Language

ENहिગુ
Scripture Library

candrajñānam · Chapter 1

1

candrajñānam
pañcākṣaraṃ paraṃ guhyaṃ paramānandarūpiṇam /
parāpararahasyaṃ syāt śṛṇu tvaṃ tu hite priye

2

sthūlasūkṣma vibhāvena sūkṣmāt sūkṣmaṃ dvibhāvanam /
ānandaṃ praṇavaṃ bījaṃ ānandarūpanṛttakam

3

dhyānaṃ naṭeśvaraṃ proktaṃ pañcākṣaraparaṃ śivam /
pañcākṣaraṃ paraṃ brahma pavitraṃ pāvanāśanam

4

yakāramīśavaktraṃ tu vakāraṃ tatpuruṣavaktrakam /
śikāraṃ ghorava * * * * * * * * * *

5

p. २)
* * * * * * vakāraṃ īśvara daivatam /
yakāraṃ ca sadāśaivaṃ pañcadaivādhidaivatam

6

sthūla sūkṣmaparaṃ jyotiḥ pañcākṣaravidhiṃ śṛṇu /
nakāraṃ ca makāraṃ ca śikāraṃ ca vakārakam

7

yakāraṃ pañcasaṃyuktaṃ praṇavādi ṣaḍakṣaram /
akṣarāt praṇavaṃ mukhyaṃ akṣaraṃ jñānapūrvakam

8

praṇavaṃ akṣaraṃ proktaṃ sarvamantraṃ tadāspadam /
praṇavena vihīnaṃ syāt tanmantraṃ prāṇahīnakam

9

sarvamantreṣu mantrāṇāṃ prāṇān praṇavamucyate /
p. ३)
prathamasvarasaṃyuktaṃ pañcamasvarasaṃyutam

10

ṣaḍvargāntasamāyuktaṃ bindunādasamanvitam /
evaṃ tatpraṇavaṃ proktaṃ sarvasiddhikaraṃ śubham

11

dhāntaṃ bhantaṃ ca śāntaṃ ca tṛtīyasvarasaṃyutam /
lāntadīrghasvaropetaṃ māntaṃ pañcākṣaraṃ param

12

oṃkāraṃ ca nakāraṃ ca makāraṃ cākṣaratrayam /
pulliṅgaṃ syād vakāraṃ śikāraṃ strīyutaṃ bhavet

13

yakāraṃ napuṃsakaṃ jñeyaṃ trayastvevaṃ tataḥ kramāt /
ṛgvedaṃ syānnakāraṃ ca yajurvedaṃ makārakam

14

śikāraṃ sāmavedaṃ syāt makāramatharvarṇaṃ bhavet /
p. ४)
itihāsaṃ yakāraṃ ca sarvadevamayaṃ tathā

15

varṇaṃ devaṃstathā śaktistvādhārachanda eva ca /
ṛṣisthānaṃ ca brahmaṃ ca āyudhaṃ tu tathaiva ca

16

kalāguṇaṃ ca cakraṃ ca prakāśaṃ karaṇameva ca /
vāyurjñānendriyaṃ caiva ityete ṣoḍaśa kramāt

17

nakāraṃ pṛthivīrūpaṃ brahmaṃ tatrādhidaivatam /
sāvitrīṃ śaktirityuktaṃ ādhāraṃ pṛthivī tathā

18

anuṣṭupchandasaṃyuktaṃ vasiṣṭhastu ṛṣistathā /
sthānaṃ paścimato vaktraṃ sadyojātaṃ tu brahmakam

19

āyudhaṃ vajramevoktaṃ kalā nivṛttireva ca /
p. ५)
guṇāṅkane menāṃ tu ghanena catuśravoktaṃ cakrameva ca

20

jvālitāgniprakāśena karaṇamahaṃkārameva ca /
prāṇavāyusamāyuktamindriyaṃ caiva gandhakam

21

ityete ṣoḍaśānāṃ tu nakārākṣaramucyate /
nakārākṣaramidaṃ proktaṃ makārākṣaramatha śṛṇu

22

makāraṃ jalarūpaṃ tu daivaṃ viṣṇustathaiva ca /
lakṣmīśaktisamāyuktamādhāraṃ jalameva ca

23

triṣṭupchandassamāyuktaṃ viśvāmitro? ṛṣistathā /
sthānamuttarato vaktraṃ vāmadevaṃ tu brahmakam

24

padmāyudhaṃ caiva? pratiṣṭhā tu kalā hi ca /
p. ६)
guṇadravyaṃ syādapi ca cakramardhendujaṃ tathā

25

somasūryaprakāśena karaṇaṃ buddhireva ca /
apāne vāyurūpaṃ tu rasaṃ jñānendriyaṃ bhavet

26

ityete ṣoḍaśānāṃ tu makārākṣaramucyate /
makāra * * * * śikārākṣaramatha śṛṇu

27

śikāramagnirūpaṃ tu rudrastatrādhidaivatam /
gaurīśaktisamāyuktaṃ ādhāramagnireva ca

24

triṣṭupchandassaṃyukto jamadagnistathā * * * /
sthānaṃ dakṣiṇato vaktraṃ aghoraṃ brahmameva ca

29

svastikāyudhamevoktaṃ vidyāgni tu kalā hi ca /
p. ७)
guṇadīptisamāyuktaṃ cakraṃ tu tryagrameva ca

30

taṭittulyaṃ prakāśena karaṇaṃ tu manastathā /
vya * * * * * yaktaṃ jñānendriyaṃ tu rūpakam

31

ityete ṣoḍaśānāṃ tu śikārākṣaramucyate /
śikārākṣaramidaṃ proktaṃ vakārākṣaramatha śṛṇu

32

vakāraṃ vāyurūpaṃ syāt adhidaivatamīśvaram /
ambikā tu mahāśaktirvāyurādhārameva ca

33

bṛhatī chandassaṃyuktaṃ ṛṣiḥ kāśyāpa ucyate /
sthānaṃ tu pūrvato vaktraṃ brahmaṃ tat * * * * *

34

ādhāraṃ bindurūpaṃ tu kalā śāntistathaiva ca /
p. ८)
guṇasparśa na saṃyuktaṃ ṣaḍagraṃ cakrameva ca

35

dīpaprakāśamevoktaṃ karaṇaṃ cittameva ca /
* * vāyusaṃyuktaṃ sparśaṃ jñānendriyaṃ bhavet

36

ityete ṣoḍaśānāṃ tu vakāra * * mucyate /
vakārākṣaramidaṃ proktaṃ yakārākṣaramatha śṛṇu

37

yakāra * * rūpaṃ tu daivaṃ caiva sadāśivam /
unmanīśaktisaṃyuktamādhāraṃ vyomamucyate

38

jagatī chanda saṃyuktaṃ bharadvāja ṛṣistathā /
sthānamūrdhvamukhaṃ vidyāt brahmamīśānameva ca

39

āyudhānāṃ triśūlaṃ syāt śāntyātī ca kalā hi ca /
p. ९)
guṇaṃ caiva tu śūnyaṃ syāt prakāśaṃ candrikāmaṇeḥ

40

karaṇaṃ prakṛtirūpaṃ syāt samānavāyustathaiva ca /
śabda jñānendriyaṃ caiva ityete ṣoḍaśa kramāt

41

yakārākṣaramidaṃ proktaṃ na bhūto na bhaviṣyati /
pañcākṣaramidaṃ proktaṃ praṇavākṣaramatha śṛṇu

42

praṇavaṃ ātmarūpaṃ tu paramātmādhidaivatam /
svāhādevī mahāśaktirādhāraṃ paramaṃ padam

43

gāyatrī chandasaṃyuktaṃ ṛṣīṇāṃ paramaṃ padam /
sthānaṃ śivamukhaṃ proktaṃ brahmaṃ śivamukhaṃ bhavet

44

āyudhaṃ śūnyamevoktaṃ śūnyakā tu kalā'pi ca /
p. १०)
nirguṇīṃ nirāmayaṃ cakraṃ prakāśaṃ śatasahasrakam

45

niṣkaramiti nirvāyurindriyāṇāṃ tu ṣoḍaśa /
ityete ṣoḍaśānāṃ tu praṇavaṃ praṇave namaḥ

46

akāraṃ ca ukāraṃ ca makāro bindureva ca /
ardhacandranirodhī ca nādau nādāntameva ca

47

śaktiśca vyāpinī caiva samānā conmanā tathā /
samānāntaṃ pāśajālaṃ syānmanyante paraśśivaḥ

48

saptakoṭimahāmantraṃ cittavyākulakāraṇam /
ekabījaṃ mahāmantraṃ turyātītaṃ manolayam

49

dviraṣṭakakalopetaṃ praṇavaṃ yo na vindati /
p. ११)
nāso mantrī na cācāryo vṛthā kliśyati karmasu

50

bujasyoccāraṇaṃ cāgraṃ svapno binduparigraheḥ /
suṣuptirnādasaṃyogasturyaṃ śaktisamāgataḥ

51

turyātītaṃ layaṃ śāntaṃ paro mahasi paṭhyate /
prāṇāyāmaṃ trayaṃ kṛtvā śāstradṛṣṭena karmaṇā

52

nakāraṃ sṛṣṭirūpaṃ syānmakāraṃ sthitirūpakam /
śikāraṃ saṃhṛtiścaiva vakāraṃ tu tirobhavam

53

yakāramanugrahaṃ caiva pañcākṣaramidaṃ jagat /
nakāraṃ kṛtayutaṃ syānmakāraṃ tretāyugaṃ bhavet

54

śikāraṃ dvāparaṃ caivakāraṃ kaliyugaṃ tathā /
p. १२)
yakāra yugāntaraṃ caiva pañcākṣaramidaṃ jagat

55

śaivaṃ pāśupataṃ caiva bauddhamārhataṃ tathā /
kāpālaṃ pāñcarātraṃ ca ṣaḍete samayā smṛtāḥ

56

brahmacārī nyaset sṛṣṭi grahasthasya sthitirbhavet /
vānaprasthayatīnāṃ tu saṃhāranyāsamucyate

57

aṅguṣṭhena yakāraṃ syāt vakāraṃ tarjanīṃ nyaset /
śikāraṃ madhyamāṅgulyā makāraṃ tu anāmikam

58

kaniṣṭhena nakāraṃ syāt sṛṣṭinyāsamudāhṛtam /
yakāraṃ mūrdhni vinyasya vakāraṃ tu lalāṭake

59

śikāraṃ hṛdaye nyasya makāraṃ nābhideśataḥ /
nakāraṃ pādayo nyasya sarvāṅge praṇavaṃ nyaset

60

p. १३)
nakāraṃ ātmaśuddhyarthaṃ makāraṃ sthānaśodhanam /
śikāraṃ liṅgaśuddhistu pañcaśuddhirvidhikramam

61

* * * * * * * * * * * * * * * /
* * * * * * * * * * * * * * *

62

anantaṃ pṛthivī jñeyaṃ āpassiṃhāsanaṃ tathā /
āgniyogamidaṃ proktaṃ vāyurūpaṃ tathaiva ca

63

ākāśaṃ vimalaṃ caiva pañcāsanavidhikramam /
āvāhanaṃ nakāreṇa sthāpanaṃ tu makārakam

64

śikāreṇa tu sānnidhyaṃ vakāreṇārghyameva ca /
pūjayettu yakāreṇa śivaṃ paramakāraṇam

65

p. १४)
pīṭhaṃ praṇavarūpaṃ tu kalpayettu vicakṣaṇaḥ /
nakārasya kalāḥ pañca makārasya catuṣkalāḥ

66

śikārasya kalā cāṣṭau vakārasya trayodaśa /
yakārasya kalā cāṣṭau pañcākṣarakalā nyaset

67

śikāraṃ śivarūpaṃ tu vakāraṃ śaktireva ca /
yakāramātmarūpaṃ tu nakāraṃ tu tirobhavet

68

makāraṃ malarūpaṃ tu iti pañcākṣaraṃ smṛtam /
āvāhanaṃ nakāraṃ ca makāraṃ padmamudrikā

69

śikāraṃ muṣṭimudrā ca vakāraṃ yogamudrikā /
yakāraṃ liṅgamudrā ca śivamudrāṃ niyojayet

70

p. १५)
yakāraṃ liṅgasaṃyuktaṃ vakāraṃ nālameva ca /
śikāramūrdhvapadmaṃ tu makāraṃ kaṇṭhameva ca

71

adhopadmaṃ nakāraṃ ca akṣaraṃ liṅgamucyate /
pūjayā vipulaṃ rājyaṃ agnikāryeṇa saṃpadaḥ

72

japena pāpasaṃśuddhirdhyānamānandamuktidam /
nakāraṃ pāpaharaṇaṃ makāraṃ pāpamocanam

73

p. १६)
mahādevo samo devo nāsti kaśca jagattraye /
pañcākṣarasamo mantro nāsti nāsti mahāmune

74

pañcākṣaraṃ mahāmantraṃ bhasmeti paramauṣadham /
mahādevaḥ paro bandhuriti śāstrasya niścayaḥ

75

āgame -
madhye śivastataśśaktiḥ tato hyātmeti vismṛtaḥ /
tatpūrvo bandhakaḥ proktastatpūrve tannivārakaḥ

76

anyatra -
śikāraṃ śivarūpaṃ syāt vakāraṃ śaktirucyate /
yakāramātmasaṃyuktaṃ nakāraṃ tu tirobhavam

77

makāraṃ malarūpaṃ syāt pañcākṣaramiti smṛtam /
p. १७)
devikālottare -
rodhanaṃ jalamityuktaṃ ātmaśakti śivātmakam

78

pañcākṣaramidaṃ devī rahasyaṃ na prakāśayet /
ugripañcākṣaram /
bhagavandevadeveśa sarvajña karuṇālaya

79

pañcākṣararahasyaṃ hi śrotumicchāmi tattvataḥ /
pañcākṣaraṃ paraṃ mantraṃ rahasyaṃ muktidāyakam

80

kāmārtthāya sasaṃbhāya gopanīyaṃ prayatnataḥ /
nāputrāya ca dātavyaṃ nāśiṣyāya kadācana

81

saptakoṭimahāmantraṃ cittavyākulakāraṇam /
pañcākṣaramidaṃ devī triṣu lokeṣu viśrutam

82

p. १८)
puṇyaṃ pavitraṃ pāpaghnaṃ pañcākṣaramidaṃ japet /
yasya smaraṇamātreṇa brahmahatyā vyapohita

83

evaṃ pañcākṣaraṃ devī śṛuṇutaṃ ta mahāmanum /
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi pañcākṣaravidhikramam

84

oṃ /
namaśśivāya saṃkalpya vyākhyānaṃ nāma pañcakam /
nakāraṃ ca makāraṃ ca śikāraṃ ca tathaiva ca

85

vakāraṃ ca yakāraṃ ca idaṃ pañcākṣaraṃ viduḥ /
etat pañcākṣaraṃ devī pañca devāḥ prakīrtitāḥ

86

pañcākṣaraṃ pavitraṃ ca pañcabrahmamayaṃ tathā /
pṛthivyāpastathā tejo vāyurākāśameva ca

87

p. १९)
pañcabrahmamahādevaḥ pañcatattve vyavasthitaḥ /
brahmā? viṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ

88

nakāraṃ brahmaṇo rūpaṃ makāraṃ viṣṇurūpakam /
śikāraṃ rudrarūpaṃ tu vakāramīśvaraṃ tathā

89

yakāraṃ sadāśiva jñeyamityete adhidaivatāḥ /
nakāraṃ svarṇavarṇaṃ tu makāraṃ kṛṣṇavarṇakam

90

śikāramagnivarṇaṃ tu vakāraṃ śyāmavarṇakam /
yakāraṃ sphaṭikākāraṃ varṇabhedāḥ prakīrtitāḥ

91

nakāraṃ sadyavaktraṃ tu makāraṃ vāmadevakam /
śikāraṃ ghorasaṃyuktaṃ vakāraṃ puruṣaṃ smṛtam

92

p. २०)
yakāraṃ gaganaṃ proktaṃ vaktrabhedāḥ prakīrtitāḥ /
ṛgvedaṃ tu nakāraṃ syāt yajurvedaṃ makārakam

93

śikāraṃ sāmavedaṃ tu vakāraṃ cāpyatharvaṇam /
itihāsaṃ yakāraṃ ca sarvavedādivaibhavam

94

tasmāt pañcākṣaraṃ mantraṃ vācakasya sadā bhavet /
oṃkāraparamaṃ devamoṃkāraṃ paramaṃ tathā

95

oṃkārādiyakārāntaṃ mantrametat ṣaḍakṣaram /
nakāraṃ śāntikaṃ jñeyaṃ makāraṃ pauṣṭikaṃ tathā

96

śikāramabhicāraṃ ca vakāraṃ vaśyameva ca /
yakāraṃ muktidaṃ caiva ekamūrtikrameṇa tu

97

p. २१)
yāvat siddhiryadāsiddhirnityameva japaṃ tathā /
pade pade japaṃ devī yo dadyāt sa vicakṣaṇaḥ

98

pañcākṣaraṃ paraṃ caitat sarvasiddhikaraṃ bhavet /
evaṃ pañcākṣaraṃ jñeyaṃ mantraṃ trailokyadurlabham

1

iti vidyāpurāṇe pañcākṣarapaṭalaṃ samāptam
ukāraṃ ca umādevī akāraṃ śiva īritam /
ubhayossaṃpuṭaṃ caiva pīṭhaṃ liṅgamiti smṛtam

2

cidambararahasye -
nakārapādau ca makārakukṣiśśikārasasyo mukhavāyumūrdhvā /
krameṇa pañcākṣara divyarūpaṃ smaranti daṃ gacchati jīvamuktim

3

p. २२)
śikāraṃ makuṭaṃ proktaṃ vakāraṃ bāhurucyate /
yakāramabhayaṃ hastaṃ nakāraṃ cāgnirūpakam

4

makāraṃ pādapadmaṃ yo apasmāraṃ bhavet sadā /
sthitvā tadūrdhva ānandatāṇḍavaṃ kurute śivaḥ

5

tāṇḍaveśasya satataṃ śrīvāsi praṇavaṃ bhavet /
ānandatāṇḍave kṛtyamātmanaḥ kurute śivaḥ

6

sṛṣṭi syādḍamaruke sthitiṃ tat syādabhayahastake /
saṃhāraṃ cāgnirūpe syāttirobhāvaṃ sthirāṅghrike

7

anugrahaṃ cāparāṅghrau ātmanaḥ kurute śivaḥ /
vidhūya māyāṃ pāpaṃ ca dagdhvaṃ pā jñānanāśanam

8

p. २३)
kṛtvoddhṛtya śivajñānahastenānanda sāgare /
sthāpitaṃ paramātmānaṃ santataṃ śivatāṇḍavam

9

pañcākṣaraṃ parāmadhye pañcākṣaramayaṃ naṭam /
saptakoṭimahāraṇyaṃ saptakoṭicarācaram

10

saptakoṭimahāliṅgaṃ tat śivaṃ tāṇḍavālayam /
tāṇḍavālayamadhye tu niṣkalaṃ paradurlabham

11

idaṃ rahasyamaparaṃ aprakāśyamivācakam /
prakaṭayasvedaṃ majjñānaṃ madbhaktānāṃ parānane

12

rakṣaṇīyaṃ prayatnena taskarebhyo dhanaṃ yathā /
pādāṅguṣṭhakaniṣṭhāntaṃ pañcākṣareṇa pūritam

13

p. २४)
pāṣṇoyaṃ tu nakāreṇa gulphajaṃ vai makārakam /
jānu ūru śikāraṃ ca vakāraṃ guhyadeśakam

14

ādhāraṃ praṇavaṃ caiva tasya madhye nakārakam /
yakāraṃ tu kaṭiḥ prokto rakāraṃ pṛṣṭhabhāgakam

15

śikāraṃ nābhirityuktaṃ makāraṃ kukṣideśikam /
vakāraṃ hṛdayaṃ sthānaṃ yakāraṃ stanadeśakam

16

nakāraṃ ca urasthānaṃ śikāraṃ bāhudeśakam /
makāraṃ koparaṃ proktaṃ vakāraṃ maṇibandhanam

17

yakāraṃ ca talārūḍhaṃ aṅguṣṭhādi purā kramāt /
ḍamarustu makāraṃ ca valayaṃ praṇavo bhavet

18

p. २५)
tanturnakāramityuktaṃ śikāraṃ carma īritam /
vakāraṃ taṭirityāhurnādaṃ ca nāma mantrakam

19

tathā cābhayahastaṃ tu śṛṇuṣvaiva maheśvarī /
tasya haste bhujaṅgastu sūkṣmapañcākṣaraṃ bhavet

20

vāmahastāgnirūpeṇa mama jyotirmaheśvara /
tathācāparahastena sṛṣṭisthityantakāraṇam

21

nakāraṃ grīvamityuktaṃ makāraṃ kaṇṭhadeśakam /
śikāraṃ hanudeśaṃ tu vakāraṃ cāsyadeśakam

22

yakāraṃ nāsideśaṃ tu netratrayaṃ tataśśṛṇu /
nakāraṃ sarvanetraṃ tu makāraṃ vāmanetrakam

23

p. २६)
ūrdhvanetraṃ śikāraṃ tu vakāraṃ śravaṇena tu /
bhrūmadhye praṇavaṃ caiva madhye haṃsaṃ sudīptakam

24

yakāraṃ śirasi nyasya aṅgapratyaṅgake tathā /
dvādaśākṣaramantraṃ tu jaṭācūḍamitīritam

25

māyābījaṃ jalaṃ caiva dhūrddharādistathaiva ca /
sarvākṣaramiśrakaṃ syāt indukhaṇḍamiti smṛtam

26

pañcākṣareṇa dehastu dehī vai nāmamantrataḥ /
ānandanṛttamamalaṃ nṛtyantaṃ niṣkalaṃ śivam

27

pañcākṣaramidaṃ yantraṃ bijānīyād gurormukhāt /
nāputrāya pradātavyaṃ nāśiṣyāya tathaiva ca

28

p. २७)
putrāya putratulyāya dhārmikāya dṛḍhāya ca /
sabhāyantramidaṃ proktaṃ dakṣiṇārādhanaṃ śṛṇu

1

// nṛttapañcākṣaram samāptam //
śrīḥ
candraḥ -
devadeva maheśāna suranāgendra bhūṣaṇam /
snapanaṃ tu samākhyātamutsavaṃ vada śaṃkara

2

īśvara uvāca -
atha vakṣye kalānātha saṃyogādutsavaṃ param /
utsavaṃ saptadhā jñeyaṃ śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ

3

śāktaṃ cārvaṃ brāhmaṃ maukta śāmbhavamāṇavam /
arkajatviti vikhyātaṃ sannavadaṃ niśākara

4

p. २८)
navāhaṃ śāktamityuktaṃ saptāhaṃ cārṣakaṃ bhavet /
pañcāhaṃ brāhmakaṃ proktaṃ triyahaṃ mauktimucyate

5

ekāhaṃ śāntidaṃ vidyāt brāhmaṇaṃ bhramaṇaṃ bhavet /
arkajanvarkavāre tu saptadhā cotsavāttviha

6

śākte ca tathā brāhme ca dhvajamāropayet kramāt /
ma nta śyāmama ṣaṣṭhe pāpyarka teja ddhvajoddhṛti

7

taddinaṃ triguṇaṃ dve ca dviguṇādye ca nādyake /
dhvajamāropayet pūrvaṃ uttamaṃ madhyamādhamam

8

vakṣye tīrthadināt samyak śṛṇuṣva śarālāñchana /
citrā viśākhāmūlaṃ ca uttarāṣāḍhameva ca

9

p. २९)
śraviṣṭhā śravaṇāśvinyaḥ kṛttikārdrā punarvasu /
makhā cottaranakṣatraṃ meṣādi dvādaśeṣu ca

10

sarvamāseṣu kartavyaṃ ārdrāḥ pūrvāntamutsavam /
kṛṣṇāṣṭamyāntaka jyeṣṭhe mākhe ṣaṣṭhyantakaṃ bhavet

11

amāvāsyāṃ paurṇamāsyāma(pā)nyatpuṇyadine'pi vā /
rājñāṃ janmalaye yuddhe yajamānasya janmani

12

pratiṣṭhādivase tīrthaṃ prakalpyaṃ bhuktimuktidam /
dharmārthaṃ kāmadaṃ śreṣṭhaṃ karmajaṃ māsameva hi

13

athavā candramāsaṃ ca sṛṣṭidaṃ tviti kathyate /
yasmin māse tu kartavyamutsavaṃ śaśālāñchana

14

p. ३०)
tasmin māseṣu kartavyaṃ tadaśeṣa vidhānataḥ /
dhvajāṅkurādi tīrthāntaṃ tasmin māse paraṃ smṛtam

15

dhvajādi tīrthaparyantaṃ tasmin māse tu madhyamam /
pūrvamāse dhvajotthānaṃ tasmin caivotsavaṃ tu yat

16

adhamantviti vikhyātaṃ vidhimanyaṃ pracakṣmahe /
pūrvamāse pratiṣṭhāpya yāgaṃ tasmin sutīrthakam

17

kṛtaṃ teṣāmabhāvāttu sukhadaṃ paramaṃ matam /
ekavāstuka devānāṃ utsavānāṃ tu saṃkaram

18

rāṣṭrakṣobhāya vi * * tadvihīna vadāmi te /
yadvāstu kalitaṃ candra tadeva dvividhaṃ bhavet

19

p. ३१)
prakīrṇaṃ kṣudramākhyātaṃ utsavaṃ bhāvakaṃ śṛṇu /
prāka pādārakāsīmāt parito vaikadeśataḥ

20

prākārasya bahiryasya vāstoṣyaṃ tat prakīrṇakam /
prākārāntaṃ tathā brāhmyaṃ kalpita kṣudra vāstukam

21

tatsīmāntaḥ padaṃ brāhmamaindrādyaiśśāntakaṃ padam /
edhasmāttasmāttvaismātvaika vāstukaṃ * * * *

22

tatra pūjitaṃ devānāṃ balidānaṃ pradakṣiṇam /
tasminnaiva prakartavyaṃ sarvasiddhimabhīpsitā

23

rājadhānīrvinācāsminvāstau yatra śivotsavam /
yaḥ kuryādanya devānāṃ dakṣiṇaṃ tīrthadānataḥ

24

p. ३२)
tīrthe'pyanotsave kāle satīrthaṃ śaivamutsavam /
sūkṣmāsi tantu suślakṣṇaṃ manoramyaṃ paṭannava

25

āyāmaṃ pañcadhā kṛtvā vistāraṃ caika bhāgataḥ /
tāreṇa tu samaṃ pūrvaṃ tadūrdhvaṃ śikharaṃ bhavet

26

dvipucchatripukāyuktaṃ śikhare kiṅkiṇīyutam /
tanmadhye vṛṣabhaṃ lāñchyaṃ sitaraktādivarṇakaiḥ

27

sthānakaṃ śāyikaṃ vā'tha kalpya padmāsanopari /
chatraṃ tu cāmarau kumbhaṃ * * * * likhet kramāt

28

dhvajasya lakṣaṇaṃ proktaṃ dhvajadaṇḍaṃ śṛṇu kramāt /
candanaṃ campakaṃ sālaṃ panasaṃ devadārukam

29

p. ३३)
vakulaṃ madhyakaṃ vā'pi * * * * * āsanam /
bilvaṃ punnāgakhadirakramukānnālikerakam

30

sṇaivaṃ? tu samākhyātaṃ prāsādāt triguṇaṃ param /
dviguṇaṃ vā samaṃ vā'tha pādahīnamathārdhakam

31

vṛṣāntaṃ gopurāntaṃ vā yathoktaṃ tu yathoditam /
kavāṭārdhamatho hitvā śeṣamutsedhamucyate

32

pañcatālaṃ catustālaṃ tritālaṃ nāhamucyate /
daṇḍotsedhasya pāñcāṃśaṃ dvibhāgenaiva saṃdṛḍham

33

lepanena ca saṃyuktaṃ tālaṃ nāhaṃ tu vaiṣṇavam /
yaṣṭiṃ grāhya tadardhe tu tritālasya tu madhyame

34

p. ३४)
āyasaṃ valayaṃ yogyaṃ daṇḍāgre saṃprayojayet /
tritālādhikyamagre tu dāpayeddaṇḍikātrayam

35

bandhayenmūlamadhyāgradaṇḍāgreṇa dṛḍhaṃ śubham /
madhyamāṅgulināhaṃ tu rajjuṃ kṛtvā sutantunā

36

daṇḍasya dviguṇaṃ dīrghaṃ valaye saṃprayojayet /
yaṣṭyagre kūrcasaṃyuktaṃ darbhamālāsamāvṛtaḥ

37

pīṭhagopurayormadhye purato vṛṣabhasya vā /
dhvajotthāna dināt pūrve sthāpayet dhvajadaṇḍakam

38

viśvatālaṃ pañcatālaṃ catustālaṃ vaṭaṃ khanet /
niṣkaṃ tripādamardhaṃ vā pādahemārdhameva vā

39

p. ३५)
kūrmaṃ vā vṛṣabhaṃ vā'tha hemābjaṃ vā vaṭe kṣipet /
hṛdayena tu mantreṇa sthāpayedacalaṃ dṛḍham

40

pīṭhaṃ prakalpayeddhīmān ṣaṭpañcayugatālakaiḥ /
vistāra samamutsedhaṃ pādahīnamathā'pi vā

41

mekhalātridvisaṃyuktameka mekhalayā'thavā /
paṅkajaṃ kalpayedūrdhve karṇikātālasaṃyutam

42

ārohaṇadināt pūrve rātrāvadhivaseddhvajam /
tasmin dine'thavā kāryaṃ prātaḥkāle'dhivāsanam

43

prāsādapuratassamyak maṇḍite maṇṭape śubhe /
gomayālepite śubhre prokṣite tu śivāmbhasā

44

p. ३६)
sthaṇḍilaṃ tatra kartavyaṃ ṣaḍdeśe tu vicakṣaṇaḥ /
padmaṃ prakalpayeddhīmānāsanaṃ kalpayet kramāt

45

darbhaiḥ prastaraṇaṃ kuryāt pratyekaṃ pūjayet śanaiḥ /
paścime sthaṇḍile sthāpya candraśekharamādarāt

46

annaliṅgaṃ tadagre tu śūlaṃ tasyāgrato yajet /
vṛṣakumbhaṃ tadagre tu dhvajaṃ tasyāgratastathā

47

bherīṃ saṃsthāpya tatpūrve krameṇaiva samarcayet /
pratyekaṃ navavastreṇa * * * * dibhiryajet

48

haviṃ kṣipettato dadyāttāmbūlaṃ ca pradāpayet /
nayane mokṣaṇaṃ kuryāt dhvajokṣasya viśeṣataḥ

49

p. ३७)
kautukaṃ bandhayet tatra dakṣiṇe tu viṣāṇake /
sukumaṃ? tantunā veṣṭya cāḍhakadvayapūritam

50

gandhāpapūrṇavastrāḍhya hema kṣi * * * * tat /
paritaḥ kalaśānaṣṭau lokapālādhidaivatān

51

vidhānakūrcasaṃyuktān pratyekaṃ vastraveṣṭitān /
svamūlenaiva saṃpūrtistadagniṃ kalpayettataḥ

52

kuṇḍe vā sthaṇḍile vā'tha homayettu vidhānataḥ /
anyathānādikaṃ kṛtvā pañcasaṃskārasaṃskṛtāḥ

53

uddhānādya? samitbhistu * * * * sarṣapaiḥ /
vṛṣamūlāṅgakairyuktaṃ juhuyāttu śatāhutiḥ

54

p. ३८)
vṛṣagāyatrimantreṇa pṛṣṭhācākṣara sudarbhayā /
pañcabhirbrahmabhirjuhuyāt pūrṇa * riṃ ta sādhayet

55

mūlaliṅgādiberāṃśca viśeṣāt sahibhiryajet /
rātrāvaivaṃ prakartavyaṃ prabhāte * * * * *

56

dhāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā sarvālaṃkārasaṃyutam /
dhvajārohaṇa pūrvaścet dhvajenaivāhni deśikāḥ

57

kṛtvā pradakṣiṇā raupyā rātrau * * * * caret /
yantreṇa rohayet ketuṃ vṛṣagāyatrimantrataḥ

56

baddhvā tu rohāṇaṃ paścāt kramādyuktyā tu rohayet /
sādhitaiḥ kalaśaissamyak sthāpaye * * * * lake

59

p. ३९)
mudgānnaṃ pāyasaṃ gaulaṃ śuddhānnaṃ kṛsaraṃ dadet /
tato rātau ca kṛtvānna liṅgapūjāṃ samārabhet

60

gandhapuṣpādibhirdevān havyāntaṃ pūjayet kramāt /
bherīṃ tathārcayet paścādācāryaṃ pūjayettataḥ

61

vastrābharaṇagandhādyaiḥ puṣpamālāvabhūṣaṇaiḥ /
prahāreṇa tridhācāryo bherīṃ gāyatri vidyayā

62

saṃtāḍayettu sarveṣāṃ lokānāṃ tu prasiddhayet /
pādakaṃ pūjayet paścāt vādyatālavitālakān

63

vṛṣābhaparivārāṃstu baliṃ dadyāt viśeṣataḥ /
grāmapradakṣiṇaṃ kuryāt astradevādisaṃyutam

64

p. ४०)
indrādilokapālāṃśca traya striṃśaśca devatān /
āhūyābhyarcayattena baliṃ dadyāt svamantrataḥ

65

ācāryatīrtha dīpāśca ācāryastuṣṭamānasaḥ /
dhvajārohaṇa pūrvaṃ tu khyātaṃ satyamayā tavā

66

bherīṃ tu tāḍayet rātrau dhvajenaiva pradakṣiṇam /
kṛtvā tu ropayet ketuṃ bherītāḍana pūrvakam

67

utsavādidine samyak ādiśaivottamo guruḥ /
aṅkurārpaṇapūrvaśca bherīṃ saṃtāḍayetttataḥ

68

dhvajamāropayet paścāt aṅkurārpaṇapūrvake /
pūrvāhne dvija ṛddhi syāt rātrau śūdravivardhanam

69

p. ४१)
sarvanāhaṃ tu rātrau ceddhvajotthānaṃ niśākara /
viśeṣāt pūjaye nitya dhvajaṃ caiva triśūlakam

70

rathānīnyutsavāṅgāni tatpūrve kārayet kramāt /
rathānnāṅgāṃśca śibikān sarvayantraviśeṣakān

71

śakaṭān vāhanā yānān gajāśvādikān bahūn /
chatra piñchaviśeṣāṇi cāmaravyañjanāni ca

72

patākāṃśca vitānāni dhvajāni vividhāni ca /
vastrānyā bharaṇāścaiva sarvapātra viśeṣakān

73

sarvaṃ saṃbhāvyamatimānyathā śakti samācaret /
upānāt sthūpiparyantaṃ vimānaṃ bhūṣayet kramāt

74

p. ४२)
prākāramaṇṭapāścaiva gopurādīni maṇṭapet /
yatreccādeśataḥ kuryāt pariveṣe yāgamaṇṭapam

75

parito maṇṭapasyātha prāsādaṃ parato'pi ca /
prapāṃ kṛtvādi bhadrāṃśca vitānadhvajaśobhitam

76

vicitravastra saṃchinnagātrāmauktikamālakaiḥ /
puṣpasrak paṭṭadevāṅgaiḥ ghaṇṭācāmarapallavaiḥ

77

nālikerakramukāṇāṃ phalapuṣpa pralambitām /
sarvālaṃkārasaṃyuktamevaṃ kṛtvā viśeṣataḥ

78

dvārāṇi bhūṣayet samyak dhūpadīpaiśca puṣpakaiḥ /
toraṇadhvajavastraiśca kadalīkramukairapi

79

p. ४३)
pallavairdarbhamūlābhiḥ pūrṇakumbhāṅkurairapi /
evaṃ dvārāṇi saṃbhūṣya grāmadevālayaṃ stathā

80

saṃbhūṣya siddhipūrveṇa grāmavīdhyupavīdhikān /
nimnonnata samaṃ kṛtvā saṃśodhya jalasecanam

81

pralipya piṣṭacūrṇaiśca citrayitvā viśeṣataḥ /
śobhitaṃ syāt patākaiśca dhvajairākāśaketubhiḥ

82

kadalī kramukairdvārakumbhairdīpaiśca dhūpakaiḥ /
gandhamālyāṅkuraiśchatraṃ kumbhairvastraiśca chatritaḥ

83

bhavanaṃ prati saṃbhūṣya kārayedyāgamaṇṭapam /
aiśānyāṃ vahnideśe vā ṣoḍaśastambha saṃyutam

84

p. ४४)
navasaptavañcakarairvaramadhyaṃ kanyasaiḥ /
digvāratoraṇairyuktamavitānadhvaja bhūṣitam

85

stambhe veṣṭanasaṃyuktaṃ darbhamālāṅkurādibhiḥ /
ekāśīti padeṣvantarvedi syānnavabhiḥ padaiḥ

86

ratnamātrasamutsedhaṃ darpaṇodarasannibham /
pūrvokta vidhinā kuṇḍaṃ kuryāttatra viśeṣataḥ

87

samaṃ sarvatra kṛtvā tu lipya gomayavāriṇā /
pañcacūrṇairalaṃkṛtya pallavādi viśobhitam

88

dhūpadīpākṣataiḥ puṣpaiḥ pracchannapaṭalānvitaḥ /
kṛtvaivaṃ yāgaśālāṃ tu vanayātrārthamaṇṭapam

89

p. ४५)
kiṃciddūre samīpe vā kuryāddeśe tu vāñchite /
channaiścampakāśokasālacampaka bilvakaiḥ

90

lavaṅgakarṇikāraupyāraśva dhāmamayukakaiḥ /
panasairnālikeraiśca kadalīkramukāmrakaiḥ

91

punnāgakuravaiḥ * * * * * * na pāṭalaiḥ /
ketakīmātulaṅgaiśca likucaiḥ pippalairapi

92

audumbaravaṭaplakṣapalāśaiḥ patrapuṣpakaiḥ /
trintraṇī * * * * * nimbadārukapitthakaiḥ

93

evamāditarūṇāṃ tu bhūṣitaiḥ puṣpavāribhiḥ /
maṇṭapaṃ madhyame kuryāt jalakrīḍāya pārśvataḥ

94

p. ४६)
* * * * tadādīn utpalāmbhoja śobhitān /
bahiḥ prākārasaṃyuktaṃ dvāragopura śobhitām

95

evaṃ kṛtvā viśeṣeṇa sarvābharaṇasaṃyutam /
evamanyā bahūn sarvān utsavāṅgānviśeṣataḥ

96

sthitvā smṛtvā tu kartavyaṃ utsavaṃ pūrvatajjanaiḥ /
tīrthasudinapūrve tu daśame divase niśi

97

yāgaṃ pratiṣṭhāpayeddevannāvahasya vidhīyate /
dhātubāṇaguṇaikāhannā * * * * * kṣiṣu

98

purato rātriṣu sthāpya yāgāṃ tārakanāyakaḥ /
yāgamaṇṭapamadhye tu vedikopari deśikaḥ

99

p. ४७)
sthaṇḍilaṃ kā * * madhye pañcabhāga vibhāgike /
aṣṭadroṇe tu śālīnāmūrdhve tasyārdhataṇḍulaiḥ

100

tasyārdhaistantu nā * * * * * * * * ndhayet /
hṛnmantraṃ tu samuccārya madhyapatre tu bandhayet

101

sthaṇḍilaṃ prastareddarbhaṃ droṇatoya prapūritān /
sūtreṇāvedya kumbhāṃstu trivit sūtravicitritān

102

āsanaṃ tu tataḥ kalpya karṇikādakṣiṇārdhake /
vinyasya tasya vāmādyairvardhanīṃ cāpi mūlataḥ

103

gandhādibhissamabhyarcya navaratnāni vinyaset /
ratnālābhe tu hemābjaṃ vardhanyāṃ hemamutpalam

104

p. ४८)
vidhānakūrcasaṃyuktaṃ navavastreṇa veṣṭya ca /
gandhapuṣpādinā pūjya havirmūlena dāpayet

105

parito'ṣṭadale sviṣṭavidyeśvaraghaṭo nyaset /
gandhāmbupūritān sarvān arcayet svasvamantrataḥ

106

teṣu vajrādiśūlāntahaimāstrāṇi ca nikṣipet /
vastraiḥ pratyekamācchādya kūrcacakrakasaṃyutān

107

navasaptapañcavahnistrivahni svaikameva vā /
vittānusārataḥ kaścit ricchāyā parikalpayet

108

digvidikṣu navāgre tu pūrve gānaṃ tadā bhavet /
pūrvādidakṣiṇe cāpye saumye caiśānagocare

109

p. ४९)
īśānacakrayormadhye saptāhnau parikalpayet /
caturdikṣu pradānaṃ ca pañcāgna parikalpayet

110

indro yāmye ca trike caikānalāgrataḥ * * * /
agnyādhānādikaṃ kuryāt pūrvoktena vidhānataḥ

111

samidājyānnaśālistu * vagodhūmavaiṣṇavam /
nīvārajāla santāśca māṣamutgakulasthakān

112

niṣpāpaṃ taralaṃ caiva rājamāṣāḍhakaṃ tilam /
priyaṅgusarṣapaṃ caiva madhudadhnā payoyutam

113

phalāpūpaṃ tu tāmbūlaṃ ṣaḍviṃśadravyamucyate /
uttamaṃ tviti vikhyātaṃ kalaṃsthaṃ taṃ tu madhyamam

114

p. ५०)
vaiṣṇavāntaṃ kaniṣṭhaṃ syāt trividhaṃ parikīrtitam /
samidājyau tu mūlena hṛdayena ca grastathā

115

śiromantreṇa śālyādīn śikhayā lājasaktukau /
kavacenādimāṣādīn netreṇa tu tilaṃ hunet

116

priyaṅguścāstramantreṇa īśānena tu sarṣapam /
madhu vaktreṇa hotavyaṃ dadhi ghoreṇa homayet

117

kṣīraṃ vāme tu hotavyaṃ phalaṃ sadyena homayet /
daśākṣareṇa pūrvaṃ tu gāyatrī phalavaktrakam

118

dravyānte vyāhṛti hutvā sravapūrṇena sarpiṣā /
agnikāryāvidhānoktamādau kuryādviśeṣataḥ

119

p. ५१)
pūrṇāhutiṃ ca mūlena pariṣecanamārabhet /
sāye syādutsavārambhe prātasvāpabhṛtorbhavet

120

udayādmagmayāmaṃ tu prātaḥ kālamiti smṛtam /
astamānasya pūrve tu vāmamekaṃ tathācaret

121

yāmaṃ sāyamiti proktaṃ utsavasya niśākara /
gomānte tu baliṃ dadyāddinadeva priyāpaham

122

homādyaṃ homama * * homāntaṃ balidānakam /
homādyaṃ śāntikaṃ proktaṃ homamadhyaṃ tu pauṣṭikam

123

homānte pūjayāmyarcabalikālaphalaṃ tvidam /
annena kārayelliṅgamuttamaṃ balipātrake

124

p. ५२)
pāśupadaṃ samāvāhya yāgeśānannaliṅgake /
saṃpūjyajyāstraṃ ca mukulaṃ padmamudrāṃ ca darśayet

125

balidānaṃ prakartavyaṃ śaṅkha bheryādinisvanaiḥ /
triśūlamannaliṅge vā na vedāstraṃ samāvṛtam

126

vṛṣādiparivārāṇāṃ taddine dravyakairapi /
pūrvaṃ bali pradātavyaṃ svaisvairmantrarviśeṣataḥ

127

raṅgasyopari saṃsthāpya triśūlādīnviśeṣataḥ /
chatra pa * dhvajādyaiśca stotramaṅgalavācakaiḥ

128

dhūpadīpasamāyuktaṃ balitālasamāyutam /
paricārakasaṃyuktaṃ sarvabhaktajanāvṛtam

129

p. ५३)
soṣṇīṣassottarīyaṃ ca sarvābharaṇabhūṣitam /
gandhaliptassupuṣpāḍhyastvācāryassakalīkṛtaḥ

130

raṅgordhve madhyapīṭhe tu baliṃ dadyāt viśeṣataḥ /
ācāryaśśiṣyo vā dadyādanujñātastu tena vai

131

raṅgabhāve ca hitvā tu liṅgaṃ gacchet pradakṣiṇam /
brahmādyaiśāntamindrādyabrahmāntaṃ vā baliṃ kṣipet

132

athavā tu baliṃ dadyāt grāmavāstvanukūlataḥ /
paścimadvāraharmye tu nityāditritayeṣvapi

133

varuṇādinimityantaṃ lokabālābaliṃ kṣipet /
navasthāneṣu saṃpūjya yantrapīṭhe dinādhipān

134

p. ५४)
svairmantrairucya teṣāṃ tu tattaddravyairbaliṃ dahet /
navāheṣṭādaśa balissaptāhe tu caturdaśa

135

pañcāhaṃ tryaha ekādaśa ṣaḍdvibalistathā /
vighneśabhūta gandharvā sureśamuni mādhavāḥ

136

asurāśca śivāhyete proktā navadinādhipāḥ /
bhūtendra viṣṇupūrvāssyuḥ sura ṣaṭ brāhmamūrtikam

137

ekāhaṃ śaivamityeva muktā nava sadevatāḥ /
nandyāvartiṃ ca śuddhānnaṃ laḍḍukāmodakaṃ ghṛtam

138

vighneśvarabaliḥ proktaṃ raktapadmaṃ ca pāyasam /
rambhāphalagulājyāni balissyāt brāhmaṇaḥ priyaḥ

139

p. ५५)
jayantī kṛsarānnaṃ ca nālikeraṃ ghṛtānvitam /
bhūtānāṃ tu baliḥ proktaṃ * * * kusumairyutam

140

haridrānnarasakūśmāṇḍājyaṃ gandhavyasupriyam /
jātipuṣpaṃ gulānnaṃ ca panasāmraphalaṃ smṛtam

141

indrasya balirityuktaḥ lakṣmīpuṣpaṃ tu dūrvayā /
ve * nnaṃ dadhisaṃyuktaṃ mudgamāṣaghṛtānvitam

142

padmakanda samāyuktaṃ ṛṣīṇāṃ balirucyate /
tulasī ca gulānnaṃ ca ghṛtaṃ ca bṛhatīphalam

143

mālatīkaravīraṃ ca ketakīpuṣpasaṃyutam /
kṛsaraṃ caiva jālā cā pūpaṃ nālikerakam

144

p. ५६)
madhunā gulasaṃyuktaṃ asurāṇāṃ baliṃ kṣipet /
āragvadhaṃ ca śuddhānnaṃ niṣpāpaṃ panasājyakam

145

śivapriyamidaṃ proktaṃ balidravyaṃ prakīrtitam /
puṣpālābhe yathālābhaṃ puṣpaṃ grāhya baliṃ dadet

146

madhya * * * ddhānnama sarveṣāṃ vāpi dāpayet /
droṇamardhaṃ tadardhaṃ vā balyardhaṃ taṇḍulaṃ bhavet

147

baliṃ dadyāttu sarveṣāṃ kukkuṭāṇḍapramāṇataḥ /
* * * * * pīṭhe proktaṃ tat balilakṣaṇam

148

baliṃ kṣipya mahāpīṭhe yāgasthānaṃ praveśayet /
pādaprakṣālanaṃ kṛtvā praviśyābhyantaraṃ budhā

149

p. ५७)
yaṣṭvānnaṃ * * * * * * rvasthāne vicakṣaṇaḥ /
pūṣā paryuṣitaṃ puṣpaṃ caṇḍeśāya nivedayet

150

balipīṭhe tvannaliṅge tadante tu visarjayet /
baleranugato * * * * nto vā pradakṣiṇam

151

athavā syāddine bhaktyā gaṇeśaṃ saṃprapūjya ca /
havirnivedya bhasmāni dattvālaṃkṛtya bhūṣaṇaiḥ

152

grāmapradakṣiṇaṃ kuryāt sarvavighnapraśāntaye /
* pratiṣṭhā divasa syāpare divase budhaḥ

153

aṅkurānarpayet samyak yathā vidhi viśeṣataḥ /
sāye cāstrasamāyuktaṃ bhaktacaṇḍeśa saṃyutam

154

p. ५८)
vitānacchatrasaṃyuktaṃ cāmarairaṅkurairyutam /
navāmbara sṛjopetaṃ anyenāpi ca saṃyutam

155

taṭākā rāmavalmīke nadyāṃ vā'pi samudrake /
śuddhadeśaṃ vrajedvidvān bhūtalaṃ prokṣya cāstrataḥ

156

puṇyāhaṃ vācayitvā tu bhūdevīṃ samyagarcayet /
mūlamantreṇa taṃ khātvā pātre grāhya mṛdaṃ punaḥ

157

śivadvijena saṃdhāryaṃ gaṇikottamathā'pi ca /
cāturvarṇodbhavairanyairbhaktairvāpi ca yān punaḥ

158

aṅkurānarpayedrātrau vidhinā deśikottamaḥ /
dhvajārohaṇapūrve ca bherītāḍanapūrvake

159

p. ५९)
evameva prakartavyamaṅkurārpaṇapūrvake /
pūrvoditavidhānena kārayenmantravittamaḥ

160

haimaṃ vā kṣaumakārpāsasūtraṃ vā pātrataṇḍule /
ekaviṃśatiberāṃstu sukhāsanapuraskṛtān

161

kautukaṃ bandhayedrātrau yātrārthaṃ gurusattamaḥ /
padmaṃ likhya nyased bimbadvādaśāṅguladairghyakam

162

kalātrayātmakaṃ sūtraṃ triguṇaṃ padmamadhyame /
hṛdā gandhādibhiryaṣṭvā sthāpya śiṣyaśiropari

163

dhāma pradakṣiṇīkṛtya dhāmaṃ vai sarvamaṅgalaiḥ /
praviśyābhyantaraṃ paścāt puṇyāhaṃ svasti vācayet

164

p. ६०)
pādyamācamanaṃ cārghyaṃ gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpakam /
dīpaṃ tāmbūlakaṃ dattvā padmamudrāṃ pradarśayet

165

asyāvasānakāt śambho sadā sannihito bhava /
evaṃ jñāpya hṛdā baddhvā prakoṣṭhe dakṣiṇe budhaḥ

166

sarvālaṃkārasaṃyuktān pūjitānupacārakaiḥ /
rathamāropya vārambhe śibikāyāṃ ca bhaktitaḥ

167

śastrapāṇirbhaṭāścāgre hayārūḍho vrajedanu /
gajaughāstvānugāsteṣāṃ dhvajasaṅghā vrajedanu

168

vājiyantrā hastiyantrāssiṃhokṣāśca mṛgāśvakāḥ /
ḍolādiva dhvajopetā toraṇānupurānvitāḥ

169

p. ६१)
geyapāṭhyasunṛttāḍhyā maṇṭapāśaivamālikāḥ /
vājivaktraṃ samārabhya mālikāyantrikāṃ kramāt

170

dhvajānāmanugāstvete pūrvoktena krameṇa tu /
ete'laṃkārasaṃyuktā gaṇikābhissamāyutāḥ

171

sukhāsanādiberāṃstu tadante kramaśo vrajet /
sikhāsanaṃ ca kalyāṇaṃ umayā sahitaṃ tathā

172

vṛṣeśaṃ tripuraghnaṃ ca nṛttakaṃ candraśekharaḥ /
ardhanārīṃ ca viṣṇuṃ ca bhikṣāṭanaṃ ca kālaham

173

kaumārīṃ liṅgamadhyasthaṃ umāmaheśvaraṃ tathā /
caṇḍeśvaraṃ prasādaṃ ca dakṣiṇamūrtimeva ca

174

p. ६२)
gajāriṃ caiva kaṅkālamarjuna pradameva ca /
gaṅgādharamekapādamekaviṃśati * kramāt

175

sahatbhiḥ pūjya saṃbhūṣya krameṇaiva nayed budhaḥ /
ekadvayaṃ trayaṃ pañca saptamaṃ vā caturdaśa

176

sarvāvecchā tu yasmiṃssyāt ekaviṃśatimūrtiṣu /
tā * baddhyakaukacandra utsavāntaṃ nayedbudhaḥ

177

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ piñchacāmarasaṃyutam /
* * tha geyaiśca vādyasaṃyuktaṃ tadantake

178

ante pāśupatāssarve mahāvratadharāstathā /
mahāśaivo vrajedanne brahmaṇastadanu vrajet

179

p. ६३)
geyagā nartakāścaiva vrajedanu viśeṣataḥ /
īśvaraśśaktisahitassarvālaṃkārasaṃyutaḥ

180

yoṣidbhirāvṛtassarvabhūṣaṇādyairalaṃkṛtaḥ /
nānāchatradhvajaiḥ piñchairnānācāmarabhūṣitaḥ

181

yantradīpairhastadīpairyaṣṭistriśūladīpakaiḥ /
patākābhirvitānaiśca bheryairvādyaissamāyutam

182

caṇḍeśvaro vrajedante sarvālaṅkārasaṃyutam /
sarvātodyaistadante tu ghoṣayettu viśeṣataḥ

183

sarveṣāmagrataścaiva mahāśabdaṃ praghoṣayet /
śūdro gacchettadante tu sarve varṇāstadantake

184

p. ६४)
striyo bālāśca vṛddhāśca yuvāno bhaktisaṃyutāḥ /
ye tu gacchanti deveśadhātāstadbhṛta mānasāḥ

185

vimuktāssarvapāpebhyassarvabhogasamāśrayāḥ /
padyaikasyaśvamedhasya prāpnuvanti mahat phalam

186

grāmapradakṣiṇaṃ caiva śanaiḥ kṛtvālayaṃ viśet /
prapāṃ kṛtvā samāsthāya maṇṭape samalaṃkṛte

187

siṃhe padmāsane vā'pi gacchet paryaṅkamadhyame /
anyesvāsanabhedeṣu vāñchiteṣu haraṃ nayet

188

agratassaṃsthitāssarve bhṛṅgādimahitājanaḥ /
nartako mardakassarve vāmato vaṃśagāyakau

189

p. ६५)
ācāryassarvato vāme gajarājasamasthitaḥ /
pārśvayordevagaṇikā vidyannṛttasageyakam

190

devasyāparabhāge tu paricārāssamāsthitāḥ /
nārībhiḥ pārśvayorvijya cāmaravyajanādibhiḥ

191

sugandhadhūpadīpaiśca kusumādyairalaṃkṛtaḥ /
pādyamācamanaṃ cārghyaṃ dattvā saṃpūjya bhaktitaḥ

192

sarvopacārasaṃyuktaṃ sarvālaṃkārasaṃyutam /
yadvaivaṃ kārayet paścāt sāye nīrāñjanaṃ budhaḥ

193

dīpaṃ piṣṭe tu vinyasya bhasma puṣpaṃ ca pātrake /
pūrvamācamanaṃ dattvā mūrdhni puṣpaṃ tu nikṣipet

194

p. ६६)
śirasyarghyaṃ tu vinyasya gandhamācamanaṃ budhaḥ /
dhūpaṃ dīpaṃ pradātavyaḥ piṣṭadīpena deśikaḥ

195

pradakṣiṇatrayaṃ kuryāt śirordhve śaṅkhanṛttakaiḥ /
jayaśabdādisaṃyuktaṃ snotrama * la gītibhiḥ

196

bhasmaṃ dattvā tadante tu darpaṇaṃ darśayet punaḥ /
nīrāñjanamiti proktamārārttyādi ca gadyate

197

pūjānte kārayeddeva sāye rakṣārthakaṃ śubham /
śaṅkhakāhalapūrvaṃ ca mahāśabdaṃ praghoṣayet

198

bahitvā gaṇikābhistu sapādyaṃ bāhyataḥ kṣipet /
rājñaśca jagatāṃ rakṣyā kṛte tvevaṃ sukhāvaham

199

p. ६७)
sarvopacāraka kuryāt smṛtvā smṛtvā viśeṣataḥ /
uṣṇīṣamuttarīyaṃ ca haimaṃ dadyādgurostadā

200

paryaṣṭi paricārāṇāṃ gaṇikānāṃ viśeṣataḥ /
bhaktānāṃ narttakādīnāṃ vastrādīni pradāpayet

201

evaṃ dine dine kuryād vidhānena viśeṣataḥ /
kramāt saṃkṣepataḥ proktaṃ pariveṣṭakramaṃ tava

202

vighnodbhavaprakāraṃ ca idamanyat pracakṣmahe /
ativṛṣṭau mahāvāte rāṣṭrakṣomādisaṃbhave

203

evamādiṣu vighneṣu prasāde vā baliṃ kṣipet /
prasādavṛṣamadhye tu brahmasthānaṃ baliṃ kṣipet

204

p. ६८)
maryādau parito dadyādindrādīśāntakaṃ balim /
pūrvatastu mahāpīṭhe baliṃ dattvā samāpayet

205

berapradakṣiṇīgrāme prāsāde vā samācaret /
vāstau bere vimāne ca evamevaṃ samācaret

206

mahāvāstośca vā pakṣaḥ śṛṇu brahmapadādbahiḥ /
antarvīryāṃ baliṃ dattvā berayātrā'pi tatra vā

207

evamevaṃ vidhānena yuktidaṃ kārayed budhaḥ /
asure divase prātardatvāsteṣāṃ baliṃ priyam

208

īśvaraṃ śaktisahitaṃ pūjayitvā viśeṣataḥ /
bhīmarūpaṃ raṇodyuktaṃ hyeti vyāgrāgrapāṇinām

209

p. ६९)
kirātaveṣavaccāpi kṛtvā devīṃ ca pūrvavat /
śibikopari saṃropya rudraṃ kuryāt pradakṣiṇam

210

piñchaṃ ca karṇaṃ bherīvādyadhvajairyutam /
sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ śaṅkhabheryādighoṣaṇaiḥ

211

hastyaśvarathasaṃrūḍhā bhaṭā yuddhasamutsukāḥ /
dhanurdharaṃ * * * * * * * * * * * *

212

aṅgānāṃ lakṣaṇaṃ vakṣye syandanānāṃ viśeṣataḥ /
bhārādivargatritayaṃ aśvaparjatyādikatrayam

213

siṃhāsanaṃ rathāṅgaṃ ca pratyaṅgamabhidhīyate /
upapīṭhaṃ madhiṣṭhānannāṭakaṃ devabhārādipaṅktitritaya

214

maśvatāsanam /
p. ७०)
pradhānāṅgamiti jñeyaṃ vidvadbhirmatimattaraiḥ /
tadbhaktimaṅgulenaiva śodhayedāya pūrvakam

215

tadaṅgulena nirdiṣṭaṃ adhiṣṭhāna dvijottamaḥ /
āyādiśubhasiddhyarthamekāt saptāṅgulāntakam

216

pṛthvīhāniṃ prakartavyaṃ yathā śobhāvaśānnayet /
adhiṣṭhānasamaṃ vā'tha tripādaṃ vārdhameva vā

217

pañcāṃśe tryaṃśakaṃ vā'pi sapādaṃ sārdhameva vā /
pādonaṃ dviguṇaṃ vā'tha dviguṇaṃ vopapīṭhakam

218

adhiṣṭhānādayassaktaḥ kalpayettaṃ vicakṣaṇaiḥ /
p. ७१)
adhiṣṭhānopariṣṭāttu nāṭakaṃ saṃprakalpayet

219

ekāṅgulaṃ samārabhyāṃ lalāddhyā ṣoḍaśāṅgulam /
adhiṣṭhānodayād grāhyaṃ tanmānaṃ siddhikāṅkṣibhiḥ

220

devāsanaṃ tadūrdhve tu kalpayet kalpavittamaḥ /
devāsanopariṣṭāttu siṃhāsanaṃ prakalpayet

221

aṣṭottarādisthūpyantaṃ śāntikādau pragṛhyatām /
aṅgānāntapraveśaṃ tu pūrvameva subhāṣitam

222

bedārthaṃ kautukārthaṃ ca śūlārthaṃ triyahā bhavet /
triśūle tarpayettailaṃ hṛdayena tu mantrataḥ

223

cūrṇaṃ tu śirasā dadyāt kautuke mūlaliṅgake /
p. ७२)
vṛṣādiparivārāṇāṃ tailacūrṇaṃ tu dāpayet

224

śeṣaṃ dattvā tu bhaktānāṃ astrāṇāṃ tu pradakṣiṇaiḥ /
kṛtvā grāmādikānvā'pi prāsādaṃ vā viśeṣataḥ

225

astraṃ caṇḍeśvaraiśaktairnayettīrthe'dhivāsayet /
tasya tīre prapāyāṃ tu kuryādvai sthaṇḍiladvayam

226

triśūlaṃ paścime cāstre smṛtaṃ sthāpyāṣṭamaṅgalaiḥ /
saṃpūjya ca yathoktaṃ tu tadagre kalaśān nyaset

227

madhyame sthāpayet kumbhamaśivāmbu paripūritam /
sasūtrānhema vastrāḍhyān kūrcacakrīkayāyutān

228

madhyakumbhe samāvāhya gaṅgādevīṃ yajedbudhaḥ /
p. ७३)
kiṃ kuryādi cakranyānta mindrādīśāntakaṃ yajet

229

puṇyāhaṃ vācayet sarvadevānāvāhayettataḥ /
astrarājānamārādhya snapanaṃ tatra kārayet

230

tīrthamadhye'stra rājānamavagāhya gurūttamaḥ /
triyambakena mantreṇa caṇḍeśaṃ śiṣyakena ca

231

sahābhiṣecanaṃ kuryān mucyate pāpapuñjaraiḥ /
muktidāvālabhante ca sarvatīrthaphalāni vai

232

prāpya tīramalaṃkṛtya bhaktābhyarccaviśeṣataḥ /
praviśedālayaṃ paścādyāgeśaṃ pūjayettataḥ

233

pūrṇāhutiṃ tataḥ kuryāt śivakumbhaṃ ca vardhanīm /
p. ७४)
paritaḥ sthāpitān kumbhān uddhṛtyābhyantaraṃ viśet

234

śivakumbhena saṃsthāpya śivamantreṇa mantravit /
gaurīmantreṇa saṃsnāpya vardhanyāṃ tu vicakṣaṇaḥ

235

svaiḥ svairmantraviśeṣeṇa kumbhenaivābhiṣecayet /
yathoktaṃ pūjayet paścāt pāyasādi nivedayet

236

prabhūtahaviṣaṃ dadyād yathā vibhavavistaram /
ācāryaṃ pūjayeddhemavastrāṅgulīyakādibhiḥ

237

dakṣiṇāṃ dāpayet paścāt yathāśāstrapurassaram /
pañcaniṣkaṃ ca niṣkaṃ ca triniṣkaṃ ca dviniṣkakam

238

niṣkamardhaṃ ca pādaṃ ca śuddhahemaṃ suśītalam /
p. ७५)
navādyādyarkajāntānāṃ krameṇaiva viśeṣataḥ

239

saptānāmutsavānāṃ tu saptadhoktaṃ tu dakṣiṇā /
guruṃ pra * * * * ca kṣameyeti kṣamāpayet

240

paricārakabhaktānāṃ yathāśaktyā tu dakṣiṇe /
dhvajāvarohaṇaṃ kuryād rātrau snapanasaṃyutam

241

mūlaliṅgaṃ tu saṃsnāpya saṃpūjya ca viśeṣataḥ /
havīṃṣi vividho dadyānnamaskṛtvā tu bhaktitaḥ

242

pūjya caṇḍeśamudvāsya dhvajasthaṃ vṛṣabhaṃ punaḥ /
dhvajasya daṇḍamūlaṃ tu chitvāstreṇa vidhānataḥ

243

ghṛtaṃ tvannaṃ * * * * sopadaṃśaṃ gaṇapriyam /
p. ७६)
astrānnaliṅgacaṇḍeśayuktaṃ grāmabaliṃ dadet

244

devān visṛjya sarvāṃśca caṇḍeśvarājñayā saha /
prāsādaṃ praviśet paścāt praṇamettu sadāśivam

245

yajñopaśiṣṭaṃ yaddravyamācāryasya dhanaṃ bhavet /
gṛhītaṃ cettu taddravyaṃ rājño rāṣṭrasya doṣakṛt

246

brāhmaṇaṃ vakṣya * * * * kṣapāt śaśalāñchana /
ekakāle tu saṃpūrṇaṃ brāhmaṇārthaṃ śivaṃ kramāt

247

prātaḥkāle tu samaye yasminṛkṣe tu tatpunaḥ /
taddine vai prakartavyaṃ grāmādīnāṃ pradakṣiṇam

248

vāñchādeśaṃ tato gatvā sarvalīlāsamanvitam /
p. ७७)
homādhivāsādyāśca baliṃ tīrthenna kārayet

249

ālayaṃ praviśet paścāt snapanaṃ tatra kārayet /
prabhūtaśca tato dattvā nṛttageyasuvādyakaiḥ

250

brahmaṇotsavamākhyātamarkavārotsavaṃ śṛṇu /
arkavāre viśeṣeṇa yajet prātaśśivaṃ kramāt

251

pūjayet sarvadevāṃstu haviṃ dadyādviśeṣataḥ /
sarvopacārasaṃyuktaṃ pūjayeccandraśekharam

252

nityānte geyavādyaiśca sarvālaṃkārakairyutam /
grāmapradakṣiṇaṃ kuryāt prāsādaṃ vā pradakṣiṇam

253

praviśyābhyantaraṃ paścāt snapanaṃ tatra kārayet /
p. ७८)
* sahaviṣaṃ dadyāt tāmbūlaṃ tu pradāpayet

254

arkājānte tu śaktyādyamutsavaṃ samudīritam /
evaṃ yatkurute mukhyaḥ muktapāpassupuṇyavān

1

sarvadoṣavinimuktaśśivalokamavāpnuyāt //
iti candrajñāne
śrīmukhatantre śivotsavasya vidhiḥ ekaviṃśatitamaḥ //
p. ७९)
śrīḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi mahālakṣmyā vidhiṃ śṛṇu /
ālaye tu giriśasya vāyuvāruṇamadhyame

2

sthāpanaṃ tu mahālakṣmyāḥ kartavyaṃ deśikottamaiḥ /
nirmāya śilpivaryeṇa lakṣmīṃ padmāsanasthitām

3

hastadvayagṛhītābja śobhitāṃ hemavarṇinīm /
hastiśuṇḍāgrakumbhābhyāṃ sicyamānaśirobhārām

4

parivṛtapadadvandvāṃ padmapatranibhekṣaṇām /
pārśvayorapi kanyābhyāṃ cāmarābhyāṃ viśeṣataḥ

5

bījyamānāṃ mahālakṣmīṃ viśālāṃ viṣṇuvallabhām /
śubhe muhūrte sudine aṅkuraṃ kārayedbudhaḥ

6

p. ८०)
vāstuhomaṃ tataḥ kṛtvā mahālakṣmyāśca sannidhau /
digbhyāṃ ityanuvākena aṅgahomamathācaret

7

pūrvoktavidhinā caiva akṣimocanamācaret /
adhivāsatrayaṃ kṛtvā kṣīragavyaṃ jaleṣu ca

8

grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā yāgaśālāṃ praviśya ca /
puṇyāha prokṣaṇaṃ kṛtvā pañcagavyaistathaiva ca

9

vedyopari viśeṣeṇa dhānyaistu daśabhārakaiḥ /
āstīrya pañcacayane ca sādhayitvā manonmanīm

10

prāsārya parito dhānyairlikhitvā padmarekhayā /
navakumbhaṃ susaṃsthāpya tantunā veṣṭitaṃ param

11

p. ८१)
navāṃ ca lakṣmī pratimāṃ kumbheṣu parinikṣipet /
navaratnādi nikṣipya nālikerāmrapallavam

12

ācchādya navavarṇaiśca kūrcadvandvaṃ vinikṣipet /
madhyaṃ kumbhe mahālakṣmīṃ siddhiṃ dakṣiṇatastathā

13

paścime vīryalakṣmīṃ ca uttare vijayadāyinīm /
pūrve tu kāryalakṣmīṃ ca āvāhyābhyarcayed guruḥ

14

umāṃ sarasvatīṃ caiva sāvitrīṃ gāyatrīmeva ca /
āgneyādiṣu kumbheṣu āvāhyābhyarcayed budhaḥ

15

pradhānakumbhaparito lakṣmīśaktīstu pūjayet /
caturdikṣu caturvedyāṃ niryātīn pūjayet kramāt

16

p. ८२)
adhobhāge umāvedyāmaṣṭaśaktīstu pūjayet /
agnikāryāṇi vidhivat pūrvoktenaiva vartmanā

17

praṇītvā caturo viprān upadarśanameva ca /
hotavyaṃ taistu vidhivan navakuṇḍeṣu pṛthak pṛthak

18

hiraṇyavarṇāṃ tu gāyatrīṃ śriye jātaśriyaṃ tathā /
padmapriyeti mantraistu āmrapuṣpasamitkuśaiḥ

19

pratyekaṃ pañcasāhasraṃ navadhānyaistu bhāvayet /
evamevaṃ tu saptāhaṃ pañcāhaṃ tryahameva vā

20

sahasramayutaṃ vāpi śatamaṣṭottaraṃ hunet /
havibhiḥ puṣkalābhiśca gāyatryā vahayed budhaḥ

21

p. ८३)
navādīnāma kartavyaṃ * * * brāhmaṇottamaiḥ /
navaiḥ puṣpaiśca dhānyaiśca madhubhiśśarkaraistathā

22

ājyairhavibhirdadhibhiḥ samidbhiḥ phalasaṃyutaiḥ /
prāgbhāge padmakuṇḍe tu mūlena svaguṇādayaḥ

23

hotavyaṃ tu viśeṣeṇa dhyānapūrvapurassaram /
homakāle dvijaśreṣṭhād vedapārāyaṇe ratān

24

svastisūktaṃ japeyuśca purāṇapaṭhane ratāḥ /
īkāratyanuvākena hotavyaṃ saguṇā? tathā

25

pūrṇāhutiṃ tataḥ kṛtvā prāyaścittaṃ tato hunet /
jayādīn vāhayitvāpi homaśeṣaṃ samācaret

26

rātriśeṣaṃ tu ganitaṃ nītvā maṅgalakādibhiḥ /
snātvā prabhātasamaye ācāryo mūrtipaissaha

27

pūrvāmupāsya sandhyāṃ tu gāyatrīṃ ca japedguruḥ /
ālayaṃ saṃpraviśyā'tha śrīsūktaṃ prajapan satām

28

pradakṣiṇīkṛtya namaskṛtvā punaḥ punaḥ /
gandhadvāreti mantreṇa dhyātvā devīṃ na diksutām

29

āsīnodaṅmukhastatra mūlamaṣṭottaraṃ japet /
ācāryaḥ kumbhamādāya puro gacchettu vāgyataḥ

30

cayanād bimbamādāya anugacchettato guruḥ /
ālayaṃ saṃpraviśyā'pi bimbaṃ saṃsthāpya cāsane

31

p. ८५)
kumbhaṃ tu purataḥ sthāpya āsīnodaṅmukho guruḥ /
prāṇānāyamya vidhinā recapūrakakumbhakaiḥ

32

aṅganyāsakaranyāsamantarmātṛkayā bahiḥ /
yathātmani tathā bimbe nyāsaṃ kṛtvā viśeṣavit

33

yajamānena saṃyukto daśadānāni kārayet /
navagrahapratigrahaṃ dānaṃ kṛtvā saṃbhūrika bhavet

34

saṃyajñaṃ pūjayet pūrvaṃ yathā vibhavavistarāt /
pūrvoktairmantranicayairbimbaṃ spṛṣṭvā vidhānavit

35

śrīmantraṃ mūrdhni kṛtvā tu śrīsūktaṃ prajapanmudā /
kumbhāt śaktiṃ samādāya bimbe vinyasya vā tataḥ

36

p. ८६)
āvāhya mūlamantreṇa dhyātvā devīṃ varapradām /
abhyarcya gandhakusumaiṣṣoḍaśairupacārakaiḥ

37

nivedya paramānnaṃ ca paścāt tāmbūlameva ca /
sannidhau tu mahālakṣmyāḥ prārthayitvā manorathān

38

ācāryaṃ pūjayet paścād vastrābharaṇakuṇḍalaiḥ /
gobhirbhūmyā ca vasubhiḥ iṣṭakāmyaistathaiva ca

39

toṣayitvā guruṃ natvā ṛtvijaśca tathā punaḥ /
āśīrvacanamālapyan tathā saṃtoṣya bhūsurān

40

modamānodgrahaṃ gacchet pitṛbhiḥ saha bāndhavaiḥ /
evaṃ yaḥ kurute bhaktyā śraddhāprītipurassaram

41

p. ८७)
tasya pāpāni naśyanti karasthāssarvasaṃpadaḥ /
avāpya dhanadhānyāni dāsīdāsagṛhaṃ tathā

42

kalatra putrasaṃvṛddhiṃ kuryurārogyameva ca /
iha tu vipulān bhogān gīrvāṇadurlabhān

43

divyaṃ vimānamāruhya lokān lokāntarānapi /
saṃcaran śrīprasādena śrīsāyujyamavāpnuyāt

15

iti candrajñāne uttarabhāge
śaktiviṣayaprasaṅge lakṣmīpratiṣṭhāvidhirnāma ekonāśītipaṭalaḥ //
p. ८८)
dharmādi / adharmādi / adhacchadanāya namaḥ / ūrdhvacchadanāya namaḥ / kandāya namaḥ / madhyakumbhe dhyānam /
ekavaktrāṃ dvinetrāṃ ca dvibhujāṃ padmahastakā /
karaṇḍamakuṭopetāṃ lambapādadvayānvitām

15

hastadvayoddhṛtaiḥ kumbhaiḥ abhiṣekakṛtānvitām /
sarvālaṃkārasaṃyuktāṃ dhyāyellakṣmīṃ tu pūjayet //
āvāhanam / oṃ śrāṃ śrīṃ śrūṃ śraiṃ śrauṃ śraḥ mahālakṣmyai namaḥ / hlāṃ hṛdayāyai namaḥ / śrīṃ śirase namaḥ / srūṃ śikhāyai vauṣaṭ / śraiṃ kavacāya hum / śrauṃ netratrayāya vauṣaṭ / śraḥ astrāya phaṭ

1

p. ८९)
gandhapuṣpa / vaiṣṇavyai namaḥ / jānakayai namaḥ / raśminyai namaḥ / vārāhyai namaḥ / haripriyāyai namaḥ / padmālayāyai namaḥ / mahālakṣmyai namaḥ / arcayitvā pūrvādyaṣṭakumbheṣu śrīdevyai namaḥ / lokamātre namaḥ / kṣīrābdhi tanayāyai namaḥ / haripriyāyai namaḥ / kṣamāyai namaḥ / padmadhāriṇyai namaḥ /
gururūpaṃ parānyārthaṃ gururūpaṃ parātparam /
gururūpaṃ paraṃ jñānaṃ gururūpaṃ parāśivam

2

gururdevo mahādevo gurupatnī manonmanī /
guruputro guhaḥ prāpto gurudāsaśca caṇḍavat

3

p. ९०)
pañcakṛtyamidaṃ proktaṃ sarvamantrādhimantrakam /
sṛṣṭisthitiṃ ca saṃhāraṃ tirobhāvamanugraham

4

sarvakāraṇakāryāṇāṃ sarvasaṃpatsukhāvaham /
pañcahastamudīcīnaṃ prācīnaṃ maṇṭapaṃ tathā

5

dvādaśāṅgulasaṃyuktaṃ madhyatāścaturaṅgulam /
dakṣiṇottarasaṃyuktaṃ pūrṇakumbhairalaṃkṛtam

6

caturdvārasamāyuktaṃ catustoraṇabhūṣitam /
aṣṭadroṇaṃ tu śālīnāṃ tadardhaṃ taṇḍulaṃ tathā

7

tadardhaṃ tu tilaṃ caiva tadardhaṃ lājapuṣpakam /
pañcakumbhaṃ tathā sthāpya vardhanīṃ hemakūrcakam

8

vastrāpidhāna saṃyuktaṃ tantunā veṣṭayettataḥ /
p. ९१)
saptatālamudīcīnāṃ prācīnāṃ ca tathaiva ca

9

pītaṃ śvetaṃ tathā raktaṃ kṛṣṇaṃ dhūmraṃ likhet tataḥ /
prāksūtraṃ rudrasūtraṃ syāt udaksūtraṃ tathaiva ca

10

sūtrān sūtrāntaraṃ tālaṃ caturaṅgulavistaram /
ekaṃ tu brahmacaryāṇāṃ gṛhasthaṃ ca dvitīyakam

11

tṛtīyaṃ vānaprasthaṃ ca sanyaset caturaśrakaḥ /
kṛte tretāyuge caiva dvāpare ca kalau tathā

12

jñānayogakriyāṇāṃ ca ācāryaṃ tu catuṣpadam /
ṛgyajussāmātharvāṇāṃ vedapādamidaṃ smṛtam

13

pañcaviṃśat padaṃ jñānaṃ yogānāṃ pañcaviṃśatiḥ /
p. ९२)
pañcaviṃśatkriyāṇāṃ tu ācāryaḥ pañcaviṃśatiḥ

14

ityuktaṃ śatapadaṃ jñeyaṃ catuṣpādamidaṃ smṛtam /
gorocanā ca likhitaṃ kuṅkumaṃ candanāni ca

15

sūtrāntarāt karāntaṃ syād varṇānāṃ tu nyased budhaḥ /
pītaṃ śvetaṃ tathā raktaṃ kṛṣṇaṃ dhūmraṃ tu varṇakam

16

pañcacakravidhiḥ proktaḥ varṇānte tu pṛthak pṛthak /
kauśikaḥ kāśyapaścaiva bhāradvājaśca gautamaḥ

17

anuṣṭupcchandasya jagatṛṣṭupgāyatriyaḥ /
brahmā viṣṇuśca rudraśca maheśaśca sadāśivaḥ

18

sarasvatī lakṣmīścaiva umā gaurī ca pārvatī /
p. ९२)
praṇavaṃ pradhānabījaṃ tu dvitīyaṃ śrībījamucyate

19

tṛtīyaṃ hrīṃkārabījaṃ ca caturthaṃ śrībījamucyate /
pañcamaṃ praṇavaṃ bījaṃ bindunādaṃ likhed budhaḥ

20

pañcākṣarakrameṇaiva sṛṣṭicakramatha śṛṇu /
dhāntaṃ bhāntaṃ ca vāntaṃ calāntaṃ māntaṃ tathaiva ca

21

māntaṃ dhāntaṃ ca lāntaṃ ca vāntaṃ bhāntaṃ parātparam /
bhāntaṃ lāntaṃ ca māntaṃ ca dhāntaṃ vāntaṃ varapradam

22

vāntaṃ māntaṃ ca dhāntaṃ ca bhāntaṃ lāntamataḥ param /
lāntaṃ vāntaṃ ca bhāntaṃ māntaṃ dhāntaṃ tathaiva ca

23

ityevaṃ sṛṣṭicakraṃ syāt sthiticakramataḥ param /
p. ९४)
bhāntaṃ lāntaṃ ca māntaṃ ca dhāntaṃ vāntamataḥ param

24

vāntaṃ māntaṃ ca dhāntaṃ ca bhāntaṃ lāntaṃ tathaiva ca /
lāntaṃ vāntaṃ ca bhāntaṃ ca māntaṃ dhāntamataḥ param

25

dhāntaṃ bhāntaṃ ca vāntaṃ ca lāntaṃ māntaṃ tathaiva ca /
māntaṃ dhāntaṃ ca lāntaṃ ca vāntaṃ bhāntaṃ paraṃ padam

26

sthiticakramiti caiva saṃhāraṃ tamatha śṛṇu /
vāntaṃ māntaṃ ca vāntaṃ ca bhāntaṃ lāntamataḥ param

27

lāntaṃ vāntaṃ ca bhāntaṃ ca māntaṃ dhāntaṃ tathaiva ca /
dhāntaṃ bhāntaṃ ca vāntaṃ ca lāntaṃ māntaṃ tathaiva ca

28

māntaṃ dhāntaṃ ca bhāntaṃ ca vāntaṃ lāntaṃ tataḥ param /
bhāntaṃ lāntaṃ ca māntaṃ ca dhāntaṃ vāntaṃ tataḥ param

29

p. ९५)
iti saṃhāracakraṃ ca tirobhāvamatha śṛṇu /
lāntaṃ vāntaṃ ca bhāntaṃ ca māntaṃ dhāntaṃ tathaiva ca

30

dhāntaṃ yāntaṃ ca vāntaṃ ca bhāntaṃ māntamataḥ param /
māntaṃ dhāntaṃ ca lāntaṃ ca vāntaṃ pāntaṃ parātparam

31

bhāntaṃ lāntaṃ ca māntaṃ ca dhāntaṃ vāntaṃ varānane /
vāntaṃ dhāntaṃ ca māntaṃ ca bhāntaṃ lāntaṃ parātparam

32

tirobhāveti cakraṃ tu anugrahamatha śṛṇu /
māntaṃ dhāntaṃ ca lāntaṃ ca vāntaṃ bhāntamataḥ param

33

bhāntaṃ lāntaṃ ca māntaṃ ca dhāntaṃ vāntaṃ tathaiva ca /
vāntaṃ māntaṃ ca dhāntaṃ ca bhāntaṃ lāntaṃ ca bhāvanam

34

p.९६)
lāntaṃ vāntaṃ ca bhāntaṃ ca māntaṃ dhāntaṃ tathaiva ca /
dhāntaṃ māntaṃ ca vāntaṃ ca lāntaṃ bhāntaṃ parātparam

35

ityanugrahacakrāṇāṃ cakraṃ pañcavidhaṃ bhavet /
ityetat pañcacakrāṇāṃ pañcaviṃśatśataṃ śṛṇu

36

gālavo ṛṣibhiścaiva vṛhatī ca tathaiva ca /
devassadāśivajñeyaḥ unmanīśaktisaṃyutam

37

bījaṃ pradhānaṃ tanmadhye ākārokārameva ca /
viṃśatpadaṃ tu brāhmāṇāṃ padaṃ prati padaṃ prati

38

sāntaṃ dhāntaṃ samāyuktaṃ viṃśādīnāṃ paraṃ padam /
madhyamekapadaṃ sthāpya oṃkāraṃ parameśvaram

39

p. ९७)
tanmadhye sthāpitaṃ liṅgaṃ oṃkāraṃ paramaṃ padam /
dhāntaṃ nakāramevoktaṃ bhāntaṃmakārameva ca

40

vāntaṃ śikārasaṃyuktaṃ lāntaṃ vakārameva ca /
māntaṃ yakāramevoktaṃ namaśśivāya mantrakaḥ

1

iti candrajñāne kriyāpāde śrīpañcākṣarapaṭalaṃ samāptam /
// ekaviṃśatipaṭalaḥ //
p. ९८)
ārdrāvrataṃ pravakṣyāmi sarvaprāṇi sukhāvaham /
sarvamaṅgalarakṣārthaṃ sarvaśatrukṣayaṃ bhavet

2

navāhaṃ caiva saptāhaṃ aṅkurārpaṇapūrvakam /
mṛgaśīrṣanakṣatre tu adhivāsanamārabhet

3

gaurīṃ tu snapayet paścāt śvetavastreṇa veṣṭayet /
sarvābharaṇabhūṣyaṃ tu sarvāṅgaṃ samalaṃkṛtam

4

maṇṭape sarvasaṃyukte sthaṇḍilaṃ kārayet kramāt /
tanmadhye gaurīmāsthāpya kṛtvā kautukabandhanam

5

sthalike taṇḍule caiva tanmadhye tanturakṣakam /
paricārakamuddhṛ * * * * * * dakṣiṇam

6

dhūpadīpaharo dattvā puṇyāhaṃ vācayettataḥ /
śaṅkhadundubhinirghoṣaiśśrotramaṅgalavācakaiḥ

7

vedadhvani samāyuktaṃ nṛttageyasamanvitam /
triyambakena mantreṇa kautukaṃ bandhayettataḥ

8

naivedyaṃ dāpayet paścāt apūpaṃ tu suyojayet /
dhūpadīpau harau datvā tāmbūlaṃ tu nivedayet

9

dvitīye divase caiva umādevīṃ tu snāpayet /
navavastrairalaṃkṛtya samastābharaṇairapi

10

sarvamālyairviśeṣeṇa pūjayet parameśvaram /
śivāgre sthaṇḍilaṃ kuryāt aṣṭadroṇaiśca śālibhiḥ

11

p. १००)
tadūrdhve vastramāveṣṭya tanmadhye lavaṇaṃ kṣipet /
tadūrdhve gaurīmāsthāpya * * * * * * * *

12

gaurīdakṣiṇadigbhāge viśveśaṃ pūjayettataḥ /
vāmapārśve tu durgāṃ ca pūjayettu viśeṣataḥ

13

haridrāṇi tathā kuryāt dīrasannidhisaṃsthitaḥ /
tannimbaprasthapūrṇaṃ tu pūrvāgreṇa ca saṃyutam

14

śakracūrṇaṃ hi saṃyuktaṃ rajanī lavaṇaṃ tathā /
ekapātraṃ gṛhītvā tato dūrvākṣataṃ yathā

15

gaurīdakṣiṇahaste tu pānīyaṃ tripradakṣiṇam /
prasthacūrṇaṃ tu taṇḍulyaṃ dāpayeddeśikottamaḥ

116

p. १०१)
hastena saṃgrahītvā tu pāyasānnaṃ samuddhṛtam /
puṇyāhaṃ vācayitvā tu ārdrāvrataṃ samācaret

17

deśiko hastadograhya pānīyaṃ dāpayed guruḥ /
haridrāṇi samādāya taṇḍulaṃ darśanaṃ param

18

kūrcavarṇaṃ ca pādābjairvrīhiṃ ca nābhideśake /
rajanīṃ hṛdaye nyasya lavaṇaṃ kaṇṭhadeśake

19

pūrvākṣaraṃ tu mūrdhni syāt dāpayettu manonmanīm /
ācāryaṃ pūjayettatra pavitrahemāṅgulīyakaiḥ

20

brāhmaṇān pūjayet tatra tilairapi supūjayet /
śaṅkhadundubhisaṃyuktaṃ nṛttageyasamāyutam

21

p. १०२)
pāyasānnaṃ samuddhṛtya paricārakahastayoḥ /
grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā maṅgalāni ca hastayoḥ

22

ārdrāvrataṃ samācarennṛttālaṃ kārameva ca /
pūrvarātrādhivāsaṃ syāt tīrthādhivāsanaṃ kuru

23

snapanaṃ pañcaviṃśatyaṃ nṛttamūrtiṃ supūjayet /
vastreṇa veṣṭanaṃ kṛtvā sarvābharaṇabhūṣitam

24

sarvapuṣpairalaṃkṛtya sarvagandhānulepayet /
naivedyaṃ dāpayet paścāt tāmbūlaṃ tu nivedayet

25

śaṅkhaghoṣasamāyuktaṃ nṛttageyasamāyutam /
vedadhvanisamāyuktaṃ stotra dhvani samanvitam

1

grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā praviśedālayaṃ tviti /
iti candrajñāne pratiṣṭhātantre ādrāvratavidhiḥ dvāviṃśatiḥ paṭalaḥ /
p. १०३)
śrīḥ
vakṣyāmi śivarātryāṃ tu pūjayettu dvijottamaḥ /
kṛtatretāyugadvandve drāpare ca kalau yuge

2

yuge yuge tu saṃpūjya kṛtāyāṃ tu guho yajet /
tretāyāṃ vighnakṛt pūjya dvāparehyacyute yajet

3

brahmendramunibhiścaiva kalau saṃpūjyate haraḥ /
māghe kṛṣṇacaturdaśyāṃ phālgune ca dvitīyake

4

caitramāse trayodaśyāṃ vaiśākhe kṛṣṇapañcamī /
jyeṣṭhāśaklatṛtīye ca āṣāḍhe cāṣṭapañcamī

5

dvādaśyāṃ śravaṇe caiva pūrvāṣāḍhe tu pañcamī /
turake saptamī caiva kṛṣṇāṣṭamyāṃ tu kṛttike

6

p. १०४)
dvādaśyāṃ mārgaśīrṣe tu puṣyamāse tathāṣṭamī /
evaṃ saṃvatsare pūjya śivarātrirupāsyatām

7

māghamāse caturdaśyāṃ tatphalaśivarātrikam /
ekamāse dvipakṣe tu rātryādhikyā hi taṃ param

8

śivaṃ saṃpūjya tatrābhyāṃ tatphalaṃ labhate naraḥ /
pakṣaṃ tu samavegassyāt pūrvarātrau viśeṣataḥ

9

rātrāvadhikapakṣe tu śivapūjā vidhīyate /
tadrātriśśivarātrissyāt evaṃ sānnidhyameva ca

10

śarvarī pakṣahīnāyāṃ sā doṣabahulā smṛtā /
yāmaṃ prati viśeṣeṇa śivapūjāviśeṣataḥ

11

p. १०५)
navāhe caiva saptāhe cāṅkurārpaṇakaṃ kuru /
aṅkurāṇyarpayet paścāt pūrvoktavidhinā saha

12

taddinasya tu pūrve tu maṇṭapaṃ śodhayet punaḥ /
pañcagavyena saṃprokṣya kautukaṃ bandhayettataḥ

13

bilvapatraṃ ca saṃpūjya sarvagandhasamanvitam /
vastreṇa veṣṭayed dhīmān bilvapatrādhivāsanam

14

prabhāpavimale dhīmān deśikaḥ snānamācaret /
pūrvāhne tarpaṇaṃ caiva madhyāhne * pradakṣiṇam

15

sāyāhne pūjanaṃ kṛtvāpyevameva vrataṃ caret /
p. १०६)
brahmakṣatriya vidśūdrā hyupavāsasamanvitam

16

dvijānāṃ śivabhaktānāṃ sarveṣāṃ prāṇināmapi /
sarveṣāṃ caiva nārīṇāṃ upavāsaṃ tathaiva ca

17

nidrāhīnaḥ prayatnena sarvakāryāṇi sādhayet /
satphalaṃ sarvasiddhiṃ ca iṣṭakāmyaṃ tathaiva ca

18

āyuṣkaraṃ ca siddhiṃ ca sarvamokṣaṃ tahaiva ca /
amaṅgalyapyupāsena punarjanmassumaṅgalī

19

apatnīkopyupāsīnaḥ punaḥ patnīsamanvitaḥ /
iṣṭakāmaphalaṃ vā'pi śivarātrimupāsane

20

nidrāyāṃ tu phalaṃ hīnaṃ nidrāhīnaṃ tu yatphalam /
tasmāt sarvaprayatnena upavāsamanidrakam

21

ṛgyajussāmavedaiśca caturbhiḥ pratiyāmakam /
brahmendramunibhissārdhaṃ deśikassaṃprapūjayet

22

vighneśaṃ pūjayet pūrvaṃ saurapūjā tataḥ param /
śālibhistaṇḍulaṃ kṛtvā puṇyāhaṃ vācayettataḥ

23

pūrve tu pañcagavyaṃ syād dvitīye pañcāmṛtaṃ bhavet /
tṛtīye madhunā snāpya ikṣusāraṃ caturthake

24

yāmaṃ prati viśeṣeṇa pūjayeddeśikottamaḥ /
pūrve tu snapanaṃ proktaṃ aṣṭottaraśataṃ japet

25

dvitīye snapanaṃ proktaṃ pañcāśatkalaśaṃ bhavet /
p. १०८)
tṛtīye snapanaṃ caiva pañcaviṃśati saṃkhyayā

26

caturthe snapanaṃ caiva navakumbhaissupūjayet /
yāmaṃ prati viśeṣeṇa snapanaṃ kārayed budhaḥ

27

pūrvayāmye tu saṃpūjya bilvapatraissamarcayet /
dvitīye patrapuṣpaiśca tṛtīye jātipuṣpakaiḥ

28

nandyāvartaistu saṃpūjya caturyāme tu pūjayet /
catussandhyārcanaṃ kuryād bilvapatraissamanvitam

29

mudgānnaṃ prathamaṃ caiva dvitīye pāyasānnakam /
tṛtīye kṛsarānnaṃ syāt śuddhānnaṃ syāt caturthake

30

yāmaṃ prati viśeṣeṇa kṣetrapālaṃ samarcayet /
p. १०९)
yāmānte tu viśeṣeṇa balihomaṃ samācaret

31

deśikaṃ pūjayet tatra vastrahemāṅgulīyakaiḥ /
brāhmaṇaṃ pūjayet tatra śivabhaktān supūjayet

32

pūjayet paricārāṃśca vastrahemāṅgulīyakaiḥ /
śrīkaraṃ vijayaṃ puṇyaṃ āyurārogyavardhanam

1

evaṃ saṃpūjya vidhivat śivaloke mahīyate /
iti candrajñāne śivarātrivratakalpavidhistrayoviṃśatipaṭalaḥ //
p. ११०)
śrīḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi balidānaṃ bṛhaspate /
sarvarogavināśārthaṃ sarvaśāntikaraṃ bhavet

2

grāmavṛddhikaraṃ puṇyaṃ sarvaiśvaryapradāyakam /
sarvadevaḥ priyārthaṃ ca rāṣṭradurbhikṣanāśanam

3

svāyambhuvaṃ daivikaṃ ca ārṣaṃ tu gāṇapaṃ tathā /
mānuṣaṃ caiva pañcaitad balidānaṃ vidhiḥ kramāt

4

sarvātodyasamāyuktaṃ sarvālaṃkārasaṃyutam /
nānādīpasamāyuktaṃ gaṇikādibhirāvṛtam

5

dvārasya dakṣiṇe caiva nadīṃ gaṅgāṃ ca saṃyajet /
dvārasya vāmapārśve tu kālāṃ ca yamunāṃ yajet

6

p. ११)
ṛṣabhaṃ purato yaṣṭvā sāgastyaṃ cāgnigocare /
dakṣiṇe bhṛṅgarājaṃ ca saptamātṛgaṇairyutam

7

lamboṣṭhaṃ vīrabhadraṃ ca baliṃ dadyāt svamantrakaiḥ /
nair-ṛtyāṃ vināyakaṃ caiva vāruṇyāṃ saṇmukhaṃ tahā

8

jyeṣṭhāṃ vāyavyadigbhāge somamārgaṃ ca saṃyajet /
aiśyānyāṃ bhānumevaṃ syād bhūtanātheśamagrake

9

prathame ca baliṃ dattvā dvitīye ca viśeṣataḥ /
gopuraṃ vādyaniśśabdaśaṅkhaghoṣasamanvitam

10

dvāraṃ prati viśeṣeṇa variṣṭhaṃ bhujagaṃ yajet /
indraṃ caiva tathāgniṃ ca yamaśca ni-ṛtistathā

11

p. ११२)
vāruṇaṃ caiva vāyuṃ ca somamīśānameva ca /
ni-ṛtiṃ dakṣiṇe viṣṇuṃ brahmāṇaṃ tvīśavāmake

12

somaśaṃkarayormadhye kṣetrapālaṃ samarcayet /
kṣetreśasya ba * * * * * * * nakam

13

dvitīyāvaraṇaṃ proktaṃ tṛtīyāvaraṇaṃ śṛṇu /
ananteśastathā sūkṣmaśśivoktaścaikanetrakaḥ

14

ekarudrastrimūrtiṃ ca śrīkaṇṭhaśca śikhaṇḍinaḥ /
tṛtīyāvaraṇaṃ proktaṃ caturthaṃ varaṇaṃ śṛṇu

15

śivaḥ paśupatiścātra rudraścaiva bhavastathā /
īśānaṃ ca mahādevo bhīmaścetyaṣṭamastathā

16

p. ११३)
caturthāvaraṇaṃ proktaṃ pañcamaṃ varaṇaṃ śṛṇu /
vajraṃ śaktiṃ ca daṇḍaṃ ca khaḍgaṃ pāśāṅkuśaṃ tathā

17

gadā triśūlaṃ * * * padmaṃ ceti daśāyudham /
evamāvaraṇaṃ caiva mahāpīṭhaṃ pṛthak pṛthak

18

prathamādi tṛtīyāntaṃ śāmbarībalipīṭhakaḥ /
pṛthagdeśe baliṃ dattvā caiva māvaraṇaṃ trayam

19

* * * * * pīṭhe āmodādīn baliṃ kṣipet /
dvitīye ca mahāpīṭhe baliṃ datvāṣṭamūrtaye

20

karṇikāyāṃ mahābhūtaṃ pañcavaktre pradāpayet /
pratimāvaraṇaṃ pīṭhaṃ mahāpīṭhaṃ * * * *

21

p. ११४)
* * yāvaraṇe pīṭhe modādīn baliṃ kṣipet /
dvitīyāvaraṇaṃ nyūnaṃ prathame bhūtapīṭhake

22

baliṃ kṛtvā viśeṣeṇa uttamā madhyamādhamā /
balidevamiti proktaṃ balidravyamatha śṛṇu

23

baliṃ berasamāyuktaṃ astrarājasamanvitam /
pauṣṭikaṃ cānnaliṅgaṃ ca śāntikaṃ cārghyameva ca

24

athavā baliberaṃ vā astrarājonameva vā /
athavā deśikaṃ caiva balidānaṃ * * * *

25

vadyāt ṣoḍaśabhāgaikaṃ dadhigoghṛtaplutam /
gandhaṃ ṣaṭ dvādaśāṃśaṃ tu puṣpaṃ patraṃ ca droṇakam

26

balidravyamiti proktaṃ balidānaṃ svāhā svadhā /
prātarmadhyāhnasāyāhne trisandhyāṃ balimācaret

27

anyāsu sarvasandhyāsu nācarettu balikramam /
snānaṃ tu vidhinā kṛtvā tripuṇḍrī śuklavastrakaḥ

28

soṣṇīṣaṃ cottarīyaṃ ca dhāyed deśikottamaḥ /
arghyapātraka * * * sapavitrakaro guruḥ

29

paricārakamāhuya soṣṇīṣaṃ cottarīyakam /
yāne vā raṅgake vā'pi candraśekharamūrtinam

30

svasyaiva śirasi nyasya baliṃkramaṇamācaret /
mārjanaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā devadāsī viśeṣataḥ

31

p. ११६)
punaśśiṣyo'bhiṣicyābhiḥ prokṣayeddeśikottamaḥ /
gandhaṃ ṣaḍbindumātreṇa gandhadvāreti mantravit

32

puṣpaṃ svanāmamantreṇa cārcayet karṇikordhvataḥ /
pādyaṃ dattvā punaścaiva arghyamantraiḥ pradāpayet

33

dhūpamudrāṃ pradarśyātha aṅguṣṭhaṃ tarjanī kramāt /
aṅguṣṭhānāmikāyuktāṃ dīpamudrāṃ pradarśayet

34

mantreṇa śūlamudrāṃ ca balidāne viśeṣataḥ /
pānīyaṃ ca punardattvā namaskārākhyameva ca

35

upacārāṇi sarvāṇi dvitīye tu viśeṣataḥ /
upacārāntaraṃ vā'pi pṛthak kṛtvā baliṃ kṣipet

36

p. ११७)
balikāle gaṇāṃścaiva svāminaṃ cābhivīkṣayet /
śucau deśe viśeṣeṇa baliṃ sarvatra dāpayet

37

pañcamāvaraṇaṃ nyūnaṃ dvitīyāvaraṇaṃ dadet /
dvitīyāvaraṇe nyūnaṃ prathame tu viśeṣataḥ

38

ekaprākārayuktaṃ cinmahāpīṭhe baliṃ kṣipet /
tatpuṣpettu durgāṃ ca tatta * * * * buddhimān

39

evaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā vṛtaṃ pātrakameva ca /
praviśeddhāmnikadvāre pādaprakṣālanaṃ kuru

40

mūlaberaṃ samāyojya candraśekharamūrtinam /
pādyamācamanaṃ cārghyaṃ dadennīrāñjanaṃ tataḥ

41

p. ११८)
gandhapuṣpādinābhyarcya dīpāntaṃ caiva kārayet /
mūlaberaṃ samabhyarcya pratisandhiṃ samācaret

42

pūrvadvāramiti proktaṃ paścime tu bṛhaspate /
pūrvadvāroktavat sarvaṃ viśeṣaṃ kiñcidasti hi

43

nityahomāvasāne tu balidevān samarcayet /
baliberayutaṃ vā'pi pratyekaṃ vitared guruḥ

44

devasya dakṣiṇe vāme nandināgau baliṃ kṣipet /
agrato vṛṣabhaṃ yaṣṭvā durgāṃ vāyavyagocare

45

jyeṣṭhāṃ saumye tu saṃpūjya bhānuṃ caiśānyagocared /
cakrasyāṃśe tu bhujeva sāgastyaṃ vahnigocaret

46

dakṣiṇe bhṛṅgarājaṃ ca saptamātṛgaṇairyutam /
p. ११९)
vighneśaṃ vīrabhadraṃ ca baliṃ dattvā yathākramam

47

nair-ṛtyāṃ vināyakaṃ caiva baliṃ dattvā viśeṣataḥ /
prathamāvaraṇaṃ proktaṃ dvitīyāvaraṇaṃ śṛṇu

48

gopuradvārapālābhyāṃ vikiraṃ tu baliṃ punaḥ /
paścime varuṇaṃ yaṣṭvā vāyavye vāyumeva ca

49

some somaṃ samārādhya īśe īśaṃ ca saṃyajet /
aindre indraṃ samārādhya vahniṃ vahnau tu gocare

50

yamaṃ yāmye tu saṃpūjya saṃpujannai-ṛtiṃ tathā /
ni-ṛtiṃ dakṣiṇe viṣṇuṃ brahmāṇaṃ tvīśavāmake

51

somacārayutaṃ vā'pi svasvamantrairbaliṃ kṣipet /
p. १२०)
mahāpīṭhe viśeṣeṇa cāmodādi dalāgrake

52

karṇikordhve mahābhūtaṃ pañcavaktre pradāpayet /
evaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā devataṃ varuṇaṃ prati

53

dvāradeśe samānīya pādaprakṣālanaṃ kuru /
baliberaṃ samabhyarcya tato nīrāñjanaṃ dadet

54

trisandhyaṃ ca vinā kuryād balidānaṃ bṛhaspate /
anyathā ca kṛtaṃ cettu rāṣṭradoṣaṃ bhavediha

55

balidānayutaṃ caiva kuryānnityotsavaṃ tataḥ /
nityotsavaṃ vinā yatra grāmaṃ ṛddhiṃ na yacchati

56

tatgrāmaṃ rājarāṣṭraṃ ca vardhyatettu na saṃśayaḥ /
p. १२१)
nityotsavasya yāne tu ye narāstu pradakṣiṇam

57

te kurvanti sukhaṃ nityaṃ śivalokamavāpnuyāt /
evaṃ pūjayate bhaktyā so'nte sāyujyamāpnuyāt

1

iti candrajñāne kriyāpāde balidānavidhiścaturviṃśati paṭalaḥ /
p. १२२)
śrīḥ
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dvijāśaucamatha śṛṇu /
janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ daśāhe śuddhirucyate

2

svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret /
daśāhamapiturasti pūtrī cet sahajātmanām

3

turīye daśarātraṃ syāt ṣaṇṇiśā puṃsi pañcame /
ṣaṣṭhe caturahāt śuddhiḥ saptame tu dinatrayam

4

anyagotrapraviṣṭānāṃ dāmamāśaucameva ca /
yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ

5

athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ /
pitroryo dātrimaḥ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate

6

p. १२३)
āśaucajñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca /
pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dātrāryastatra karma tu

7

uktabhārī sa eva syāttasyāghamadhunocyate /
pūrvagotre'nyasaṃbandhaṃ pitṛbhyāṃ tu vinā tadā

8

yatkriyā śiṣyo hyārabhya vācārya paricārakāḥ /
yajamānaḥ kriyā pū * * * * * * * purā

9

gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret /
āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt

10

dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām /
utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret

11

p. १२५)
saṃskārādimakarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ /
sa kārayet saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret

12

paścādāṃyogyadinaṃ gavyasnānaṃ gavyaṃ kṛtvā /
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ

13

śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet /
śavena śudhyate sūtirnasūtiśśavaśodhanī

27

sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati /
kalpādi pañca dinādinādikaṃ daśadinaṃ gacchet diśā bhāk gamaḥ /
pūrvasyāntyaṃ dine yadi dvitīvasāt śuddhyat prabhāte kramāt // १३ १/२ //
p. १२६)
dvijāśaucamiti proktaṃ kṣatriyāśaucamatha śṛṇu /
janmāśaucamṛtāśaucaṃ dvādaśāheti śuddhimān // १४ १/२ //
svagotre putrajātaṃśca tadgotrāśśaucamācaret /
ārabhyāhaṃ piturasti putrīcet sahajātmanām // १५ १/२ //
turyekādaśarātraṃ syāt saptāhe puṃsi pañcami /
ṣaṣṭhe pañcadināt śuddhi saptameva caturdinam // १६ १/२ //
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca /
yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ // १७ १/२ //
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ /
putroryo dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate // १८ १/२ //
p. १२७)
āśaucajñātibhissārdhaṃ tasyā nāsīt krameṇa ca /
pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra pitroryastatra karmakṛt // १९ १/२ //
rugmahārīṃ sa eva syāṃ tathā gamadhunocyate /
pūrvagotrena saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā gadam // २० १/२ //
yatkriyāt śiṣyo ca mārabhya cācāryaparicārakaḥ /
yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ carat // २१ १/२ //
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret /
āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt // २२ १/२ //
dikṣitānāṃ vratasthānāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām /
utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret // २३ १/२ //
p. १२८)
saṃskārādimakarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ /
kārayet saṃskārāditatkarmāṇi samācaret // २४ १/२ //
paścādāyogyadinaṃ navakasnānagavyaṃ kṛtvā /
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ २५ १/२ //
śāvāśauce samutpanne ādikaṃ tu yathā bhavet /
śāvena śuddhyate sūtiṃ na sūtiśavaśodhanaiḥ // २६ १/२ //
sūtakaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śuddhyati

28

alpāt pañcadinādikaṃ daśadinaṃ
gacched daśāhāghaḥ * * * * * * * /
pūrvasyāntyadine yadi * * * * * * *
dvitīyadivasāśśuddhe prabhāte tryahāt

29

ayaṃ ardhadinaṃ prabhṛtyekadvitrikrameṇa vardhayet /
p. १२९)
kṣattriyāśaucamiti proktaṃ jñātāśaucamatha śṛṇu

30

janmāśaucamṛtāśaucaṃ trayodaśāhe śuddhimān /
sagotre puttrojātaścet tadgotre cāryamācaret

31

trayodaśāhaṃ piturasti puttrī cet sahajātmanām /
turyocā daśarātraṃ syādaṣṭāhe puṃsi pañcamī

32

ṣaṣṭhe rasahāt śuddhi saptame bāṇadinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ aghamauśaucameva ca

33

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

34

putroryoddātimaṃ * * * ntasyāṃ śaucaṃ vidhīyate /
p. १३०)
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsti krameṇa ca

25

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dattoyastatra karmakṛt /
vittahārī sa eva syāt tathā'yamadhunocyate

36

pūrvagotrena saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā katham /
yatkriyāśśiṣyo'thārabhya ācāryaparicārakāḥ

37

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ punarāśaucamutpanna cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

38

* samācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām

39

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
p. १३१)
saṃskārādimakarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

40

kārayet sa tu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyadinaṃ gavyasnānaṃ puṇyāhaṃ kṛtvā

41

punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

42

śāvena śudhyate sūti na sūtiśśāvaśodhanī /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

43

alpāt pannadikaṃ daśadinaṃ
gaccheda śu * * * * * * * mam /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt
śuddhe prabhāte tryahāt * * * * *

44

p. १३२)
ayaṃ ardhadinaṃ prabhṛti dvitrikrameṇa carddhiyet /
jātāśaucaṃ proktaṃ garīkagaṇīkāśaucaṃ śṛṇu

45

janmāśaucaṃ caturdaśāhena śuddhyati /
svagotre putrajātaścet tadgotrāhyaghamācaret

46

turyaṃ daśāhaṃ putrī cet tadeva sahajātmanām /
trayodaśarātraṃ syānnavāhe yadi pañcamī

47

ṣa * * * * * * * * pte ṣaḍdinamacaret /
anyagotrapraviṣṭānāṃ divamauśaucameva ca

48

yannāsti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

49

p. १३३)
turyo * * * * * * stasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucajñātibhissārdhaṃ tasya nāsti krameṇa ca

50

mātṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rugmabhāgī sa eva syāt tathāghamadhunocyate

51

pūrvagotrodbhavasyāpi pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo * hyārabhya cācārya paricārakāḥ

52

yajamānaḥ kriyāpūrte purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

53

āśaucamācare * * * * * * snānaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

54

p. १३४)
utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādi karmāṇāṃ svagotrennāsti cet punaḥ

55

kārayet saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ puṇyāhaṃ kṛtvā

56

punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

57

śāvena śuddhyate sūtirna sūtisśāvaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

58

alpāt pañcadinākaṃdadinaṃ gacched daśāt samam /
pūrvāntyadine yadi dvidivasārdhe prabhāte tryahāt

59

p. १३५)
ayaṃ ardhadinaṃ prabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
rudragaṇikāghaṃ proktaṃ devadāsyāśaucaṃ śṛṇu

60

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ pakṣāhe śudhyati kramāt /
svagotre putrajātiścet tadgotrohyaghamācaret

61

pañcadaśāhe putrī cet taddevasahajātānām /
sa caturdaśarātraṃ syād daśāhe yadi pañcamī

62

ṣaṣṭhe ca vasuhāśśuddhissapte saptadinaṃ kramāt /
anyagotra praviṣṭānāṃ dāyamaṃ cāśaucameva ca

63

yat snāti bharturāśaucaṃ bhāryāṃśāścāsti na saṃśayaḥ /
athavānya prakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

64

p. १३६)
māturyoddātrimā putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

65

mātṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dātro yastatra karmakṛt /
rutthahāri sa eva syāttadāghamadhunocyate

66

pūrvagotreṇa saṃbandhaṃ mātṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśiṣyohyārabhya cācārya paricārakāḥ

67

yajamānakriyāpūrteḥ punarāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

68

āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

69

p. १३७)
utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ saṃprokṣaṇaṃ kṛtvā

70

punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvauśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

71

śāvena śudhyate sūtirna sūtiśśava śodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaivaṃ śāvaṃ śāvena śudhyati

72

alpāt pañcadinādhikadaśadinaṃ gaccheddaśābhādgamaḥ /
pūrvasyāṃtadine yadi dvivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

73

ayaṃ ardhadinaṃ prabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
puruṣoktavadācārya devadāsyāśca kalpitāḥ

74

p. १३८)
mokṣagotrāstvanyonyamācaredaghamadyathāḥ /
etat śāstraṃ parityajya cānyaśāstraṃ na cintaye

75

devadāsyāśaucaṃ proktaṃ apāraśāvāśaucaṃ śṛṇu /
janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ cakṣuṣo śudhyati kramāt

76

svagotre putrajātaścet tadgotrenya ca mācaret /
pañcadaśāhaṃ putrī cet tadaiva sahajātmanām

77

sa caturdaśarātraṃ syāddaśāhe yadi pañcamī /
ṣaṣṭheṣu sasyahāt śuddhisapte sa kramāt

78

anyagotra praviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca /
yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ

79

p. १३९)
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ /
putroryāt dātraṃ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate

80

āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca /
pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datro yastatra karmakṛt

81

rikṣahārī sa eva syāt tadāghamadhunocyate /
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā

82

yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ /
yajamānaḥ kriyāputre purāśaucamutpannaṃ cet

83

gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret /
āśaucamācaret paścāt kadā yogyadinaṃ kramāt

84

p. १४०)
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca /
utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśauca mācaret

85

saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ /
kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret

86

paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā /
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ

87

śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet /
śāvena śuddhyate sūtinnasūtiśśavaśodhanaiḥ

88

sūtikāsūtikenaiva śavāśśāvena śuddhyati /
p. १४१)
alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhāgamaḥ

89

pūrvasyāntyadine vadi dvidivasārdhe prabhāte tryahāt /
ayaṃ ardhadinaṃ prabhṛti ekadvitri krameṇa vardhayet

90

pāraśśavāśaucaṃ proktaṃ māheśvarāśaucaṃ śṛṇu /
janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ pakṣāhe śudhyati kramāt

91

svagotre putrajātā hetadgotrassamācaret /
pañcādaśāhaṃ putrī cet tadaiva sahajātmanām

92

sa caturdaśarātraṃ syāddaśāhe yadi pañcamī /
ṣaṣṭhe tu sahasā śuddhe sapte saptadinaṃ kramāt

93

anyagotre praviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca /
p. १४२)
yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ

94

athavānya prakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ /
pitroryodatriḥ? putrastasyāśaucaṃ vidhīyate

95

āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca /
pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto'yaṃ tatra karmakṛt

96

rūḍahārī sa eva syāt tathāghamadhunocyate /
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yat kriyāśśiṣyo hyārabhya cācārya paricārakāḥ

97

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

98

p. १४३)
āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

99

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

100

kārayet saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

101

punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

102

śāvena śuddhyate sūtirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvā śāvena śudhyati

103

p. १४४)
alpāt pañcadīna śāhādgamaḥ * * * * /
pūrvasyāntadine yadi dvidivasaṃ śuddhe prabhāte tryahāt

104

ayaṃ ardhadina prabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
māheśvarāśaucaṃ proktaṃ vaiśyāśaucaṃ atha śṛṇu

105

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ pakṣāhe śudhyati kramāt /
svagotre putrajātaścet tadgotrohyaghamācaret

106

pañcadaśāhaṃ putrī cet tadeva sahajātmanām /
sa ca tu * * * * syāddaśāhe yadi pañcamī

107

ṣaṣṭhe rahasāt śuddhiḥ sapte saptadinaṃ kramāt /
anyagotra praviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

108

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na śaṃśayaḥ /
p. १४५)
athavānya prakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

109

putroryo dātrimā putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

110

pitṛbhyāṃ śaiśa * * * * * yastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāttathāghamadhunocyate

111

pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yat kriyāśśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ

112

yajamānaḥ kriyāpūrte purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

113

āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ bhavet /
p. ४५६)
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ tathaiva ca

114

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

115

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

116

punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne * * * * yathā bhavet

117

śāvena śudhyate sūtirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śuddhyati

118

alpāt pañcadinādikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśābhādgamāḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

119

p. १४७)
* ddhadina prabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
vaiśyāśaucamiti proktaṃ śūdrāśaucamatha śṛṇu

120

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ ekamāsena śudhyati /
svagotre putra jātaścet tatghorakramamācaret

121

ekamāsena putrī cet tadaiva sahajātmanām /
aghapañcadaśāhaṃ syādekādaśāhe pañcamī

122

ṣaṣṭhe vā hāt śuddhissaptavasudinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

123

yadyasti bhurturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ /
athavānya prakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

124

p. १४८)
putroryo dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

125

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāt tathāghamadhunocyate

126

pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācārya paricārakāḥ

127

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

128

āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

129

p. १४९)
utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādi karmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

130

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

131

punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

132

śāvena śuddhyate sūtirnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikassūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

133

alpaṃ pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhād gamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

134

p. १५०)
ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
śūdrāśaucamiti proktaṃ karakolāśaucaṃ śṛṇu

135

janmamṛtāśaucaṃ triṃśaddine śuddhyatī vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrohyaghamācaret

136

catustriṃśaddine putrī cet tadā sahajātmanām /
aghaṃ ṣaḍdaśarātraṃ syāddvādaśāhe ca pañcamī

137

ṣaṣṭhe daśāhaśuddhissyāt sapte navadinaṃ kramāt /
anyagotre praviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

138

yadyasti bharturāśau ca bhāyīñcāsti na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

139

p. १५१)
putroryo dātrimaḥ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

140

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dattoyastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāttathāghamadhunocyate

141

pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācārya paricārakāḥ

142

yajamānaḥ kriyāpūrte pūrāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

143

saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ /
kārayet saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret

144

p. १५२)
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā /
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ

145

śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet /
śāvena śudhyate sūtirnasūtiśśavaśodhanaiḥ

146

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāt gamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

147

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
kārakolāśaucaṃ proktaṃ bhaṭṭāryā śaucaṃ śṛṇu

148

janmamṛtāśaucau tu striṃśaddine śuddhyatī vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret

149

p. १५३)
catustriṃśaddine putrī cettadā sahajātmanām /
aghaṃ ṣaḍdaśarātraṃ syāt arho daśāhe ca pañcamī

150

ṣaṣṭhadaśāhāt śuddhissyāt sapte navadinaṃ kramāt /
anyagotra praviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

151

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ /
athavānya prakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

152

putroryo dātrimaḥ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

153

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dattoyastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāt tathāghamadhunocyate

154

p. १५४)
pūrvagotena saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācārya paricārakāḥ

155

yajamānaḥ kriyāpūrte purā śaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

156

āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

157

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskṛtvā dinakarmāṇāṃ svagotrannāsti cet punaḥ

158

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

159

p. १५५)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayet ca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

160

śāvena śuddhyate sūtirna sūtiśśava śodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śuddhyati

161

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gacchet daśātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

162

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
bhaṭṭāryāśaucaṃ proktaṃ śālyāśaucaṃ tataśśṛṇu

163

janmamṛtāśaucau catustriṃśaddine śuddhyatī vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret

164

p. १५६)
catustriṃśaddine putrī cet tadā sahajātmanām /
aghaṃ ṣaḍdaśarātraṃ syāddvādaśāhe ca pañcamī

165

ṣaṣṭhe daśāha śuddhissapte navadinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

166

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

167

pitro yo dātrimaḥ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhastasya nāsīt krameṇa ca

168

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāttathāghamadhunocyate

169

p. १५७)
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyohyārabhya cācāryaparicārakāḥ

170

yajamānaḥ kriyāpūrte * * śaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

171

āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

172

utpannaṃ yadi yatkāle dvādaśāśaucamācaret /
saṃskārādikarmaṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

173

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

174

p. १५८)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

175

śāve na śuddhyate sūtirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

176

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gacched daśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

177

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
śālyāśaucamiti proktaṃ śilpāśaucamatha śṛṇu

178

janmamṛtāśauce pañcaḥstriṃśaddinena śudhyati vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrohyaghamācaret

179

p. १५९)
pañcāśad dina putrī cet tadā sahajātmanām /
yugasaptadaśāhaṃ syāt trayodaśa daśāheti pañcamī

180

ṣaṣṭhe rudradināt śuddhiḥ saptadaśadinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

181

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāścāsti na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

182

pitroryo dātrimaḥ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

183

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dattoyastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāt tadāghamadhunocyate

184

p. १६०)
pūrvagotrena saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ

185

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

186

āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

187

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

188

kārayettu saṃskārādikarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

189

p. १६१)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

190

śāvena śuddhyate sūtirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śuddhyati

191

alpāt pañcādinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

192

ayaṃ ardhadina prabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
śilpyaghamaproktaṃ kulālāśaucaṃ śṛṇu kramāt

193

janmamṛtāśaucau pañcastriṃśaddinena śuddhyati vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret

194

p. १६२)
pañcatriṃśaddine putrī cettadā sahajātmanām /
yugasaptadaśāhaṃ syāt trayodaśāhe pañcamī

195

ṣaṣṭhe rudradināt śuddhissaptame daśadinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

196

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

197

pitroryāt dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

198

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rūḍhahārī sa eva syāt tadāghamadhunocyate

199

p. १६३)
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ

200

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

201

āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

202

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

203

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

204

p. १६४)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

205

śāvena śuddhyate sutirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śuddhyati

206

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

207

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
kulālāghamiti proktaṃ rājakānvimatha śṛṇu

208

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ * * * * śuddhyatī vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret

209

p. १६५)
ṣaṭtriṃśaddine putrī cettadā sahajātmanām /
yugamūrti daśāhaṃ syāt catu * * * * * *

210

ṣaṣṭhe bhānudināt śuddhissapta rudradinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

211

tadasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānya prakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

212

pitroryo dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

213

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rutthahārī sa eva syāt tadāghamadhunocyate

214

p. १६६)
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ

215

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

216

āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

217

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

218

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

219

p. १६७)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

220

śāvena śuddhyate sūtirna sūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śuddhyati

221

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

222

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
rājakāghamiti proktaṃ sūcikāghamatha śṛṇu

223

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ ṣaṭtriṃśaddinena śuddhyatī vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret

224

p. १६८)
ṣaṭtriṃśaddine putrī cettadā sahajātmanām /
yugamūrti daśāhaṃ syāt caturdaśāhe pañcamī

225

ṣaṣṭhe bhānudināt śuddhissapta rudradinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

226

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

227

pitroryo dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

228

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rutthahārī sa eva syāt tadāghamadhunocyate

229

p. १६९)
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācārya paricārakāḥ

230

yajamānaḥ kriyāpūrte purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

231

āśaucamācaret paścāt tadāyogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

232

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

233

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

234

p. १७०)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

235

śāvena śuddhyate sūtirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

236

alpān pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadidvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

237

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
sūcikāghamidaṃ proktaṃ tailavikrayāśaucaṃ śṛṇu

238

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ ṣaṭtriṃśaddinena śuddhyatī vā /
svagotre putrajātaścet tadgotrā hyaghamācaret

239

p. १७१)
ṣaṭtriṃśaddine pūtrīcet tadā sahajātmanām /
yugamūrtidaśāhaṃ syāt caturdaśāhe ca pañcamī

240

ṣaṣṭhe bhānudināt śuddhissapta rudradinaṃ kramāt /
anyagotra praviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

241

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

242

pitroryo dātrimaḥ putrastasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

243

pitrabhyāṃ śaiśave'nyatra datto yastatra karmakṛt /
rutthahārī sa eva syāt tathāghamadhunocyate

244

p. १७२)
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācārya paricārakāḥ

245

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

246

āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

247

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cet punaḥ

248

kāryayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

249

p. १७३)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

250

śāvena śuddhyate sūtirnnasūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

251

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gaccheddaśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

252

ayaṃ ardhadina prabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
tailavikrayā śaucaṃ proktaṃ tāmbūlavikrayāśaucaṃ proktaṃ

253

* * * * tāmbūla vikrayāghamatha śṛṇu /
janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ ṣaṭtriṃśat dinena śudhyatīva

254

svagotre putra jātaścet tadgotrāhyaghamācaret

255

p. १७४)
ṣaṭtriṃśaddine putrī cettadā sahajātmanām /
yugamūrtī daśāhaṃ syāt caturdaśāhe pañcamī

256

ṣaṣṭhe bhānudināt śuddhissapte rudradinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

257

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

258

pitroryo dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa ca

259

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dattoyastatra karmakṛt /
rutthahārī sa eva syāt tathāghamadhunocyate

260

p. १७५)
pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ

261

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purā śaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarmasamācaret

262

āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vrasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

263

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādi karmāṇāṃ svagotraṃ nāsti cetpunaḥ

264

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

265

p. १७६)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

266

śāvena śudhyate sūtirna sūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

267

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gacchet daśāhātgamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

268

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
tāmbūlaṃ vikriyā proktaṃ gopālāghamatha śṛṇu

269

janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ ekamāsena śudhyati /
svagotre putrajātaścet tat gotrāhyaghamāset

270

p. १७७)
ekamāsena putrī cet tadeva sahajātmanām /
sa pañcadaśāhaṃ syādekādaśāhe pañcamī

271

ṣaṣṭhe navāhāt śuddhissapte vasudinaṃ kramāt /
anyagotrapraviṣṭānāṃ dāyamāśaucameva ca

272

yadyasti bharturāśaucaṃ bhāryāyāśca na saṃśayaḥ /
athavānyaprakāreṇa pravakṣyāmi samāsataḥ

273

pitroryo dātrimaḥ putraḥ tasyāśaucaṃ vidhīyate /
āśaucaṃ jñātibhissārdhaṃ tasya nāsīt krameṇa tu

274

pitṛbhyāṃ śaiśave'nyatra dattoyastatra karmakṛt /
rutthahārī sa eva syāt tathāghamadhunocyate

275

pūrvagotre na saṃbandhaḥ pitṛbhyāṃ tu vinā kadā /
yatkriyāśśiṣyo hyārabhya cācāryaparicārakāḥ

276

yajamānaḥ kriyāpūrteḥ purāśaucamutpannaṃ cet /
gavyasnānaṃ tataḥ kṛtvā śeṣakarma samācaret

277

āśaucamācaret paścāt tadā yogyadinaṃ kramāt /
dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yogināṃ ca tathaiva ca

278

utpannaṃ yadi yatkāle tadvadāśaucamācaret /
saṃskārādikarmāṇāṃ svagotrannāsti cet punaḥ

279

kārayettu saṃskārādi tatkarmāṇi samācaret /
paścādāyogyadinaṃ gavyasnānaṃ prokṣaṇaṃ kṛtvā

280

p. १७९)
punaḥ karmāṇi sarvāṇi kārayecca na saṃśayaḥ /
śāvāśauce samutpanne sūtikaṃ tu yathā bhavet

281

śāvena śudhyate sūtirna sūtiśśavaśodhanaiḥ /
sūtikaṃ sūtikenaiva śāvaṃ śāvena śudhyati

282

alpāt pañcadinādhikaṃ daśadinaṃ gacchet daśāhāt gamaḥ /
pūrvasyāntyadine yadi dvidivasāt śuddhe prabhāte tryahāt

283

ayaṃ ardhadinaprabhṛti ekadvitrikrameṇa vardhayet /
gopālāghamiti proktaṃ viśeṣāghamatha śṛṇu

284

utsavādīni tīrthāntaṃ sūtakapretakanna hi /
dīkṣitasyaikaputrasya mātāpitro mṛte sati

285

p. १८०)
saṃskuryāt yāgaśālāyāṃ yāgaśeṣaṃ samācaret /
tatputrasya viśeṣo'sti sadya snānena śudhyati

286

dīkṣitānāṃ vratasthānāṃ yatīnāṃ brahmacāriṇām /
janmāśaucaṃ mṛtāśaucaṃ na kadācana vidyate

287

vikāravayodhikyaṃ vā brahmacaryaṃ na yogyakam /
etat śāstraṃ parityajya cānyaśāstraṃ na cintayet

288

yat kriyāścaiva ārabhya kriyāpūrteraghodbhavaḥ /
ācāryāścet purā teṣāṃ nirdoṣamiti kathyate

