સદા યદ્ઘનરુચઃ
શિરઃશૃઙ્ગોન્નદ્ધા લલિતગતયો બાલપતયઃ

નિતમ્બૌ તાવેતૌ મદનવિજિગીષોર્ન પટહૌ
વિધાતું સ્વાયત્તામભિયત ઇમાં પર્વતભુવમ્ ।
યદગ્રે મીનાઙ્કૌ નયનયુગલં સિન્ધુરકટૌ
કુચૌ સોરૂ જઙ્ઘે યદનુ ચ તતં ગોમુખયુગમ્

નિતમ્બૌ કિં નાભીસરસિ વલિનાલ્યન્તરગતૌ
સરસ્વત્યાઃ કુણ્ડે ઇવ નહિ નિપાનેઽસ્ફુટરસમ્ ।
યતઃ પાયં પાયં સ્રુતમભિમુખં પાદપયુગં
પથિભ્યામૂરુભ્યાં નખકુસુમશાખાભિરુદિતમ્

ત્રિચક્રાત્ કન્દર્પસ્તદતુલનિતમ્બદ્વયકૃતી
વિતીર્યૈકં પિત્રે કિમુ ન નિદિદેશાતલપદમ્ ।
સ્વયં સ્વર્ભૂસ્થાનં વ્યધિત ખલુ વિષ્ણુઃ સ્મર ઇહ
સ્મરો વિષ્ણુસ્તત્તચ્છ્રુતિરપિ સુતાત્મૈક્ય ઋતગીઃ

ઇમૌ રમ્ભાદર્પં પરિહરત ઊરૂ સ્મ કિમતો
નગત્વં સાવાપ્તા પદતલવિમગ્નાતિતુહિના ।
પ્. ૯૦) નિશમ્યૈતદ્ દૂરાદપિ તુલિતતન્નામકલયા
સુરીણાં સા ત્વન્યા હ્વિય ઇવ સુયક્ષાધિપતિતા

કરં સ્વં પ્રોદ્યુક્તં તુલયિતુમિમે વારણધિયા
કરીન્દ્રાણામૂરૂ વ્રજ ઇહ મુહુશ્ચાલયતિ કિમ્ ।
તદાદ્યેષ ખ્યાતઃ સમજનિ સદા વારણતયા
તદાગઃ સંશુદ્ધં રચયતિ પુનઃ કુણ્ડલનયા

તુલાનાપ્તેરૂર્વોર્વરમજનિ મોચા વિનિમયા-
કૃતિર્મુઞ્ચત્યેષાપ્યહહ દલયૂથં નવપરમ્ ।
નિતમ્બૌ જાનુભ્યામપિ સુકટકૌ મણ્ડલિતયા
વિલોક્યાધાર્યસ્યા ન કટકયુગં રત્નખચિતમ્

ઇયં જઙ્ઘાનઙ્ગામરપરપદારોહણવિધૌ
સ્થિતા નિઃશ્રેણી કિં પ્રથિત ઇહ જઙ્ઘાલકતયા ।
તતઃ કન્દર્પોઽયં સતતરતિરાડ્ વિશ્વવિજયી
ન જઙ્ઘે યષ્ટી વા રતિરતિપયોર્ધારણવિધૌ

અયં ચાતુર્મુખ્યં પ્રકટયતિ ગુલ્ફો ન કિમિદં
શ્રુતિર્ભાવં સમ્યગ્ વદતિ યદસત્ત્વે સત ઇવ ।
પદે કિંચિદ્ધત્તે કમલમપિ યદ્ વિષ્ટરકલાં
તદસ્મિન્ ભારત્યુદ્ગમ ઉપરિ હંસીગતિરધઃ

સ્થિતાન્ ગુલ્ફાનેતાન્ નિભૃતનિભૃતં નૂ પુરભવો
ધ્વનિર્મન્દ્રો મન્દ્રઃ પ્રકટયિતુમાટોપવિકટઃ ।
પ્. ૯૧) તતોઽપ્યેતે લક્ષ્યાઃ કથમપિ ન યત્ સઙ્કરકલા
ન ચાતુર્યં તેષાં પ્રથિતમિહ જઙ્ઘાલકમતઃ

ઇમૌ પાદાવાદાવધૃત નિજમૂર્ધ્ના શતધૃતિઃ
સ ગોવિન્દઃ સંવાહયતિ કરમર્દેન ગિરિશઃ ।
સદા પશ્યન્ મૃત્યું જયતિ ચ મહેશઃ સ્મ ભજતે
સદાશમ્ભુર્ભૂયો નિયતનિજશક્ત્યેકરસિકઃ

ઇમૌ પાદૌ પદ્મં કથમુપમિમીતે સમગતી
નિખાતાન્તઃશલ્યં વિષમપદગં રાગિ રજસા ।
સપક્ષાણાં યુક્તં ભ્રમરપતતાં વિભ્રમહતં
ગુણાક્રાન્તં ભક્તિં ભજતિ તદિદં મૈત્ર્યકલયા

ઇદં યાનં હંસઃ સ ન યદનુયાતું ક્ષમ ઇમા-
વતસ્તાવેવાયં ભજતિ સતતં હંસકતયા ।
સુખી લબ્ધ્વા સમ્યગ્ વિનયમિહ તન્માનસિકતાં
ગતઃ ખ્યાતં પક્ષપ્રભવવિમલત્વં શ્રયતિ ચ

દિનસ્થાયયારક્ત્ય તદપિ મૃદુતાદૂરરહિતં
ન જાગ્રત્ સ્નિગ્ધત્વં તદપિ નગરુદ્ધં ન કરણમ્ ।
સ્વશાખાનાં ચૈતદ્યદિ ભવતિ સર્વસ્વમિહ તત્
પ્રવાલે પ્રાવાલ્યં પદનુગતયે નાધિકલિતમ્

સુવર્ણાઢ્યં પદ્મં કિમુ તદુદિતં માનસરસા-
દનુપ્રાપ્તું પત્રૈરપિ ગતમિમૌ મગ્નચરણમ્ ।
અતીતૌ સૌવર્ણ્યાદપિ જનિતમન્માનસરસૌ
ચલત્પત્રાકારૌ ધૃતજલકલત્વં ન ચરણૌ

પ્. ૯૨) ન પાદેશાવેતૌ નયનકરપસ્પર્ધનવિધા-
વિધેયાવાદત્તો નખરદશરાજીમનુકૃતૌ ।
ગતાં પાર્ષ્ણી તદ્દ્વાદશવિધકલાં તન્નયનગા-
વુભૌ તૌ પશ્યન્તાવધ ઉપરિ લુપ્તાભિગમનૌ

દિશાં પઙ્ક્તાવઙ્ઘ્રી સકલમભિનીરાજનધિયા
સ્વયં રાજ્યં ધત્તો નખરસુદશત્વં ન કિમિમૌ ।
અતો દિઙ્નાથાસ્તે હતનૃપતિતાઃ સંયતકરાઃ
સ્વસામ્રાજ્યાવેતાવિહ ન ન નમન્તિ પ્રતિપદમ્

પદાધીશાવેતૌ યદત ઇહ પાર્ષ્ણી અનુગતૌ
નખૈઃ શાખાગ્રેષુ સ્થિતિરુપનિબદ્ધાપિ દશભિઃ ।
મહારાજૈઃ સ્વેનાક્રમમપિ દલાનાં વિતનુતો
ન વા પ્રત્યગ્રાણામરુણતરુણૌ નિર્ભરમિમૌ

નખાગ્રૈરાદેશં દશદિગધિપાનાં વિતનુતઃ
પ્રતિસ્વં સન્મુદ્રાવધિકૃતિષુ ભૂયઃ સ્મૃતિષુ ચ ।
સુપર્વાભિપ્રખ્યૌ વિજિતકમલેશૌ ન ચરણા-
વનુપ્રાપ્તા બાલાસ્તદપિ સુમનસ્ત્વાધિકલિતાઃ

ભજન્ પાદ્યૈઃ પાદૌ ભજતિ પરમં તન્નિજપદં
પુનર્ગન્ધૈર્ગન્ધં ભવજનિતમન્તં નયતિ ચ ।
અનર્ઘઃ સ્યાદર્ઘ્યૈર્જગતિ સુમનોભિઃ સુમનસાં
મનાંસ્યાવર્જેત પ્રકૃતિસુમનસ્ત્વેન મહિતઃ

સ્મારં સ્મારં નાન્યચેતા ઉપાસે કારં કારં પૂજયામ્યેષ સાક્ષાત્ ।
સારં સારં વાહયામિ પ્રભુઃ સન્ વારં વારં પાદનાથૌ નમામિ

પ્. ૯૩) યા ભવ્યવર્ગસ્ય મયા ગૃહીતા તુલા પ્રતીકૈરતુલૈકલેશૈઃ ।
ખ્યાતસ્ય કૈશ્ચિત્કિલ હાનયેઽપિ તત્પ્રાર્થિતેનાત્ર ન સા દયૈવ

આવિષ્ટભ્યાવયવકલનામેકતઃ સ્વાં કથઞ્ચિત્
નિઃસંભાવ્યાં પરત ઉચિતાં કર્તુમેષા વિભાવ્ય ।
સન્ધાયૈનામપિ પરનિજૈર્મામકૈઃ સત્પ્રતીકૈ-
રેકૈઃ સર્ગં મુદમુપગતા સ્વં કૃતાર્થં ચકાર

ક્વચિચ્છ્યામાં શ્વેતાં ક્વચિદરુણભાં ક્વાપિ હરિતં
ક્વચિત્પીતાં ક્વાપિ પ્રકૃતબહુવર્ણાં ક્વચન તામ્ ।
ક્વચિત્સૌમ્યાકારાં ક્વચિદપિ સુઘોરાં રુચિરુચિં
મહાશક્તિં કાઞ્ચિત્ સતતમનુરક્તા અભિનુમઃ

સ્વસ્વાતન્ત્ર્યપરાનુભૂતિકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
સચ્ચિત્પૂર્વપદપ્રકૃષ્ટગતિભાગાનન્દકન્દલ્યનૂ-
દ્ધારે તસ્ય કૃતૌ વિલાસ ઉદિતે ભક્તિસ્તુરીયાગમત્

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યશ્રીસાહિબકૌલવિરચિતે નામવિલાસે ચતુર્થી
ભક્તિઃ

પઞ્ચમી ભક્તિઃ
તત્પ્રસાદમધિગત્ય ભક્તિતઃ સ્તૌમિ તામનુમુહુર્મહેશ્વરીમ્ ।
નામભિઃ કૃતસહસ્રસંખ્યયા દિવ્યરૂપમનુયાયિભિર્નિજૈઃ

બ્રહ્મલોકવિષયા સરસ્વતી તાનિ તાનિ રચયત્યનર્ગલમ્ ।
દર્શનાનિ નિજદર્શનેપ્સયા દૃષ્ટિદૃશ્યવિષયૈક્યભાઞ્જિ સા

સૈવ વિષ્ણુભુવિ વૈષ્ણવી પરા ચિત્રરત્નગણભૂષણામ્બરા ।
મોહયત્યમરવર્યતદ્રિપૂનિન્દિરેતિ વિદિતાત્મવિભ્રમૈઃ

નાકગા મઘવદાદિપાલિકા બાલિકાપિ સતતં સનાતની ।
દૈત્યમૂષભયકૃદ્ બિડાલિકા લાલિકેન્દ્રપદવીમુપેન્દ્રતઃ

તામુષર્બુધપુરેઽપિ તજ્જના લોકકીલપરિશીલિતાકૃતિમ્ ।
દેવનાથમુખતૃપ્તિકારણં કેઽપિ હન્ત રુચિમિત્યુપાસતે

તામિમાં સનિયમૈર્યમૈર્ભજન્ ધર્મરાડપિ નિયામયત્યદઃ ।
અસ્તશઙ્કરસમસ્તદુર્ભયો દુર્નયેન ન જિતઃ સદોર્જિતઃ

ઈશ્વરીં ત્રિજગતઃ સ્વરક્ષિકાં સર્વદેવકૃતવૈરશઙ્કિતઃ ।
રક્ષસાં ગણ ઉદારવિભ્રમાં સેવતેઽપિ સતતં સપર્યયા

પ્. ૯૫) સત્ત્વતત્ત્વવિદિતો વિનેતૃતાં નેત્રવાનપિ જડાધિપઃ શિવામ્ ।
ભૂષયત્યતુલરત્નરાશિભિઃ સંસ્કૃતૈર્નવનવૈ રસેશ્વરીમ્

પ્રાણિનાં સતતજીવસાક્ષિણીં પ્રાણશક્તિમુદયત્સદાગતિઃ ।
વાહયત્યમલગન્ધવાહનસ્તાં સ કોઽપિ નિજસિંહવાહને

યક્ષિણીપ્રભુમધીનરૂપિણીં યક્ષરાડપિ નિધીશ્વરઃ શિવામ્ ।
રાજરાજપદવીમપિ શ્રિતસ્તર્પયત્યનિધનં ધનાર્પણૈઃ

કાલકામદમનક્ષમૈરપિ ભૈરવૈસ્ત્રિપુરભૈરવીરવૈઃ ।
તોષ્યતે સનિગમાગમાગમૈઃ સૈવ કાપિ કૃતકૃત્યતાં ગતૈઃ

તાં કુમારજનનીં કુમારિકાં સંસ્મરન્ નિજકુમારરૂપભૃત્ ।
દેવદેવપૃતનાં નયન્નયં કિં કુમારયતિ નૈવ ષણ્મુખઃ

પૂર્વદેવનિવહોઽપિ તામિમાં નિર્વિશેષવિષયસ્થિતિઃ સ્મરન્ ।
કામ્યરૂપપરિચાયકોઽકરોત્ કૌશિકં હતપદં ન કૌશિકમ્

તાં સમાધિષુ હતાસમાધયઃ સન્નિધાવિવ વિલોકયન્ત્યહો ।
લુપ્તલોકકવિલોકલોકધીવિભ્રમાઃ સનકમુખ્યયોગિનઃ

મર્ત્યમત્ર મૃતજીવનાદ્યયા વિદ્યયામરકલામપિ ક્ષમૌ ।
નેતુમસ્તકલિકાલકલ્પનામશ્વિનૌ પ્રણમતો રસેશ્વરીમ્

વિશ્વતોઽપિ વિનિવેશ્ય સંવિદં વિશ્વનાથદયિતાપદોર્હૃતામ્ ।
વિશ્વનામકદિવૌકસો ગતા વિશ્વતોષમધિવિશ્વપૂજિતાઃ

વાસવેન વસુનાપિ વાસિતે મૌલિવાસિમણિકાન્તિવાસનૈઃ ।
વાસયન્તિ વસનૈરદઃપદે ચેતસીહ વસવોઽપ્યવાસને

પ્. ૯૬) ગ્રામમધ્યમુપનીય મૂર્ચ્છિતૈઃ સસ્વરૈરમરગાથકૈરિયમ્ ।
ગીયતે તદપદાનસુપ્રથૈર્નામભિઃ પ્રતિપદં કૃતાર્ચનૈઃ

તાં વિદન્તિ પરવિદ્યયાદ્યયા હૃદ્યયા સહજયાનવદ્યયા ।
સદ્ય એવ ચિતગદ્યપદ્યયા તદ્ધરા રહિતજાડ્યવેદનાઃ

વાદનાદમનુ ગીતમપ્યનુ રાગસાગરનિરર્ગલોત્તરમ્ ।
આદૃતા ગતિગતં ત્રિધા લયં તોષયન્ત્યમરનર્તકા ઇમામ્

સાધ્યસિદ્ધકલનાતિગામિનીં રાધયત્ પરમશમ્ભુકામિનીમ્ ।
સાધ્યયૂથમભિસાધયત્યદોવેદનાય હૃદયે સુસંવિદમ્

સિદ્ધિયૂથપરિચાયચઞ્ચુરઃ સિદ્ધ્યસિદ્ધ્યતિગસિદ્ધિસાધિનીમ્ ।
સિદ્ધસઙ્ઘ ઉપધાવિતું વિદં તામિમાં પ્રયતતે સમાધિષુ

અપ્સરોભિરનિશં રસાપ્સરોમૂર્તિભિર્લલિતલાસ્યનર્મભિઃ ।
હાવભાવચતુરાભિરીશ્વરી તોષ્યતેઽપિ રસરાજરાજિતા

ગુહ્યગુહ્યવિષયાં વિશેષણૈર્ગૂહિતપ્રકૃતચિન્તનાદૃતામ્ ।
ગુહ્યકા અપિ નિગૂહયન્તિ તાં હૃદ્ગુહાગહનગેહકોટરે

યક્ષકર્દમવિલેપનાદિવ કાલિકામખિલકાલકાલિકામ્ ।
યક્ષકાઃ સકલરક્ષિકામિમાં રક્ષયન્તિ હૃદયે સદા સ્મૃતેઃ

ભૂતભૂતિવિભવાં ભવાભવાં ભૂતભવ્યભવદુદ્ભિદાભિદમ્ ।
ભૂતનાયકવિભૂતિમીશ્વરીં ભૂતયૂથમિહ ભાવયત્યમૂમ્

બોધતર્જિતજગત્પિશાચિકાં યાચમાનજનયાચનાપહામ્ ।
અઞ્ચયન્તિ વિચિતે પિશાચક્રાસ્તાં સ્વચેતસિ ચિતં કથઞ્ચન

પ્. ૯૭) નિર્ગુણાં ગુણગણૈરલઙ્કૃતાં ગૌણતાતિગગણાધિપા ગણાઃ ।
ગૌણતત્પરકૃતપ્રથાયુતૈસ્તાં સદૈવ ગણયન્તિ નામભિઃ

તાં ધ્રુવેણ પરિચિન્તયન્ ધ્રુવાં સુધ્રુવે પથિ ગતોઽપિ નિર્દ્રવઃ ।
નિર્ધ્રુવં જગદિદં વિલોકયન્ કિં ધ્રુવત્વમગમન્ન સ ધ્રુવઃ

સામભિર્વિમલનામનામિતૈર્વામકામદમનાઃ સ્વકામદામ્ ।
કામ્યધામગમનાઃ સમાગમાં રામયન્તિ મુનયોઽપિ સપ્ત તામ્

નિગ્રહેઽપિ જગતામનુગ્રહે તાં ગૃહીતવિહિતગ્રહા ગ્રહાઃ ।
વિગ્રહે પથિ ચિદાત્મવિગ્રહાં ગ્રાહયન્તિ ચ નવં નવં નવમ્

તાં શનૈશ્ચર ઇમાં શનૈઃ શનૈર્દૂષણેન વિકલૈઃ સુભૂષણૈઃ ।
દર્શનૈરભિચિનોતિ ચેતસા પ્રાપ્તલોકપરલોકદર્શનૈઃ

પૂર્વદેવપરિવઞ્ચનાઞ્ચિતશાસ્ત્રનિસ્ત્રપિતદેવનાયકઃ ।
ગૌરવં ગુરુષુ ગૂરયન્ ગુરુસ્તાં ગૃણાતિ ત્રિજગદ્ગુરું ગુરુમ્

મઙ્ગલો ગલિતગાલ્યમઙ્ગલો મઙ્ગલે પ્રથમપૂજ્યતામિતઃ ।
પૂજયત્યુદિતસર્વમઙ્ગલામઙ્ગલગ્નશિવસર્વમઙ્ગલામ્

ભાસ્કરશ્ચ નિજલોકભાસિતો ભાસિતાખિલજગત્ત્રયીં શિવામ્ ।
ભાસયન્ મુકુટભાસિભિઃ પદે રત્નરાશિભિરિમાં ભજત્યરમ્

કાવ્યકૌશલકલાકૃદેકલઃ શ્રૌતમાર્ગપરિધાનચાતુરીમ્ ।
આશ્રિતઃ પરમશક્તિસક્તધીસ્તાં કવિશ્ચ કવયત્યનર્ગલમ્

સૌમ્ય એવ ગુણતોઽપિ સર્વદા ન ગ્રહા ઇવ શુભાદિ ભાવયન્ ।
નિર્ણયેન સ બુધોઽત ઉદ્બુધાં સૌમ્ય ઈશ્વરિતમાં ભજત્યલમ્

પ્. ૯૮) ચન્દ્રમા અવિરતં સુધાભૃતાં ચન્દ્રિકાં પથિ પથિ પ્રસારયન્ ।
અર્ચતિ પ્રભુમુદારવિભ્રમામુત્પલૈઃ સ્વયમિમાં વિકાસિતૈઃ

તિગ્મભાનુહિમભાનુતર્જનો વર્જિતાન્યભપતિક્રમાર્જનઃ ।
સ્વર્ગભાનુરપિ પુચ્છમૂર્ચ્છિતો વ્યાપ્તભાનુમિહ ભાવયત્યમૂમ્

કુમ્ભસમ્ભવમુનિઃ સુદક્ષિણો દક્ષિણાં દિશમુપાશ્રિતઃ સ્થિરમ્ ।
દક્ષમન્યુદમનીમણીયસા ચેતસા સ્મરતિ બોધદક્ષિણામ્

પુણ્યકર્મચિતનામધામભિઃ સદ્ગુણૈઃ સુરભિમેવ નિર્ગુણામ્ ।
અન્તરિક્ષગજના નમન્તિ તાં સંજ્ઞયા સુરભિલોકમુખ્યયા

વાયુવેગગતયોઽપિ ખેચરાઃ સ્વસ્વભાવપરિભાવુકામિમામ્ ।
બીજયન્તિ નિજપક્ષસઞ્ચયૈઃ ખેચરેશ્વરિતમાં સુચામરૈઃ

માનવાશ્ચ ભુવિ સત્ત્વમાનિનો માનનીયમહસં મનીષિણઃ ।
તાં નમન્તિ પૃથગાત્તમાનદાં કુત્ર કુત્ર ચ નિજેષ્ટદેવતામ્

ભૂધૃતત્વવિદિતાશ્ચ ભૂતલે શેષમુખ્યજનતા જનેશ્વરીમ્ ।
સંગૃણન્તિ વિનિમેષદર્શનાઃ શેષશેષવિષયાં વિશેષણૈઃ

ઇત્થમત્ર પરમેશ્વરીમિમાં પ્રાણિનઃ પરમભક્તિસક્તયઃ ।
પૂજયન્તિ જપહોમતર્પણૈર્ભૂરિતન્ત્રવિહિતૈર્હિતૈસ્તતૈઃ

સ્તોત્રરાજમિમમાકલયય સા લોકલક્ષણવિલક્ષણં મયા ।
સ્પષ્ટમાશુ વિહિતં ગુરુક્રમાદાવિવેશ કિલ માં મુદં ગતા

તત્પ્રભૃત્યનવમં ક્ષમં સમં પ્રાપ્તમીશ્વરતરાસ્પદં મયા ।
યેન કર્તુમપિ હર્તુમન્યથા કર્તુમેતદખિલં ક્ષમોઽસ્મ્યહો

સોઽહમસ્મ્યણુરણીયસાં મહાઞ્જ્યાયસામપિ ગરીયસાં ગુરુઃ ।
પ્રાણતોઽપિ ચ લઘુઃ સ્થવીયસાં સુસ્થિરઃ સકલકામ્યકામદઃ

પ્. ૯૯) ઈશિતાસ્મિ વશિતાભ્યલઙ્કૃતઃ પ્રાપ્તગમ્યપદદાનદક્ષિણઃ ।
સર્વમાત્મકલયા વિભાવયન્ ભાવમેષ ભવ ઉદ્ભવાભવઃ

સચ્ચિદદ્વયસુખોર્મિધર્મવાનૂર્મિમુક્તમહિમા સ્વતન્ત્રયા ।
એતયોન્મિષિતસમ્મુખીનયા તત્તદભ્યરચયં ચરાચરમ્

બિન્દુમાવિરુપકૃત્ય બીજતઃ સઙ્ગમયય તદિદં પુનર્દ્વયમ્ ।
રેખયાખિલપુટત્રિસંજ્ઞયા વર્ણશબ્દપદવાક્યતા તતઃ

તત્સમૂહમધિકૃત્ય સુસ્મૃતં તાનિ તાન્યરચયં સુદર્શનઃ ।
દર્શનાનિ હતદૃશ્યદૃક્તયા શબ્દસર્ગ ઇતિ નિર્મિતો મયા

ઉન્મિમેષ પરશક્તિરાદિતસ્તત્સદાશિવ ઇતઃ સ્વવિદ્યયા ।
ઈશ્વરત્વમગમત્ ત્રિધાદ્યુતિં તત્સ્વશક્તિવિવૃતં ત્રિકૃત્યકૃત્

માયયા નિયતિકાલરાગિતાતત્કલાકલિતયાપિ વિદ્યયા ।
કઞ્ચુકૈરિવ વૃતઃ સ પૌરુષીમાગતઃ પ્રકૃતિમુત્કૃતાં ગુણૈઃ

ખ્યાત એષ કિલ જીવસંજ્ઞયા ચિત્તબુદ્ધિહૃદહંકૃતૈઃ ક્રિયાઃ ।
આન્તરીર્વિરચયન્ બહિસ્તથા શબ્દિતાદિગુણિભિર્દશેન્દ્રિયૈઃ

તદ્ગુણેભ્ય ઉદભૂદ્ વિભૂતયે પઞ્ચભૂતકલના તતો જગત્ ।
આકરા અપિ જરાયુમૌલયસ્તત્ર ભાન્તિ પૃથગીશ્વરેચ્છયા

તચ્ચતુર્દશવિધં ચતુર્દશૈરાવૃતં ભુવનરાશિભિઃ પૃથક્ ।
ભૂતયૂથમભિભાતિ ભાસિતોઽપ્યર્થસર્ગ ઇતિ શક્તિતો મયા

તામિમાં સમવલમ્બ્ય નિર્મિતં વિશ્વમિત્થમતિગહ્વરં મયા ।
વેદ્મિ તાં સકલકારણં શિવાં પૂજયામિ ચ જપામિ ભાવયન્

પ્. ૧૦૦) નન્દિકેશ્વર પરાપરામિમાં શક્તિમેવ મદનુગ્રહાસ્પદમ્ ।
આખ્યયાચિતસહસ્રસંખ્યયા સ્તોત્રતાં ગમિતયાભિનૌમિ તામ્

ઇત્યુદીર્ય વિરતં મહેશ્વરં તં ચરાચરગુરું વિભું પુનઃ ।
સ પ્રણમ્ય શિરસા કૃતાઞ્જલિર્નન્દિકેશ્વર ઉવાચ વાક્પતિઃ

દેવદેવ પરમેશ શઙ્કર લોકનાથ ભગવન્ નમોઽસ્તુ તે ।
દાસદાસપદવીં ગતે મયિ સંપ્રસીદ ભવદેકસંશ્રયે

નો વિધેર્ન નૃહરેર્હરેર્ન વા નેતરસ્ય ચ કદાપિ કુત્રચિત્ ।
આદૃતોઽસ્મિ શરણં ત્વદેકકપ્રીતિભક્તિરિતિ ધાર્ષ્ટ્યમારભે

ક્ષમ્યતામિદમુદીર્યતાં ચ તત્સ્તોત્રમેતદમરેશદુર્લભમ્ ।
નાદ્ય યાવદધિકામિતં મયા નાર્થનાદિરફલત્વમર્હતિ

યદ્યપિ પ્રભુરહસ્યમદ્ભુતં શ્રોતુમિચ્છતિ મનો હિ મામકમ્ ।
યદ્યવાચ્યમપિ તત્તથાપિ મે વાચ્યમેવ દયયા દયાશ્રયૈઃ

ચેદ્ વદન્તિ વિભવો ન ગુહ્યતાં યાતમેતદપિ તત્ ક્વ યામ્યહો ।
જન્મ યાવદભિરાધયઞ્છિવં રાધના હિ પરસિદ્ધિસાધની

વાદિતા ગુરુવરૈર્મહેશ્વરૈર્નાર્હતીતિ યદિ નીતિરસ્ત્યપિ ।
તાં ચરેત્તદપિ તત્ત્વમપ્યનુ હ્યન્યથા ભવતિ નિર્ણયઃ કુતઃ

તદ્ વિધાય કરુણામનુત્તરાં પ્રેષ્યભાવમપિ મે વિચિન્ત્ય તમ્ ।
સ્વામિતામપિ નિજાં સ્તવેશ્વરં વક્તુમર્હસિ વિભો પ્રભાવિણમ્

ભૈરવં વપુરવેક્ષ્ય તેઽપ્યહો પ્રશ્ન એષ વિષયે પરે મુહુઃ ।
યદ્વિધીયત ઇદં ન યુજ્યતે હ્યુત્તમાય વિજયો મૃતિઃ સમે

પ્રાગપિ પ્રતિમુહુઃ પ્રભુસ્મૃતેરુત્કમાસ[સ્ત] મમ તત્ર માનસમ્ ।
અદ્ય તુ શ્રુતમહાનુભાવતો ભૂય એવ પરિતઃ સમુન્મિષત્

પ્. ૧૦૧) યત્ કુમારગણપાદિમૈરપિ ન શ્રુતં સુરવરૈસ્તદેવ ચેત્ ।
પ્રોચ્યતે મયિ મમ પ્રસિદ્ધતાં યાતિ ભક્તિરપિ તે દયા તદા

કેવલં ન મયિ તે દયાપ્યસૌ કિન્તુ ભક્તજનતામપિ પ્રતિ ।
ત્વન્મુખોદ્ગતમિમં વિચિન્ત્ય યત્ કો ન નૌતિ નવરાજમદ્ભુતમ્

વેદ્યતે હિ વિભુચિત્તમપ્યમું નેતુમુદ્ગતમિહ પ્રસિદ્ધતામ્ ।
અદ્ય યાવદપિ યન્ન વાન્યથા પૃષ્ટમદ્ય તુ કથં ન પૃચ્છ્યતામ્

ઇત્થમેતદખિલં વિવિચ્યતાં પ્રોચ્યતાં ચ નવરાડનુત્તરઃ ।
યન્ન દેયમપિ તદ્ દયાધનૈર્દીયતે કિમુ ન પાદસેવિને

ઇત્થમસ્ય વચનૈઃ પ્રભુપ્રભુર્નિર્વૃતઃ સવિનયૈર્નયસ્થિરૈઃ ।
યોગ્યતામપિ વિવિચ્ય સચ્છ્રુતૌ સ્માહ કિં ન સુલભં સદાશ્રયાત્

નન્દિકેશ્વર પુરાપ્યભૂદ્ ભવાન્ દ્વારગો રહસિ દૃષ્ટદિષ્ટવાન્ ।
તત્ફલં પરિણતં ત્વિદં મતિર્યદ્ વિશેષવિષયેઽનુયોગિની

નાનુયોક્તુમભવન્ ક્ષમાઃ પરે કેઽપ્યદઃ સ્તવવરં વરસ્થિરમ્ ।
કૈરપીદમનુયુક્તમીરિતં નો મયાપિ સમયપ્રથાવિદા

ત્વં તુ કેવલમનન્યસંશ્રયસ્ત્યક્તસર્વકલનશ્ચ માં પ્રતિ ।
જન્મ યાવદધિકાધિકં ભજન્ પાત્રતામત ઇતોઽસિ તચ્છ્રુતૌ

પૂર્વમેવ તપસાઽસ્મિ તોષિતો દિવ્યવર્ષસુકૃતેન ભૂયસા ।
તત્ફલં હિ તવ હસ્તગં યતો દ્વારગોઽસિ સતતં રહસ્યપિ

ઈહતે ન કતરઃ પરઃ સુરસ્તત્પદં ત્વયિ હિ યત્પરં સ્થિરમ્ ।
કઃ શિવે પ્રયતતે ન વા નિજે કસ્ય ચિત્તવિધિરેતિ પૂર્ણતામ્

તત્પદસ્થિતિફલં ત્વિદં તવ પપ્રથે યદનુયોગમાચરઃ ।
કુત્રચિત્ સુસમયેઽત્ર મેઽપિ યદ્ વાચિ ઘૂર્ણિતમતેરિવાદરઃ

પ્. ૧૦૨) સત્યમેવ નિયતોઽસિ મત્પ્રિયઃ સર્વતોઽપિ પરિપૃષ્ટ એવ યત્ ।
મત્તવત્પરમરં સ્તવેશ્વરં સ્વાતિગુહ્યમપિ બાહ્યમાચરમ્

અદ્ય યાવદભવો બહિર્ભવે કેવલં રહસિ મેઽધિકારવાન્ ।
અદ્ય તુ શ્રુતમહાનુભાવવાગાન્તરેઽપિ પરમેઽસિ કોઽપ્યહો

યાત્યતીવ વિવૃતં મયા હ્યદઃ સ્તોત્રમત્ર કિમુ ન પ્રસિદ્ધતામ્ ।
તત્ર વૃત્તમપિ તે સદાહ્વયં કો ન નૌતિ સકલોપકારકમ્

નન્દિકેશ્વર તદિત્થમુદ્ગતં સ્તોત્રરાજમિમમદ્ભુતં શૃણુ ।
તં નિશમ્ય તદનુગ્રહાર્થિષુ ત્વં તથા પ્રથય મદ્ યથાધ્યગાઃ

સ્તોત્રરાડયમનુત્તરોત્તરો નામભિર્દશશતૈઃ સુકામદઃ ।
સ્માર્ય એષ પરિજપ્ય એષ વા પાઠ્ય એષ હવનીય એષ ચ

ધ્યાનપાઠજપહોમતર્પણૈઃ સોઽસ્ય સિદ્ધિનિવહો ન દૂરતઃ ।
દુર્ગયોગપદવીં પરામપિ યઃ પ્રયાતુરપિ લબ્ધિસંશયે

યત્પ્રયાતકલનઃ સ્વમીશ્વરં પ્રાકૃતોઽપ્યવમતાન્યસંકથઃ ।
મન્યતે દ્વિવિધ એષ સોઽધ્યયાદસ્ય ભોગનિવહઃ કિયાનિવ

કિન્તુ યદ્ગત ઇતો નિવર્તતે નૈવ ભૂય ઇહ વાસ્તિ યન્મયઃ ।
સાપિ મોક્ષવિવૃતિઃ સુહર્ષભૂરધ્યયાદિકવશાઽવશા ભવેત્

વિધાય શુદ્ધિં ત્રિવિધાં પ્રતિષ્ઠામપિ પ્રયુક્તોત્તમજીવઘોષઃ ।
ન્યાસૈક્યભૂષઃ સ્મૃતિમાંસ્ત્રિકાલં પઠેદિમં પ્રત્યયતઃ પ્રગે વા

એતત્સ્તોત્રં શ્રુતિમધિગતં સ્માર્યરૂપં સ્મૃતીનાં
દૃષ્ટીનાં ચ પ્રથમવિષયં જ્યોતિષાં જ્યોતિરેકમ્ ।
સાહિત્યાનાં ગતમતિરસોદ્ધારતામાદિશક્તેઃ
પૂજં પૂજં પ્રણમતિ ન કઃ સારસર્વસ્વભૂતમ્

પ્. ૧૦૩) સ્વસ્વાતન્ત્ર્યપરાનુભૂતિકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
તત્કાવ્યે શિવશક્તિપૂર્વકવિલાસાનૂદ્ધૃતે સંભૃતે
શક્ત્યઙ્કેન વિલાસનામ્નિ મહિતા ભક્તિર્ગતા પઞ્ચમી

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યશ્રીસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે
નામવિલાસે પઞ્ચમી ભક્તિઃ

ષષ્ઠી ભક્તિઃ
સ્તોત્રેશેઽસ્મિન્ મુનિરહમહન્તાપરામર્શહેતુ-
શ્છન્દોઽનુષ્ટુપ્ કથિતમકથા દેવતા સાદિશક્તિઃ ।
નાનાસિદ્ધૌ ભવતિ વિનિયોગશ્ચતુર્ધા પ્રસિદ્ધે
પુંભાવે વા સ્મૃતિજપહુતાધ્યેતૃતાતર્પણેષુ

શમ્ભુશ્ચક્રે યાનિ નામાનિ દેવદેવ્યાઃ સ્પષ્ટં પૂર્વમુદ્દેશપૂર્વમ્ ।
સાહિબ્કૌલસ્તાનિ ભક્ત્યેકવશ્યો વૃત્તૈરર્થં લક્ષયદ્ભિર્બબન્ધ

વિષ્ણુમાયાભિધે સિદ્ધસરસ્વત્યપિ વર્ણિતે ।
પર્યાયેણેહ ષષ્ઠ્યા ચ તરુણાખ્યોપપાદિતા

ક્વાપિ ક્વાપ્યન્યનામાનિ વિગ્રહાન્તરિતાનિ ચ ।
વર્ણિતાનિ ન દૂષ્યાણિ તાન્યુદ્ભાવનયા સ્વયમ્

નિરાભાસોઽપ્યાદાવહમિતિ સમાભાસ્ય વિવિધૈઃ
સ્વશઙ્કાઙ્કૈર્ભાવં સ્વમિવ મલિનૈર્યોજયતિ યઃ ।
પ્રતીપં પ્રજ્ઞાનાત્પુનરપિ તમેવાદ્ભુતમયં
સ્મરત્યેકં સદ્યઃ કિમપિ ચ ચિદાત્મૈષ જયતિ

પ્. ૧૦૫) નિશ્ચેત્યાપિ વિચેત્યભાવકલનાભાસસ્વરૂપેવ યા
યૈકાપ્યેવ મતેષુ ભૂરિષુ પરં નાનાખ્યયા શ્રૂયતે ।
યા જન્માદિવિધૌ વિભુર્વિમલભા અસ્યાત્મતન્ત્રા પરા
સૈષા કાચિદખણ્ડહર્ષવિભવા ચિત્ સ્ફૂર્જતાત્ સ્વત્વિષા

પરમતુલમનન્તં બોધયત્યાત્મભાવં
વિરચયતિ ચ સદ્યો મૃત્યુચિન્તાપહારમ્ ।
રસયતિ રસરાજં સર્વતઃ પૂર્ણપૂર્ણં
મમ મતિરથ ચૈવં શક્તિનામ્નાં વિલાસઃ

શૃઙ્ગારી સ્વમતૌ હસઞ્ જનગતિં ભક્તેષુ કારુણ્યવાન્
વીરોઽહઙ્કૃતિપાતને ભ્રમતતૌ રૌદ્રો મનઃકર્મણામ્ ।
ભીતેર્હેતુરસજ્જુગુપ્સનપરઃ સર્વૈક્યલીલાદ્ભુતઃ
સાહિબ્કૌલરસેશ્વરો વિજયતે શાન્તાત્મતાભાસ્વરઃ

અનપિહિતભાવબોધાં નાનાકામાધિકામિતાં વિબુધૈઃ ।
અભિનવરસરાજીં તાં પરાદિવિદ્યેશ્વરીં વન્દે

મહાવિદ્યા

પરા યા ચિદ્રૂપા સ્ફુરિતવિભવાન્તઃ સ્મૃતવતી
બહુ સ્યામિત્યેકા તદનુ તનુતે તત્સમમિદમ્ ।
વિચિત્રં શુદ્ધાધ્વપ્રભૃતિમતિવિશ્રામમભિદા
મહાવિદ્યાઽનાદ્યા વિશદસુખદે યચ્છતુ પદે

જગન્માતા

પ્રસૂતે હૂતેન પ્રતિનિયતરૂપેણ ચ પરા
નિરૂપ્યં ચિદ્રૂપા જગદગમયં નિષ્પરિચયમ્ ।
પ્. ૧૦૬) પ્રપઞ્ચં યા સ્વચ્છા મુહુરિહ ગૃણન્તં ઝગિતિ માં
જગન્માતા પાતાજ્જગદઘનિપાતાદ્ ભગવતી

મહાલક્ષ્મીઃ

સ ભિક્ષુત્વં દિક્ષુ શ્રયતિ નહિ યત્સંશ્રયવશાત્
પ્રશાસ્તા દૈત્યાનાં પતિરપિ ચ પત્યુર્ભવતિ યા ।
હૃદિ સ્થિત્યા નિત્યં વિરચયતુ દૌર્ગત્યમભિતો
મહાલક્ષ્મીઃ સા નો લલિતફલિતા દુર્ગતિતતેઃ

શિવપ્રિયા

યદાસક્તો નક્તન્દિનમિનપદં તત્સુવિપદં
વિદિત્વા દત્ત્વાઢ્યં સ શિવ ઇતરેભ્યઃ સ્વયમલમ્ ।
શ્મશાને નિઃશૂન્યે વસતિ ચ પરં નન્દતિ શિવ-
પ્રિયા ધ્યેયા દેયાત્ સહજનિજભક્તિશ્રિયમિયમ્

વિષ્ણુમાયા

વિનિર્માય સ્ફાયત્સહજનિજતન્ત્રત્વવિભવા-
દહો મોહં ધત્તે સ્વયમપિ યયેદં શ્રિતગતિઃ ।
સ વિષ્ણુશ્ચાપ્યાત્મા વિતતમિતમાતૃભ્રમમયા-
જ્જનં વિષ્ણોર્માયા પરમરમપાયાદવતુ સા

શુભા

શુભત્વં દુઃશોભે ભવતિ ચ ભવે મોહવિભવે
યદીયાદ્ દુર્ધ્યેયાદપિ પરકૃપાપાતસુલભાત્ ।
પ્. ૧૦૭) વિશોકાદાલોકાત્ પ્રથિતવિતતાલૌકિકધિયાં
શુભા શુભ્રં વિભ્રંશિતકલિમલં શં વિતરતાત્

શાન્તા

નિતાન્તં દુઃશાન્તો ભજતિ વિજિતશ્ચિત્તતુરગો
યદાશ્રિત્યા હિત્વા ભ્રમમિમમમીભિઃ સુકૃતિભિઃ ।
નિવૃત્તિં દુવૃત્તઃ સકલમલદાયાઃ સ્વદયયા
સ્થિતિં શાન્તા દત્તાં સતતમમિતા સાત્મનિ સમામ્

સિદ્ધા

પ્રકાશ્યૈક્યાત્ સિદ્ધિં ઘટયતિ ચિદાત્મા ઘટયિતું
ન તત્સ્વેનાસિદ્ધઃ કથમથ જડો યત્ર પરિતઃ ।
વિકલ્પૈર્યા નદ્ધા કથમપિ ન નદ્ધાપિ ભવતિ
પ્રસિદ્ધા સિદ્ધા સા નિરુપધિ સુસિદ્ધિં વિતરતાત્

સિદ્ધસરસ્વતી

ગુરોઃ શિક્ષાભિક્ષાં વદનસદનાચ્છાસ્ત્રમપિ યા
વિના શિષ્યત્વં વા સમુદયત આનન્દલહરી ।
સમિદ્ધા સિદ્ધૈઃ સા વિદિતગદિતા નિત્યમિહ ત-
ત્સરસ્વત્યમ્બા માં રસયતુ રસજ્ઞૈઃ સુરસિતા

ક્ષમા

યદાલમ્બાદ્ બાધા ભવતિ ન સદા દુર્જનભુજ-
ઙ્ગમાત્ ક્ષામા સ્પર્ધા ભવતિ ચ નિબદ્ધા મતિહતૈઃ ।
સતાં ભાતા સમ્યગ્ હૃદયદિવિ સદ્બોધવિશદા
ક્ષમા કામં સા મામવતુ પશુપર્ષત્પરિગતેઃ

પ્. ૧૦૮) કાન્તિઃ

અનઙ્ગઃ સદ્ભઙ્ગૈઃ કુસુમસમયામાત્યમબલા-
બલોઽપીપ્સુઃ પુષ્પૈઃ પ્રતિહિતમહાસ્ત્રો રતિરતઃ ।
યદાસઙ્ગાદ્ ગઙ્ગાધરમપિ પરિક્ષોભમનયત્
સ્વકાન્તિં સા કાન્તિર્વિતરતુ જગન્મોહવિષયામ્

પ્રભા

યદાલોકાત્ સ્તોકાદપિ સપદિ જન્તોઃ પદિ પદિ
પરં યસ્મિન્ કસ્મિન્નપિ ભવતિ હાહેતિ મુખગમ્ ।
યયા મુક્તં યુક્તં રચયતિ રુચિં નૈવ કિમપિ
પ્રભા સાભામાભાસયતુ કુતુકાત્ કામપિ સમામ્

જ્યોત્સ્ના

યયા ગ્લૌરપ્યાનન્દયતિ નિખિલં લોકમુદિતો
વિપત્તાપં હિત્વા શ્રયતિ ચ યતઃ શીતલસુખમ્ ।
જનઃ સા નસ્ત્રાણં પ્રતિકૃતિમતીતાકૃતિમતાં
ભવ જ્યોત્સ્ના કૃત્સ્ના તિમિરસમરે દુર્ગતિકરે

પાર્વતી

સમક્ષં દક્ષેણાનવસરમવજ્ઞાપિતતયા-
વતારં યા તારં ગિરિવરનિકાયયે કૃતવતી ।
સુસૂત્રં તદ્ગોત્રં સમનયદનન્તાં પ્રથિતતાં
કૃપાં પાર્વત્યેષા દિશતુ સુદશાવાપ્તિસફલામ્

પ્. ૧૦૯) સર્વમઙ્ગલા

વિભાનાત્ સત્પદપ્રાપ્ત્યૈ યદ્ધ્યાનાન્મઙ્ગલં પરમ્ ।
ભવેત્ સર્વત્ર સા જીયાદ્ ભવાની સર્વમઙ્ગલા

હિઙ્ગુલા

નિષણ્ણા ષણ્ણામપ્યુપરિ કટકાનામઘવતા-
મગમ્યા યા કામ્યા શુભવિભવસારૈક્યવિદુષામ્ ।
શુભાઙ્ગી નિઃસઙ્ગીકૃતનિજપદા કાપિ કિલ હિ-
ઙ્ગુલા બાલા કાલાન્તકહિતતમા મામવતુ સા

ચણ્ડિકા *

સુનાટ્યોદ્દોર્દણ્ડત્રુટિતવિયદાસંસ્ખલદુડુ-
સ્ફુરત્પુષ્પૈઃ કીર્ણેવ સુરવરપૂગૈરગસુખૈઃ ।
સુરારીણાં હત્યા સમરસમયે સા સપદિ ચ-
ણ્ડિકા ચણ્ડા વધ્યાદપદવિપદં દુર્ગદપદામ્

દાન્તા

કૃપાક્રાન્તો દાન્તો ભવતિ ભવભોગાદતિહતાત્
પરસ્યા યસ્યા દુષ્કપટઘટનીયાદ્રસરસાત્ ।
પ્. ૧૧૦) સુદુસ્ત્યાજ્યાચ્ચાપિ પ્રથયતુ પરે ધામનિ મનઃ-
સુવિશ્રાન્તિં દાન્તા કૃતકૃતકહર્ષાવૃતિહતિઃ

પદ્મા

સ્વપુણ્યાનાં પાકાત્ કમલમમલં યા કૃતવતી
યતેર્ભીતિવ્યાજાન્ન ભજતિ તદાદ્યસ્થિરતયા ।
જગત્સૂચ્યં વાચ્યં સશમસુષમં હૃત્કમલજં
પદં પદ્મા પદ્મોદ્ભવમુખનુતા સા રચયતામ્

લક્ષ્મીઃ

યદાલમ્બાત્ સંભાષણમપિ જનો દોષગુણિભિ-
ર્નરૈઃ સાકં પાકં નતનુ મનુતે સત્કૃતિતતેઃ ।
સદાહ્લાદામૃદ્ધિં રચયતુ શુચિં સા નવનવાં
પરા લક્ષ્મીર્હારાકલિતકુચભારાલસગતિઃ

હરિપ્રિયા

ક્રિયાઃ કૃત્વાપિ યૈશ્ચિત્તં જિતં નાપ્તં હિતં ચ તે ।
હરિપ્રિયાદયાપૂર્ણકટાક્ષાનીક્ષિતાઃ કિલ

ત્રિપુરા

ત્રિપુરેતિ શિવાં ધ્યાયન્ યદસ્મ્યાનન્દઘૂર્ણિતઃ ।
ત્રિપુરેશ્વરતાં જાને તન્મત્તો નાતિરિચ્યતે

નન્દિની

યદ્દયાધિગતસુન્દરેન્દિરાનન્દિતો હસતિ વા પુરન્દરમ્ ।
નૈકકષ્ટકૃતમન્દિરં દિવિ નન્દિનીતિ ગદિતૈક્યવર્ધિની

પ્. ૧૧૧) નન્દા

નાનન્દં નન્દનોદ્યાનવિહારે મનુતેઽતનુ ।
નન્દાભક્તિસુધાસિક્તચિત્તઃ કૃત્તપુનર્ભવઃ

સુનન્દા

નન્દનાદ્યાત્મભાવેન ખિન્નઃ ક્ષણવિનાશિના ।
સુનન્દેત્યભિનન્દ્ય ત્વાં ભૂતોઽસ્મિ વિગતજ્વરઃ

સુરવન્દિતા

સુરાં હૃત્વાસુરાઞ્ જિત્વા વિપઞ્ચીસ્વરનાદિની ।
સુરાન્ યા નન્દયામાસ સૈવ ત્વં સુરવન્દિતા

યજ્ઞવિદ્યા

ધ્યાયંસ્તાં યજ્ઞવિદ્યેતિ ચિદગ્નાવિન્દ્રિયાહુતીઃ ।
યજતિ પ્રાણયજ્ઞાદ્યૈઃ કોઽપિ નૈપુણ્યપુણ્યભાક્

મહામાયા

એકોઽપિ યામધિષ્ઠાય સાક્ષી ત્રૈશ્વર્યલીલયા ।
સૃષ્ટ્યાદિ રચયત્યેષા મહામાયેતિ ગીયતે

વેદમાતા

ઓંકારમાતૃકં વેદં યા નિર્વેદવતે સ્તુતા ।
પ્રાહિણોદ્ બ્રહ્મણે તુષ્ટા વેદમાતા જયત્યસૌ

સુધા

યદાસ્વાદાત્ પરબ્રહ્મબોધાસ્વાદં ચ મન્વતે ।
વિઘ્નમેવામરા ભક્ત્યા સુધા સાઽસ્વાદ્યતાં બુધાઃ

પ્. ૧૧૨) ધૃતિઃ

યમાદ્ ભ્રમાત્ ક્લમાત્ કામાન્નાપ્યુજ્ઝતિ ગુણં મતિઃ ।
કૃતિનાં સ્વં યદાશ્રિત્યા ધૃતિર્લભ્યા કથં ચલૈઃ

પ્રીતિઃ

પદ્મસૂર્યાદયો બન્ધુભાવે જાત્વપિ દુર્ઘટે ।
સંયોજિતા યયા કાપિ પ્રીતિઃ કીર્તિં પરાં ગતા

પ્રથા

મતં પ્રથિતવદ્ભિશ્ચ શક્યતે ન પૃથક્ પૃથક્ ।
યાપહ્નોતું સ્વયંભાતા પ્રથા સિદ્ધા ક્વ નૈવ સા

પ્રસિદ્ધા

પૃથક્ પૃથક્ સ્વલીલાયૈ સ્ફુરન્ત્યપિ દિગાદિષુ ।
નિજૈકવપુષૈવેહ પ્રસિદ્ધા સિદ્ધિદાસ્તુ નઃ

મૃડાની

ઉગ્રો ભીમોઽપિ યન્નામ્ના મૃડ ઇત્યાગતઃ પરામ્ ।
કીર્તિં સર્વત્ર તન્નૂનં મૃડાનીસઙ્ગગૌરવમ્

વિન્ધ્યવાસિની

ગજારૂઢા નિજાવન્ધ્યસ્વાચ્છન્દ્યાનન્દસુન્દરી ।
અબન્ધુરં સુદુર્બન્ધં છિન્ધિ ત્વં વિન્ધ્યવાસિની

સિદ્ધવિદ્યા

અન્તર્વન્નિરુપાદાનં સિદ્ધવિદ્યાપિ બાહ્યતઃ ।
વિશ્વવૈચિત્ર્યનિર્માણહેતુર્જયતિ સા પરા

પ્. ૧૧૩) મહાશક્તિઃ

નિર્ભિત્તિ નિરુપાદાનમસદ્ સદ્વત્ પ્રકાશયેત્ ।
ઇદં કથં મહાશક્તિસક્તિઃ પશુપતિર્ન ચેત્

પૃથ્વી

બીજાનામપિ યા બીજમેકં નૈકતયાન્તરે ।
સંયોજયત્યહો સેયં પૃથ્વી જગતિ ગીયસે

નારદસેવિતા

કલેરેકનિદાનં ચ સત્યવાક્ત્વપ્રથાં ગતઃ ।
બ્રહ્મપુત્રઃ સ યદ્ભક્ત્યા સા ત્વં નારદસેવિતા

પુરુહૂતપ્રિયા

પ્રસ્તોતું શક્યતે કેન પુરુહૂતપ્રિયાદયા ।
યદ્ભક્તલાલનાયાગાદપિ વિષ્ણુરુપેન્દ્રતામ્

કાન્તા

ન વિલોક્ય જનો મનોઽપરત્ર પ્રભવેન્નેતુમપિ ક્ષણં શિવાં યામ્ ।
કૃતદુષ્કૃતહાનિરસ્તુ કાન્તા કૃતિનાં શાન્તહૃદાં સદા સમન્તાત્

કામિની

અપરાત્મવિબોધકૃત્ તમોઽહો તનુતે દૃષ્ટતયૈવ યામિનીવ ।
કૃતકાલકરાલદોષશાન્તિર્મતિમદ્ભિઃ કલિતેહ કામિનીયમ્

પદ્મલોચના

કિમુ રોષવિશેષદૂષિતેયં કિમુ સૌભાગ્યમદાભિભૂષિતા વા ।
ઇતિ વીક્ષ્ય યદીક્ષણે હરાન્તર્વિચિકિત્સાવતુ પદ્મલોચના સા

પ્. ૧૧૪) પ્રહ્લાદિની

ત્યાજ્યં ચ રાજ્યં સુધિયોઽથ દેવસેવાર્હતા ચાતિહતાપિ યોગઃ ।
રોગો વિના યદ્ભજનં જનસ્ય પ્રહ્લાદિની હ્લાદયતાં હૃદેષા

મહામાતા

યદંશગુણજાનાં ચ ત્રિદેવાનાં જગત્ત્રયે ।
મહત્ત્વં પ્રથિતં માન્યા મહામાતા ન કસ્ય સા

દુર્ગા

એકાબલા બાલમરાલયાના યા દુર્ગમં સંગમમાનિનાય ।
સમં યમેનાતિગતાર્થનામા ભક્તેષુ સા મે જયદાસ્તુ દુર્ગા

દુર્ગતિનાશિની

ક્ષમાસમા વૃદ્ધિમતી ચ બુદ્ધિર્યયા પ્રસિદ્ધિં લભતે ન જાતુ ।
તાં દુર્ગતિં યા હરતિ ક્ષણેન ધ્યાતૈવ સા દુર્ગતિનાશિની ત્વમ્

જ્વાલામુખી

કિં વોર્ધ્વતઃ કિં પરિતો ન્વધસ્તાજ્જાતેતિ નિર્ણેતુમશક્યરૂપા ।
જાજ્વલ્યમાનાવિરતં દદાતુ જ્વાલામુખી મુખ્યતમાં વિભૂતિમ્

સુગોત્રા

તપ્ત્વા તપોઽનન્તસમા ન લભ્યં યત્તન્નિરાધિ સ્વપદં દદાતિ ।
જપ્તૈવ યા તપ્તસુવર્ણવર્ણા શ્રિયેઽસ્તુ સા સ્તોત્રકૃતઃ સુગોત્રા

પ્. ૧૧૫) જ્યોતિઃ

વ્યોમ્નૈવ કિં સંજ્વલિતં નુ કિં વા જ્વાલામલા પુષ્કરતાં ગતેતિ ।
પશ્યન્તિ યાં વિસ્મયિનોઽનુભૂત્યા સા સર્વતો જ્યોતિરિહાસ્તુ ભૂત્યૈ

કુમુદહાસિની

મૂર્ધ્નિં કિં સ વિધુઃ પૂર્ણ ઇતિ સંશયિતો હરઃ ।
યદ્ધાસાદ્ હસ્તમાધત્તે સા ત્વં કુમુદહાસિની

દુર્ગમા

વિના જલાદેરપિ દુર્ગમત્ર સુદુર્ગમા દુર્જનવર્યપૂગૈઃ ।
યા દુર્ભવે દુષ્કૃતજે નિરન્તે ગમાગમાર્તિં હર દુર્ગમા ત્વમ્

દુર્લભા

સર્વાપિ સર્વત્ર ગતાપિ સાર્વા વિમર્શનીયાપિ સદૈવ સર્વૈઃ ।
અપૂર્વરૂપાહતપૂર્વભાવા ચિત્રં કથં પાર્વતિ દુર્લભાસિ

વિદ્યા

દૃષ્ટ્વા વિધું વ્યાત્તમુખાશ્ચકોરા ઇવેહ સર્વે ન કથં ભવેયુઃ ।
તદ્વાક્સુધાસ્વાદનલુબ્ધચિત્તા આદ્યા પ્રસન્ના કિલ યસ્ય વિદ્યા

સ્વર્ગતિઃ

યલ્લોભસંક્ષોભિતચિત્તવૃત્તિઃ સુદુર્લભં માનવદેહમેનમ્ ।
સંખ્યે સમઙ્ગીકુરુતે વિહાતું સા સ્વર્ગતિસ્ત્વં ભવતાદ્ ગતિર્નઃ

પુરવાસિની

રક્ષાવિધાનાય પુરા પુરાણાં પ્રત્યેકમેકાપિ ભિદાં નિનાય ।
યતઃ પરાઽસાવધિદૈવતં સ્વં તતઃ પ્રસિદ્ધા પુરવાસિનીતિ

પ્. ૧૧૬) અપર્ણા

અવર્ણ્યવર્ણાત્મસમાપ્તવર્ણા સુવર્ણવર્ણા કૃતનૈકવર્ણા ।
પ્રિયાદિવર્ણા પરમાદિવર્ણા જયત્યપર્ણા કરતર્ણપર્ણા

શામ્બરી માયા

ચિત્રેન્દ્રજાલં તનુતેઽદ્વૈતે દ્વૈતં ચ તત્ર તત્ ।
યા શિવા શામ્બરી માયા સા જીયાત્ કાપિ કેવલા

મદિરા

યા ચિન્તિતૈવ તનુતે કૃતિનામમન્દ-
સ્વાનન્દસુન્દરમબન્ધનમત્ર ચિત્તમ્ ।
સાલૌકિકીહ મદિરા કથમજ્ઞલોકૈઃ
શોકાતુરૈઃ પરિનિષેવિતુમસ્તિ શક્યા

મૃદુહાસિની

માટ્ટહાસેન મેઽસ્ત્વેષ ધ્યાનાત્ સંસ્ખલિતો ભજન્ ।
ઇત્યેવ કૃપયા જાને સા દેવી મૃદુહાસિની

કુલવાગીશ્વરી

ઇતસ્તતો ભ્રમાર્તાનાં કુલવાગુદ્ધૃતા યયા ।
ભક્તાનાં નન્દનાયાશુ કુલવાગીશ્વરીતિ સા

નિત્યા

કાર્યં હિ કારણગુણાનુગુણં સમસ્તિ
સમ્યક્ પ્રસિદ્ધિરિતિ યા તદિયં ન સત્યા ।
પ્. ૧૧૭) નિત્યાપ્યનિત્યમિદમાતનુતે યદેષા
ચિત્રૈકધામમહિમા હિમભાનુધામા

નિત્યક્લિન્ના

બીજં કદાચિદપિ નીરદનીરપૂર-
ક્લિન્નં સ્ફુટત્વમુપયાતિ નિજાઙ્કુરાદ્યૈઃ ।
નિત્યં ત્વિદં કથમુપોદ્ગતમાશુ નિત્ય-
ક્લિન્ના ન ચેદ્ ભગવતી જગદેકમાતા

કૃશોદરી

સંસારસંહારકરી સદૈવ દેવી શિવા ત્વં યદિ વાઽભવિષ્યઃ ।
સમ્પૂરિતાશા કૃતિનાં તદા સ્યાઃકૃશોદરીતિ પ્રથિતા કથં નુ

કામેશ્વરી

કામેશ્વરી ચાપિ કથં ન સા ત્વં નિષ્કામમન્તઃ કુરુષે ક્ષણેન ।
ભક્તસ્ય સિક્તસ્ય પરાત્મબોધપીયૂષધારાનિકરેણ દેવિ

નીલા

સૂર્યેન્દુકોટિપ્રતિમાપિ દેવી સંસ્પર્ધયેવાકૃતકપ્રભાવા ।
સૈષૈકદા નીલગલસ્ય નીલા ભૂતાખિલાઙ્ગૈઃ કિમુ ભઙ્ગુરાઙ્ગી

ભીરુણ્ડા

ઉગ્રં દણ્ડં દૂરતો વીક્ષ્ય દૈત્યા બ્રહ્માણ્ડાન્તશ્ચાપિ ભીત્યા ન શેકુઃ ।
સ્થાતું યસ્યાઃ ક્રૂરતારોજ્જ્વલાયા ભીરુણ્ડા સા મુણ્ડહસ્તાવતાન્નઃ

વહ્નિવાસિની

પ્રત્યક્ષતો હવિર્ભોક્તું ભક્તૈઃ પ્રીત્યા હુતં સ્તુતા ।
યા વહ્નિવાસિની સા નઃ કુર્યાન્નિર્વાસનં મનઃ

પ્. ૧૧૮) લમ્બોદરી

આભાસિતં ચાપિ બહિર્યદન્તરાદર્શવન્નોજ્ઝતિ યન્નિવાસમ્ ।
લમ્બોદરીતિ પ્રથિતા તતઃ સ્તાદાલમ્બનં સંસૃતિદુર્ભૃગૌ સા

મહાકાલી

વિમુગ્ધં કામાર્તં યદમલવપુર્વીક્ષ્ય ગિરિશં
ક્ષપાં જાનન્તં તં ત્રિદશતટિની મીલિતદૃશમ્ ।
હસન્તીવોત્ફેના ભવતિ ભવદુર્ભાનજનિતં
મહાકાલી કાલ્યં હરતુ દયયા સાભિભજતામ્

વિદ્યાવિદ્યેશ્વરી

ભાતઃ કદાપિ કુત્રાપિ વિદ્યાવિદ્યે સમં ન યત્ ।
વિદ્યાવિદ્યેશ્વરી સૈકા વિધત્તે વિસ્મિતં ન કિમ્

નરેશ્વરી

નરેષુ નારીષ્વહતાં વિદિત્વા સ્વતન્ત્રતાં સર્વગતાપિ ભૂતા ।
નરેશ્વરી શર્મકરી સદા તામાવિષ્કરોત્વાત્મગતિં સમન્તાત્

સત્યા

યદધ્યાસાદસત્યોઽપિ સંસારો ભાતિ સત્યવત્ ।
સત્યેતિ તાં મુદા ધ્યાયન્ કૃતકૃત્યો ન કો ભવેત્

સર્વસૌભાગ્યવર્ધિની

યદ્ભક્ત્યાવાપ્ય સૌભાગ્યં કામઃ કામં હરત્યદઃ ।
સર્વમેકોઽપિ સા દેવી સર્વસૌભાગ્યવર્ધિની

પ્. ૧૧૯) સંકર્ષણી

કર્ષન્તીં મધુમત્તચિત્તવિહગં દુર્વૃત્તિતો દૂરતો
વર્ષન્તીં કૃતિનાં સુધાસવમયીં ધારાં પરામન્તરે ।
કો ધીમા।લ્લભતે પરત્ર પરમં હર્ષં હિ સંકર્ષિણી-
ત્યધ્યાયન્ કૃતદુષ્કૃતાહતિમમૂં દુર્મોહનિર્મૂલિનીમ્

નારસિંહી

યદ્ ભૂતં ન કદાપિ નૈવ ચ ભવેત્ કુત્રાપિ વા નાધુના
તદ્રૂપં પ્રકટીચકાર દયયા યસ્યાઃ પરસ્યા હરિઃ ।
હત્વા દૈત્યવરં સ્વભક્તમકરોત્ પૂર્ણપ્રતિજ્ઞાભરં
પ્રહ્લાદં ચ પરા જયત્યતિતરાં સા નારસિંહી શિવા

વૈષ્ણવી

વિષ્ણુતાં સ કથં ગચ્છેદ્ વામનાકૃતિશોભનઃ ।
ભવેત્ પરાપરા સૈવ યદિ તુષ્ટા ન વૈષ્ણવી

મહોદરી

દેવ્યાસેવ્યા સદા દેવૈર્યદિ સત્યં મહોદરી ।
તદા બહિઃ કિમેતન્નુ વિચિત્રં ચિત્રમાતનોત્

કાત્યાયની

ઐશ્વર્યમીશ્વરો વ્યક્તં નૈકધા પર્યણીનમત્ ।
યાં પ્રાપ્યૈવાસ્તુ સા નિત્યં નિત્યા કાત્યાયની ગતિઃ

પ્. ૧૨૦) ચમ્પા

કમ્પં લુમ્પયતાન્નિત્યં મોહોદ્રેકભવં ભવે ।
ચમ્પૂં ચ સમ્ભૃતાં ચમ્પા પ્રકટીકુરુતાં સતામ્

સર્વસમ્પત્તિકારિણી

યયાન્યાઃ સમ્પદસ્તુચ્છાસ્તામાવિષ્કુરુતે યતઃ ।
ધ્યાતૈવ સા તતો ગીતા સર્વસમ્પત્તિકારિણી

નારાયણી

સુદુર્બલો માણવકો બદર્યાશ્રમૈકવાસસ્ત્રિજગત્સુ ભક્ત્યા ।
નારાયણેતિ પ્રથિતઃ સ યસ્યા નારાયણી સા કિલ દુષ્પ્રમેયા

મહાનિદ્રા

ન યાન્ હાતું કોઽપિ પ્રભવતિ સુદુર્ભાવવિષમા
વિકલ્પાસ્તે નૂનં પ્રશમમુપયાન્તિ ક્ષણમપિ ।
યદાશ્રિત્યા નિત્યા કૃતકૃતકહર્ષાવગણના
મહાનિદ્રા વિદ્રાવયતુ વિપદં દુર્ગમપદામ્

યોગનિદ્રા

યયાપિ સુપ્તઃ પ્રતિપક્ષભાવપ્રહારમૂર્ચ્છાં વિજહાતિ સદ્યઃ ।
વૈશદ્યમાત્મીયમવાપ્ય હૃદ્યાં સિદ્ધિં સ્વયોગે કુરુ યોગનિદ્રા

પ્રભાવતી

યદગ્રતો જ્યોતિરિનાદિ નૈતત્ પ્રયોગમાયાતિ યયોડુયૂથમ્ ।
દિનેઽપિ યદ્ધીનમિદં ન કિંચિદ્ પ્રભાવતી સા દદતાં નિજાભામ્

પ્. ૧૨૧) પ્રજ્ઞાપારમિતા

યા સ્વાભાસવિલાસતો વિદધતી શૈલોપમં ચેન્દ્રિયં
જ્ઞાતું કર્તુમપિ ક્ષમં હરિહરબ્રહ્માદયોઽપીશ્વરાઃ ।
સર્વજ્ઞા અપિ યદ્દયાવિરહિતા યાન્તિ ક્ષણાન્મૂકતાં
પ્રજ્ઞાપારમિતામિતાસ્તુ નિતરાં પ્રજ્ઞાપ્રસિદ્ધ્યૈ સતામ્

પ્રજ્ઞા

ઔદાર્યશૌર્યપ્રથિતાન્ સુરૂપાન્ ભૂપાંશ્ચ દીવ્યત્યનિવાર્યચર્યઃ ।
સ પુણ્યભાક્ કન્દુકવદ્યદન્તઃ પ્રજ્ઞા સ્થિતિં સન્દધતી સતીયમ્

તારા

કૃત્વાપિ સંજાગરણં નિશાસુ
યસ્યા નિરાધારતયા સ્થિતાશ્ચ ।
નામ્નૈવ સામ્યં કથમપ્યવાપુ-
સ્તારા મમારાદભિયેઽસ્તુ તારા

મધુમતી

કિં વોર્ધ્વતઃ કિં પરિતો ન્વધસ્તાત્
સ્રવત્યદઃ સોમમિયં વતેતિ ।
ન શક્યતે વીરવરૈર્વિવેક્તું
યા રક્ષતાન્માં મધુમત્યપાયાત્

મધુઃ

યદ્ભક્તવાણી મધુમાધુરીણાં જૈત્રી મનોદુર્મષકં શ્રુતૈવ ।
અનન્યચેષ્ટં કુરુતેઽપિ દુઃખબધ્યં બુધૈઃ સા મધુરત્ર જીયાત્

પ્. ૧૨૨) ક્ષીરાર્ણવસુધાહારા

જરામરણસંહારાસુરદુર્મોહકારણમ્ ।
ક્ષીરાર્ણવસુધાહારા વિષ્ણુરૂપાસ્તુ મેઽરણમ્

કાલિકા

બ્રહ્માદ્યા અપિ પઞ્ચ મુણ્ડવિષયા દ્રષ્ટું ન શક્તા ઇવા-
ધસ્તાદેવ વહન્તિ યદ્વહમહાકાલાઢ્યસિંહાસનમ્ ।
યદ્ભક્તોઽપિ વિહાય કાર્ષ્ણ્યમખિલં યાદાત્મ્યમેત્યદ્ભુતં
ધ્યાનાદેવ દદાતુ સાઽપરિમિતં નિત્યં બલં કાલિકા

સિંહવાહિની

અવલોક્યૈવ વૃષં શ્રિતં પતિં સ્વં
ચપલં ભ્રંશનભીતિદં કદાચિત્ ।
કરુણાક્રાન્તમના અનામરૂપા
કિમુ ભૂતા પથિ સિંહવાહિની ત્વમ્

ઓંકારા

યન્માત્રાભ્યો જ્ઞાનકર્મૈકહેતુર્દુષ્પારાર્થા સા ચતુર્વેદ્યુદેતિ ।
યાન્તર્નિત્યં દન્ધ્વનીતીહ કાચિદોઙ્કારેયં યોગિસામ્રાજ્યદાસ્તુ

વસુધાકારા

મૂલાધારેઽસ્તિ વસુધાકારા યા પરદેવતા ।
સેવે તાં દેવદેવેશીં સ્વતન્ત્રાં મન્ત્રમાતરમ્

પ્. ૧૨૩) ચેતના

યદાવરણશક્તિતો વિવિધવાદબદ્ધાદરાઃ
સદાપિ ચ યદાત્મકા ન વિદુરાત્મતન્ત્ર્યં બુધાઃ ।
તથાપિ ન કથંચનાપિ પિહિતાસ્તિ યા તૈઃ સદા
સ્વધામપરિચેતના હરતુ ચેતના સા ભિદામ્

કોપનાકૃતિઃ

સ્વભક્તોદ્વેજકાન્ દુષ્ટાનેવ જાને પ્રતિ સ્વયમ્ ।
સદા સૌમ્યસ્વભાવાપિ જાતા સા કોપનાકૃતિઃ

અર્ધબિન્દુધરા

યદંશજાતમપ્યેતન્મહત્ત્વખ્યાતમસ્ત્યહો ।
અર્ધબિન્દુધરા સેયં મીયતે કેન ધીમતા

ધારા

નિરાધારાખિલાધારો ધારા શક્તિર્ભવત્વસૌ ।
અપારાવારસંસારસારોદ્ધારણકારણમ્

શ્રીકૃષ્ણાત્મપરાનુભૂતિવિભવઃ શ્રીકૃષ્ણકૌલઃ સુતં
સાહિબ્કૌલમસૂત યં ચ જનની બુદ્ધિઃ પ્રબુદ્ધિઃ સતી ।
તત્કાવ્યે કુલદેવતાહ્વયગતેઃ શ્રીશારિકાયાઃ સ્તવં
મન્ત્રોદ્ધારકમાનતે સ્વસહજં ભક્તી રસાઙ્કાગમત્

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે નામવિલાસે
ષષ્ઠી ભક્તિઃ

સપ્તમી ભક્તિઃ
વિશ્વમાતા

અનન્યબીજનિક્ષેપાપેક્ષં નિર્માતિ યા જગત્ ।
વિશ્વમાતા સ્વયં ભાતા સતાં ચેતસિ ભાસતામ્

કલાવતી

કલયન્તી કલયા સ્વયા ત્રિદેવીં
ત્રિજગત્ તત્કલયાપિ સત્રિભાવમ્ ।
સકલાસ્તત્ર કલાશ્ચ દેશકાલા-
કલિતા કાલગતિઃ કલાવતી નઃ

પદ્માવતી

પદ્મેશપદ્મોદ્ભવપદ્મબન્ધુમુખાશ્ચ પત્પદ્મરજોઽપિ યસ્યાઃ ।
ચિન્વન્ત આપ્તા ન ગતાશ્ચ પારં પદ્માવતી સા મમ પદ્મગા સ્તાત્

સુવસ્ત્રા

દિગ્વસ્ત્રપીતવસ્ત્રાદ્યૈરર્ચિતામુત્ર ચાત્ર ચ ।
અમત્રા સા સુવસ્ત્રા મે દેહવસ્ત્રાત્મતાં હર

પ્. ૧૨૫) પ્રબુદ્ધા

યા બોધિતા સદ્ગુરુશાસનેન પ્રકાશયત્યાત્મગતિં ક્ષણેન ।
જડાજડેષ્વસ્તવિશિષ્ટભાવા સા વાઞ્છિતં નો દદતાં પ્રબુદ્ધા

સરસ્વતી

ઉત્સ્વિન્નાદૌ નિરુપમકલા બીજબિન્દુત્વમાપ્તા
રેખાશ્લેષં સપદિ દધતી વર્ણભાવાનુવર્ણ્યા ।
યેદંભાવં શ્રયતિ નયતિ સ્વં વપુર્વિસ્તરં સા
ત્રેધાઽસ્વાદ્યા વિતરતુ રસં સ્વં સરસ્વત્યશેષમ્

કુણ્ડાસના

જિતત્રિધામા કૃતતન્નિવેશા યચ્છોભતે દર્શનલોભહેતુઃ ।
સર્વત્ર સર્વં પરિકાશયન્તી કુણ્ડાસનેતિ પ્રથિતા તદેષા

જગદ્ધાત્રી

આવિર્ભૂય યતો યસ્યાં તિષ્ઠન્તિ ક્ષણભઙ્ગુરાઃ ।
અપિ ભાવાશ્ચિરસ્યેવ જગદ્ધાત્રી શ્રિયેઽસ્તુ સા

બુદ્ધમાતા

નિષ્ક્લેશપાશઃ શમિતાખિલાશો યદાશ્રિતો બુદ્ધમના અનાર્યૈઃ ।
અનાશ્રિતાં સ્વાત્મગતિં સમેતિ સા બુદ્ધમાતા હૃદિ ભાસતાં નઃ

જિનેશ્વરી

ઇનાસનં સંગણયંસ્તૃણોપમમારાધયન્ યાં વિધૃતાજિનો જિનઃ ।
સાર્વજ્ઞ્યમાપદ્ વિપદન્તકારણં જિનેશ્વરી સા વૃજિનં વ્યપોહતામ્

પ્. ૧૨૬) જિનમાતા

લીલા કિં વર્ણ્યતે તસ્યા જિનમાતાપિ યાહરત્ ।
જિનસ્ય જનનોદ્ભૂતાં ભીતિં નીતિવિચક્ષણા

જિનેન્દ્રા

શાન્તચિત્તા દયાવિત્તા કાષાયામ્બરધારિણી ।
જિનેન્દ્રાસ્તુ શ્રિયે નિત્યં નિર્વૈરા સ્વૈરચારિણી

શારદા

યદાપ્તસિદ્ધિઃ સુજનો જિતાધિઃ
ખ્યાતાદિવિદ્યો વિજહાત્યુપાધિમ્ ।
દેહાદિભાવાધિગતં દદાતુ
સા શારદા પાદતલે નિવાસમ્

હંસવાહના

અધિગત્ય દયામજો યદીયાં શિશુહંસાભિચરોઽપિ ચાગ્રગામી ।
ગજરાજચરાદિદેવતાનાં ભવતીયં પથિ હંસવાહનાવ્યાત્

રાજ્યલક્ષ્મીઃ

ન યૈર્લોભઃ કદાચિચ્ચ ધ્યાતસ્તે વીક્ષ્ય યામપિ ।
લુભ્યન્તિ વિવશાઃ સાસ્તુ રાજ્યલક્ષ્મીઃ સુરાજ્યદા

વષટ્કારા

ધ્યાત્વા યાં વિધિના હુત્વા વહ્નિં સિદ્ધિમનુત્તમામ્ ।
પ્રાપ્નુવન્તિ સદાધારો વષટ્કારા મમાસ્તુ સા

પ્. ૧૨૭) સુધાકારા

યદશ્વમેધયજ્ઞાદ્યૈર્દુષ્કરૈઃ પ્રાપ્તિસંશયે ।
અમરત્વં ક્ષણાત્તત્ સ્યાત્ સુધાકારાનુચિન્તનાત્

સુધાત્મિકા

મોહપ્રહારિકા પૂર્ણસ્વાત્મભાવનકારિકા ।
સુધાત્મિકા જયત્યેષા વિશ્વતો વિશ્વધારિકા

રાજનીતિઃ

એકસ્ય સર્વતઃ સત્તા કથં સ્યાન્મર્ત્યદેહિનઃ ।
તદા યદા ન તુષ્ટા ત્વં રાજનીતિર્ભવેઃ શિવે

ત્રયી

કાર્યેઽકાર્યેઽપિ પટુઘટનાં સ સ્વયમ્ભૂશ્ચ યસ્યા
અર્થજ્ઞાનાત્ સમધિગતવાન્ સચ્છ્રુતાયા મતાયાઃ ।
યત્સજ્જ્ઞપ્ત્યા વિષમવિષયાશીવિષક્ષ્વેડમૂર્ચ્છા-
નાશોઽપિ સ્યાદ્ધરતુ દુરિતં વાક્ત્રયીશી ત્રયીયમ્

વાર્તા

યત્પ્રસત્ત્યા શ્રુતં વસ્તુ દૃષ્ટવદ્ ભાતિ યાતિ ચ ।
યૈકસ્થાપિ સુદૂરત્વં વાર્તા સાર્તિં હરત્વિયમ્

દણ્ડનીતિઃ

અખણ્ડજ્ઞષણ્ડાજ્ઞતાં ખણ્ડયન્તી
પતિં તદ્ગતિં સર્વતો મણ્ડયન્તી ।
પ્. ૧૨૮) તદાજ્ઞાકરં દણ્ડદં ભણ્ડયન્તી
શિવા દણ્ડનીતિર્ભયં દણ્ડયન્તી

ક્રિયાવતી

જીવત્વમાસાદ્ય શિવોઽપિ પુણ્યા-
પુણ્યાધિકારી ભવતિ ક્ષણેન ।
યદાશ્રયાત્ સાભયદાનદક્ષા
ક્રિયાવતી નઃ પ્રિયમાતનોતુ

સદ્ભૂતિઃ

ઉપાદાનં વિના ચિત્રં સ્વાનન્દવિભવં ભવમ્ ।
ભાવયન્તી સ્વભાવાર્થકરી સદ્ભૂતિરસ્તુ વઃ

તારિણી

ગુપ્તજ્ઞાનમણિં વિમોહમકરં રાગોરગૈર્દુસ્તરં
તૃષ્ણાપેયચલજ્જલં પરિવલદ્દુર્લોભકૂર્માકુલમ્ ।
સંસારાબ્ધિમિમં તરેત્ સુવિષમં સાહાયયહીનઃ કથં
દીનસ્તદ્યદિ ન ત્વમાત્મકૃપયા સંતારિણી તારિણી

શ્રદ્ધા

અદ્ધા યદધ્યાસવિનાકૃતસ્ય બદ્ધાપિ ચ સ્વાત્મભુવા ન વાણી ।
તદ્ધામ સંબોધયિતું સમર્થા શ્રદ્ધા સદા સા મમદા મમાસ્તુ

પ્. ૧૨૯) સદ્ગતિઃ

અસત્યસંસારગતાશ્ચ નૈવાસતીં મતિં જાતુ સમાશ્રયન્તે ।
સન્તો ભજન્તો ભવતીં સતીં યત્ સંકીર્ત્યસે સદ્ગતિરિત્યતસ્ત્વમ્

સત્પરાયણા

ઇતરામરસેવકાઃ પતન્તે સુયતા અપ્યવશાસ્ત્વદીયભક્તાઃ ।
નતુ જાતુ સદાત્વદાત્મકા યત્ પરિગીતા હ્યસિ સત્પરાયણાતઃ

સિન્ધુઃ

ધર્માબ્ધીન્દુઃ કર્મસીમાદિબિન્દુ-
ર્બ્રાહ્મસ્યાબ્ધે રાજ્યસન્ધુક્ષહેતુઃ ।
હેલાલોકાત્ ક્ષારનીરાદિબન્ધુઃ
સિન્ધુઃ કન્દુર્દુષ્કૃતૈધસ્સુ ભૂયાત્

મન્દાકિની

ગચ્છન્તી મદમત્તચિત્તવિહગં પઙ્ગું વિધત્તે ક્ષણાદ્
રિઙ્ખન્તી પુનરત્ર રિઙ્ખણમુખં હન્ત્યુદ્ભવં લોલતામ્ ।
કલ્લોલામલદોલિની ચ સકલાં દૃષ્ટા સતી યા ક્રમાત્
સા વૃન્દારકવન્દિતા હરતુ નો મન્દાકિની મન્દતામ્

ગઙ્ગા

યાનઙ્ગારિશિરોવતંસકલિકા ધ્યાતૈવ કામપ્રદા
યા વૃદ્ધાત્મજહસ્તગા પરિહરત્યાચામિતા વૃદ્ધતામ્ ।
પ્. ૧૩૦) યા કૃષ્ણાઙ્ઘ્રિતલસ્થિતાપિ સુમતેઃ કાર્ષ્ણ્યાપહા વીક્ષિતા
સા ગઙ્ગાપિ કરોતિ ચિત્રમમલં સર્વોપરિસ્થં જનમ્

યમુના

યમનિયમભૃતો યતોઽપિ ભીતા
યમભયમાશુ તદેવ યદ્વિલોકાત્ ।
યમભયવિશદં સ્વયં ભવત્યા-
મયદમની યમુના યમત્વદાસ્તુ

સરસ્વતી

વનસ્યાવનદા દાનાદજ્ઞાનવનપાવકઃ ।
નીરભૂરપિ સા ભોગરસદાસ્તુ સરસ્વતી

ગોદાવરી

ગોદાતા યત્તટે સદ્યો ગોપ્રતિગ્રહવાન્ ભવેત્ ।
ગોદાવરી જડત્વં નો બોધગોભિર્વ્યપોહતામ્

વિપાશા

પાશભૃદ્વિષયો યાપિ ભવપાશવિનાશકૃત્ ।
યતસ્તતસ્તતોદૌઘા વિપાશેતિ પ્રકીર્તિતા

કાવેરી

વીરા યત્તીરયાતાસ્તરલતરતરઙ્ગાલિવારિપ્રવાહાદ્
બિન્દૂન્ નૈવાવહન્તં સતતવહમુપાઘ્રાય માયાપ્રવાહમ્ ।
પ્. ૧૩૧) છાયારૂપં વહન્તિ પ્રતતગતિગતં જાતુચિત્ પાતુ માતા (સાતઃ)
કાવેરી નિમ્નયાના ક્ષણહતિવિભવાન્નિમ્નહર્ષોપયાનાત્

શતદ્રુકા

એકદ્રવપ્રથાં યાતિ યદાલોકાત્ ક્ષણં મનઃ ।
શતસદ્ભિઃ કથં ગીતા સા દેવીહ શતદ્રુકા

સરયૂઃ

હરત્વયોધ્યાલોકાનાં ચિત્રસદ્ગતિસાક્ષિણી ।
સરયૂર્માનસોદ્ભૂતા માનસોદ્ભૂતવિક્રિયામ્

ચન્દ્રભાગા

અહો યદભ્યાશગતા નગત્વં
ખગાઃ ખગત્વં ચ નગા લભન્તે ।
રસાનુરાગા વત ચન્દ્રભાગા
યુષ્માન્ મહાભાગતયા યુનક્તુ

કૌશિકી

યદમલજલભોગાદ્યોગિસામ્રાજ્યમાપ્ત્વા
કુશિકકુલદિનેશો બ્રહ્મમુખ્યામરેશાન્ ।
અકૃત નવભવત્વારમ્ભણાદ્ વ્યગ્રચિત્તાન્
વિતરતુ વરકોશં કૌશિકી સુપ્રકાશા

ગણ્ડકી

વિષ્ણોરેકૈકાવતારોદરા યદ્દેવક્યાદ્યા વર્ણનં જાત્વનન્તમ્ ।
સંપ્રાપ્તાસ્તન્નૈકવિષ્ણૂદરા સા નિત્યં વર્ણ્યા ગણ્ડકી સ્યાત્ કથં નુ

પ્. ૧૩૨) શુચિઃ

શુચિરેવ ભવાભાવભાવાહારાપિ સર્વદા ।
રુચિરાઽસુચિરાદસ્તુ શુચિઃ સ્વાકારણાર્થકૃત્

નર્મદા

સોમોદ્ભવા સોમજિદમ્બુપૂરા
સોમેશકામ્યા સમસૌમ્યયાના ।
સદાભિતો નો દ્રઢ્યત્વનન્તા
સા નર્મદા નર્મસુ દક્ષિણત્વમ્

કર્મનાશા

યત્પ્રાપ્તયે તે મુનયોઽપ્યનન્તં
તેપુસ્તપસ્તન્નચિરાદ્ યદીયાત્ ।
સંદર્શનાત્ કર્મકૃતોઽપિ વા સ્યાન્-
નૈષ્કર્મ્યમેષા કિલ કર્મનાશા

ચર્મણ્વતી

વર્મભૂતાસ્તિ યા શર્મશસ્ત્રઘાતે સતાં મતા ।
ચર્મણ્વતી સદા ભૂયાચ્ચર્મદૃષ્ટિહરા તવ

દેવિકા

અકાલમરણચ્છેદકારણં શરણં ભવ ।
બ્રહ્માદિકાધિકા દેવી દેવિકા દેવવિશ્રુતા

પ્. ૧૩૩) વેત્રવતી

નૃપ એકઃ કથં સર્વાધૃષ્યઃ સ્યાદ્ દ્વારગા ન ચેત્ ।
ત્રિવેત્રધારિભિર્ગીતા ભવેદ્ વેત્રવતી શિવા

વિતસ્તા

કશ્મીરભૂમૌલિરમર્ત્યતાતકીર્તિસ્થલી ઘર્મસુતપ્તજીવાન્ ।
સંજીવયન્ત્યદ્ભુતજીવનસ્ય ધ્યાનાદપીયં સુખદા વિતસ્તા

વરદા

સદ્ભક્તવરદાભક્તવરદા વરદાદ્ભુતા ।
વરદેતિ કથં ગીતા વરધીભિર્વરેશ્વરી

નરવાહના

નરાન્ વહતિ યા માતા નરૈર્યા વોહ્યતે હૃદા ।
નરવાહનસંશ્લાઘ્યા શ્રિયેઽસ્તુ નરવાહના

સતી

અસત્યદેહાવતરં ગતાપિ ન સત્સ્વરૂપં વિજહાતિ જાતુ ।
યા વઃ સતી સા શતશો દદાતુ સતીં મતિં કેવલનિર્ણયસ્થામ્

પતિવ્રતા

પતિવ્રતા ત્વં વદ નિર્ણયોઽસ્તિ વક્તું ન મે સર્વમયીશ્વરેશિ ।
પતિર્વ્રતં તેઽસ્તિ કિમુ ત્વમેવ પત્યુર્વ્રતં સક્તહૃદઃ સદેતિ

પ્. ૧૩૪) સાધ્વી

અસાધૂનપિ સાધુત્વં ઘાતેનાસાધુકર્મણા ।
પ્રાપયન્ત્યસુરાનેષા કાચિત્ સાધ્વી મતાદ્ભુતા

સુચક્ષુઃ

સદા સુચક્ષુરિત્યસ્યા દેવ્યાઃ સ્યામગ્રગો યતઃ ।
ચક્ષુરાપ્ત્વા પરં સર્વે તેન સચ્ચક્ષુષઃ કૃતાઃ

કુણ્ડવાસિની

યાગ્નીન્દુસૂર્યકુણ્ડેષુ વસન્ત્યપિ સતાં હૃદિ ।
સોષ્મત્વશાન્તિં કુરુતે કાચિત્ સા કુણ્ડવાસિની

એકચક્ષુઃ

ઈશ્વરત્વં ગતાસ્તેઽપિ સહસ્રાષ્ટત્રિચક્ષુષઃ ।
યત્કૃપાયાઃ સૈકચક્ષુરૈક્યચક્ષુર્દદાતુ વઃ

સહસ્રાક્ષી

સહસ્રાક્ષતયા જિષ્ણુર્યદા લજ્જામવાપ્તવાન્ ।
તદા સાપિ સહસ્રાક્ષી ભૂતા કિં ભક્તવત્સલા

સુશ્રોણિઃ

શ્રોણીં યદીયામવલોક્ય રમ્ભા સ્વમાર્દવાહંકૃતિજં વિહાય ।
ઊષ્માણમાપ્તા હિમતાં તદાદિ સુશ્રોણિરેષા હર યોનિવાસમ્

ભગમાલિની

ઐશ્વર્યધર્મયશસાં કમલાલયા યા
વૈરાગ્યમોક્ષવિભવસ્ય ચ યા વિધાત્રી ।
પ્. ૧૩૫) ભક્તસ્ય તદ્વિનિમયસ્ય ચ દુષ્ટબુદ્ધેઃ
સા દુર્ભગત્વહતિકૃદ્ ભગમાલિની નઃ

સેના

સેના યેનારાધિતાઙ્ગૈશ્ચતુર્ભિસ્તસ્યેશસ્ય દ્વારિ તિષ્ઠન્તિ સર્વે ।
સિદ્ધેરીશા ભારતીશા મતેશા જ્ઞાનીશા વા માનવેશા ધનીશાઃ

શ્રેણિઃ

શ્રેણિઃ સન્નિહિતા દેવિ યત્ર યત્ર યદા યદા ।
તદા તદા સ સર્વોઽપિ સર્ગઃ સર્ગત્વભાગ્ ભવેત્

પતાકા

વાહિની ચતુરઙ્ગૈશ્ચ બહુરઙ્ગમયી ભવેત્ ।
યદગ્રયાનતો દેવી પતાકેયં શ્રિયેઽસ્તુ વઃ

સુવ્યૂહા

સર્વાન્યઙ્ગાનિ હીનત્વં પ્રાપ્નુયુઃ શત્રુસંનિધૌ ।
વાહિનીનાં યદા તુષ્ટા સુવ્યૂહા સ્યા ન યુક્તિતઃ

યુદ્ધકાંક્ષિણી

દુર્લભં માનવં દેહં ક્ષણકીર્તીપ્સયા કથમ્ ।
ત્યજેયુસ્ત્વં ન ચેન્મૂર્ચ્છાકર્ત્રી સ્યા યુદ્ધકાંક્ષિણી

પતાકિની

પતત્પતઙ્ગસ્ય ગતિં દ્યુતિં ચ
રુણદ્ધિ યા ધ્વસ્તભયા પતન્તી ।
સ્થિતા નગાનાં મહતાં પિધત્તે
સ્થિતિં હિતાયાસ્તુ પતાકિની સા

પ્. ૧૩૬) દયારમ્ભા

હરોઽપિ ભવભાવૈકપ્રથાં યાતો યદાશ્રયાત્ ।
સત્યં સૈવ દયારમ્ભા સમ્ભાવિતજગતત્ત્રયી

વિપઞ્ચીપઞ્ચમપ્રિયા

શ્રુતોદઞ્ચિતમૂર્ધાનસ્તિર્યઞ્ચોઽપિ ચ વઞ્ચિતાઃ ।
કથં સ્યુઃ સ્યાન્ન ચેદ્દેવી વિપઞ્ચીપઞ્ચમપ્રિયા

પરાપરકલાકાન્તા

ન પરાપરતૈકાન્તં કર્તું શક્યાશ્ચ યત્કલાઃ ।
પરાપરકલાકાન્તા સા મમાસ્ત્વગ્રતઃ સદા

ત્રિશક્તિઃ

ન મુક્તિભાજોઽપિ ન ભક્તિભાજો
ન ભુક્તિભાજોઽપિ વિરોચમાનાઃ ।
ભવન્તિ સંરક્તધિયોઽપિ તદ્વદ્
યેષુ ત્રિશક્તિઃ કિલ સુપ્રસન્ના

મોક્ષદાયિની

સકલં હિ ભવન્મયં ભવત્યા
નહિ બન્ધોઽસ્તિ કદાપિ તત્ સ કો વા ।
ઇતરોઽસ્તિ વિશેષભાગ્ ન જાને
વત યસ્યેશ્વરિ ! મોક્ષદાયિની ત્વમ્

પ્. ૧૩૭) ઐન્દ્રી

જલપ્રદાનેન સુપોષયન્તી પરં જનં ભક્તજનં તુ ચિત્રમ્ ।
જલત્વદૂરીકરણેન ભૂયાદૈન્દ્રી ગજેન્દ્રોપરિગા શ્રિયે નઃ

માહેશ્વરી

ઉન્મત્તચેષ્ટઃ શવભૂસ્થિતો યદ્ દિગમ્બરઃ પ્રેતપિશાચમિત્રઃ ।
તથાપિ શૂલી પરમેશ્વરસ્તન્માહેશ્વરીસેવનજઃ પ્રસાદઃ

બ્રાહ્મી

બ્રહ્મરન્ધ્રગતા ભક્તબ્રહ્મજ્ઞાનોપદેશિની ।
બ્રાહ્મી ભૂયાત્ સદા દેવી બ્રહ્મસૃષ્ટ્યેકસાક્ષિણી

કૌમારી

કુમારયન્તી સંસારં કૌમારાદિદશાક્રમૈઃ ।
કુમારહારિણી ભૂયાત્ કૌમારી મારભીતિહૃત્

કુલવાસિની

સુકુલાકુલતાભિમાનહીનઃ
કુલમાર્ગાભિરતો યદીયભક્તઃ ।
કુલવિત્ કુલજાં સમેતિ સિદ્ધિં
શિવદા સ્તાત્ કુલવાસિની સદા નઃ

ઇચ્છા

સ્રષ્ટા સૃજેત્ કિં નુ કથં સ વિષ્ણૂ
રક્ષેન્મહેશોઽપિ હરેન્ન ચેત્ ત્વમ્ ।
પ્. ૧૩૮) ઉન્મેષતદ્વ્યત્યયરૂપકર્ત્રી
ભવેઃ શિવે સર્વકલેશ્વરીચ્છા

ભગવતી

સ્વયમાશામ્બરોઽન્યસ્મૈ કિં દદ્યાત્ સ કપાલભૃત્ ।
ભિક્ષુનાથો ન ચેદ્દેવી ભવેદ્ ભગવતી ગૃહે

શક્તિઃ

સૂક્ષ્મોઽવ્યક્તઃ કેવલો નિર્ગુણોઽપિ
નિઃસમ્ભારશ્ચિત્રસર્ગં વિધત્તે ।
શમ્ભુર્હર્ષાઘૂર્ણિતો યત્પ્રસત્ત્યા
શક્તિઃ સક્તિં સંસૃતૌ સંહરસ્વ

કામધેનુઃ

ત્વં કામધેનુઃ પ્રથિતા નિકામં
કામં દદાસીતિ ચ સુપ્રસિદ્ધિઃ ।
સાર્થા તદા સ્યાદ્ યદિ મે સ્વમેવ
દદ્યા યતઃ સર્વસુકામસિદ્ધિઃ

કૃપાવતી

મારણેનાસુરાણાં યા સુરાણાં તારણેન ચ ।
કૃપાં વિધત્તે સા કાપિ કીર્તિતૈષા કૃપાવતી

પ્. ૧૩૯) વજ્રાયુધા

યસ્યાઃ પ્રીતિવશાદસ્થિ દધીચેઃ સર્વસારતામ્ ।
અગચ્છત્ પ્રથિતામસ્તુ સેયં વજ્રાયુધા શ્રિયે

વજ્રહસ્તા

ભક્તાનાં કુસુમં વજ્રં વજ્રં કુસુમમદ્ભુતમ્ ।
અભક્તાનાં પરં યસ્યા વજ્રહસ્તા જયત્યસૌ

ચણ્ડી

ગત્યાલસા ઘૂર્ણિતનેત્રપદ્મા
વાણ્યા સ્વભક્તોષ્મહરાપિ સૌમ્યા ।
જાને દુરજ્ઞાનવિનાશનેન
ચણ્ડીતિ ગીતા સુભગા ભવાની

ચણ્ડપરાક્રમા

દણ્ડાદણ્ડિહતાખિલાભ્રનિપતત્તારાનુકીર્ણા પુરા
સંખ્યે દૈત્યવરૈ રરાજ કુસુમાકીર્ણેવ સીમન્તિની ।
યા દૃષ્ટ્વા સ્વયમેવ યાં પરિગતા મોહં પુનસ્તે કૃત-
સ્વાર્થા ચણ્ડપરાક્રમા જયતિ સા યત્નં વિના દેવતા

ગૌરી

નીરાજિતપદદ્વન્દ્વા ગૌરીશેન્દ્રાદિમૌલિભિઃ ।
ભૂયાદ્ ગૌરી ગુરુત્વાપ્ત્યૈ સ્વતઃ પ્રથિતગૌરવા

પ્. ૧૪૦) સુવર્ણવર્ણા

સુવર્ણતાં યાતમદઃ સુવર્ણં જગત્યતો યત્પરિલબ્ધવર્ણૈઃ ।
અવર્ણ્યવર્ણાપિ સુવર્ણવર્ણેત્યાહ્વાનગીતા કૃતરૂપવર્ણમ્

સ્થિતિસંહારકારિણી

એકદા સ્થિતિકર્તૈકઃ સંહરેતાપરોઽન્યદા ।
યુગપત્ તુ સ્વતન્ત્રેયં સ્થિતિસંહારકારિણી

એકા

મિથોઽતિરક્તૌ યદિ કૌચનૈક્યં
ગતાવિવ સ્તો ન હિ તૌ ચ વર્ણ્યૌ ।
ઇયં તુ સર્વત્ર સદૈવ ચૈકા
સ્વયં કથં સ્યાત્ પરિવર્ણનીયા

અનેકા

સૃજેદ્ વિધાતા કિમિદં ચ કિં સ્યાદ્
વેદા વદેયુશ્ચ કિમત્ર ચિત્રમ્ ।
ન ચેત્ સ્વતન્ત્રા વિમલા ચિદેકા-
નેકા ભવેત્ કાપિ વિલાસભૂમિઃ

મહેજ્યા

ભાવયોગતપઃકર્મજ્ઞાનેજ્યાનાં મહેશ્વરી ।
પ્રસૂતિવસુધા દેવી મહેજ્યેયં દહત્વઘમ્

પ્. ૧૪૧) શતબાહુઃ

રક્ષાયૈ સર્વભક્તાનાં શતબાહુર્મહેશ્વરી ।
નૈકબાહુર્નૈકબાહુર્વ્યક્તાવ્યક્તા જયત્યસૌ

મહાભુજા

ચર્માવર્તમસૃગ્જલં પરિવલદ્બાણાદિમત્સ્યાકુલં
દન્ત્યશ્વાદિવિચિત્રસત્ત્વમભિતો વસ્ત્રોરગેન્દ્રૈર્વૃતમ્ ।
સેનાબ્ધિં યદરં તતાર સ મહાબાહુઃ કુરૂણાં નર-
સ્તત્ સત્યેન મહાભુજાભજનજઃ સમ્યક્ પ્રસાદોદયઃ

ભુજઙ્ગભૂષણા

કટૌ કણ્ઠે શિરસ્યેષા હર ભૌજઙ્ગમં ભયમ્ ।
ભુજઙ્ગભૂષણા શમ્ભુભુજઙ્ગમવિભૂષણમ્

ભૂષા

યા કામિનીનાં કમલાનનાનામઙ્ગેષ્વભઙ્ગં વિદધાતિ કઞ્ચિત્ ।
કામ્યં નિકામં પરભાગમેષા ભૂષા દૃશા પોષણકૃત્સદા સ્તાત્

ષટ્ચક્રક્રમવાસિની

યા વિઘ્નેશજનેશકેશવહરાત્માધ્યાત્મસદ્દેશિકૈઃ
સ્વસ્વે ધામનિ કામનીયવિભવા સંસેવ્યતે સ્તૂયતે ।
એકા સર્વગતા ગતાગતકથાહીનાત્મલીના પરા
ષટ્ચક્રક્રમવાસિની નિવસતાન્મન્માનસે સ્વત્વિષા

પ્. ૧૪૨) ષટ્ચક્રભેદિની

ઊર્ધ્વામ્નાયકલાદક્ષૈર્જ્ઞેયા ષટ્ચક્રભેદિની ।
ભેદબુદ્ધિહરીં સિદ્ધિં દદાત્વસ્મૈ વિના હઠમ્

શ્યામા

સુધાસ્વાદોન્માદાગણિતવનિતાભાવકલયા
લયારમ્ભં રમ્ભારુચિરજઘના યા વિદધતી ।
મહાકાલી રાત્રિર્ભ્રમણરમણીવ દ્યુતિમતી
ભવત્યેષા શ્યામા ભવતુ ભવદુર્ભાવહતિકૃત્

કાયસ્થા

માયા માયા જ્ઞાનગાયા વિપક્ષઃ
પ્રાયઃ કાયસ્તલ્લયો દુર્લયોઽયમ્ ।
કાયસ્થાપિ સ્વેન સેયં ન માયા-
મેયા ચિત્રં ચેતના સુસ્વતન્ત્રા

કાયવર્જિતા

અપિ બ્રહ્માણ્ડપિણ્ડેભ્યો વિતતા પ્રથિતા મતા ।
સતાં ભૂયાદ્ વિભૂત્યૈ સા ભવાની કાયવર્જિતા

સુસ્મિતા

સ્મિતેન યા વિસ્મિતમાતનોતિ
દૃષ્ટૈવ ગમ્યા નહિ દૃષ્ટિવાદૈઃ ।
ભક્તસ્ય રક્તસ્ય વિરક્તતાયાં
સા સુસ્મિતા તેઽસ્તુ હિતાય શક્તિઃ

પ્. ૧૪૩) શ્રીકૃષ્ણાત્મપરાનુભૂતિવિભવઃ શ્રીકૃષ્ણકૌલઃ સુતં
સાહિબ્કૌલમસૂત યં ચ જનની બુદ્ધિઃ પ્રબુદ્ધિઃ સતી ।
તત્કાવ્યે ગુરુવૃત્તચિન્તનમણેઃ સોદર્યભાવં શ્રિતે
દેવીનામવિલાસનામ્નિ વિરતિં ભક્તિર્ગતા સપ્તમી

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે નામવિલાસે
સપ્તમી ભક્તિઃ

અષ્ટમી ભક્તિઃ
સુમુખી

ન સૂર્યચન્દ્રૌ નચ પદ્મવહ્ની યાતૌ યદીયાનનતુલ્યતાં યત્ ।
સુશબ્દપૂર્વત્વમતઃ સુદૃબ્ધં યસ્યા મુખે સ્તાત્ સુમુખી સદા નઃ

ક્ષામા

સદા ભવભવાભાવભાવાહારાપિ કાપ્યહો ।
ક્ષામા સા મા પરેશાની વિષમે વિષયેઽવતુ

મૂલપ્રકૃતિઃ

યસ્યા ઉદયમાયાન્તિ લયં યસ્યાં ચ યન્મયાઃ ।
ભાવાઃ કાપિલવેદ્યેયં મૂલપ્રકૃતિરદ્ભુતા

ઈશ્વરી

ઇચ્છાનિચ્છાવ્યત્યયેચ્છાભિરેતત્
સત્તાસત્તે વ્યત્યયેનાપિ સત્તામ્ ।
ધત્તે યસ્યા નિર્મલાયા દયાયા
એષા દેવી કીર્તિતા સેશ્વરીતિ

પ્. ૧૪૫) અજા

જાતે ઘટે સંસ્થિતમન્તરભ્રં ન જાયતે જાતમિવાપિ યદ્વત્ ।
જાતસ્ય તદ્વદ્ બહિરન્તરસ્ય સ્થિતાપિ દેવી પ્રથિતાસ્યજા ત્વમ્

બહુવર્ણા

એકવર્ણાપિ નિર્વર્ણા બહુવર્ણેતિ યા શિવા ।
સુસ્વતન્ત્રા સુવર્ણં નો બહુવર્ણ્યં દદાતુ સા

પુરુષાર્થપ્રવર્તિની

દ્વિવિધં પૌરુષં દેવી સ્વસ્વાભીષ્ટં દદાતિ યા ।
ભક્તસ્ય સા સદાગ્રેઽસ્તુ પુરુષાર્થપ્રવર્તિની

રક્તા

ભક્તા યસ્યા અન્યતઃ સ્યુર્વિરક્તા
રક્તા ધ્યાને કાલભીતિં વિહાતુમ્ ।
શક્તાસ્ત્યક્તાશેષદોષાઃ પરૈષા
રક્તા દેવી રક્તભાવપ્રતિષ્ઠા

નીલા

અભ્રે જલાભ્રે જલધૌ દ્રુમેષુ સુસ્પષ્ટપત્રેષ્વસિતોત્પલેષુ ।
રક્તેષુ યા મુખ્યતયા વિભાતિ નીલેષુ નીલાઽસ્તુ હિતાય દેવી

સિતા

હિમે હિમાંશાવમરાપગાયાં કાન્તેઽભ્રમોરિન્દ્રહયે વિભૂતૌ ।
હરસ્ય મુક્તાદિષુ ચ પ્રધાના સિતા સિતં સ્વાન્તમિયં કરોતુ

પ્. ૧૪૬) શ્યામા

શ્યામાપાઙ્ગા ભ્રામયામાસ રામાઃ
શ્યામઃ શ્યામા ગોપજન્મા નકામઃ ।
યસ્યાં સ્વસ્યાવેશમાત્રાદ્ દયાપ્તા-
ચ્છ્યામા સા મારામકામં કરોતુ

કૃષ્ણા

તારાસુ લોલાસુ વરાઙ્ગનાનાં રાત્રૌ મતૌ મૂઢમતેઃ પ્રધાના ।
કૃષ્ણાપિ કૃષ્ણત્વહરા વિતૃષ્ણા કૃષ્ણત્વદા ભક્તવરાય ભૂયાત્

પીતા

પીતા પીતકપર્દેન દૃષ્ટ્યા પીતામ્બરેણ ચ ।
ગીતા પીતા હિતાયાસ્તુ માતા ભાતા સતાં હૃદિ

કર્બુરા

કર્બુરે બ્રહ્મરન્ધ્રસ્થે શીભિની કમલાસને ।
કર્બુરા દેવતા ભૂયાદ્ ભવભારાપહારિણી

ક્ષુધા

ધાત્રાદયોઽપિ યાં નૈવ રોદ્ધું શેકુઃ સુધાશનાઃ ।
ક્ષુધા દેવી જયત્યેષા સર્વધાત્વેકબીજભૂઃ

તૃષ્ણા

કુમ્ભોદ્ભવો મુનિર્વહ્નિર્વડવાવક્ત્રલાઞ્છિતઃ ।
યન્નુન્નોઽબ્ધિવિશોષૈકહેતુસ્તૃષ્ણા જયત્યસૌ

પ્. ૧૪૭) જરાવૃદ્ધા

વિષાશનોઽપિ યત્સઙ્ગાદજરામરતાધિપઃ ।
ચિત્રં સાપિ જરાવૃદ્ધા ક્રિયાન્મમ જરાજરામ્

તરુણી

રતૌ રક્તચિત્તોઽઙ્ગહીનઃ કદાચિદ્
ભવદ્બન્ધુરસ્ત્રી ચ પુષ્પૈઃ સ વિશ્વમ્ ।
સ્મરો યજ્જયત્યેતદસ્યાઃ સ દૃષ્ટ્યા
તરુણ્યાઃ પરં હાસ્યમાત્રપ્રસાદઃ

કરુણાલયા

કપાલિનં હરં ભીમમપિ પ્રેતગણાવૃતમ્ ।
દૂરીકરોષિ યન્નાતો ગીયસે કરુણાલયા

કલા

કલામેકાં યદા ધ્યાયેત્ કલેત્યેનાં મલાપહામ્ ।
સકલા ન વશે કિં સ્યુઃ કરમાલાતુલાઃ કલાઃ

કાષ્ઠા

દુષ્ટત્વં યન્ન નષ્ટં સ્યાત્ કષ્ટેન બહુનાપિ તત્ ।
નશ્યેત્ ક્ષણેન ભક્તાનાં કાષ્ઠેત્યસ્યાઃ પ્રસાદતઃ

મુહૂર્તા

યા વિભજ્ય દિને રાત્રૌ પૃથક્ ષોડશધા સ્થિતા ।
સ્વરૂપં પ્રથિતા ભૂમૌ મુહૂર્તાસ્તુ શિવાય વઃ

પ્. ૧૪૮) નિમેષા

યા ભૂલોકાક્ષિવિષયા શોભતે ક્ષોભદાનકૃત્ ।
નિમેષાસ્તુ પરેશાની વિશેષાશેષભૂતિદા

કાલરૂપિણી

વિદુષી પ્રભવાદિભિર્ભવં યા પ્રભવાદીન્ નહિ કોઽપિ વેત્તિ યસ્યાઃ ।
ગ્રહરાશિભચક્રકાનુમેયા પ્રથિતા સા કિલ કાલરૂપિણીતિ

સુકર્ણરસના

વિજ્ઞપ્તિં સુરસં સમ્યગ્ ગ્રહીતું સુજનાર્પિતમ્ ।
સુકર્ણરસના ભૂતા દેવી સાપિ નિરઞ્જના

નાસા

યા કામિનીભ્યઃ સુષમાં દદાતિ મુક્તાદિરત્નોલ્લસિતાઽદદાતિ ।
આમોદસંઘં સકલસ્ય યાપિ નાસેતિ સા કાપ્યનુમીયતેઽત્ર

ચક્ષુઃ

યચ્ચક્ષુર્વિષયપ્રાપ્તં શક્તો દ્રષ્ટું ન સોઽન્તકઃ ।
પ્રીતેરેકનિદાનં સા ચક્ષુરિત્યભિધીયતે

સ્પર્શવતી

યત્પાદરજસા સ્પૃષ્ટં ભાલે સ્પૃશતિ જાતુ ન ।
માયા ક્વાપિ કદાપ્યેષા સતી સ્પર્શવતી મતા

પ્. ૧૪૯) રસા

યા ષડ્વિધાષ્ટાદશતાં વિગાહતે
ભીમેન સમ્યગ્રસિતાનલેન વા ।
યોગીશ્વરૈર્યામૃતરૂપિણીક્ષિતા
પૂર્ણં રસં સા રસયેદ્રસા જનમ્

ગન્ધપ્રિયા

નાસિકા જડરૂપાપિ ગન્ધં ચેતયતેઽભિતઃ ।
યત્પ્રસત્ત્યા સુગન્ધં સા દેયાદ્ ગન્ધપ્રિયા યશઃ

સુગન્ધા

નાનાગન્ધાષ્ટગન્ધત્વપ્રથિતા ગન્ધવર્જિતા ।
સુગન્ધાસ્તુ ભવોદ્ભૂતે માયાદુર્ગન્ધહારિકા

સુસ્પર્શા

સંસિદ્ધપસ્પશો ભક્તઃ પશ્યતિ સ્પશવદ્ ભવમ્ ।
યત્પાદરેણુસંસ્પર્શાત્ સુસ્પર્શાસ્તુ શિવાય વઃ

મનોગતિઃ

રોદ્ધું યાં નૈવ શેકુર્વિવિધવિધિકથાયોગસેવાદિયત્નૈઃ
ખિન્ના નુન્નાઃ સ્વબુદ્ધ્યા યયુરથ શરણં યદ્ગતિજ્ઞાનલબ્ધ્યૈ ।
યામેવેશા અજાદ્યા અપિ વિમલમનોભાવમાપ્તા મનોગ-
ત્યાખ્યા દેવી સદા મે મનસિ નિવસતાદ્ વાસરશ્રીરિવાર્કે

પ્. ૧૫૦) મૃગનાભિઃ

જાતો યતઃ સર્વસુગન્ધજેતા કસ્તૂરિકામોદવરોઽખિલસ્ય ।
ઘ્રાણૈકમાર્ગં વિદધાતિ ચેતઃ પ્રકીર્ત્યતે સા મૃગનાભિરાર્યૈઃ

મૃગાક્ષી

ચલેનાર્ધવિલોકેન યા ચલં કુરુતે મનઃ ।
સેયં કાપિ મૃગાક્ષી નો ભૂયાદક્ષ્યગ્રગા સદા

કર્પૂરામોદધારિણી

યદ્વાસનામુપાઘ્રાય વાસના મલિના ક્ષણાત્ ।
વિનશ્યતિ શિવાયાસ્તુ કર્પૂરામોદધારિણી

પદ્મયોનિઃ

નનાયોનિરયોનિશ્ચ પદ્મયોનિરિતીરિતા ।
યોનિપ્રવેશદુર્વેશમુખં દુઃખં વ્યપોહતામ્

સુકેશી

સુકેશોપમાનં યદિ સ્યાદનન્તૈ-
ર્ગુણૈઃ શોભિતં વર્ણકો વાપ્યનન્તઃ ।
અનન્તાઢ્યજિહ્વસ્તદા સ્યુઃ સુવર્ણ્યાઃ
સુકેશીમહેશીકચત્સત્કચેશાઃ

સુલિઙ્ગા

સ્વૈશ્વર્યરૂપં નિખિલં પ્રપઞ્ચં
શમ્ભોઃ સ્ફુટીકર્તુમજાદિશક્તિઃ ।
પ્. ૧૫૧) ઉજ્જૃમ્ભિતા કાચન યા પ્રસિદ્ધા
ગુપ્તા સહાયીભવતાત્ સુલિઙ્ગા

ભગરૂપિણી

યૈકાપ્યનેકાઙ્ગમિદં વિધાતું
પાતું ક્ષમા હન્તુમપિ સ્વભાવાત્ ।
કાચિત્ સદાનન્દકૃદસ્તુ વીરૈ-
ર્ધીરૈર્નિષેવ્યા ભગરૂપિણી સા

યોનિમુદ્રા

યાઽધારદારિદ્ર્યમપિ પ્રયાતં
બીજં દધાતિ સમ્યક્ ।
સુખેન ગમ્યા કુલમાર્ગનિષ્ઠૈઃ
સા યોનિમુદ્રાસ્તુ મુદે સુદેહા

મહામુદ્રા

દશભિઃ ષોડશાધારૈર્દ્વાદશાન્તે લયં ગતૈઃ ।
ઐક્યહેતુર્દ્વયોર્ગીતા મહામુદ્રા મહેશ્વરૈઃ

ખેચરી

લબ્ધ્વા યાં સત્યસન્ધાઃ પરગુરુદયયા સૃષ્ટિબીજૈકચિત્તા
વામં કામં નિકામં પ્રશમયિતુમલંભૂષ્ણવઃ સ્યુર્વિતૃષ્ણાઃ ।
તં વા કાલં કરાલં ગતવિષયરસાઃ સદ્રસજ્ઞા મુનીન્દ્રાઃ
સઞ્ચારં ખેચરીયં વિતરતુ રુચિરં ખેઽચિરં ચિન્મયે નઃ

પ્. ૧૫૨) ખગગામિની

પ્રધિહીનરથોઽનૂરુસારથિર્યત્પ્રસાદતઃ ।
ખગો નિત્યમવિશ્રાન્તો ભાનુઃ સા ખગગામિની

મધુશ્રીઃ

નગાઃ કુસુમવર્ષણૈઃ સતતગાશ્ચ સંવીજનૈઃ
ખગાઃ કલરવસ્તવૈર્વિમલવારિભિર્નિમ્નગાઃ ।
નિષેવ્ય વત સન્તિ યાં સકલકામનીયાગમાઃ
સદા ભવતુ દેવતા મમ મતા મધુશ્રીઃ શ્રિયે

માધવીવલ્લી

પરત્ર ભ્રમરં ફુલ્લા ભ્રમરં ન કરોતિ યા ।
કરોતુ માધવીવલ્લી નિર્ભ્રમં મમ માનસમ્

મધુમત્તા

યાર્ધવિલોકનભાષણયાનૈર્લક્ષિતવિભ્રમમાત્મનિ ભક્તમ્ ।
પૂર્ણવિલોકનભાષણયાનં સંરચયત્યુદિતા મધુમત્તા

મદોદ્ધતા

કુલી ચ વિત્તી ચ સુરૂપચર્યો દાતા પ્રભુઃ શાસ્ત્રવિદસ્ત્રવિદ્વા ।
મદોદ્ધતો જાતુ ન યત્સુભક્તો મદોદ્ધતા ચિત્રમિયં શ્રિયે સ્તાત્

માતઙ્ગી

માતઙ્ગાનાં સેવિતા દુષ્કલઙ્કં પાતઙ્ગં યા ભાવમાપાદયન્તી ।
આતઙ્કં વાઽશઙ્કમાત્મપ્રદીપે માતઙ્ગીયં મત્તમાતઙ્ગયાના

પ્. ૧૫૩) શુકહસ્તા

ભવભાવવિરક્તભાવભક્ત્યા પરિતુષ્ટા મુનિજસ્ય યા શુકસ્ય ।
સમનામહિતત્વકૃન્નુ ભૂતા શુકહસ્તા સુખકૃન્ન વાશુ કસ્ય

પુષ્પબાણા

પુષ્પબાણાપિ યા ચક્રપાણિબાણમજીજયત્ ।
બાણક્ષેપં વિનૈવાશુ દૃષ્ટ્યા રુદ્રં શ્રિયેઽસ્તુ સા

ઇક્ષુચાપિની

પિનાકશાર્ઙ્ગચાપાભ્યાં સ્તુતા દેવીક્ષુચાપિની ।
દિક્ષુ દિક્ષુ સદા રક્ષાકારિણી નો વિહારિણી

રક્તામ્બરધરા

રક્તામ્બરધરેત્યસ્યા ધ્યાનં રક્તા અહર્નિશમ્ ।
જાનન્તિ સર્વતઃ સંધ્યામિવ દૈવતપૂજિતામ્

ક્ષીવા

અન્યઃ કશ્ચિત્ ક્ષીવભાવં કદાચિદ્યાતઃ સદ્યશ્ચેત્યહીનઃ સ્વયં સ્યાત્ ।
ક્ષીવા ત્વેષા સ્વાત્મના સર્વદાહો જીવં ક્ષીવં ચેત્યલુબ્ધં કરોતિ

રક્તપુષ્પાવતંસિની

ચન્દ્રં કલઙ્કિનં મત્વા નિરઙ્કં ચ શિરોગતમ્ ।
હરસ્ય જાને સા ભૂતા રક્તપુષ્પાવતંસિની

શુભ્રામ્બરધરા

શુભ્રાઙ્ગેન સમં શુભ્રશૈલે ખેલતિ યા મુદા ।
શુભ્રામ્બરધરા સેયં શુભ્રં વિતરતાદ્યશઃ

પ્. ૧૫૪) ધીરા

સ્વયં ચ ભીમસ્ય ભયાનકાનાં ગણૈર્ગણાનાં ચ વૃતસ્ય સર્પૈઃ ।
સદાઙ્ગયાતાપિ હરસ્ય પૂર્ણાનન્દૈવ ધીરાસ્તુ નિજાર્થકર્ત્રી

મહાશ્વેતા

કદાચિલ્લીલાયૈ નિજસદસિ શર્વેણ સહસા
મહાશ્વેતે શૈલે સ્થગયિતુમલં સ્વં સુચતુરા ।
મહાશ્વેતા ભૂતા કથમપિ ન લક્ષ્યા સુહસિતા-
વતાન્માતા ભાતાઽસિતમિતહિતાત્ સંસૃતિકૃતાત્

વસુપ્રિયા

અન્યઃ કદાચિદ્દૌર્ગત્યશઙ્કયા સ્યાદ્ વસુપ્રિયઃ ।
ભગવત્યપિ નો જાને કથં દેવી વસુપ્રિયા

સુવેણિઃ

અર્ધાઙ્ગગાયા ગિરિશસ્ય ગઙ્ગા શિરોગતા ભાતિ સમેત્ય યસ્યાઃ ।
વેણ્યેવ વેણીવિષયં પ્રયાતા સુવેણિરેષાસ્તુ સદા હિતાય

પદ્મહસ્તા

એકેન પાદેન જલે સ્થિતાય તુષ્ટ્યા રવેરુન્મુખતાં ગતાય ।
દત્તો વરઃ કર્દમજાય પદ્મહસ્તેતિનામ્નૈવ તયા ધૃતેન

મુક્તાહારવિભૂષણા

યન્મુક્તાહારશોભાભિર્ગઙ્ગેવ હસિતા ચલા ।
ઉત્ફેના ચાસ્તિ સા દેવી મુક્તાહારવિભૂષણા

પ્. ૨૫૫) કર્પૂરામોદનિઃશ્વાસા

ભ્રમરોઽપિ સદા દિક્ષુ સક્તો યત્રાસ્તિ શઙ્કરઃ ।
કર્પૂરામોદનિઃશ્વાસા સેયં શ્વસનપૂજિતા

પદ્મિની

અન્યદા રવિરુદેત્યયં ચિરાદ્યદ્વિકાસસમયે ચિરેણ વા ।
સંદિદૃક્ષુરિવ મન્દમન્દગઃ પદ્મિનીતિ ગદિતા બુધૈરિયમ્

પદ્મમન્દિરા

યત્કલાનિધિરિહાઙ્કવાન્ ગદી તાપકૃદ્ દિનમણિશ્ચ ભાસ્કરઃ ।
તત્ત્વવૈમિ કિલ પદ્મમન્દિરાદૃષ્ટિદૃષ્ટિજનિતા વિભક્તતા

ખડ્ગિની

યદ્ધસ્તયાતં સમવેક્ષ્ય ખડ્ગં દૈત્યાઃ સ્વમસ્મિન્ પ્રતિબિમ્બિતં વા ।
પલાયિતાસ્તેઽપિ ભિયેવ મૃત્યું સા ખડ્ગિનીતિ પ્રથિતા ત્રિલોક્યામ્

ચક્રહસ્તા

ગોપાલબાલોઽપિ ચ ભૂમિપાલા-
નેકોઽપ્યનેકાન્ વિદિતાખિલાસ્ત્રાન્ ।
હન્યાત્ કથં યત્નવિહીન એષા
ન સ્યાત્ પ્રસન્ના યદિ ચક્રહસ્તા

ભુસુણ્ડી

ભુસુણ્ડકાકઃ સદયો યદીયાં
દયાં સમાલમ્બ્ય વિલમ્બિતાશઃ ।
પ્. ૧૫૬) બ્રહ્માણ્ડનાશેઽપિ ન નાશભાગી
ચિદ્ભુણ્ડિમેષા દદતાં ભુસુણ્ડી

પરિઘાયુધા

યા તુષ્ટા સ્વાત્મસદ્રત્નકોશેઽસ્મિન્ મોચયત્યરમ્ ।
વિમોહપરિઘં સેયં કીર્તિતા પરિઘાયુધા

ચાપિની

યા બાણવર્ષૈઃ પરમાવૃણોતિ
યાં પુષ્પવર્ષૈશ્ચ હરિઃ કૃતાર્થઃ ।
સા ચાપિની કાપિ વિલાપમસ્ય
કૃપાકરી મોહકૃતં વિલુમ્પ

પાશહસ્તા

જડાધિપોઽપિ પ્રથિતઃ પ્રચેતા નિયામયત્યુદ્ધસતત્ત્વસઙ્ઘમ્ ।
દયાં યદીયાં પરિલભ્ય દેયાત્ સા પાશહસ્તા ભવપાશનાશમ્

ત્રિશૂલવરધારિણી

કાલભીહારિણી દેવી પ્રેતભૂમિવિહારિણી ।
શ્રીકારિણી જનસ્યાસ્તુ ત્રિશૂલવરધારિણી

સુબાણા

યકં બાણં દર્શયન્તી ક્ષિપન્તી લક્ષ્યીભૂતં તં પુનસ્તાડયન્તી ।
તેનાસંખ્યીભૂતરૂપેણ દૈત્યાન્ દેવપ્રીત્યૈ સા સુબાણેતિ ગીતા

પ્. ૧૫૭) શક્તિહસ્તા

કુમારોઽપિ યાં તોષયિત્વા કુમારીં
કુમારં જઘાનાસુરં તારકં તમ્ ।
ત્રિશક્તિપ્રસક્તં ચ કાચિચ્ચિદેષા
શિવાયાસ્તુ શક્તિઃ શિવા શક્તિહસ્તા

મયૂરવરવાહના

પ્રિયપ્રિયેતિવાક્તુષ્ટા શિખિને પારિતોષિકમ્ ।
દદાવિવ સ્વયં ભૂત્વા મયૂરવરવાહના

વરાયુધધરા

મોહપ્રહારસંહારહરા દેવી પરાપરા ।
વરાયુધધરા સેયં ગીયતે વરબુદ્ધિભિઃ

વીરા

ધ્યાયન્તો યાં ધીરવીરા વ્યથન્તે
નાદાતું વા દાતુમસ્ત્રાણિ જાતુ ।
કીર્તિં મૂર્તિં દેવતાનાં ક્ષિતિં વા
લબ્ધું તુષ્ટાઃ સા શિવાયાસ્તુ વીરા

વીરપાનમદોત્કટા

ગુપ્તપ્રકટસંઘટ્ટા નભસીવ ઘનચ્છટા ।
પાતાત્ કટાક્ષપાતેન વીરપાનમદોત્કટા

પ્. ૧૫૮) વસુધા

વિરાજતે રાજસમાજભાજાં ભૂત્વા સુરાજઃ કૃપયેહ યસ્યાઃ ।
ઉદ્ધામમુદ્ધામ સદા મમાસ્તુ સુધોત્તમા સા વસુધા સુપાલા

વસુધારા

દારવરાઃ કુચરોચિતહારા ઊરુભરાલસલાસ્યવિહારાઃ ।
તસ્ય વશા ન કથં સ્યુરુદારા યસ્ય કરે વત સા વસુધારા

જયા

રણે વને વા ગહને જનાનાં રાજાવલોકે વરમઙ્ગલેષુ ।
યન્નામવક્તૃ પ્રતિભાતિ વક્ત્રં જયા દયાબ્ધિર્વિજયાય ભૂયાત્

શાકમ્ભરી

ખેચરી ગોચરી સ્વેચ્છાગોચરી વરસુન્દરી ।
શાકમ્ભરી સદા ભૂયાદ્ વરદા પરમેશ્વરી

શિવા

ઉદેતિ યસ્યા વિલયં ચ યાતિ યસ્યાં ચ યદ્રૂપમિદં સદૂર્મિ ।
તથાપિ યા વર્તત ઊર્મિહીના શિવા શિવાયાસ્તુ નવા નવેયમ્

વિજયા

ધ્યેયા ચતુર્વણજનૈઃ ક્રમેણ સિતાદિવર્ણોત્તમપુષ્પરૂપૈઃ ।
વિધુઃ પરાનન્દસુધામ્બુરાશેરયપ્રદા સ્તાદ્ વિજયાભયસ્થા

પ્. ૧૫૯) જયન્તી

ભક્તો યદીયો જનમધ્યવર્તી વિભાતિ તારાન્તરગો યથેન્દુઃ ।
વિપક્ષયૂથાન્ધનિશાનિહન્તા સતાં જયન્તી જયદા સદાસ્તુ

સુસ્તની

પૂર્વં સ્વકુમ્ભદ્યુતિમાનમત્તાઃ કુચૌ યદીયાવવલોક્ય પશ્ચાત્ ।
નાગાસ્તદાદ્યાત્મશિરઃસુ ધૂલિં ક્ષિપન્તિ સૈષા કિલ સુસ્તનીતિ

શત્રુનાશિની

શત્રવો ન સ્યુરેતસ્ય દ્વિત્રાશ્ચેત્ સ્યુસ્તદાપિ તે ।
મિત્રતાં યાન્તિ યેનેયં પૂજિતા શત્રુનાશિની

અન્તર્વત્ની

બહિષ્કૃતં ચાપિ યયેદમાત્મસ્વરૂપતો ભાતિ તદન્તરેવ ।
વિમર્શનેનાત્મનિ ચિન્મયેઽન્તર્વત્ની શિવેયં મતિમદ્ભિરીડ્યા

વેદશક્તિઃ

વાચં સ્વકીયાં ગદિતાં જનોઽયં
જાનાતિ સા તં નહિ જાતુ યદ્વત્ ।
તથૈવ યા વેદવિદસ્તિ વેદ-
વેદ્યા ન વા સાવતુ વેદશક્તિઃ

વરદા

અમરા ઇતરે વરદાઃ કરગાભિનયેન હિ સન્તિ સહસ્રતયા ।
વરદા ત્વિયમેવ સદા પ્રથિતા ચરણૌ શરણૌ શ્રયતાં દયયા

પ્. ૧૬૦) વરધારિણી

દાત્રી વરસ્યાસિ મહેશ્વરી ત્વં
યદ્ધારયન્તી ચ વરં સ્વયં તમ્ ।
અન્તર્ગતા ભક્તજનસ્ય તસ્માત્
સંકીર્ત્યસે ત્વં વરધારિણીતિ

શીતલા

કશ્મીરતીર્થેષુ હિમે હિમાંશૌ
સાધોર્હૃદિ પ્રાપ્તગતિઃ સદૈવ ।
યા શીતલાસ્તિ પ્રથિતા હિતાસ્તુ
ક્રોધોષ્મહન્ત્રી નિજબોધકર્ત્રી

સુશીલા

કૃત્વા સુદુઃશીલમિદં ચ વિશ્વ-
મસ્યાત્મભૂતાપિ ન યા સ્વકીયમ્ ।
શીલં પરાનન્દમયં જહાતિ
સાવ્યાત્ સુશીલા નિજલીલયૈનમ્

બાલગ્રહવિનાશિની

નારાધિતા સ્વયં યત્સા બાલગ્રહવિનાશિની ।
યોગિનોઽપિ તતો જાને લબ્ધું વાઞ્છન્તિ શૈશવમ્

કુમારી

ચેત્યોત્પત્તિર્યા સ્વયં ચેત્યહીના
સચ્ચિદ્રૂપા રૂપણીયાત્મનૈવ ।
પ્. ૧૬૧) યા સર્વાદિશ્ચાદિમધ્યાન્તહીના
દેવી ગીતા સા કુમારી પુરાણા

સુપર્વા

નાડીષુ માસેષુ દિનેષુ મધ્યે વર્ષેષુ વા નિર્મથિતોદ્ધૃતા યા ।
દાનાદિકૃત્યેષુ સુપુણ્યરૂપા ખ્યાતા સુપર્વાસ્તુ સુખાય સાર્વા

કામાખ્યા

કામોદ્ધર્તુઃ કામ્યરૂપાસ્તિ કામરૂપસ્થા યા સર્વકામૈકબીજમ્ ।
કામાખ્યેયં કાપિ નિષ્કામકર્મજ્ઞેયા પાયાદ્દેવતા મામપાયાત્

કામવન્દિતા

મદનોઽપ્યહમત્ર યોગિનાથે
હતશક્તિસ્ત્વિયમુલ્લસત્સ્વશક્તિઃ ।
પ્રથિતા ત્રિદશેશ્વરેઽસ્તિ શમ્ભા-
વિતિ મત્વા કિલ કામવન્દિતા ત્વમ્

જાલન્ધરધરા

અશક્તસર્વદેવેઽસ્મિન્ ખ્યાતા રાજ્ઞી કલૌ યુગે ।
જાલન્ધરધરા સૈવ કેવલા દેવદેવતા

અનન્તા

યોઽન્તોઽસ્તિ યોઽન્તં વિદધાતિ યોઽન્ત્ય-
સ્તે સન્તિ સર્વેઽતિગતા ન યત્ તામ્ ।
સર્વામનન્તાસ્ય તતઃ સ્વરૂપે
સ્વાન્તં દૃઢસ્વન્તમિયં કરોતુ

પ્. ૧૬૨) શ્રીકૃષ્ણાત્મપરાનુભૂતિવિભવઃ શ્રીકૃષ્ણકૌલઃ સુતં
સાહિબ્કૌલમસૂત યં ચ જનની બુદ્ધિઃ પ્રબુદ્ધિઃ સતી ।
તત્કાવ્યે સહજાર્ચનાદિપદવત્યાઃ ષષ્ટિકાયા અનૂદ્-
ભૂતે નામવિલાસનામ્નિ સુરસા ભક્તિર્વ્યતીતાષ્ટમી ॥
ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે
શ્રીનામવિલાસેઽષ્ટમી ભક્તિઃ

નવમી ભક્તિઃ
કામરૂપનિવાસિની

સર્વભીત્રાસિની દુષ્ટશાસિની સુવિકાસિની ।
સુહાસિની રસાયાસ્તુ કામરૂપનિવાસિની

કામબીજવતી

રૂપં નિજં દગ્ધતનુશ્ચ ભૂયઃ
ક્રુદ્ધેન રુદ્રેણ કથં લભેત ।
સર્વસ્ય કામ્યં યદિ કામબીજ-
વતી સદા તેન ન સેવિતા સ્યાઃ

સત્યા

બ્રહ્માદિતઃ સકલબુદ્ધિવતામધીશા
નિર્ણીય સર્વનિગમાગમતત્ત્વમેતત્ ।
આજ્ઞાપયન્ત્વિતિ શિવા પરમા કિમર્થં
સત્યાપ્યસત્યમિદમાતનુતે કથં વા

પ્. ૧૬૪) સત્યધર્મપરાયણા

અસત્યાં સંસૃતિં મત્વા કૃતિનો યામુપાસતે ।
સત્યધર્મસ્થિરાઃ સેયં સત્યધર્મપરાયણા

સ્થૂલમાર્ગસ્થિતા

સ્થૂલઃ કષ્ટઃ કર્મમાર્ગઃ પ્રસિદ્ધઃ
પૂર્ણાનન્દો જ્ઞાનમાર્ગસ્તુ સૂક્ષ્મઃ ।
એષા દેવી સ્થૂલમાર્ગસ્થિતાપિ
પૂર્ણાનન્દા ચિત્રમેતદ્ વિચિત્રમ્

સૂક્ષ્મા

ક્ષણાદેકચિદુલ્લાસકણાદ્ બ્રહ્માણ્ડકોટયઃ ।
ભવન્ત્યયત્નતો યસ્યાઃ સા સૂક્ષ્મા કીદૃશી શિવા

સૂક્ષ્મબુદ્ધિપ્રબોધિની

દુર્ગમૈરાગમૈર્ગમ્યમન્તે તદ્દુર્ગસંસૃતેઃ ।
કથં જ્ઞેયાન્ન ચેત્ સા સ્યાત્ સૂક્ષ્મબુદ્ધિપ્રબોધિની

ષટ્કોણા

કૃષ્ણે વાયોર્મણ્ડલે શૈવમન્ત્રે
હૃલ્લેખાયાશ્ચક્રરાજે દ્વિતીયે ।
દીક્ષામાર્ગેષુ સ્થિતા ષડ્વિધા યા
સા ષટ્કોણા ષટ્ક્રિયાદાર્ઢ્યદાસ્તુ

પ્. ૧૬૫) ત્રિકોણા

મૂલે ચક્રે તેજસો મણ્ડલે વા
જમ્બુદ્વીપે શમ્ભુનેત્રત્રયે વા ।
આદ્યા શક્તિઃ કેવલા યા ત્રિકોણા
સેયં માયા કેન માનેન માતા

ત્રિનેત્રા

યસ્યા નિમેષાલ્લયમેતિ વિશ્વ-
મુન્મેષતો વોદયમેતિ હેતેઃ ।
નેત્રેશ્વરસ્યાધિગતોત્તમાઙ્ગં
સા મે ત્રિનેત્રા દદતાં સુનેત્રમ્

ત્રિપુરસુન્દરી

ત્રિબીજવિષયા ત્રિધા નિયમિતા ત્રિવેદશ્રુતા
ત્રિલોકજનની ત્રિભિસ્ત્રિદશનાથગેયા પદૈઃ ।
ત્રિધામમહિમસ્થલી ત્રિસમયાવિભેદ્યા પરા
ત્રિનેત્રદયિતા હિતા ત્રિપુરસુન્દરી પાતુ નઃ

વૃષપ્રિયા

વૃષાકપેર્યત્ર મૃષા પ્રકાશો
વૃષોઽપિ યામાપ્ય વૃષો બભૂવ ।
પ્. ૧૬૬) વૃષાધિપસ્તોષયતિ સ્તવૈર્યાં
વૃષપ્રિયા સા ભૃશતાપહાસ્તુ

વૃષારૂઢા

કૈલાસશિખરસ્થા યા સ્વર્ણવલ્લીવ રાજતે ।
વૃષારૂઢા શિવા સા માં વૃષારૂઢં કરોત્વરમ્

મહિષાસુરઘાતિની

સ્વવાહસ્ય હરેસ્તુષ્ટ્યૈ શ્રાન્તસ્ય ક્ષુધિતસ્ય ચ ।
ભૂતાખિલમવન્તી નુ મહિષાસુરઘાતિની

યદ્વિરોજા[ધા]દપિ પ્રાપન્મહિષો વૃષજાં ગતિમ્ ।
વન્દનીયા ન કસ્યૈષા મહિષાસુરઘાતિની

સુમ્ભદર્પહરા

નીતઃ સુમ્ભો યયૈકત્વમન્તે સ્વાહન્તયા હતઃ ।
સુમ્ભદર્પહરા સા ત્વં સુમ્ભદર્પહરાઽસિ વા

દીપ્તા

ધ્યાનાદ્યદીયાત્ સમવાપ્ય દીપ્તે-
રંશં સુદીપ્રં રચયન્તિ વિશ્વમ્ ।
સૂર્યાદયો દર્શનતોઽપિ સૈષા
દીપ્તા સ્વનામાર્થકરી મમાસ્તુ

પ્. ૧૬૭) દીપ્તપાવકસન્નિભા

ભજતો યાં ક્ષણેનૈવ ગહનં મોહકાનનમ્ ।
સુપ્રકાશં ભવત્યેષા દીપ્તપાવકસન્નિભા

કપાલભૂષણા

કાદમ્બિની બલાકાનુગતેવાભાતિ યા શિવા ।
કપાલભૂષણા ભૂષામશેષાં નો દદાત્વિયમ્

કાલી

નિજાટ્ટહાસૈર્વિહિતપ્રકાશ-
મુત્કૃત્ત્ય માંસં સ્વદતી શવાનામ્ ।
મુણ્ડં ચ ખડ્ગં ચ કરે દધાના
કાલી કરાલં હરતાદ્ વિકારમ્

કપાલમાલભારિણી

ક્રૌઞ્ચપાલીસમાક્રાન્તગણ્ડાશ્માઞ્જનશૈલવત્ ।
રોચમાના બલાયાસ્તુ કપાલમાલભારિણી

કપાલકુણ્ડલા

ઉદયતિ તુહિનદ્યુતૌ ખરાંશૌ
ચરમધરાધરગે ચ ભૂતઘસ્રે ।
ખમિવ સુધવલે સ્ફુરત્સુશોભા
ભવતુ શુભાય કપાલકુણ્ડલેયમ્

પ્. ૧૬૮) દીર્ઘા

સંસેવિતા દીર્ઘતપસ્વિનેય-
મિષ્ટા ચ દીર્ઘેષ્ટકરેણ દેવી ।
દીર્ઘાં મતિં નિર્મલનિશ્ચયસ્થાં
દીર્ઘા દદાતુ પ્રથિતા હિતા વઃ

શિવા દૂતી

મન્ત્રમાતા સુઘોષેણ દેવામન્ત્રણકારણમ્ ।
શિવા દૂતી શિવાયાસ્તુ શિવવ્યાપ્ત્યા પ્રપૂજિતા

ઘનધ્વનિઃ

નન્દન્તિ નૃત્યન્તિ ચ કેકિનો યાં
ગર્ભં બલાકા અપિ ધારયન્તિ ।
નિશમ્ય જીવન્તિ જનાશ્ચ સિદ્ધાં
ઘનધ્વનિઃ સા ઘનતાપહાસ્તુ

સિદ્ધિદા

નિષેધસિદ્ધી ભવિનાં સમર્થા
કર્તું સ્વયં તદ્વ્યતિરિક્તરૂપા ।
યા કાચિદૈશ્વર્યકલાદિબીજં
સા સિદ્ધિદા સ્તાન્મમ સિદ્ધબુદ્ધેઃ

બુદ્ધિદા

બુદ્ધિદાસિ કિલ ચેત્તદીશિ મે
દેહિ બુદ્ધિમિહ તાં સતાં મતામ્ ।
પ્. ૧૬૯) બુદ્ધ્યબુદ્ધિમયસંસૃતૌ યયા
જાતુચિન્નહિ ભવેદ્ ભિદાપ્રથા

નિત્યા

અન્યે નિત્યાઃ કેષુચિદ્દર્શનેષુ
ખ્યાતાસ્તેઽન્યત્રાપ્યનિત્યત્વભાજઃ ।
નિત્યા ત્વેષા ચેતના સર્વતન્ત્ર-
સિદ્ધાન્તસ્થા કાચનાજ્ઞત્વહન્ત્રી

સત્યમાર્ગપ્રબોધિની

અસત્યાનન્તમાર્ગેઽસ્મિન્ સંસારાસારસાગરે ।
ભ્રાન્તાનાં ત્વં સદા ભૂયાઃ સત્યમાર્ગપ્રબોધિની

કમ્બુગ્રીવા

કમ્બુસ્નાનપ્રિયા શમ્ભુપ્રિયા દેવાધિદેવતા ।
કમ્બુગ્રીવા શિવાયાસ્તુ સ્વર્ણકમ્બુવિરાજિતા

વસુમતી

નો યાં વિનાપ્યસુમતી રસદાસ્તિ સૃષ્ટિ-
ર્દાતા ગુણી ચ સુમતિઃ પ્રથિતત્વમેતિ ।
સમ્પૂજિતા વસુભિરાત્મહૃદાસને સા
સ્વસ્તિપ્રદાસ્તુ વસુમત્યભિતઃ કલાભિઃ

છત્રચ્છાયાકૃતાલયા

રાજરાજેશ્વરી રાજસમાજે યા વિરાજતે ।
નિર્ભયા દયયા પાયાચ્છત્રચ્છાયાકૃતાલયા

પ્. ૧૭૦) જગદ્ગર્ભા

જગદ્ગર્ભા દ્વિધા દેવી દર્પણશ્રીરિવોત્તમા ।
વાસનાં ગર્ભવાસસ્ય હર ભૂયઃ પરેશ્વરી

કુણ્ડલિની

યેડાપિઙ્ગલયોર્ગતા વિતનુતે સૃષ્ટિં ત્ર્યવસ્થામયીં
શબ્દબ્રહ્મ યતઃ સમસ્તમપિ ચ વ્યસ્તં સમુજ્જૃમ્ભતે ।
નિર્મુક્તિં પ્રતિબોધયત્યભિગતા યા બ્રહ્મનાડ્યન્તરં
સેયં કુણ્ડલિની જયત્યતિતરાં જીવૈકજીવઃ શિવા

ભુજગાકારશાયિની

બુદ્ધા ગુરૂપદિષ્ટેન શુદ્ધાનન્દૈકદાયિની ।
મહાપથં ગતા સા ત્વં ભુજગાકારશાયિની

પ્રોલ્લસત્સપ્તપદ્મા

પઞ્ચાશદ્વર્ણબીજૈર્યાં ક્રમાદર્ચન્તિ સાધકાઃ ।
પ્રોલ્લસત્સપ્તપદ્મેયં ષોડશાધારગોચરા

નાભિનાલમૃણાલિની

જાતો બ્રહ્મા યતશ્ચિત્રં બ્રહ્માણ્ડમતનોદ્ વિભુઃ ।
બ્રહ્મતાબોધિકાઽસ્ત્વસ્ય નાભિનાલમૃણાલિની

પ્. ૧૭૧) મૂલાધારા

ચન્દ્રસ્રાવાપૂરિતા યોગિનાર્થૈ-
ર્ગમ્યા રમ્યારામભૂમિર્નિકામમ્ ।
પારાવારજ્ઞાનસારૈકધારા
મૂલાધારાધારભૂતા મમાસ્તુ

નિરાકારા

જાત્વપ્યજ્ઞૈરદૃશ્યા યત્તજ્જ્ઞૈરપ્યેકતાં ગતૈઃ ।
અતો ગીતાખિલાકારા નિરાકારેતિ સૂરિભિઃ

વહ્નિકુણ્ડકૃતાલયા

પીતાભિર્લોહિતાભિશ્ચ સિતાભિશ્ચ વિભાસસે ।
જ્વાલામાલાભિરેષા ત્વં વહ્નિકુણ્ડકૃતાલયા

વાયુકુણ્ડસુખાસીના

તસ્માદ્ વાયુઃ પ્રસિદ્ધોઽત્ર પવનશ્ચ સદાગતિઃ ।
વાયુકુણ્ડસુખાસીના યસ્માત્ ત્વં દીનવત્સલા

નિરાધારા

સુધાધારાસારપ્રશમિતવિપત્તાપનિકરા
વિકારાકારાણાં હરણચતુરા કાચન પરા ।
અસેર્ધારાપારેઽમ્બરવદધરેઽજ્ઞાનગહને
નિરાધારા કારાં હરતુ મમ સંસારવિસરામ્

પ્. ૧૭૨) નિરાશ્રયા

નિઃશેષા યાં જનાઃ શ્રિત્વા વર્તન્તે યા ન કંચન ।
સદાશયલયસ્થાના સા દ્વિધાસ્તિ નિરાશ્રયા

શ્વાસોચ્છ્વાસગતિઃ

યસ્યા દુર્ગમપઞ્ચમાર્ગવિદુષાં
ભૂતં ભવિષ્યચ્ચ સજ્-
જ્ઞાનં ભાતિ કરે સિતોપલતુલા-
માલમ્બિતં જૃમ્ભિતમ્ ।
અભ્યાસાત્ કિલ સદ્ગુરોઃ કરુણયા
પ્રાપ્તાત્ સમાપ્તાત્ સ્વયં
શ્વાસોચ્છ્વાસગતિર્ગતિર્મતિમતાં
ભૂયાત્ સતાં સમ્મતા

જીવા

યાં નેન્દ્રિયાણિ વિષયા ન મનો ન બુદ્ધિ-
ર્નો વા ગુણા ન ચ વિના પરમાં મહેશીમ્ ।
પ્રાણા વિધાતુમપિ નો કિમપિ ક્ષમાઃ સ્યુ-
ર્માં જીવયત્વિયમજીવતયેહ જીવા

પ્. ૧૭૩) ગ્રાહિણી

દ્વિધા ભૂતા વિધત્તે યા લીલામેકૈવ કાચન ।
ગ્રાહિણી સા સદા ભૂયાદ્ ગ્રહાગ્રહગ્રહાર્તિહૃત્

વહ્નિસંશ્રયા

યા વહ્નિસંશ્રયા સર્વાધારભૂતા નિરાશ્રયા ।
આસનત્વં ગતો યસ્યાઃ સંશ્રયઃ સ ચ તાં નુમઃ

વહ્નિતન્તુસમુત્થાના

જયન્તી કોટિસૂર્યેન્દુવૈશ્વાનરરુચિં શુચિઃ ।
વહ્નિતન્તુસમુત્થાના કીદૃશી ચિત્રમીશ્વરી

ષડ્રસાસ્વાદલોલુપા

કથં સુધાશિનોઽપીહાવતરેયુર્ન ચેદ્ ભવેત્ ।
મર્ત્યલોકપ્રિયા દેવી ષડ્રસાસ્વાદલોલુપા

તપસ્વિની

યયાવતારં ગતયાદ્રિરાજ-
ગૃહેઽખિલેશ્યાપ્યવિચિન્ત્યભાસા ।
ઉગ્રૈસ્તપોભિર્મૃદુતાં સ ઉગ્રો
નીતો હિતાયાઽસ્તુ તપસ્વિની સા

પ્. ૧૭૪) તપઃસિદ્ધિઃ

શોભાં કૃશા અપ્યરમાપ્નુવન્તિ
તૃપ્તા ભવન્તિ ક્ષુધિતાઃ સદાપિ ।
તપસ્વિનઃ પ્રાપ્ય સુનિર્ણયા યાં
સા મે તપઃસિદ્ધિરિહૈવ ભૂયાત્

તાપસી

ઉષ્ણેઽપિ શીતે સમયે ન ખિન્નાઃ
ક્રોધેન કામેન ન નિર્જિતા વા ।
કથં ભવેયુર્યદિ નાતિભક્તિ-
પ્રિયા ભવેઃ પાર્વતિ તાપસી ત્વમ્

તપઃપ્રિયા

ભયાત્ ત્રાતું ફલં દાતું ક્ષમા નિર્યત્નતોઽપિ ચ ।
તથાપિ ત્વં કિમર્થં નુ ન જાનેઽસિ તપઃપ્રિયા

તપોનિષ્ઠા

નિરિષ્ટાપિ તપોનિષ્ઠા દૃષ્ટાદૃષ્ટફલપ્રદા ।
અભીષ્ટદેવતાનિષ્ઠાં સહજાં નો દદાત્વિયમ્

તપોયુક્તા

યુક્ત્યાભિભજિતા મુક્તિતીર્થસોપાનતાં ગતા ।
અન્તકાન્તવિધાશક્તા તપોયુક્તા જયત્યસૌ

પ્. ૧૭૫) તપસઃ સિદ્ધિદાયિની

બહુભ્યો બહુભી રૂપૈસ્તપસઃ સિદ્ધિદાયિની ।
બહુશઃ કેવલાનન્દસુન્દરી પાતુ દેવતા

સપ્તધાતુમયી મૂર્તિઃ

સપ્તધાતુમયી મૂર્તિર્ભૂતાઽમૂર્તિરપિ સ્વયમ્ ।
સદ્વિચારપરિસ્ફૂર્તિં વિતરત્વચિરાદિયમ્

સપ્તધાત્વન્તરાશ્રયા

નિર્ધાતુર્ધાતુમચ્છૃઙ્ગરાજગોત્રમણિઃ શિવમ્ ।
ધાતુઃ પૂજ્યા દદાત્વેષા સપ્તધાત્વન્તરાશ્રયા

દેહપુષ્ટિઃ

યુક્તો યયા તત્ક્ષણભઙ્ગુરં ચ
જાનાતિ કલ્પસ્થિરવત્ સ્વદેહમ્ ।
જનો મનોઽભીષ્ટકરીહ ભૂયાત્
સા દેહપુષ્ટિઃ સહજૈકહૃષ્ટિઃ

મનસ્તુષ્ટિઃ

દૃષ્ટિઃ સ્થિરા તસ્ય વિનૈવ દૃશ્યં
સંવર્ધતે હૃષ્ટિરકૃત્રિમા ચ ।
ઉત્કૃષ્ટતા ચ પ્રકટેહ યસ્ય
તુષ્ટા મનસ્તુષ્ટિરદુષ્ટબુદ્ધેઃ

પ્. ૧૭૬) અન્નપુષ્ટિઃ

કથં નુ ભૂતાનિ દૃઢત્વમીયુઃ
સંમિશ્રિતાનિ ક્ષણતઃ સ્ખલન્તિ ।
કર્માદિદેવી યદિ નાન્નપુષ્ટિઃ
સર્વૈકસારોઽત્ર ભવેત્ સહાયા

બલોદ્ધતા

સ્વસ્વવર્ગે પ્રથાં યાન્તિ સુરાસુરનરોરગાઃ ।
યદાશ્રયાદિયં ભૂયાદ્ધિતા માતા બલોદ્ધતા

ઓષધિઃ

યૈરાક્રાન્તઃ સ્વવિષયસુખં વેદ દુઃખં મનુષ્યો
દોષા દૂષ્યાઃ સપદિ ભજનાત્તે સ્વયં સ્યુર્યદીયાત્ ।
એષા રોષપ્રમુખમખિલં ક્લેશદં તોષહેતો
રોગં શોષં નયતુ સમયે સૌષધિર્ધ્યાનમાત્રાત્

વૈદ્યમાતા

ઉપાસ્ય યામન્યશરીરમધ્ય-
પ્રવેશમાત્મીયધિયા વિહાય ।
વિદન્તિ સર્વાં પ્રકૃતિં સુવૈદ્યાઃ
સા વૈદ્યમાતેતિ સતાં મતાસિ

દ્રવ્યશક્તિઃ

ગુણૈરનેકૈઃ પ્રથિતપ્રભાવા
પ્રયોગતો યા હિતકૃજ્જનાનામ્ ।
પ્. ૧૭૭) માતેવ સર્વામયહાનિશક્તા
સા દ્રવ્યશક્તિર્હરતાદશક્તિમ્

પ્રભાવિની

વક્ત્રેષુ નેત્રેષુ કરેષુ ભાગ્ય-
વતાં પ્રકાશાપિ ચ સર્વયાતા ।
મનઃસ્થિતિજ્ઞાનકરી જનાનાં
પ્રભાવિની ભૂષયતુ સ્વભાભિઃ

વૈદ્યા

પ્રસાદં કુરુષે ત્વં ચેદ્ વૈદ્યા પરમદેવતા ।
રોગિણઃ શોકદાસ્તે સ્યુર્ભવરોગા અપિ સ્વયમ્

વૈદ્યાચિકિત્સા

યત્પ્રસાદાન્મનુષ્યોઽપિ ધન્વન્તરિયશો ભૃશમ્ ।
એતિ વૈદ્યચિકિત્સેયં વિચિકિત્સાજ્વરં હર

સુપથ્યા

તસ્યામયા નૈવ કદાચન સ્યુ-
શ્ચેત્ સ્યુસ્તદા તત્ક્ષણમેવ નાશમ્ ।
વિનૌષધં તેઽપ્યવશાઃ સમીયુ-
શ્ચિત્તે સ્થિતા યસ્ય સદા સુપથ્યા

પ્. ૧૭૮) રોગનાશિની

ધ્યાનાદિભ્ર્ગદં હન્તિ સર્વેન્દ્રિયલયં યતઃ ।
અયત્નાદ્ ગીયતે તસ્માદીશાની રોગનાશિની

મૃગયા

વિસ્માર્ય કાર્યાણ્યવિચાર્ય દેહ-
મૃદુત્વમુદ્ધૂતસુદર્પસત્ત્વાઃ ।
ઉપાસતે શૂરવરાઃ સદા યાં
સંકીર્તિતા સા મૃગયાગમજ્ઞૈઃ

મૃગમાંસાદા

સઙ્ગેન જાયતે દોષો ગુણો વેત્યદ્ય નિશ્ચિતમ્ ।
ભૂતા યન્મૃગમાંસાદા સ્વવાહહરિસઙ્ગતઃ

મૃગત્વક્

યા યજ્ઞશીલૈર્વિલસદ્વિચિત્ર-
વાલા પવિત્રા વિતનોતિ નદ્ધા ।
કાંચિત્ પ્રભાં દીક્ષિતચિહ્નભૂતા
મૃગત્વગેષા કથિતા કથાજ્ઞૈઃ

મૃગલોચના

યન્નેત્રરાગસંલુબ્ધઃ પિતૃકાનનમધ્યભાક્ ।
આગાદ્ બન્ધનમીશાનમૃગઃ સા મૃગલોચના

વાગુરા

ભૂમિગાનાં કથ વશ્યા ભવેયુર્વિહગા ન ચેત્ ।
યુક્તિયુક્તા ભવેર્ભૂતા વાગુરા ગુરુરદ્ભુતા

પ્. ૧૭૯) બન્ધરૂપા

નિત્યં વિમુક્તોઽપિ યયૈષ બદ્ધ-
મ્મન્યો જનો દેવિ સમાવૃતેહઃ ।
સા બન્ધરૂપાપિ વિમોક્ષબન્ધ-
સમ્બન્ધબન્ધં પરિભિન્દતી નઃ

વધરૂપા

વધરૂપાસિ યદિ ત્વમીદૃગસ્ય
વધમીશાનિ વિધેહિ યેન દીનઃ ।
સુસુખેન પ્રવિહાય કાયભાવં
ભવતીમેતિ દુરન્તમદ્ભુતેન

વધોદ્ધતા

અવધ્યો હિ સદા સ્વાત્મા દેહો વધ્યસ્ત્વયત્નતઃ ।
ઉન્મત્ત ઇતરઃ કઃ સ્વિદ્ દેવી યસ્ય વધોદ્ધતા

વન્દી

યાન્યં સ્મૃતા મુઞ્ચતિ સર્વબન્ધાદ્
વન્દી કથં સ્યાત્ સ્વયમીશ્વરી સા ।
જાને ત્વિયં ભક્તજનૈરિહૈવ
વન્દીકૃતાસ્તિ સુમનોનિકાયયે

વન્દિસ્તુતાકારા

યદાકારં નહિ સ્તોતું વાચસ્પતિરપિ ક્ષમઃ ।
અહો વન્દિસ્તુતાકારા સા શક્તિર્ભક્તવત્સલા

પ્. ૧૮૦) કારાબન્ધવિમોચની

વિરોચનરુચિઃ કાચિચ્ચિદાનન્દૈકસુન્દરી ।
વિષમે સમયે ભૂયાત્ કારાબન્ધવિમોચિની

શૃઙ્ખલા

સદા વનવિહારસ્થા અપિ નાગા મદોદ્ધતાઃ ।
યયાવય ઇવાબદ્ધા વશ્યાઃ સા શૃઙ્ખલા મતા

ખલહા

મન્ત્રૈર્ન નૌષધિમયૈર્વિવિધૈઃ પ્રયોગૈઃ
શાન્તિં ભજન્તિ ખલુ યે ખલનાગરાજાઃ ।
સન્તઃ ક્ષમૈકવિષયાઃ સ્મરણાદ્યદીયાત્
તાં પ્રાપયન્ત્યપિ ચ તાન્ ખલહાસિ સા ત્વમ્

વિદ્યુત્

તેજસા રોચતે કાચિદ્યા દેવી જલદાન્તરે ।
વિદ્યુજ્જયતિ સા નિત્યં વડવાગ્નિસહોદરી

દૃઢબન્ધવિમોચિની

અભેદ્યો યોઽસ્ત્રશસ્ત્રૌઘૈર્ભવબન્ધં તમેવ યા ।
હરતિ સ્મૃતિમાત્રાત્ સા દૃઢબન્ધવિમોચિની

અમ્બિકા

યદન્તરા ન ક્ષુધયા તૃષા વા
જનોઽર્દિતત્વં લભતે કદાચિત્ ।
પ્. ૧૮૧) મમામ્બિકા દુર્ભ્રમકામમેષા
દૃશા ભૃશં નાશયતાદરોષા

અમ્બાલિકા

બાલો મૃદુઃ કિઞ્ચન વા વિધાતુ-
મનીશ્વરોઽપીશ્વરિ પુષ્ટહૃષ્ટઃ ।
કથં ભવેત્ ત્વં ન યદા દયાભિ-
રમ્બાલિકા પોષણકારિણી સ્યાઃ

અમ્બા

જમ્ભારિસંસ્તુતા રમ્ભાજઘના દમ્ભહારિણી ।
અમ્બા ભૂયો હરત્વેષા સમ્ભવં દુર્ભવે ભવે

સ્વક્ષા

દક્ષા સ્વાત્માચ્છાદનક્રીડિતેષુ
તક્ષા સર્ગાહ્વાનગેહં વિધાતુમ્ ।
દક્ષાહન્તાહાનિહેતુઃ સમક્ષં
સ્વક્ષા રક્ષાકારિણીયં મમાસ્તુ

સાધુજનાર્ચિતા

સાધવો માધવાત્મત્વં યાતા યદ્દયયાભયાઃ ।
નન્દયન્ત્યખિલાન્ દૃષ્ટ્યા સેયં સાધુજનાર્ચિતા

કૌલિકી

યા નાદેન ચ બિન્દુનાપિ કલયા ભક્તં વિરક્તં ભવાત્ ।
સંતોષં નયતિ પ્રકાશવિશદા દેવી તતોઽપિ સ્વતામ્ ।
પ્. ૧૮૨) વૈરાગ્યં ગતમદ્ભુતામથ ભવોત્તીર્ણાં ભવસ્થાં ચ યા ।
સ્વચ્છન્દામિહ કીર્તિતા સુકૃતિભિઃ સાલૌકિકી કૌલિકી

કુલવિદ્યા

બહુદલભાવનસંકુલભાવા કુલકુલકોવિદભાવબલેન ।
સુલભરસા સરસાલસભાસા વિલસતુ ચેતસિ સા કુલવિદ્યા

સુકુલા

જનપક્ષિકુલાનિ યત્કુલાયા-
દલમાવિષ્કૃતતાં પ્રયાન્તિ યત્ર ।
વિલયં ચ દલદ્વયાકુલાનિ
સુકુલા સા નકુલાર્ચિતા હિતાસ્તુ

કુલપૂજિતા

વલયૈઃ સલયૈઃ સ્ફુરત્સુબાહુર્મુહુરીષચ્ચલમેખલાકલાપા ।
અમલાચલલોચનારવિન્દા સ્થિરતાકૃત્ કુલપૂજિતાજિતાસ્તુ

કાલચક્રભ્રમા

યયાવનદ્ધા અવશાઃ ખગેશા
ભ્રામ્યન્ત્યવિશ્રામતયા પ્રતિસ્વમ્ ।
વીથીષુ સેયં કિલ કાલચક્ર-
ભ્રમ શમારામકરી મમાસ્તુ

ભ્રાન્તા

જીવઃ શિવાભેદમયોઽપિ ભાવં
સ્વીયં સુવિસ્માર્ય કથં ભ્રમાર્તઃ ।
પ્. ૧૮૩) ઇતસ્તતઃ સ્યાદ્યદિ ન ત્વમસ્ય
ભ્રાન્તા સ્થિતિં ચેતસિ સંવિદધ્યાઃ

વિભ્રમા

યાં વિના ન સુદૃશોઽપિ ભૂષયા-
શેષયા વિલસિતાશ્ચ ચેતસઃ ।
સંહરન્તિ ગતિમાશુ સમ્ભ્રમં
વિભ્રમા હર ગમાગમાગમમ્

ભ્રમનાશિની

વિષમે સમયે કામયમોદ્ભાવિતસમ્ભ્રમે ।
સમયા દયયા ભૂયાન્મમ સા ભ્રમનાશિની

વાત્યાલી

ખેલન્તી યા વેલયૈવેન્દ્રજાલ-
કર્ત્રી હર્ત્રી સૂર્યચક્ષુઃસુસઙ્ગમ્ ।
નેમિર્ભાતીવાસ્તવાહા ચલન્તી
વાત્યાલી સા કીર્તિતા કાલવિદ્ભિઃ

મેઘમાલા

કુતોઽપિ યોદેતિ લયં ચ યાતિ
કુત્રાપિ સર્વસ્પૃહણીયભાવા ।
યા પાન્થયોષિદ્વરસઙ્ગહેતુઃ
સા મેઘમાલા કલિતા કલાજ્ઞૈઃ

પ્. ૧૮૪) સુવૃષ્ટિઃ

અદુષ્ટશોભા વિદિશો દિશોઽપિ
ભવન્તિ યામાપ્ય સુવૃષ્ટિરેષા ।
ન કસ્ય તુષ્ટ્યૈ ભવતીહ સૃષ્ટિ-
પુષ્ટ્યેકહેતુઃ સુવિકાસિદૃષ્ટેઃ

શ્રીકૃષ્ણાત્મપરાનુભૂતિવિભવઃ શ્રીકૃષ્ણકૌલઃ સુતં
સાહિબ્કૌલમસૂત યં ચ જનની બુદ્ધિઃ પ્રબુદ્ધિઃ સતી ।
કાવ્યે તસ્ય નિજાત્મબોધસહજે કશ્મીરવિખ્યાતતા-
હેતોર્દુર્ગકલાવપિ પ્રવિતતા ભક્તિર્નવાઙ્કાગમત્

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલવિરચિતે નામવિલાસે મહાકાવ્યે
નવમી ભક્તિઃ

દશમી ભક્તિઃ
સસ્યવર્દ્ધિની

બીજમઙ્કુરતાં યાતિ પત્રાદિત્વં ચ સાપિ તત્ ।
બીજત્વં યદ્દયાબદ્ધં સા દેવી સસ્યવર્દ્ધિની

અકારા

ભૂમિવ્યાપ્તા બ્રહ્મરૂપા ઋગાખ્યવેદોત્પત્તિર્ગાર્હપત્યાસના યા ।
ગર્વોઽખર્વઃ સર્વવર્ણૈકપૂર્વા સાકારેયં ગીયતે યોગિનાથૈઃ

ઇકારા

અર્ધા માત્રા શમ્ભુરૂપા ત્રિલોકી-
મુત્ક્રાન્તા યા શુદ્ધબોધાસનસ્થા ।
કામાખ્યાપિ ત્યક્તકામાભિગમ્યા
રમ્યેકારા સેયમાકારહીના

ઉકારા

વ્યાપ્તવ્યોમા દક્ષિણાગ્ન્યાસનસ્થા
વિષ્ણુપ્રસ્થા યા યજુર્વેદમાતા ।
પ્. ૧૮૬) સર્વાધારઃ સચ્ચિદાનન્દસારા
સોકારેયં કીર્તિતા મૂર્તવિદ્ભિઃ

ઐકારરૂપિણી

તનોતિ બિન્દુહીનાપિ જપ્તા વાગ્ભવવૈભવમ્ ।
નવં નવં સુભવ્યાનાં દેવતૈકારરૂપિણી

હ્રીંકારી

જપ્તા યેયં શાક્તબાલૈકજીવો
નેત્રે પદ્માં પદ્મવક્ત્રેઽપિ વાણીમ્ ।
બાધાહીનાં સાધકાનાં વિધત્તે
હ્રીંકારીયં હૃદ્ગતા નઃ સદાસ્તુ

બીજરૂપા

માત્રાઙ્કુરા વર્ણદલા ચ પાદ-
સ્કન્ધા સુશાખા બહુભાવપુષ્પા ।
બોધં ફલં નો વિતરત્વનન્તા
સા બીજરૂપા નિગમદ્રુમસ્ય

ક્લીંકારા

ક્લીંકારેયં યસ્ય ચિત્તે સ્થિતા ત્વં
વીરેશાનં મારનારાચબાણૈઃ ।
વિદ્ધા દેવ્યો નાગકન્યાશ્ચ નાર્યો
નિત્યં કામાત્ તં કથં ન સ્મરન્તિ

પ્. ૧૮૭) અમ્બરવાસિની

અન્યાન્યવિષયાન્ ભક્તદેવાદિભ્યો વિતીર્ય સા ।
સ્વયં નિર્વિષયા જાને સંવૃત્તામ્બરવાસિની

સર્વાક્ષરમયી શક્તિઃ

અહન્તાસમ્પુટેદન્તાવિલાસવિશદા સદા ।
સર્વાક્ષરમયી શક્તિઃ સ્ફુરતાદ્ધૃદયે મમ

અક્ષરા

કિં વદેદ્ વિધિરિયં શ્રુતિશ્ચ કિં-
રૂપિણી નનુ ભવેજ્જનઃ કથમ્ ।
વૃત્તિવાનિહ ભવેચ્ચ દેવતા
નાક્ષરા યદિ ભવેત્ કૃપાકરી

વર્ણમાલિની

કથં ન તન્મનો જપ્યે ધ્યાને વાસ્તિ સ્થિરં પરમ્ ।
યેન સદ્ગુરુતો જ્ઞાતા શાઙ્કરી વર્ણમાલિની

સિન્દૂરારુણવક્ત્રા

યામાલોક્ય વિમોહાન્ધતમસં યાતિ દૂરતઃ ।
સિન્દૂરારુણવક્ત્રા સા કસ્ય શ્લાઘ્યા ન ધીમતઃ

સિન્દૂરતિલકપ્રિયા

મુક્તાલલન્તિકં વક્ત્રં સિન્દૂરતિલકપ્રિયા ।
દધાના ભાતિ શુક્રારયોગં યાતો વિધુર્યથા

પ્. ૧૮૮) વશ્યા

ગત્યા મત્યા દર્શનેનાપિ વાણ્યા
સર્વે મોહં તસ્ય યાતા ન કિંચિત્ ।
ધ્યાયન્તીયં યેન સમ્યઙ્મહેશી
વશ્યાવશ્યં સેવિતા દેવદેવી

વશ્યબીજા

યોગીશ્વરકલાં યાન્તિ હિત્વા માયાં દુરત્યયામ્ ।
ભક્તા યદ્દયયા સેયં વશ્યબીજેતિ કીર્તિતા

લોકવશ્યવિભાવિની

ખેલતિ સ્તોકવલ્લોકૈર્વિશોકઃ સ કથં સુધીઃ ।
આરાધિતા ન યેનેયં લોકવશ્યવિભાવિની

નૃપવશ્યા

વાચૈવ યા કરોતીશં દુર્ગતં તમપીશ્વરમ્ ।
નૃપવશ્યા જયત્યેષા સિંહાસનમહેશ્વરી

નૃપૈઃ સેવ્યા

તત્તત્ કિમીપ્સિતં યદ્યન્ન પ્રાપ્નોતિ કૃતી જનઃ ।
યસ્યેદૃશી નૃપૈઃ સેવ્યા પ્રસન્ના પરમેશ્વરી

નૃપવશ્યકરી

નૃપવશ્યકરી હિતાસ્તિ યસ્મૈ
ખલુ તત્પાદરજઃકણાધિગત્યૈ ।
પ્. ૧૮૯) અખિલસ્પૃહણીયતાં ગતોઽપિ
સ્પૃહયાલુર્ભવતીહ રાજરાજઃ

પ્રિયા

મહિષી

યથા બહિર્ભાતિ નૃપઃ કલાભિ-
સ્તથૈવ યા સર્વકલા નિશાન્તે ।
મહેશ્વરીયં મહિષી દૃશા માં
સન્તોષકર્ત્ર્યાનયતુ પ્રકાશમ્

નૃપમાન્યા

અગણ્યપુણ્યનૈપુણ્યો વદાન્યશ્ચ ભવેજ્જનઃ ।
સોઽયં યસ્ય પ્રસન્ના ત્વં નૃપમાન્યા મહેશ્વરી

નૃમાન્યા

અસામાન્યસૌજન્યજન્યાતિપુણ્યા
ભવેત્તસ્ય કીર્તિઃ કથં નૈવ યાતા ।
દિવં વા ભુવં યસ્ય ધન્યસ્ય દેવી
નૃમાન્યા પ્રસન્ના શિવા હૃન્નિષણ્ણા

નૃપનન્દિની

અશ્વો મનુષ્યોઽપિ ગજાદિકો વા
દાક્ષ્યં પ્રતિસ્વં વિષયે પ્રયાતઃ ।
પ્. ૧૯૦) આયાતિ તં નન્દયિતું ક્ષિતીશં
યચ્ચિત્તયાતા નૃપનન્દિની ત્વમ્

નૃપધર્મમયી

નાનાવાહનસંવાહ્યા ચ્છત્રચામરલક્ષણા ।
સદા સુખમયી જીયાન્નૃપધર્મમયી શિવા

ધન્યા

ધન્યાસ્ય માતા સ્વકુલં ચ ધન્યં
ધન્યાઃ સહાયા વિષયોઽપિ ધન્યઃ ।
ધન્યા ચ મૂર્તિર્ધિષણાપિ ધન્યા
ધન્યાર્ચિતા યેન મહેશ્વરી ત્વમ્

ધનધાન્યવિવર્દ્ધિની

ઉદ્યમેન વિનાયાતિ ધનં ધાન્યં ચ તસ્ય હિ ।
સન્નિધિં સેવિતા યેન ધનધાન્યવિવર્ધિની

ચતુર્વર્ણમયી મૂર્તિઃ

ઉપયોગ્યા મિથો દેવી સ્વસ્વલક્ષણલક્ષિતા ।
ચતુર્વર્ણમયી મૂર્તિઃ કીર્તનીયા ન કસ્ય સા

ચતુર્વર્ણૈશ્ચ પૂજિતા

વેદાધ્યયનભિક્ષાદ્યૈસ્ત્રાણાદ્યૈર્માં સદાવતાત્ ।
વ્યાપારાદ્યૈશ્ચ સેવાભિશ્ચતુર્વર્ણૈશ્ચ પૂજિતા

પ્. ૧૯૧) સર્વધર્મમયી સિદ્ધિઃ

નિર્ધર્મસ્વાત્મભાવસ્થશુદ્ધબુદ્ધ્યેકસાક્ષિણી ।
સર્વધર્મમયી સિદ્ધિર્ભૂયાન્નામાર્થકારિણી

ચતુરાશ્રમવાસિની

એકૈકાશ્રમધર્મેષુ વસત્યન્યઃ કથંચન ।
અક્રમેણાદ્ભુતા દેવી ચતુરાશ્રમવાસિની

બ્રાહ્મણી

બ્રહ્માધ્યેત્રી બ્રહ્મવક્ત્રાસનસ્થા
બ્રહ્મધ્યાનાત્ ત્યક્તદુર્ભ્રાન્તિતાન્તિઃ ।
બ્રહ્મજ્ઞાનોલ્લાસિચિત્તા મહેશી
ભૂયાદ્ભૂત્યૈ બ્રાહ્મણી સર્વપૂજ્યા

ક્ષત્રિયા

ક્ષતં ક્ષતં સ્યાદ્દયયેહ યસ્યાઃ
સર્વસ્ય ખર્વત્વવિનાશહેતોઃ ।
સૂર્યેન્દુવંશપ્રવિભાસિની સા
માં ક્ષત્રિયા પાતુ સદાતુરત્વાત્

વૈશ્યા

વ્યાપારાદિકલાપૂર્ણા સર્વવર્ણૈકપોષણી ।
વૈશ્યાવશ્યં મહેશાની વશ્યા ભવતુ સર્વદા

પ્. ૧૯૨) શૂદ્રા

શિવા સેવાપ્રિયા શૂદ્રા બ્રહ્મપાદતલસ્થિતા ।
જયત્યભયદા વાદસાદહીના સ્વભાવતઃ

અવરવર્ણજા

જ્વલન્મુખવિલોચના પરિલલત્પદાભ્રધ્વનિ-
સ્ખલન્મુખરવાક્ ચલત્પદવિધૂતપાર્શ્વાચલા ।
ભ્રમદ્ભ્રુકુટિમઞ્જરી સુવિનમન્નિતમ્બસ્થલી
વિચારરુચિરાલકાસ્ત્વવરવર્ણજા નઃ શ્રિયે

વેદમાર્ગરતા

યસ્યા નિઃશ્વાસતો વેદાઃ સંજાતાઃ સુસ્ફુટક્રમાઃ ।
અહો સાપિ સ્વયં દેવી વેદમાર્ગરતા પરા

યજ્ઞા

દ્રવ્યેણ કેચિત્તપસાપિ કેચિત્
સ્વાધ્યાયવત્ત્વેન ચ કેચનાન્યે ।
જ્ઞાનેન યોગેન ચ યાં યજન્તો
ગચ્છન્તિ સિદ્ધિં શિવદાસ્તુ યજ્ઞા

વેદવિશ્વવિભાવિની

વિશ્વં વેદપ્રચારાય વેદો વિશ્વપ્રવૃત્તયે ।
યયા વિભાવિતઃ સેયં વેદવિશ્વવિભાવિની

પ્. ૧૯૩) અસ્ત્રશસ્ત્રમયી વિદ્યા

દુરવાપ્યં કથં તે તે ચક્રવર્તિત્વમાપ્નુયુઃ ।
અસ્ત્રશસ્ત્રમયી વિદ્યા ન તૈશ્ચેત્ સ્યાદ્ વશીકૃતા

વરશસ્ત્રાસ્ત્રધારિણી

કાલભીહારિણી ભૂયાદ્રણભૂમિવિહારિણી ।
આનન્દકારિણીશાની વરશસ્ત્રાસ્ત્રધારિણી

સુમેધાઃ

યદંશવિત્ત્યેહ મહામતિઃ સ્યા-
ચ્છાસ્ત્રાણ્યનન્તાનિ તનોતિ તાનિ ।
એકશ્ચિદુલ્લાસકણોઽપિ યસ્યાઃ
સા મે સહાયાસ્તુ સદા સુમેધાઃ

સત્યમેધા

અન્યો હિ કશ્ચિજ્જડસઙ્ગમાપ્તો
જડત્વમેત્યેવ સુધીયુતોઽપિ ।
ઇયં તુ દેવી જડવિશ્વમધ્ય-
ગતા સદાપ્યસ્તિ હિ સત્યમેધા

ભદ્રકાલી

ભદ્રં ધ્યાતા નતનુ તનુતેઽહંકૃતિં વા તનું યા
ચ્છિદ્રં મન્દં રચયતિ મુધાજ્ઞાનજાતં નજાતમ્ ।
રુદ્રાઙ્કસ્થાપિ ચ પરિહરત્યદ્ભુતા રૌદ્રભાવં
ભક્તાનાં સા ભવતુ ભવિનાં ભદ્રકાલી શ્રિયે વઃ

પ્. ૧૯૪) અપરાજિતા

ગોપાલો વિષ્ણુરીશોઽપિ રુદ્રો યદ્દયયા સદા ।
શક્રો જિષ્ણુશ્ચ લોકં સા હિતાયાસ્ત્વપરાજિતા

ગાયત્રી

જ્ઞાતા યેન સ વેત્તિ સર્વનિગમાન્ ધ્યાતા ચ યેનામ્બિકા
ધ્યાયન્તિ ત્રિદશાઃ સદૈવ સુદશં તં કીર્તિતા યેન વા ।
કીર્તિસ્તસ્ય પુનાતિ લોકમખિલં યેનાર્ચિતા વા શિવા
ગાયત્રી ન ચ કેન કેન સતતં કે કે ન વાર્ચન્તિ તમ્

સત્કૃતિઃ

ત્વં સત્કૃતિર્યદિ ગતા હૃદિ સદ્દયાલુ-
ર્નાપ્નોતિ તર્હિ ભુવિ રાજ્યમશત્રુશઙ્કમ્ ।
કો નાપિ દેવપતિતાં દિવિ વાજભાવં
રુદ્રત્વમદ્ભુતકલાં હરિતાં સ્વતાં વા

સન્ધ્યા

ધ્યાયન્તિ યાં દ્વિજવરાઃ પરહર્ષપૂર્ણ-
નિશ્ચિન્તચિત્તનગરેઽસ્તિ ચ બોધયન્તી ।
તાન્ યા પરાત્મવિષયાભ્યનુસન્ધિમેષા
સન્ધ્યેતિ કાચન પરા ગદિતૈકસન્ધૈઃ

સાવિત્રી

સૂતે વિશ્વં ભેદવત્ત્વં ચ નૈવ
ભિન્નં યદ્વદ્ વીચિસંઘં મહાબ્ધિઃ ।
પ્. ૧૯૫) અન્તે તદ્વલ્લીયતે યત્ર ચૈતત્
સાવિત્રી સા કીર્તિતા સારવિદ્ભિઃ

ત્રિપદાશ્રયા

ત્રિલોકા ભાન્તિ તસ્યાગ્રે ત્રિપદા ઇવ લઙ્ઘિતુમ્ ।
યેનેયં નિશ્ચિતં જ્ઞાતા નિર્ભયા ત્રિપદાશ્રયા

ત્રિસન્ધ્યા

ત્રિકાલાસ્ત્રિલોકાસ્ત્રિવેદાસ્ત્રિદેવા-
સ્ત્રયો વહ્નયસ્ત્રિસ્વરા યત્ર ચૈક્યમ્ ।
પ્રયાન્તિ સ્વભાવાત્ સદા કાચિદેષા
ત્રિસન્ધ્યેતિ ગીતા હિતાયાસ્તુ માતા

ત્રિપદી

ન ત્વં યદિ ત્વમસિ તત્તદસીતિ નાથો
યાં બોધયત્યતિવિરક્તમતઃ સુશિષ્યમ્ ।
આનન્દધામજનનીમનણીયસી સા
દેવી જયત્યતિતરાં ત્રિપદી મહેશી

ધાત્રી

શઙ્કાતઙ્કકલઙ્કાનાં દાત્રી તૃણવદીશ્વરી ।
સન્ધાત્રી બોધદુગ્ધસ્ય ધાત્રી નઃ કૃપયાવતાત્

સુપર્વા

અથર્વવેદિભિઃ સર્વસુપર્વાતૃપ્તયે શિવા ।
કામનીયા જયત્યેષા સુપર્વાખર્વગર્વભૂઃ

પ્. ૧૯૬) સામગાયની

સકલં પરિમોહયત્યવશ્યં સકૃદુચ્ચારિતવત્યનન્તરૂપમ્ ।
સ્વરસંઘમસઙ્ગભઙ્ગુરં યા હૃદયસ્થા મમ સામગાયની સા

પાઞ્ચાલી

યૈકાપિ પઞ્ચધાત્માનં પઞ્ચાનામપ્રપઞ્ચયત્ ।
પ્રીતયે નયતુ સ્થૈર્યં પાઞ્ચાલી ચઞ્ચલં મનઃ

બાલિકા

બાલિકેવ કૃતવસ્ત્રપુત્રિકાલાલનપ્રકૃતહર્ષનિર્ભૃતા ।
ખેલતિ સ્વયમિદન્ત્વમાગતા યા બલં મમ કરોતુ બાલિકા

બાલા

યા બાલતર્જિતમયૂરકચત્કલાપા
સ્વાલાપમૂકલપનીકૃતકાકપુષ્ટા ।
ગત્યાલસીકૃતમરાલવરા ગતૌ સા
બાલા બલાબલનિધિઃ પરિશર્મદાસ્તુ

બાલક્રીડા

નિરુદ્વેગં નિરુદ્વેગં નિઃશઙ્કં યા સ્થિતિં ગતા ।
નિષ્કલઙ્કં પ્રસિદ્ધેહ બાલક્રીડા જયત્યસૌ

સનાતની

પ્રભવપ્રમુખજ્ઞાનશાલિની યા મહેશ્વરી ।
બ્રહ્માદીનાં સ્વયં તત્તાવર્જિતા સા સનાતની

પ્. ૧૯૭) ગર્ભાધારધરા

ચતુરઙ્ગુલવિસ્તારા જરાયુર્વિતતં કથમ્ ।
ગર્ભં દધ્યાન્ન ચેત્ કુર્યાદ્ ગર્ભાધારધરા દયામ્

શૂન્યા

યત્કલૈકા ત્રિલોકીયં નાનાત્વરચનાચિતા ।
શૂન્યેતિ સા કથં ગીતા સદાપૂર્ણા મહેશ્વરી

ગર્ભાશયનિવાસિની

બાધતે ન ક્ષુધા તૃષ્ણા ન ચ યદ્દયયાન્તરા ।
ગર્ભસ્ય દશમાસ્સ્વેષા ગર્ભાશયનિવાસિની

સુરારિઘાતિની કૃત્યા

અમરા નિર્જરા દેવાઃ કથં સ્યુર્યદિ નેશ્વરી ।
સુરારિઘાતિની કૃત્યા કૃપયા નિજયા ભવેત્

પૂતના

યત્સ્તન્યસ્ય સ ગોપાલો જીવેન સહ પાનતઃ ।
બલી ભૂત્વાહનદ્દૈત્યાનબલઃ પૂતનેતિ સા

તિલોત્તમા

ભાલાન્તરાયાતલલલ્લલન્તિકા-
મુક્તં મુખં ભાત્યભિતોઽલકાકુલમ્ ।
અબ્બિન્દુવત્ ષટ્પદશોભિપદ્મવદ્
યસ્યાઃ શિવાયાસ્તુ તિલોત્તમેતિ સા

પ્. ૧૯૮) લજ્જા

કુલાઙ્ગનાસ્ત્વત્સહિતાઃ સુશોભાઃ
શોભોજ્ઝિતા અપ્યવમાનિનો યત્ ।
શોભાસિ કિં તત્ કિમુ વાસ્યશોભા
લજ્જા ન જાને પરમેશ્વરી ત્વમ્

રસવતી

આપાતરસદોઽપ્યન્તરસદો વિષમો ભવઃ ।
રસમાત્રાવશેષઃ સ્યાચ્ચેત્ સ્યાદ્રસવતી દયા

નન્દા

તત્પાર્શ્વસ્થાનતસ્તસ્ય દૃષ્ટ્યા વાચા ચ નન્દિતાઃ ।
કથં ન સ્યુર્જનાઃ સર્વે યેન નન્દા સમર્ચિતા

ભવાની

જપન્ પૂજયંસ્ત્વાં ભવાનીતિ મુખ્યાં
ભવાભાવભાવેષુ સંભાવયન્ વા ।
ભવં દુર્ભવં તત્ક્ષણાદ્યાતિ હિત્વા
ભવત્વં નવાનન્દરાશિં સુચિત્રમ્

પાપનાશિની

પાપાપાપમયં પાપં દુરાપં કૃપયાસ્તિ નઃ ।
યદીયયા શિવા સેયં કીર્તિતા પાપનાશિની

પ્. ૧૯૯) પટ્ટામ્બરધરા

ગજચર્મામ્બરાઙ્કસ્થા પટ્ટામ્બરધરા શિવા ।
નીલોત્પલિન્યુપાસક્તા પદ્મિનીવ વિરાજતે

ગીતિઃ

મૃગાઃ ખગા નાગવરાશ્ચ ભાવં
સ્વીયં સુવિસ્માર્ય સમાધિભાજઃ ।
નિશમ્ય યામેવ ભવન્તિ યત્ ત-
ન્ન કસ્ય ગીતિઃ પ્રિયતાવહાસ્તિ

સુગીતિઃ

રીત્યોત્થાનં પ્રાપિતા ભક્તવર્યૈ-
ર્ભીત્યાદિં યા ભાવમન્તં નયન્તી ।
ચિત્તે દત્તે કાંચિદાનન્દલીલાં
સ્ફીતિં બુદ્ધેઃ સા સુગીતિર્દદાતુ

જ્ઞાનલોચના

કાલાધ્વવિપ્રકૃષ્ટત્વં પ્રકૃષ્ટાનન્દિનીક્ષતે ।
મુષિત્વા યાખિલાનર્થાન્ સા દેવી જ્ઞાનલોચના

સપ્તસ્વરમયી તન્ત્રી

સ્વરા મનોહરા યત્ર પ્રત્યેકં સપ્તકોટિગાઃ ।
સપ્તસ્વરમયી તન્ત્રી સ્વાતન્ત્ર્યં શ્રાવયત્વિયમ્

ષડ્જમધ્યમધૈવતા

યાદૌ સપ્તસ્વરેષ્વેકા મધ્યે સ્ફુરતિ ધૈવતા ।
ઉપાન્તે ચ મતા સેયં ષડ્જમધ્યમધૈવતા

પ્. ૨૦૦) મૂર્ચ્છના ગ્રામસંસ્થાના

નિશ્ચલા યા ત્રિધા બદ્ધા સ્વરાન્ સપ્ત સુચઞ્ચલાન્ ।
વિશ્રામયત્યસૌ ગ્રામસંસ્થાના મૂર્ચ્છના મતા

સ્વસ્થા

પરો યસ્યાં સદા તિષ્ઠત્યાત્મા યસ્યાઃ પરત્ર ચ ।
સા દેવી પ્રથિતા સ્વસ્થા ક્રિયાત્ સ્વસ્થં મનો મમ

સ્વસ્થાનવાસિની

બહુત્વં યાન્ત્યપિ સ્વીયં સ્થાનં સ્વાભાસિતં સિતમ્ ।
ન જહાતિ યતસ્તસ્માચ્ચિતિઃ સ્વસ્થાનવાસિની

અટ્ટાટ્ટહાસિની

યદ્ધાસેન દિનં રાત્રિરિવ ચન્દ્રવિકાસિના ।
શોભતે ક્ષોભમટ્ટાટ્ટહાસિની સા વ્યપોહતામ્

પ્રેતા

જાગ્રત્સુપ્તસુષુપ્તતાં સ્ફુટતરં યાન્તી ચ નો યાતિ યા
કૌમારાદિદશાં ગતાપિ વિમલાનન્દૈવ યોજ્જૃમ્ભતે ।
અન્ત્યૈઃ કર્મભિરીશ્વરીં સુકૃતિનો યાં તર્પયન્તિ ધ્રુવં
પ્રેતા પ્રેતપુરાભિયાનજમિયં શોકં દહત્વદ્ભુતા

પ્રેતાસનનિવાસિની

પ્રેતનાથાઃ શિવોત્તુઙ્ગપર્યઙ્કં સ્તમ્ભવત્ સ્થિતાઃ ।
યસ્યા વહન્તિ સા કાચિત્ પ્રેતાસનનિવાસિની

પ્. ૨૦૧) નૃત્તગીતપ્રિયા

હયાસ્યગન્ધર્વસુરાઙ્ગનાદ્યા
આતોદ્યમાદાય સુતોષયન્તિ ।
યાં દેવદેવીમિહ નૃત્તગીત-
પ્રિયા શ્રિયા પોષયતુ સ્વયા નઃ

અકામા

યત્રૈવ યત્રૈવ મનો નિમગ્નં
સ્વસ્વપ્રિયે શાઙ્કરિ યસ્ય યસ્ય ।
તત્રૈવ તત્રૈવ ચ તસ્ય તસ્ય
ત્વત્તૈવ યદ્ભાતિ તતોઽસ્યકામા

તુષ્ટિદા

યદ્દયાવહમતિર્યથા તથા
વિગ્રહં વહતિ ભારવજ્જનઃ ।
ઉજ્ઝતિ ક્ષણત એવ તં તયા-
પ્યુજ્ઝિતો હૃદિ સદાસ્તુ તુષ્ટિદા

પુષ્ટિદા

મીયતે કેન સા દેવી સુધિયાપિ શિવાત્ર યા ।
કેન કેનાસિ રૂપેણ કસ્મૈ કસ્મૈ ન પુષ્ટિદા

અક્ષયા

સ્વસ્વકાલે પ્રયાન્ત્યેવ ક્ષયં યત્નયુતા અપિ ।
ત્વમેવૈકા તુ સદ્રૂપા સ્વભાવેન ચિદક્ષયા

પ્. ૨૦૨) નિષ્ઠા

વદન્તુ બોધં વહવોઽપિ વેદ-
વેદાન્તપાઠેન નતુ સ્વરૂપમ્ ।
જાનન્તિ તાવત્ પરહર્ષસિન્ધું
નિષ્ઠા કૃપાં યાવદિયં ન ધત્તે

સત્યપ્રિયા

આરાધ્ય યાં સત્યસુતો નસત્યાન્
રિપૂઞ્જઘાનાપિ ચચાલ નૈવ ।
સત્યાત્ સ્વકીયાત્ પ્રથિતૈકકીર્તિઃ
સત્યપ્રિયા સા પ્રિયમાતનોતુ

પ્રજ્ઞા

યસ્ય યસ્ય પ્રસન્ના ત્વં પ્રજ્ઞા પરમદેવતા ।
તસ્ય તસ્ય કથં નાજ્ઞાં વહન્તિ શિરસીતરે

લોકેશી

વશ્યા યસ્યાઃ સન્તિ દેશા અશેષાઃ
કર્તું હર્તું પાતુમપ્યેકદેશમ્ ।
યાતાયાઃ સાલોકમાત્રેણ ભક્તં
લોકેશી માં શોકહીનં કરોતુ

સુરોત્તમા

સ્વસ્વદેશેઽષ્ટધા સર્ગં સુરાણાં પાતિ યા પરા ।
સુરોત્તમા કરોત્વેનં સર્વોત્તમગતિં જનમ્

પ્. ૨૦૩) સવિષા

દૃષ્ટ્યૈવ યામૃતાનન્દં ભક્તાનાં જનયત્યસૌ ।
સવિષા નામમાત્રેણ જાને ડિત્થડવિત્થવત્

જ્વાલિની

યેનાવૃતાક્ષો ન પરાત્મભાવં
વેત્ત્યેષ તન્મોહતમઃ ક્ષણેન ।
નિહન્તિ દૃષ્ટૈવ દયાનિધિર્યા
સા જ્વાલિની કાલભયં હરાસ્ય

જ્વાલા

દશધા પ્રવિભજ્યાત્મસ્વરૂપં યા ત્રિવહ્નિષુ ।
જાજ્વલીતિ સ્થિતૈકૈવ જ્વાલા સા બલદાસ્તુ નઃ

વિષમોહાર્તિનાશિની

અત્ત્વાજાદ્યસહોષ્માપિ યદાસઙ્ગાન્મહાવિષમ્ ।
મૃત્યુજિત્ પશુપઃ સેયં વિષમોહાર્તિનાશિની

વિષારિઃ

સ્વપતેર્નીલકણ્ઠત્વક્રિયયેવ સમત્સરા ।
વિષાશનેન સંવૃત્તા વિષારિઃ સાપિ વિશ્વસૂઃ

નાગદમની

મહાર્હાભૂષણા સ્વેન નાગભૂષણસઙ્ગતઃ ।
સલજ્જેવાસ્તિ સા નાગદમની શક્તિરૈશ્વરી

પ્. ૨૦૪) સ્વસ્વાતન્ત્ર્યપરાનુભૂતિકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
તત્કાવ્યે ચરણાદિયાતયમકં શ્રીચન્દ્રમૌલિસ્તવં
ભ્રાતૃત્વેન સમાગતેઽત્ર દશમી ભક્તિર્વિરામં ગતા

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે નામવિલાસે
મહાકાવ્યે દશમી ભક્તિઃ

એકાદશી ભક્તિઃ
કુરુકુલ્લા

કુરુકુલ્લા જયત્યેષા યા ધ્યાતા કુરુતે જનમ્ ।
કુલાકુલપરિજ્ઞાનદાક્ષિણ્યપ્રથિતોદયમ્

અમૃતોદ્ભવા

ભવભોગરસાત્તાપિ જીવન્મુક્તો યદીયયા ।
દયયા ભક્તવર્યોઽયં સા જીયાદમૃતોદ્ભવા

ભૂતભીતિહરા રક્ષા

સત્યં સાસ્તિ સ્વતન્ત્રા તદ્ભૂતપાઙ્ગગતાપિ યત્ ।
ભૂતભીતિહરા રક્ષા સ્વયં સા પરમેશ્વરી

ભૂતાવેશવિનાશિની

સમ્ભૂતપૂર્વપુણ્યાનાં ભૂતાવેશવિનાશિની ।
ભૂયાદ્ ભૂતિપ્રદા દેવી ભૂતાહન્તાનિવારિણી

પ્. ૨૦૬) રક્ષોઘ્ની

મર્ત્યો રામો વાનરેન્દ્રૈઃ સનાથઃ
પૌલસ્ત્યં તં રાક્ષસાનાં બલેશમ્ ।
અબ્ધિં તીર્ત્વા યત્કૃપાતો જઘાન
રક્ષોઘ્ની સા કસ્ય માન્યા ન માતા

રાક્ષસી

યા તાનિ તાનિ જનયત્યબલા બલેશ-
રક્ષાંસ્યનેકવિધરૂપયુતાનિ ચૈકા ।
દેવોત્તમાદિવિજયીનિ પરાધિદેવી
સા રાક્ષસી હરતુ રાક્ષસજં ભયં નઃ

રાત્રિઃ

યા હન્ત સંગમયતે સુસમાધિલક્ષ્મ્યા
યોગેશ્વરાનપિ ચ ભોગધનાન્ પ્રિયાભિઃ ।
કાવ્યજ્ઞમર્થકલયા પથિકપ્રિયાઃ સ્વૈઃ
સ્વપ્નાગતૈઃ પ્રિયતમૈઃ સુખદાસ્તુ રાત્રિઃ

દીર્ઘનિદ્રા

યથા બ્રહ્મતામાપ્ય ભૂયો નિવૃત્તિ-
ર્ભવે નો ભવેજ્જાતુચિદ્યાં તથૈવ ।
મુધાજાતમાનાદિભાવૈકહર્ત્રી
શિવા દીર્ઘનિદ્રા પરાનન્દદાસ્તુ

પ્. ૨૦૭) દિવાગતિઃ

અર્થેષુ ભૂયો નિશિ વિસ્મૃતેષુ
પ્રતિસ્વમાપ્નોતિ યયા પ્રચારમ્ ।
જનો મનસ્ત્રાણદયા દયાતો
દિવાગતિઃ સાસ્તુ શિવા ગતિર્નઃ

ચન્દ્રિકા

ક્ષયયપિ પ્રથિતલાઞ્છનોઽપિ યદ્
ગ્લૌરપીહ ભવિનાં તમીપ્રિયઃ ।
ચઞ્ચલોઽસ્તિ ચ તથાપિ ચન્દ્રમા-
શ્ચન્દ્રિકાશ્રયભવો ગુણો હ્યયમ્

ચન્દ્રકાન્તિઃ

રોદિતીવ નિશિ સુપ્તતાજિતં
લોકમન્તકગૃહાભિસજ્જિતમ્ ।
સ્વં ચ વીક્ષ્ય વિગલત્સુધામયં
ચન્દ્રકાન્તિરિહ મુદ્રિતાત્મવાક્

સૂર્યકાન્તિઃ

દુષ્ટમેત્યપિ તમઃ પુનઃ પુનઃ
સર્વદા તવ હતં મયાજ્ઞયા ।
સક્રુધેતિ ગદિતેવ ભાનુના
સૂર્યકાન્તિરભિતો જ્વલત્યસૌ

પ્. ૨૦૮) નિશાચરી

માયાનિશિ સ્વપ્નગતૈરલક્ષ્યા
યા લીલયા કાપિ ચરત્યસઙ્ગા ।
નિશાચરીતિ પ્રથિતાદ્ભુતા સા
સદૈવ વો બોધયતુ સ્વભાસા

ડાકિની

વિકલ્પસંકલ્પનિદાનમેત-
દ્ધરત્યહો યા હૃદયં જડાનામ્ ।
અલક્ષ્યચેષ્ટાપ્યનિવાર્યચર્યં
દુર્લક્ષ્યમેષા કિલ ડાકિનીતિ

શાકિની

દિગમ્બરા દિક્ષુ વરા અજસ્ર-
મારાધ્ય યાં યાન્તિ શિવત્વમીડ્યમ્ ।
ભૂતાધિવાસાઃ કૃતકર્મનાશાઃ
સા શાકિની નાકવિહારદાસ્તુ

શિષ્યા

સર્વે સર્વં યતોઽધીત્ય ગુરુતાં પ્રાપ્નુવન્ત્યહો ।
કસ્ય સાપિ કિમર્થં નુ શિષ્યા ભૂતા મહેશ્વરી

હાકિની

નાનૌષધાદિવિધિમપ્યધિકં વિદિત્વા
હસ્તક્રિયામપિ સમાપ્ય ગુરોર્ન તાવત્ ।
પ્. ૨૦૯) સિદ્ધિં રસાયનભવાં લભતેઽપિ ધીરો
યાવદ્દયાં વિતનુતે નહિ હાકિની સા

ચક્રવાકિની

માયાનિશા યતો નામૂં જાતુચિત્ સ્પૃશતીશ્વરીમ્ ।
તટેષુ સર્વદા તસ્માચ્છોભતે ચક્રવાકિની

સિતાસિતપ્રિયા

સિતાસિતપ્રિયા ન સ્યાદ્યદિ ભૂતિસિતસ્ય તત્ ।
નીલકણ્ઠસ્ય દેવેશી કુર્યાદઙ્ગીકૃતિં કથમ્

સ્વઙ્ગા

ચકાર યાનઙ્ગરિપું નિજાઙ્ગનિર્ભઙ્ગસઙ્ગં શ્રિતકામરઙ્ગમ્ ।
અહો મહોમૂર્તિરવેક્ષિતૈવ સ્વઙ્ગાસ્તુ સર્વાઙ્ગસુપોષણીયમ્

સકલા

યત આવિર્ભવન્ત્યેતાઃ કાલે કાલેઽખિલાઃ કલાઃ ।
સકલા કલયા પાયાદપાયાત્ કાલભીતિજાત્

વનદેવતા

વને વને યા કુરુતે વિહારં સમ્પૂજિતા મૂલફલૈરનલ્પૈઃ ।
વન્યૈર્જનૈર્દુષ્કલિકલ્મષઘ્ની સંકીર્તિતા સા વનદેવતેતિ

ગુરુરૂપધરા

બાલા ઇવાખિલા લોકા ભવેયુઃ ક્લેશભાગિનઃ ।
ક્રિયાસુ યદિ ન ત્વં સ્યા ગુરુરૂપધરા સદા

પ્. ૨૧૦) ગુર્વી

ગુર્વાદિભ્યોઽપિ યા ગુર્વી કથં તાં ભક્તિભાગિનઃ ।
વહેયુશ્ચેતસા તસ્યા એવ સ્યાન્ન દયા યદિ

મૃત્યુઃ

કેન કેનાસ્તિ રૂપેણ કસ્ય કસ્યાન્તકારિણી ।
મૃત્યુર્યા સા શિવા દેહમાનમૃત્યુપ્રદાસ્તુ નઃ

મારી

બ્રહ્મા કથં કથમપિ પ્રભુરદ્ભુતં ય-
દુત્પાદયત્યયુગપદ્યુગપત્ તદેતત્ ।
યા મારયત્યમરચિત્ન્યસમાગમા સા
મારીશ્વરી પરમતોષમિય દદાતુ

વિશારદા

દેહેન ગેહેન ચ સંશ્રયોઽપિ
લક્ષ્મ્યા નરો વીરરસોદ્ધતોઽપિ ।
અધીતવિદ્યોઽપિ મૃગો હિ તાવ-
દ્યાવત્ પ્રસન્ના ન વિશારદા ત્વમ્

મહામારી

મહામારી મહાદેવી મહત્તત્ત્વાદ્યનાત્મજામ્ ।
નાનાભિમાનદુર્બાધાં તુષ્ટા મારયતુ ધ્રુવમ્

વિનિદ્રા

યા યોગિભિઃ પશ્ચિમરાત્રકાલે
યા ભોગયોગૈરપિ પૂર્વરાત્રે ।
પ્. ૨૧૧) વિયોગિભિર્યાપિ સદૈવ ચૈકા
સંસેવ્યતે સાસ્તુ હિતા વિનિદ્રા

તન્દ્રા

તન્દ્રાદેવીધ્યાનનિર્ધૌતપાપાઃ
સાન્દ્રાનન્દોત્તર્જિતેન્દ્રાદિપદ્માઃ ।
મન્દ્રં મન્દ્રં નિર્મલં નામ તસ્યા
ગાયન્તસ્તે સાધુ સન્તો જયન્તિ

મૃત્યુવિનાશિની

સર્વત્ર સર્વદા સાર્વા સર્વથાપિ વ્યથાપહા ।
સતાં ભક્તિમતાં ભૂયાદ્દેવી મૃત્યુવિનાશિની

ચન્દ્રમણ્ડલસંકાશા

ચન્દ્રમણ્ડલસંકાશા ભાતિ યૈકાપ્યનેકધા ।
તરઙ્ગેષ્વિવ દેહેષુ સા શિવાસ્તુ શિવાય નઃ

ચન્દ્રમણ્ડલવાસિની

સર્વદાપિ મહેશાનિ ચન્દ્રમણ્ડલવાસિની ।
નિષ્કલઙ્કા પરં પૂર્ણા જયત્યેષૈવ કાચન

અણિમાદિગુણોપેતા

હૃદિ ખે પવને મહ્યામહંચિજ્જીવબુદ્ધિષુ ।
અણિમાદિગુણોપેતા સ્વયંસિદ્ધા જયત્યસૌ

પ્. ૨૧૨) સુસ્પૃહા

વિવર્તેત કથં બ્રહ્મ શુદ્ધબુદ્ધં જગત્તયા ।
ભવેસ્ત્વં પરમેશાની સહાયા સુસ્પૃહા ન ચેત્

કામરૂપિણી

અમરાધિપતાભિમાન ઇન્દ્રો
હરિરેતસ્ય ચ રક્ષકાભિમાને ।
વિધિહાનિમદે યયાત્ર કેશૌ
વિનિયુક્તા અપિ કામરૂપિણી સા

અષ્ટસિદ્ધિપ્રદા

શુદ્ધબુદ્ધ્યેકભક્તેભ્યો મહેશાની વિના હઠમ્ ।
દુર્ઘટં સતતં ભૂયાદષ્ટસિદ્ધિપ્રદાત્ર નઃ

પ્રૌઢા

સ્વભાવગમ્ભીરવિચિત્રચિત્રકલાનિધાનં પરમેશ્વરીયમ્ ।
ઉપોઢસર્વંસહશાન્તભાવા પ્રૌઢા મનઃપ્રૌઢિકરી મમાસ્તુ

દુષ્ટદાનવઘાતિની

કાનને ગહને માર્ગવૈષમ્યે નિમ્નગોત્તરે ।
સ્મૃતા સુખકરી ભૂયાદ્ દુષ્ટદાનઘાતિની

અનાદિનિધના પુષ્ટિઃ

અનાદિનિધના પુષ્ટિર્જગદાદ્યન્તસાક્ષિણી ।
અનાદ્યવિદ્યાસંક્ષોભહારિણ્યસ્તુ મમેશ્વરી

પ્. ૨૧૩) ચતુર્બાહુઃ

ઊર્ધ્વં શઙ્ખં સ્વકરકમલે ધારયન્ત્યપ્યધસ્તાદ્
વામે ચક્રં જલજનિગદે દક્ષિણે ચ ક્રમેણ ।
ખેલન્તી યા પ્રહરણવિધૌ ચાતુરીરીતિમાપ્તા
દેવી ભૂયાત્ પ્રકૃતસુખદા સા ચતુર્બાહુરેષા

ચતુર્મુખી

એકં પરિણતં બ્રહ્મ ચતુર્ધા બ્રહ્મરૂપભૃત્ ।
યા ગાયતિ પરા તજ્જ્ઞૈર્ગીયતે સા ચતુર્મુખી

ચતુઃસમુદ્રશયના

યદ્દયામાપ્ય જાત્વેવ શેત એકામ્બુધૌ હરિઃ ।
ચતુઃસમુદ્રશયના મીયતે કેન સા શિવા

ચતુર્વર્ગફલપ્રદા

સંતુષ્ટા કૃતબુદ્ધીનામિષ્ટા વિવિધકર્મભિઃ ।
જયત્યેકૈવ સા દેવી ચતુર્વર્ગફલપ્રદા

કાશપુષ્પપ્રતીકાશા

કાશપુષ્પપ્રતીકાશા કાશતે યા મહેશ્વરી ।
ચિદાકાશપ્રથા સાસ્તુ નિરાશત્વાભિદાર્ઢ્યકૃત્

શરત્કુમુદલોચના

યદપાઙ્ગાગ્રયાતોઽયં ભવેત્ સર્વાઙ્ગસુન્દરઃ ।
દદાતુ સા મુદં શુદ્ધાં શરત્કુમુદલોચના

પ્. ૨૧૪) ભૂતા

યા વેદ વેદં નિખિલં ન જાતુ
વેદોઽપિ યાં વેદ વિદં વિધિર્વા ।
ભૂતેતિ ગીતા પરમેશ્વરીયં
દદાતુ ભૂતં સતતં સ્વબોધમ્

ભવ્યા

સંભાવિતા યેન હૃદેહ ભવ્યા
ભવે ભવે તસ્ય ભવેત્ કિમન્યત્ ।
ભવ્યં સ્વભાવેન વિઘૂર્ણિતસ્ય
ભવ્યં ન વાનન્દરસેન પુંસઃ

ભવિષ્યા

અધીત્ય વેદાનખિલાનજોઽપિ
પુનઃ પુનઃ સોઽપ્યવતીર્ય વિષ્ણુઃ ।
ન શક્નુતઃ ખેલનમત્ર યસ્યા
નિર્ણેતુમેષાસ્તુ હિતા ભવિષ્યા

શૈલજા

કર્મબીજમિદમેવ ભૂતલં
શ્લાઘ્યમત્ર ચ હિમાચલસ્તતઃ ।
સંકટાધ્વવિતતોઽપિ યચ્છિવા
શૈલજાસ્તિ વિમલૈક્યહર્ષભૂઃ

પ્. ૨૧૫) શૈલવાસિની

દેવાઃ સર્વે તતઃ સ્વં સ્વમકાર્ષુઃ સ્થાનમદ્રિષુ ।
દૃઢં દેવાદિદેવી યત્સ્વયં સા શૈલવાસિની

વામમાર્ગરતા

ક્ષણાદ્ વશીભવન્ત્યસ્ય યોગેનાપિ સુદુર્લભાઃ ।
સિદ્ધયઃ સેવિતા યેન વામમાર્ગરતા હિતા

વામા

તં વામનેત્રા વિહતાન્યકામાઃ
કામાતુરાઃ સામકથાવિદગ્ધાઃ ।
ભજન્તિ ગાયન્તિ ચ રામયન્તિ
વામા શિવા યસ્ય સદૈવ વામા

શિવવામાઙ્ગવાસિની

યેયં દેવી પરાખ્યાતા શિવવામાઙ્ગવાસિની ।
સૈવેહ સર્વદા ભાતિ મમ સર્વાઙ્ગવાસિની

વામાચારપ્રિયા

સર્વેઽન્તં યાન્તિ શમ્ભુસ્તુ યત્કૃપાતોઽન્તકાન્તકઃ ।
કલૌ સૈવ કથં પૂજ્યા વામાચારપ્રિયા જડૈઃ

તુષ્ટા

આપ્ત્વાપિ માનવં દેહં દુર્લભં સુલભં ન યે ।
તુષ્ટાઃ સ્વાત્માવબોધેન તે તુષ્ટાકૃપયોજ્ઝિતાઃ

પ્. ૨૧૬) લોપામુદ્રા

બીજૈર્જપ્તા દશભિરતુલા પઞ્ચમિશ્રૈસ્તનોતિ
તજ્જ્ઞાનાં યા હૃદયવિશદાકાશકોશે સમન્તાત્ ।
કાંચિદ્ હર્ષપ્રથમલહરીકૌમુદીં સેવ્યતે સા
લોપામુદ્રા કથમિહ પરં મુદ્રિતસ્વાન્તમર્ત્યૈઃ

પ્રબોધિની

બ્રહ્માદિલોકસ્થિતિમપ્યુપેક્ષે
દેહેન મર્ત્યોઽપિ તૃણોપમં યત્ ।
સદૈવ સોઽયં મમ કામવન્ધ્યઃ
પ્રબોધિનીધ્યાનભવઃ પ્રભાવઃ

ભૂતાત્મા

પૂર્વં મધ્યગતં ન કોઽપિ યમલં યસ્યા વિવેક્તું તતોઽ-
પ્યેકાનેકનિરન્તચારુરચનો ભૂતવ્રજોઽયં સ્વતઃ ।
યસ્યા આવિરભૂત્ તથાપ્યવિતથાનન્દૈવ યૈકા ચિતિ-
ર્ભૂતાત્મેતિ શિવા વિભૂતિમતુલાં સ્વીયાં દદાતુ ધ્રુવમ્

પરમાત્મા

અતિચિત્રવિચિત્રશાસ્ત્રપૂગં
વિરચયયાપિ ચ શક્યતે વિવેક્તુમ્ ।
મુનિભિર્ન હિ યદ્દયાં વિના યા
પરમાત્મેતિ શિવા પ્રકીર્તિતા સા

પ્. ૨૧૭) ભૂતભાવિવિભાવિની

ત્વમેવાદ્યન્તહીના યદ્ ભૂતભાવિવિભાવિની ।
અતોઽન્યઃ કઃ સદાદ્યન્તસ્ત્વાં વિભાવયિતું ક્ષમઃ

મઙ્ગલા

યાત્રાવિવાહાદિષુ યાં પ્રપૂજ્ય
નિરુત્તમાં સિદ્ધિમુદારસત્ત્વાઃ ।
સંપ્રાપ્નુવન્તિ પ્રથિતેહ કાચિત્
સા મઙ્ગલાસ્ત્વસ્ય સદા સહાયા

સુશીલા

સંહારકર્તુઃ પશુપસ્ય ભીમ-
રૂપસ્ય સર્વજ્ઞકલાચિતસ્ય ।
અપિ પ્રિયા ત્વં કથમીશ્વરી સ્યાઃ
સ્વયં સુશીલા યદિ નાભવિષ્યઃ

પરમાર્થપ્રબોધિકા

સદૈવ મે મનોગાસ્તુ પરમાર્થપ્રબોધિકા ।
યદાપ્ત્યા ભ્રામકાનન્યાનર્થાઞ્ જાનામિ શષ્પવત્

દક્ષિણા

દદાસ્યભીપ્સિતાં સિદ્ધિં હેલયાપિ સમર્ચિતા ।
યતસ્તતસ્તતપ્રજ્ઞૈર્દક્ષિણેતિ પ્રકીર્ત્યસે

પ્. ૨૧૮) દક્ષિણામૂર્તિઃ

શિવાબ્ધિમધ્યાદુદયં પ્રયાતા-
નાનઞ્જ યા મન્ત્રમણીનનન્તાન્ ।
નાનાગમૈઃ સંસ્ક્રિયયાવતીર્ણા
સા દક્ષિણામૂર્તિરિતિ પ્રસિદ્ધા

સુદક્ષિણા

જ્ઞાનેન કંચિત્ તપસાપિ કંચિ-
દ્યોગેન કંચિત્ ક્રિયયાપિ કંચિત્ ।
ભક્ત્યાપિ યદ્રઞ્જયસીહ કંચિત્
સત્યં તતો દેવિ સુદક્ષિણાસિ

હરિપ્રિયા

નારીશતરતાસક્તો હરિત્વેન પ્રસિદ્ધિભાક્ ।
શૌરિર્યદ્દયયા દેવી કીર્તિતા સા હરિપ્રિયા

યોગિની

પ્રાણસંયમનતત્પરા પરા યા હૃષીકવિષયાપરાજિતા ।
રોગશોકવિનિવર્તિતાશયા યોગિની સુભગયોગદાસ્તુ સા

યોગયુક્તા

સમસ્તમપિ ચ વ્યસ્તમાભાસ્યાધ્યાસમાત્મનઃ ।
ચિદાનન્દૈવ યન્નિત્યં યોગયુક્તા તતઃ સ્વતઃ

પ્. ૨૧૯) યોગાઙ્ગા

એકૈકાઙ્ગેનૈકમેકં દદાતિ સમ્યક્ સિદ્ધેર્વૈભવં યા ભવાની ।
આપન્નાનામાપદન્તૈકહેતુર્યોગાઙ્ગેયં કીર્તિતા યોગિનાથૈઃ

ધ્યાનશાલિની

વિશિષ્ટમવશિષ્ટં તત્ કિંસ્વિત્ સુસ્પષ્ટવૈભવા ।
સર્વધ્યેયાપિ સર્વાસિ ત્વં યસ્ય ધ્યાનશાલિની

યોગપટ્ટધરા

સ કો યોગોઽસ્તિ નો જાને યં ખિન્નેવ વિધાય સા ।
યોગપટ્ટધરા ભૂતા ચિત્રં યોગેશ્વરીશ્વરી

મુક્તા

સંસ્પૃશન્તિ કદાચિન્ન ત્રિગુણા યાં યથા જલમ્ ।
પદ્મપત્રં જયત્યેષા મુક્તા નિઃસ્પૃહસંસ્પૃહા

મુક્તાનાં પરમા ગતિઃ

કીદૃશીયં મહાદેવી મુક્તાનાં પરમા ગતિઃ ।
યામગત્વૈવ કુત્રાપિ પ્રાપ્નુવન્તિ વિચક્ષણાઃ

નારસિંહી

એકં મૃત્યા પરં લક્ષ્મ્યા યાકરોત્ પૂર્ણસંગરૌ ।
વિરોધ્યારાધિનૌ ભક્તૌ નારસિંહીતિ સા શિવા

સુજન્મા

જન્માપ્ય રામાદિરપીહ યાતો
યત્ પ્રાકૃતત્વં ભવતી સતી તુ ।
પ્. ૨૨૦) સદૈવ નૈસર્ગિકહર્ષરૂપા
સર્વત્ર તત્ ત્વં પ્રથિતા સુજન્મા

ત્રિવર્ગફલદાયિની

તત્ કિં ચિત્રં ગૃહસ્થાનાં ત્રિવર્ગફલદાયિની ।
યત્ ત્વં ચિત્રં મહત્ તત્તુ મુક્તાનામપિ યત્તથા

ધર્મદા

ગુણોઽપિ ધર્મોઽપિ મતોઽપિ ધર્મ
એકં તયોર્યદ્ દ્યસિ વા દદાસિ ।
પરં તતો દેવિ મહેશ્વરી ત્વં
સર્વસ્ય માન્યા કિલ ધર્મદાસિ

ધનદા

ધનદાસિ યદિ ત્વમીશિ તાદૃગ્
ધનમીશાનિ દયાં વિધાય દેહિ ।
નહિ યસ્ય નૃપાદિતો ભયં સ્યા-
ન્નચ સર્ગાદિષુ યત્ સુકષ્ટરૂપમ્

કામદા

સદસન્તાવુભૌ યત્ર જયસ્તત્રેતિ નિશ્ચિતમ્ ।
અર્ધાઙ્ગશમ્ભુર્યત્ ત્વં ચ દ્વિધા જયસિ કામદા

પ્. ૨૨૧) મોક્ષદા

મોક્ષદાસિ કિલ શૈવશાસને
મોક્ષદાસિ પરશાસનેષ્વપિ ।
સા દ્વિધાપિ મમ સંમતાસિ યત્
તત્ ક્વ સોઽસ્મિ સતતાધિકારવાન્

દ્યુતિઃ

દેવ્યઃ પરં ભોગવિનાકૃતેહા
નાગસ્ત્રિયો વાપિ ભયાનકાભિધાઃ ।
નાર્યશ્ચલદ્યૌવનદર્પકાઃ સ્યુઃ
કામ્યાઃ કથં ચેન્ન દયાકરી દ્યુતિઃ

સાક્ષિણી

ત્રિધા વિધાયેશમજં સમસ્તં
વ્યસ્તં ચ જીવં કૃતકામ્યલીલમ્ ।
અનેકવત્ પશ્યતિ યા સ્વમેકં
સાક્ષાન્નિરાખ્યા કિલ સાક્ષિણી સા

ક્ષણદા

માયાવિભિન્નાત્મવિદઃ સદૈવ
કુકાર્યસક્તાઃ ક્ષણમેકકં વા ।
વિશ્રામમેતે કથમાપ્નુયુશ્ચેત્
કૃપાકરી ન ક્ષણદા શિવા સ્યાઃ

પ્. ૨૨૨) દક્ષા

વહ્વાત્મજોઽનાદરકૃત્ પ્રજેશો
દક્ષોઽપ્યવિજ્ઞાતતદીયશક્તિઃ ।
વિધિં વિધાય ચ્છલિતસ્તયા યદ્
દક્ષા તદન્યા કતમા તદસ્તિ

દક્ષજા

જાતમાત્રૈવ દક્ષાત્ ત્વં તસ્ય સ્વાત્મજતાકરી ।
ન તુ યસ્માત્ તતઃ સત્યં દક્ષજાસિ જગત્પ્રસૂઃ

કોટિરૂપિણી

ધ્યાયન્ ધ્યાયન્ સદા કોટિરૂપિણીતિ મહેશ્વરીમ્ ।
કોટિરૂપિત્વમાપ્તઃ સન્નેકોઽસ્મ્યદ્યાપિ નિશ્ચિતમ્

ક્રતુઃ

યામનાહૂય દક્ષોઽપિ ક્ષણેનૈવ વિનાકૃતઃ ।
અભૂત્ સમ્ભારનીવ્યાપિ ક્રતૂનામપિ સા ક્રતુઃ

કાત્યાયની

ગત્યા ગજસ્યાપિ ગુરુત્વકર્ત્રી
મત્યાપિ જીવોષ્મહરીશ્વરીયમ્ ।
ધૃત્યા હરિં ચાપિ જયન્ત્યપાયાત્
કાત્યાયની પાતુ કૃતાન્તસિદ્ધાત્

પ્. ૨૨૩) સ્વચ્છા

જીવન્નેવ ક્ષીરવદ્ ભિન્નભિન્નં
જાને ભાવં નૈવ યત્તામવાપ્તઃ ।
સર્વાહારોઽપ્યસ્મ્યલેપશ્ચ સેયં
સ્વચ્છા તુચ્છાહન્ત્વહર્ત્રી તવાસ્તુ

સ્વચ્છન્દા

ઐક્યં નૈક્યં સાધિતં વા કથાભિઃ
કસ્મિંસ્તીર્થે કેન માત્રા કથં વા ।
સ્યાચ્ચિ પા રૂપનામોજ્ઝિતા ચેત્
સ્વચ્છન્દા સ્યા નાત્મનાદ્વૈતગમ્યા

કવિપ્રિયા

કવયન્તિ સુવાગ્વિલાસલાસ્ય-
ક્ષણલુબ્ધા ઇવ ભૂરિશઃ કવિત્વા ।
કવયિતૃત્વમિહાસ્ય તુ સ્વસિદ્ધં
પ્રથિતં યો હિ કવિપ્રિયાપ્રિયઃ સ્યાત્

સત્યાગમા

સ્વૈશ્વર્યમાત્રં પ્રકટં વિધાતું
પ્રત્યેકમીશૈ રચિતા ભ્રમાય ।
બહ્વાગમાસ્ત્વં તુ સદૈવ સત્યા-
ગમાઽગમં નિર્ભ્રમમાતનોષિ

પ્. ૨૨૪) બહિઃસ્થા

પરાદિરૂપા કૃતભેદભેદા
કથં નિરૂપ્યા કૃતિભિર્ભવેસ્ત્વમ્ ।
ન વૈખરીરૂપધરા યદા સ્યાઃ
સર્વૈકધારાપ્રસરા બહિઃસ્થા

કાવ્યશક્તિઃ

દૃષ્ટ્વા શાસ્ત્રાણ્યપિ ગુરુવરાદન્વહં લોકરીતિ-
સ્ફીતેર્નીતિં સપદિ વિદિતાં ચાપિ કૃત્વાત્મબુદ્ધ્યા ।
તાવજ્જ્ઞેયાત્ પદપદગતં સદ્રસં તં કથંસ્વિદ્
યાવન્નૈષા વિલસતિ નિજે ચિત્તખે કાવ્યશક્તિઃ

કવિત્વદા

કવિત્વદા ત્વં કિલ ચેત્તદા મે
શાસ્ત્રાદિકાભ્યાસમપાસ્ય સમ્યક્ ।
કાવ્યં તદીશેશ્વરિ દેહિ યત્ત-
ચ્છ્રુત્વામનાઃ સ્યાત્ સુમનોગણોઽપિ

મેનાપુત્રી

મૈનાકપુત્રસ્ય યદાપ મેના
દૃષ્ટ્વાપિ દૂરે ગમનં ન દુઃખમ્ ।
ત્વામાપ્ય તૃપ્તા સતતં હિ મેના-
પુત્રી તતસ્ત્વં પ્રથિતાપ્યજાસિ

પ્. ૨૨૫) સતી માતા

વિધિના વિહિતાં સૃષ્ટિં સહેત સ હરઃ કથમ્ ।
વિલાસૈઃ સ્વૈઃ સતી માતા કુર્યાસ્તં વિસ્મૃતં ન ચેત્

મૈનાકભગિની

શક્તિઃ શમ્ભોઃ પ્રિયા સેનાપતેર્ગણપતેરપિ ।
જનસ્ય જનની ભૂયાન્મૈનાકભગિની શ્રિયે

સ્વસ્વાતન્ત્ર્યપરાનુભૂતિકલયાવશ્યંભવિત્ર્યોદ્ગતે
સાહિબ્કૌલ ઇતિ પ્રથાવતિ પદે નિર્માતિ યઃ સ્માસનમ્ ।
તત્કાવ્યે ચરણાન્તયાતયમકં સ્વં સુપ્રભાતસ્તવં
સોદર્યં કલયત્યમુત્ર વિરતિં ભક્તિર્ભવાઙ્કાગમત્

ઇતિ શ્રીમહામાહેશ્વરાચાર્યવર્યસાહિબકૌલાનન્દનાથવિરચિતે નામવિલાસે
એકાદશી ભક્તિઃ

દ્વાદશી ભક્તિઃ
તડિત્

વીક્ષ્ય યદ્રુચિમનુત્તમાં ક્ષણં
હર્ષવાનિવ રસત્યરં પુનઃ ।
રોદિતીવ જલદઃ ક્વચિદ્ગતાં
યામિયં દ્રઢયતાત્ સુખં તડિત્

સૌદામિની

પ્રકાશમયવિગ્રહા ભવતિ હન્ત સૌદામિની
તમો વિતનુતે પરં કથમિયં યથા યામિની ।
વિલોક્ય યદિમાં ક્ષણં વિરહિણી ભૃશં કામિની
સુતાપિતતરાન્તરા શયનસંશ્રયાગામિની

સ્વધામા

ત્રૈગુણ્યમાલિન્યહતાસ્ત્રિદેવા
ભાસં જગદ્ભાસકતાં ગતાશ્ચ ।
ન યાન્તિ યસ્યાઃ પુરતઃ સ્વકીયાં
સા નિર્ગુણા સ્વાર્થકરી સ્વધામા

પ્. ૨૨૭) સુધામા

અન્યોન્યમર્કાદિ ન જાતુ ધામ
પ્રયાતિ શોભાં મિલિતં કલાભિઃ ।
ઇયં તુ સર્વાભિગતા સદા ય-
ચ્છોભાવહા તત્ પ્રથિતા સુધામા

ધામશાલિની

નિષ્કામો વા સકામો વા રમતે સ સદા સુખમ્ ।
યસ્યેયં કૃપયા ભૂતા પ્રસન્ના ધામશાલિની

સૌભાગ્યદાયિની

સૌભાગ્યદાયિની સત્યં નતુ દુષ્ટેન્દ્રિયં પ્રતિ ।
સુભગોઽપિ યતઃ સોઽયં લક્ષ્યતે દુર્ભગો યથા

દ્યૌઃ

યેયં દેવી દ્યૌરિતિ શ્રૂયતેઽન્યૈઃ
સા મે કામૈર્હીનચિત્તસ્ય ભાતિ ।
સર્વત્રૈવ બ્રહ્મબુદ્ધિપ્રસાદાદ્
બાલ્યાદ્યસ્તં સચ્છરીરં શ્રિતસ્ય

સુભગા

મન્મથોઽપિ મનો હર્તું સરતિર્ન ક્ષમોઽભવત્ ।
યસ્ય સોઽપિ વશં નીતો યયા સા સુભગેતિ સત્

પ્. ૨૨૮) દ્યુતિવર્દ્ધિની

વિદ્યોતતે જગત્સર્વં યદેકાંશાભિસંશ્રયાત્ ।
સદૈવ સા સહાયાસ્તુ દેવતા દ્યુતિવર્દ્ધિની

શ્રીઃ