Language

ENहिગુ
Scripture Library

Devi Bhagavata Purana · Chapter 9.40

9.40.1

lakṣmyutpattivarṇanam
nārada uvāca
nārāyaṇapriyā sā ca parā vaikuṇṭhavāsinī /
vaikuṇṭhādhiṣṭhātṛdevī mahālakṣmīḥ sanātanī

9.40.2

kathaṃ babhūva sā devī pṛthivyāṃ sindhukanyakā /
purā kena stutā''dau sā tanme vyākhyātumarhasi

9.40.3

śrīnārāyaṇa uvāca
purā durvāsasaḥ śāpād‌ bhraṣṭaśrīśca purandaraḥ /
babhūva devasaṅ‌ghaśca martyaloke hi nārada

9.40.4

lakṣmīḥ svargādikaṃ tyaktvā ruṣṭā paramaduḥkhitā /
gatvā līnā tu vaikuṇṭhe mahālakṣmīśca nārada

9.40.5

tadā śokādyayuḥ sarve duḥkhitā brahmaṇaḥ sabhām /
brahmāṇaṃ ca puraskṛtya yayurvaikuṇṭhameva ca

9.40.6

vaikuṇṭhe śaraṇāpannā devā nārāyaṇe pare /
atīva dainyayuktāśca śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukāḥ

9.40.7

tadā lakṣmīśca kalayā purāṇapuruṣājñayā /
babhūva sindhukanyā sā sarvasampatsvarūpiṇī

9.40.8

tathā mathitvā kṣīrodaṃ devā daityagaṇaiḥ saha /
samprāptāśca mahālakṣmīṃ viṣṇustāṃ ca dadarśa ha

9.40.9

surādibhyo varaṃ dattvā vanamālāṃ ca viṣṇave /
dadau prasannavadanā tuṣṭā kṣīrodaśāyine

9.40.10

devāścāpyasuragrastaṃ rājyaṃ prāpuśca nārada /
tāṃ sampūjya ca sambhūya sarvatra ca nirāpadaḥ

9.40.11

nārada uvāca
kathaṃ śaśāpa durvāsā muniśreṣṭhaḥ kadācana /
kena doṣeṇa vā brahman brahmiṣṭhastattvavitpurā

9.40.12

mamanthuḥ kenarūpeṇa jaladhiṃ te surādayaḥ /
kena stotreṇa vā devī śakraṃ sākṣād‌babhūva sā

9.40.13

ko vā tayośca saṃvādo babhūva tadvada prabho /
śrīnārāyaṇa uvāca
madhupānapramattaśca trailokyādhipatiḥ purā

9.40.14

krīḍāṃ cakāra rahasi rambhayā saha kāmukaḥ /
kṛtvā krīḍāṃ tayā sārdhaṃ kāmukyā hṛtamānasaḥ

9.40.15

tasthau tatra mahāraṇye kāmonmathitamānasaḥ /
kailāsaśikhare yāntaṃ vaikuṇṭhādṛṣisattamam

9.40.16

durvāsasaṃ dadarśendro jvalantaṃ brahmatejasā /
grīṣmamadhyāhnamārtaṇḍasahasraprabhamīśvaram

9.40.17

prataptakāñcanākāraṃ jaṭābhāramahojjvalam /
śuklayajñopavītaṃ ca cīradaṇḍau kamaṇḍalum

9.40.18

mahojjvalaṃ ca tilakaṃ bibhrantaṃ cendusannibham /
samanvitaṃ śiṣyalakṣairvedavedāṅ‌gapāragaiḥ

9.40.19

dṛṣṭvā nanāma śirasā sampramattaḥ purandaraḥ /
śiṣyavargaṃ tadā bhaktyā tuṣṭāva ca mudānvitam

9.40.20

muninā ca saśiṣyeṇa dattāstasmai śubhāśiṣaḥ /
viṣṇudattaṃ pārijātapuṣpaṃ ca sumanoharam

9.40.21

tajjarārogamṛtyughnaṃ śokajaṃ mokṣakārakam /
śakraḥ puṣpaṃ gahītvā ca pramatto rājyasampadā

9.40.22

puṣpaṃ sa nyastayāmāsa tadaiva karimastake /
hastī tatsparśamātreṇa rūpeṇa ca guṇena ca

9.40.23

tejasā vayasākasmādviṣṇutulyo babhūva ha /
tyaktvā śakraṃ gajendraśca jagāma ghorakānanam