289

yatkriyāścaiva ārabhya kriyāpūrteraghodbhavaḥ /
mūrtayaścet purā teṣāṃ nirdoṣamiti kathyate

290

p. १८१)
kartāraścet purā teṣāṃ nirdoṣamiti kathyate /
yatkriyāścaiva ārabhya kriyāpūrteraghodbhavaḥ

291

karmāṇi ścet purā teṣāṃ nirdoṣamiti kathyate /
yatkriyāścaiva ārabhya kriyāpūrteraghodbhavaḥ

292

viśeṣāghamiti proktaṃ prāyaścitta vidhiḥ śṛṇu /
ārambhasya kriyākāle doṣamutpanna kārayet

293

kriyāpūrṇaṃ tu doṣāya jihvākākabaliṃ kṣipet /
gavyena devakarmāṇi kurvantyatita eva tu

294

snapanaṃ śāntihomaṃ ca kārayeddeśikottamaḥ /
śuddhānnaṃ dāpayet paścāt śuddhānnaṃ ca samanvitam

295

p. १८२)
śaṅkhadhvani samāyuktaṃ vādyaghoṣasamākulam /
ta eva tu sa mohena yuddhameve śayaṃ tyadi

296

snapanaṃ mūrtihomaṃ ca kārayeddeśikottamaḥ /
śuddhānnaṃ dāpayet paścāt paścāt śuddhasamanvitam

297

śaṅkhadhvanisamāyuktaṃ vādyaghoṣasamākulam /
pīṭhavṛttaṃ prabhṛtyeva garbhagehāntameva ca

298

yatpare sparśane caiva viśeṣakarmodāhṛtaḥ /
aśmodvāsanadūrve vā veśayatyādi eva te

299

uktasthāneṣu snapanaṃ beraspṛṣṭau ca kārayet /
śuddhānnaṃ dāpayet paścāt śuddhānnaṃ ca samanvitam

300

p. १८३)
śaṅkhadhvanisamāyuktaṃ vādyaghoṣasamākulam /
āśaucadravyasaṃbandhaṃ kārayedyadi mantravit

301

tatastu devapūjānāṃ snapanaṃ śāntihomakam /
śuddhānnaṃ dāpayet paścāt śuddhānnaṃ ca samanvitam

302

śaṅkhadhvani samāyuktaṃ vādyaghoṣasamākulam /
āśaucavidhirākhyātā sarvaśāstreṣu bhāṣitam

1

iti candrajñāne āśaucavidhiḥ viṃśatiḥ paṭalaḥ //
p. १८४)
śriḥ
(mahotsavapaṭalaḥ)
mahotsavavidhiṃ vakṣye śṛṇuṣvaikāgramānasaḥ /
sarvarāṣṭra vivṛddhyarthaṃ sadā vijayavardhanam

2

sarvarogavināśārthaṃ sarvamatapriyāvaham /
dhvajāṅkurārpaṇaṃ pūrvaṃ dvitīyaṃ cotsavāṅkuram

3

tīrthāṅkuraṃ tṛtīyaṃ ca trividhaṃ cotsavāntakam /
prathamaṃ vṛṣayāgaṃ tu dvitīyaṃ devatāsanam

4

tṛtīyaṃ bherighoṣaṃ syād balidānaṃ caturthakam /
rohaṇaṃ pañcamaṃ kṛtvā ṣaṣṭhaṃ tu yāgaśālakam

5

saptamaṃ kautukaṃ kuryāt aṣṭamaṃ homakarmaṇi /
navame cotsavaṃ kuryāddaśamaṃ pariveṣṭakam

6

p. १८५)
gaṇapateḥ snānamevoktaṃ kautukālaṃ kṛtaṃ bhavet /
grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā apūpaṃ kadalīphalam

7

ekādaśaṃ rathārohaṃ dvādaśe avarohaṇam /
trayodaśamamṛ * * cūrṇotsavaṃ caturdaśam

8

tīrthārambhe tadante ca caṇḍayāgaṃ tu ṣoḍaśa /
dhvajāvarohaṇaṃ paścāt śuddhasnānamataḥ param

9

gaurīyāgaṃ tadante tu bhaktotsavamanantaram /
viṃśadbhedamiti khyātaṃ jñātvā karma samācaret

10

utsavaṃ trividhaṃ jñeyaṃ puṣkalaṃ vijayaṃ bhavet /
paitraṃ tu dvādaśāhaṃ tu daśamaṃ śaivameva ca

11

* * saukhyamevaṃ tu utsavaṃ trividhaṃ bhavet /
p. १८६)
dhvajārohaṇapūrve tu aṅkuraṃ bheripūrvakam

12

aṅkurārpaṇapūrve tu taddine dhvajamārabhet /
triguṇe dviguṇe kāle kārayeddeśikottamaḥ

13

utsavaṃ ca pratiṣṭhāyāṃ pradoṣadinamārabhet /
pūrvāhne ravimadhye tu sāyāhne rohaṇaṃ bhavet

14

taddine tu muhūrtaṃ vā evaṃ vāpecca buddhimān /
pūrvāhne brahmavargasya madhyāhne * * * * nam

15

sāyāhne sarvarakṣārthaṃ sadā vijayavardhanam /
dhvajotthānādi tīrthāntaṃ sākalyaṃ ceti kathyate

16

vṛṣadhvajaṃ vinā bhaumaṃ śeṣaṃ pūrvadeva tu /
p. १८७)
vāpanāntaṃ samākhyātaṃ śāntaṃ tattadyadṛcchayā

17

bhaktyā kecit kāle śivātsavam * * * * * * /
śāntamevaṃ samākhyātaṃ maṅgalaṃ tu tathocyate

18

pūrvāhne vā parāhne vā kevalaṃ cotsavaṃ kṛtam /
etaṃ maṅgalamityuktaṃ tri * * * * * * *

19

sauraṃ ca sāvanaṃ caiva candranakṣatrameva ca /
etaccaturvidhe māse kārayedutsavaṃ tadā

20

sauraṃ sāvanatīrthāntaṃ sālokyādiphalaṃ bhavet /
candranakṣatratīrthāntaṃ sarvasaṃpatsukhāvaham

21

bhāskarasya gatiryāvat saurarāśau tameva ca /
p. १८८)
sthaṇḍilasya dadeddevaṃ hastenaiva trayastathā

22

paścāt pratisaraṃ baddhvā tryaṃbakenaiva mantrataḥ /
devānāṃ dakṣiṇe haste bandhanaṃ pratisarasya vai

23

bṛhatsāmeti mantreṇa devyāḥ pratisaraṃ tathā /
mantravāsasya mantreṇa mantravāsaṃ dadedbudhaḥ

24

āyuṣmān pañcabhirmantrairghoṣayed brahmasaṃghakaiḥ /
akṣatāṃśca dadeddeve dhūpaṃ dīpaṃ ca dāpayet

25

mudgānnaṃ taḍḍukaṃ caiva apūpāneka bhakṣaṇaiḥ /
sarvopadaṃśasaṃyuktaṃ ājyaṃ dugdhena saṃyutam

26

madhuvātā ṛto yeti havirnivedayet tadā /
p. १८९)
paścāt visṛjya nirmālyaṃ * * * * * * * * t

27

paścāt tāmbūlakaṃ dattvā darpaṇaṃ darśayet tataḥ /
chatraṃ ca cāmaraṃ caiva dāpayettu vicakṣaṇaḥ

28

brāhmaṇān darśayeccaiva brahmajajñānamantrataḥ /
gaurdhena bhavyā mantreṇa saṃvatsāṅgaṃ pradarśayet

29

nandīśaṃ pratisaraṃ baddhyā mahāvādyaṃ pratāḍayet /
āhūya vādyakān sarvān mahānāḍyāṃ ca darśayet

30

* * * * * * * gītaṃ vādyaṃ ca ghoṣayet /
gītaṃ caiva samāyuktaṃ pūto tyena sanartakaiḥ

31

śibikāṃ ropayeddhīpān sarvālaṅkārasaṃyutam /
p. १९०)
harmya pradakṣiṇaṃ kṛtvā āsthānamaṇṭapaṃ viśet

32

nṛttageyādi saṃyuktaṃ rātrau jāgarameva ca /
prabhāte vimale snānamācāryaśca samācaret

33

soṣṇīṣaṃ cottarīyaṃ ca sarvagandhānulepanam /
sarvābharaṇa saṃbhūṣya sarvamālyaipi bhūṣayet

34

naṭeśvaraṃ vastreṇācchādya sarvālaṃkārasaṃyutam /
sthaṇḍiladvitayaṃ kṛtvā pratimāṃ caikato nyaset

35

āgaro kṛṣṇasatgandhaiḥ dvitīye saṃsthilopari /
tasmin gandhaṃ tridhā bhajya pūṇyāhaṃ vācayettataḥ

36

gandhaśuddhyarthakaṃreṇa devaṃ vrata samācaret /
p. १९१)
homayettu viśeṣeṇa agnikāryaṃ subuddhimān

37

gandhaśudhyarthakāreṇa gandhadvāreti mantrataḥ /
aṣṭottaraśataṃ hutvā ājyena samidhānnakaiḥ

38

vratasya sadṛśaṃ caiva vanaparaiḥ mūlamantrakaiḥ /
ājyena caruṇā caiva tilamudgayavaistathā

39

lājena juhuyāddhīmān pratyekaṃ tu śatāhutiḥ /
homaṃ kṛtvā viśeṣeṇa deśikaścaiva buddhimān

40

homavyāpinamevoktvā gāmadattvā vakurvatān /
* * * * * * * gandhaṃ caivādhikaṃ bhavet

41

māsanakṣatramevoktaṃ jātvaivaṃ hyevameva ca /
p. १९२)
pratisaṃvatsaraṃ māsaṃ tithiṃ niścitya ṛkṣayuk

42

ārambhamutsave hīne yatheṣṭaṃ māsi vā nayet /
uttamaṃ madhyamaṃ caiva kanyasaṃ trividhaṃ bhavet

43

* * * rthanakṣatra vyaktā sotya pratikriyā /
yāgārambhasya pūrve tu vyatyāso jñātaye sati

44

* * * * * * * * * * * * * * * /
* * * * * * ścā tadbhāvāropayet punaḥ

45

prāyaścittaṃ tu kartavyaṃ śāntihomaṃ samācaret /
ārdrāntaṃ vaiṣṇavāntaṃ vā rohiṇyanmamathāpi vā

146

sarvamāseṣu kartavyaṃ kiṃ kartavyamiti smṛtau /
p. १९३)
ekamāse vidhānena kā * * * * * * *

47

* * * * * * * * * * * * * * * /
* * * * * * * * * * tīrthamācaret

48

śivotsavārambhakāle tu naiṣṭamanyotsavaṃ tataḥ /
anyadevotsave kāle mahādevotsavaṃ kṛtam

49

purārabdhānya devānāmutsavaṃ na ca doṣabhāk /
tasmāt śivotsavānmadhye tvārabdhassarvadoṣabhāk

50

śivayāgaṃ ca yo'nyaṃ ca ekakāle kṛtaṃ yadi /
viphalaṃ tadavāpnoti caikasmin na ca vastuni

51

dhvajādhvajaṃ na kartavyaṃ kartavyaṃ vṛṣabhadhvajam /
p. १९४)
devānāmapi kalyāṇe nṛkalyāṇaṃ na kārayet

52

kārayedyadi śokaṃ tu vyādhiśokamavāpnuyāt /
grāme vā nagare vāpi pattane rājadhānike

53

sarvadevotsavaṃ kuryād doṣamatra na vidyate /
trividhaṃ utsavārambhaṃ kārayettu vicakṣaṇaḥ

54

saptaviṃśatinakṣatre dhvajārohaṇamārabhet /
aṣṭāviṃśaddinānāṃ tu bherītāḍana pūrvavat

55

aṅkurārpaṇapūrve tu sadyo'dhivāsanaṃ śṛnu /
dhvajārohaṇapūrve tu paścāt bherīṃ tu tāḍayet

56

bherīghoṣaṇapūrve tu paścādārohaṇaṃ bhavet /
p. १९५)
aṅkurārpaṇa pūrvaṃ syāt paścāt bherīṃ tu tāḍayet

57

etaddinaṃ samāsena evaṃ vai prathame'hani /
sadyo'dhivāsanaṃ kuryāt taddinaṃ sarvameva ca

58

dhvajapaṭalakṣaṇaṃ kuryāt dvādaśaṃ hastameva ca /
daśahastaṃ samāyuktaṃ saptahastamathāpi vā

59

ṣaṭtālaṃ pañcatālaṃ vā catustālamathāpi vā /
tripucchaṃ śikharaṃ jñeyaṃ pucchadvayasamāyutam

60

tatpadaṃ pañcadhā bhajya madhyamaṃ vṛṣapālike /
śvetapadmāsanaṃ yuktaṃ sthitaṃ vā śayanaṃ tu vā

61

śvetavarṇaṃ ca dhūmraṃ ca raktavarṇamathāpi vā /
p. १९६)
kṛṣṇavarṇaṃ likhitvā cet nṛparāṣṭraṃ vinaśyati

62

vṛṣabhaṃ śvetavarṇena rājarāṣṭraṃ vivardhayet /
sarvaśāntikaraṃ puṇyaṃ sarvalokasukhāvaham

63

śvetavarṇaṃ tu rūpāṇāṃ śrīgau cāraktabāhukau /
karṇau tu pītavarṇaṃ syāt pucchaṃ tadvarṇamālikhet

64

kṛṣṇaṃ śvetaṃ tathā nīlaṃ nayanaṃ lekhyameva ca /
pādāgrān raktavarṇena nīlavarṇaṃ prasārayet

65

pārśve tu dīpamevoktaṃ śūlavat kārayed budhaḥ /
chatraṃ ca cāmare caiva svastikaṃ cordhvameva ca

66

dhūpaṃ ghaṇṭā iti proktaṃ dīpaṃ cāpi likhettataḥ /
p. १९७)
aṅkuraṃ pūrṇakumbhaṃ ca puṣpavat kārayedbudhaḥ

67

sarvālaṃkāra saṃyuktaṃ śivajñānasya kāraṇam /
hetnānayana mokṣaṃ ca dvitiyaṃ vṛṣayāgakam

68

devāgre sthaṇḍilaṃ kuryād aṣṭadroṇaiśca śālibhiḥ /
padmamaṣṭadalaṃ likhya tanmadhye karṇikāṃ kuru

69

madhyame * * * * * * * * * * * * * * /
* * * * * * * paritoṣṭau ghaṭā nyaset

70

madhyame vṛṣabhaṃ sthāpya lokapālān ghaṭeṣu ca /
tattatsvānāma mantreṇa lokapālan samarcayet

71

vṛṣa bījena gandhādyairacayeccaiva buddhimān /
p. १९८)
samidājyacaruṇāṃ ca homayet dravyameva ca

72

jayādirabhayā dhānaṃ ca rāṣṭrabhṛcca hunet kramāt /
pūrṇāhutiṃ ca śirasā kumbhaṃ saṃsthāpyameva ca

73

evaṃ mantraṃ sa * * * * * * * * * * * /
* * * * * * * * sadvṛṣabhade'pi ca

74

trimūrtiśca * * * * * * * * * * * * /
dhūpaṃ dīpaṃ tu tatkāle naivedyaṃ tu nivedayet

75

vṛṣayāgaṃ samākhyātaṃ astrayāgaṃ tataḥ kramāt /
dvitīya mā * pūjya tṛtīyamāvāhanaṃ bhavet

76

puṇyāhaṃ vācayet tatra kautukaṃ śūlamadhyame /
p. १९९)
trimūrtiṃ ca tripatrāṇāṃ patramūle triśaktikā

77

pālikā guhameva * * * kaṃ tatra meva ca /
caṇḍeśaṃ kṣetrapālaṃ ca bhāskaraṃ tu tathaiva ca

78

mahāśāstā mahākālī mahāmodī tathaiva ca /
mātarassapta tāścaiva vighneśaṃ vīrabhadrakau

79

vidyeśvarāṇāṃ pādau tu daṇḍamūle tu pṛthvīkām /
śūlavat kārayeddhimān sarvadevapriyārthakam

80

gandhaṃ puṣpaṃ ca dhūpaṃ ca dīpamarghyaṃ ca pādyakam /
tṛtīyaṃ pūjya vidhivat caturthaṃ bheritāḍanam

81

saptatālaṃ tu paṭahaṃ pañcatālaṃ tu bherikā /
p. २००)
catustālamadhyamaṃ proktaṃ tritālamadhamaṃ bhavet

82

samadaṃ carṇakaṃ caiva devadārukameva ca /
uśilānte taru grāhya bherikālakṣaṇaṃ bhavet

83

dakṣiṇe rudramabhyarcya vāme viṣṇuṃ samarcayet /
madhye prajāpatiṃ tasya prahāre skandameva ca

84

vāsukīmapi sūtre ca valaye hyapi candramāḥ /
jayakhaṇḍīṃ tu daivatya karmaṇāścāpi rudrakaḥ

85

vaśyaṃ tamburudaivatyaṃ vīṇāyāṃ caiva nāradam /
śaṅkhaṃ candrāsidaivatyaṃ timile dityadevatā

86

sarvavādyādidaivatyaṃ ācāryaḥ puṣpameva ca /
p. २०१)
āhūya vādyakaṃ caiva susnātāśśuddhavastradhṛt

87

dīkṣitā śuddhaparā śivā anyajātīṃ tu varjayet /
rogiṇaṃ aṅgahīnaṃ ca śaktihīnaṃ ca varjayet

88

sarvalakṣaṇasaṃpanno sarvasaṃpatkarāya ca /
dhūpaṃ dīpaṃ hṛdā dattvā kautukaṃ bandhayet kramāt

89

yajñopavītamevaṃ tu uttarīyaṃ ca vastrakam /
vādyakān sarvamevaṃ tu arcayet bherimeva ca

90

saptatālavidhi proktaṃ ācāryaśśiṣya eva ca /
bherighoṣa samāyuktaṃ sandhidevān samarcayet

91

triśūlaṃ cānnaliṅgaṃ ca vādyakāle samarcayet /
p. २०२)
brahmajajñānamevaṃ tu pūrvaṃ ghoreṇa tāḍayet

92

idaṃ viṣṇviti mantreṇa dvitīyaṃ tāḍayed budhaