Devi Bhagavata Purana · Chapter 8.5

bhuvanalokavarṇane dvīpavarṣavibhedavarṇanam
śrīnārāyaṇa uvāca
devarṣe śṛṇu vistāraṃ dvīpavarṣavibhedataḥ /
bhūmaṇḍalasya sarvasya yathā devaprakalpitam

samāsātsampravakṣyāmi nālaṃ vistarataḥ kvacit /
jambudvīpaḥ prathamataḥ pramāṇe lakṣayojanaḥ

viśālo vartulākāro yathābjasya ca karṇikā /
nava varṣāṇi yasmiṃśca navasāhasrayojanaiḥ

āyāmaiḥ parisaṃkhyāni giribhiḥ paritaḥ śritaiḥ /
aṣṭābhirdīrgharūpaiśca suvibhaktāni sarvataḥ

dhanurvatsaṃsthite jñeye dve varṣe dakṣiṇottare /
dīrghāṇi tatra catvāri caturasramilāvṛtam

ilāvṛtaṃ madhyavarṣaṃ yannābhyāṃ supratiṣṭhitaḥ /
sauvarṇo girirājo'yaṃ lakṣayojanamucchritaḥ

karṇikārūpa evāyaṃ bhūgolakamalasya ca /
mūrdhni dvātriṃśatsahasrayojanairvitatastvayam

mūle ṣoḍaśasāhasrastāvatāntargataḥ kṣitau /
ilāvṛtasyottarato nīlaḥ śvetaśca śṛṅgavān

trayo vai girayaḥ proktā maryādāvadhayastriṣu /
ramyakākhye tathā varṣe dvitīye ca hiraṇmaye

kuruvarṣe tṛtīye tu maryādāṃ vyañjayanti te /
prāgāyatā ubhayataḥ kṣārodāvadhayastathā

dvisahasrapṛthutarāstathā ekaikaśaḥ kramāt /
pūrvātpūrvāccottarasyāṃ daśāṃśādadhikāṃśataḥ

dairghya eva hrasantīme nānānadanadīyutāḥ /
ilāvṛtāddakṣiṇato niṣadho hemakūṭakaḥ

himālayaśceti trayaḥ prāgvistīrṇāḥ suśobhanāḥ /
ayutotsedhabhājaste yojanaiḥ parikīrtitāḥ

harivarṣaṃ kimpuruṣaṃ bhārataṃ ca yathātatham /
vibhāgātkathayantyete maryādāgirayastrayaḥ

ilāvṛtātpaścimato mālyavānnāmaparvataḥ /
pūrveṇa ca tataḥ śrīmān gandhamādanaparvataḥ

ānīlaniṣadhaṃ tvetau cāyatau dvisahasrataḥ /
yojanaiḥ pṛthutāṃ yātau maryādākārakau girī

ketumālākhyabhadrāśvavarṣayoḥ prathitau ca tau /
mandaraśca tathā merumandaraśca supārśvakaḥ

kumudaśceti vikhyātā girayo merupādakāḥ /
yojanāyutavistāronnāhā meroścaturdiśam

avaṣṭambhakarāste tu sarvato'bhivirājitāḥ /
eteṣu giriṣu prāptāḥ pādapāścūtajambunī

kadambanyagrodha iti catvāraḥ parvatāḥ sthitāḥ /
ketavo girirājeṣu ekādaśaśatocchrayāḥ

tāvadviṭapavistārāḥ śatākhyapariṇāhinaḥ /
catvāraśca hradāsteṣu payomadhvikṣusajjalāḥ

yadupasparśino devā yogaiśvaryāṇi vindate /
devodyānāni catvāri bhavanti lalanāsukhāḥ

nandanaṃ caitrarathakaṃ vaibhrājaṃ sarvabhadrakam /
yeṣu sthitvāmaragaṇā lalanāyūthasaṃyutāḥ

upadevagaṇairgītamahimāno mahāśayāḥ /
viharanti svatantrāste yathākāmaṃ yathāsukham

mandarotsaṅgasaṃsthasya devacūtasya mastakāt /
ekādaśaśatocchrāyātphalānyamṛtabhāñji ca

girikūṭapramāṇāni susvādūni mṛdūni ca /
teṣāṃ viśīryamāṇānāṃ phalānāṃ surasena ca

aruṇodasavarṇena aruṇodā pravartate /
nadī ramyajalā devadaityarājaprapūjitā

aruṇākhyā mahārāja vartate pāpahāriṇī /
pūjayanti ca tāṃ devīṃ sarvakāmaphalapradām

nānopahārabalibhiḥ kalmaṣaghnyabhayapradām /
tasyāḥ kṛpāvalokena kṣemārogyaṃ vrajanti te

ādyā māyātulānantā puṣṭirīśvaramālinī /
duṣṭanāśakarī kāntidāyinīti smṛtā bhuvi

asyāḥ pūjāprabhāveṇa jāmbūnadamudāvahat

iti śrīmaddevībhāgavate mahāpurāṇe'ṣṭādaśasāhasryāṃ saṃhitāyāmaṣṭamaskandhe
bhuvanalokavarṇane dvīpavarṣavibhedavarṇanaṃ nāma pañcamo'dhyāyaḥ