9.40.24

na śaśāka mahendrastaṃ rakṣituṃ tejasā mune /
tatpuṇyaṃ tyaktavantaṃ ca dṛṣṭvā śakraṃ munīśvaraḥ

9.40.25

tamuvāca mahāruṣṭaḥ śaśāpa ca ruṣānvitaḥ /
muniruvāca
are śriyā pramattastvaṃ kathaṃ māmavamanyase

9.40.26

maddattapuṣpaṃ dattaṃ ca garveṇa karimastake /
viṣṇorniveditaṃ caiva naivedyaṃ vā phalaṃ jalam

9.40.27

prāptimātreṇa bhoktavyaṃ tyāgena brahmahā bhavet /
bhraṣṭaśrīrbhraṣṭabuddhiśca purabhraṣṭo bhavettu saḥ

9.40.28

yastyajedviṣṇunaivedyaṃ bhāgyenopasthitaṃ śubham /
prāptimātreṇa yo bhuṅ‌kte bhakto viṣṇuniveditam

9.40.29

puṃsāṃ śataṃ samuddhṛtya jīvanmuktaḥ svayaṃ bhavet /
naivedyaṃ bhojanaṃ kṛtvā nityaṃ yaḥ praṇameddharim

9.40.30

pūjayetstauti vā bhaktyā sa viṣṇusadṛśo bhavet /
tatsparśavāyunā sadyastīrthaughaśca viśudhyati

9.40.31

tatpādarajasā mūḍha sadyaḥ pūtā vasundharā /
puṃścalyannamavīrānnaṃ śūdraśrāddhāntameva ca

9.40.32

yaddhareranivedyaṃ ca vṛthā māṃsasya bhakṣaṇam /
śivaliṅ‌gapradānaṃ ca yaddattaṃ śūdrayājinā

9.40.33

cikitsakadvijānnaṃ ca devalānnaṃ tathaiva ca /
kanyāvikrayiṇāmannaṃ yadannaṃ yonijīvinām

9.40.34

ucchiṣṭānnaṃ paryuṣitaṃ sarvabhakṣāvaśeṣitam /
śūdrāpatidvijānāṃ ca bhūṣavāhadvijānnakam

9.40.35

adīkṣitadvijānāṃ ca yadannaṃ śavadāhinām /
agamyāgāmināṃ caiva dvijānāmannameva ca

9.40.36

mitradruhāṃ kṛtajjānāmannaṃ viśvāsaghātinām /
mithyāsākṣyapradānnaṃ ca brāhmaṇānnaṃ tathaiva ca

9.40.37

ete sarve viśudhyanti viṣṇonaivedyabhakṣaṇāt /
śvapacaścedviṣṇusevī vaṃśānāṃ koṭimuddharet

9.40.38

harerabhakto manujaḥ svaṃ ca rakṣitumakṣamaḥ /
ajñānādyadi gṛhṇāti viṣṇornirmālyameva ca

9.40.39

saptajanmārjitātpāpānmucyate nātra saṃśayaḥ /
jñātvā bhaktyā ca gṛhṇāti viṣṇonaivedyameva ca

9.40.40

koṭijanmārjitātpāpānmucyate niścitaṃ hare /
yasmātsaṃsthāpitaṃ puṣpaṃ garveṇa karimastake

9.40.41

tasmādyuṣmānparityajya yātu lakṣmīrhareḥ padam /
nārāyaṇasya bhakto'haṃ na bibhemi surādvidheḥ

9.40.42

kālānmṛtyorjarātaśca kānanyān gaṇayāmi ca /
kiṃ kariṣyati te tātaḥ kaśyapaśca prajāpatiḥ

9.40.43

bṛhaspatirguruścaiva niḥśaṅ‌kasya ca me hare /
idaṃ puṣpaṃ yasya mūrdhni tasyaiva pūjanaṃ param

9.40.44

iti śrutvā mahendraśca dhṛtvā sa caraṇaṃ muneḥ /
uccai ruroda śokārtastamuvāca bhayākulaḥ

9.40.45

mahendra uvāca
dattaḥ samucitaḥ śāpo mahyaṃ māyāpahaḥ prabho /
hṛtāṃ na yāce sampattiṃ kiñcijjñānaṃ ca dehi me

9.40.46

aiśvaryaṃ vipadāṃ bījaṃ jñānapracchannakāraṇam /
muktimārgakuṭhāraśca bhakteśca vyavadhāyakam

9.40.47

muniruvāca
janmamṛtyujarāśokarogabījāṅ‌kuraṃ param /
sampattitimirāndhaśca muktimārgaṃ na paśyati

9.40.48

sampanmatto vimūḍhaśca surāmattaḥ sa eva ca /
bāndhavairveṣṭitaḥ so'pi bandhutvenaiva he hare

9.40.49

sampattimadamattaśca viṣayāndhaśca vihvalaḥ /
mahākāmī rājasikaḥ sattvamārgaṃ na paśyati

9.40.50

dvividho viṣayāndhaśca rājasastāmasaḥ smṛtaḥ /
aśāstrajñastāmasaśca śāstrajño rājasaḥ smṛtaḥ

9.40.51

śāstraṃ ca dvividhaṃ mārgaṃ darśayetsurapuṅ‌gava /
pravṛttibījamekaṃ ca nivṛtteḥ kāraṇaṃ param

9.40.52

caranti jīvinaścādau pravṛtterduḥkhavartmani /
svacchandaṃ ca prasannaṃ ca nirvirodhaṃ ca santatam

9.40.53

āyāti madhuno lobhātkleśena sukhamānitaḥ /
pariṇāme nāśabīje janmamṛtyujarākare

9.40.54

anekajanmaparyantaṃ kṛtvā ca bhramaṇaṃ mudā /
svakarmavihitāyāṃ ca nānāyonyāṃ krameṇa ca

9.40.55

tataśceśānugahāgracca satsaṅ‌gaṃ labhate ca saḥ /
sahasreṣu śateṣveko bhavābdhipārakāraṇam

9.40.56

sādhustattvapradīpena muktimārgaṃ pradarśayet /
tadā karoti yat‍naṃ ca jīvo bandhanakhaṇḍane

9.40.57

anekajanmayogena tapasānaśanena ca /
tadā labhenmuktimārgaṃ nirvighnaṃ sukhadaṃ param

9.40.58

idaṃ śrutaṃ gurorvakyādyat pṛcchasi purandara /
munestadvacanaṃ śrutvā vītarāgo babhūva saḥ

9.40.59

vairāgyaṃ vardhayāmāsa tasya brahman dine dine /
muneḥ sthānād‌ gṛhaṃ gatvā sa dadarśāmarāvatīm

9.40.60

daityairasurasaṅ‌ghaiśca samākīrṇāṃ bhayākulām /
viṣamopaplavāṃ putrabandhuhīnāṃ ca kutracit

9.40.61

pitṛmātṛkalatrādivihīnāmaticañcalām /
śatrugrastāṃ ca tāṃ dṛṣṭvā jagāma vākpatiṃ prati

9.40.62

śakro mandākinītīre dadarśa gurumīśvaram /
dhyāyamānaṃ paraṃ brahma gaṅ‌gātoye sthitaṃ param

9.40.63

sūryābhisammukhaṃ pūrvamukhaṃ ca viśvatomukham /
sāśrunetraṃ pulakinaṃ paramānandasaṃyutam

9.40.64

variṣṭhaṃ ca gariṣṭhaṃ ca dharmiṣṭhaṃ śreṣṭhasevitam /
preṣṭhaṃ ca bandhuvargāṇāmatiśreṣṭhaṃ ca jñāninām

9.40.65

jyeṣṭhaṃ ca bhrātṛvargāṇāmaniṣṭaṃ suravairiṇām /
dṛṣṭvā guruṃ japantaṃ ca tatra tasthau sureśvaraḥ

9.40.66

praharānte guruṃ dṛṣṭvā cotthitaṃ praṇanāma saḥ /
praṇamya caraṇāmbhoje rurodoccairmuhurmuhuḥ

9.40.67

vṛttāntaṃ kathayāmāsa brahmaśāpādikaṃ tathā /
punarvaropalabdhiṃ ca jñānaprāptiṃ sudurlabhām

9.40.68

vairigrastāṃ ca svapurīṃ krameṇaiva sureśvaraḥ /
śiṣyasya vacanaṃ śrutvā subuddhirvadatāṃ varaḥ

9.40.69

bṛhaspatiruvācedaṃ kopasaṃraktalocanaḥ /
gururuvāca
śrutaṃ sarvaṃ suraśreṣṭha mā rodīrvacanaṃ śṛṇu

9.40.70

na kātaro hi nītijño vipattau ca kadācana /
sampattirvā vipattirvā naśvarā śramarūpiṇī

9.40.71

pūrvasya karmāyattā ca svayaṃ kartā tayorapi /
sarveṣāṃ ca bhavatyeva śaśvajjanmani janmani

9.40.72

cakranemikrameṇaiva tatra kā paridevanā /
uktaṃ hi svakṛtaṃ karma bhujyate'khilabhārate

9.40.73

śubhāśubhaṃ ca yatkiñcitsvakarmaphalabhuk pumān /
nābhuktaṃ kṣīyate karma kalpakoṭiśatairapi

9.40.74

avaśyameva bhoktavyaṃ kṛtaṃ karma śubhāśubham /
ityevamuktaṃ vede ca kṛṣṇena paramātmanā

9.40.75

sāmavedoktaśākhāyāṃ sambodhya kamalod‍bhavam /
janmabhogāvaśeṣe ca sarveṣāṃ kṛtakarmaṇām

9.40.76

anurūpaṃ hi teṣāṃ ca bhārate'nyatra caiva hi /
karmaṇā brahmaśāpaṃ ca karmaṇā ca śubhāśiṣam

9.40.77

karmaṇā ca mahālakṣmīṃ labheddainyaṃ ca karmaṇā /
koṭijanmārjitaṃ karma jīvināmanugacchati

9.40.78

na hi tyajedvinā bhogaṃ tacchāyeva purandara /
kālabhede deśabhede pātrabhede ca karmaṇām

9.40.79

nyūnatādhikabhāvo'pi bhavedeva hi karmaṇā /
vastudānena vastūnāṃ samaṃ puṇyaṃ dine dine

9.40.80

dinabhede koṭiguṇamasaṃkhyaṃ vā tato'dhikam /
same deśe ca vastūnāṃ dāne puṇyaṃ samaṃ sura

9.40.81

deśabhede koṭiguṇamasaṃkhyaṃ vā tato'dhikam /
same pātre samaṃ puṇyaṃ vastūnāṃ kartureva ca

9.40.82

pātrabhede śataguṇamasaṃkhyaṃ vā tato'dhikam /
yathā phalanti sasyāni nyūnānyapyadhikāni ca

9.40.83

karṣakāṇāṃ kṣetrabhede pātrabhede phalaṃ tathā /
sāmānyadivase vipradānaṃ samaphalaṃ bhavet

9.40.84

amāyāṃ ravisaṃkrāntyāṃ phalaṃ śataguṇaṃ bhavet /
cāturmāsyāṃ paurṇamāsyāmanantaṃ phalameva ca

9.40.85

grahaṇe śaśinaḥ koṭiguṇaṃ ca phalameva ca /
sūryasya grahaṇe vāpi tato daśaguṇaṃ bhavet

9.40.86

akṣayāyāmakṣayaṃ tadasaṃkhyaṃ phalamucyate /
evamanyatra puṇyāhe phalādhikyaṃ bhavediti

9.40.87

yathā dāne tathā snāne jape'nyapuṇyakarmasu /
evaṃ sarvatra boddhavyaṃ narāṇāṃ karmaṇāṃ phalam

9.40.88

yathā daṇḍena cakreṇa śarāveṇa bhrameṇa ca /
kumbhaṃ nirmāti nirmātā kumbhakāro mṛdā bhuvi

9.40.89

tathaiva karmasūtreṇa phalaṃ dhātā dadāti ca /
yasyājñayā sṛṣṭamidaṃ taṃ ca nārāyaṇaṃ bhaja

9.40.90

sa vidhātā vidhātuśca pātuḥ pātā jagattraye /
sraṣṭuḥ sraṣṭā ca saṃhartuḥ saṃhartā kālakālakaḥ

9.40.91

mahāvipattau saṃsāre yaḥ smarenmadhusūdanam /
vipattau tasya sampattirbhavedityāha śaṅ‌karaḥ

9.40.92

ityevamuktvā tattvajñaḥ samāliṅ‌gya sureśvaram /
dattvā śubhāśiṣaṃ ceṣṭaṃ bodhayāmāsa nārada

9.40.40

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāṃ
navamaskandhe lakṣmyutpattivarṇanaṃ nāma catvāriṃśo'dhyāyaḥ

Original text: devībhāgavatapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc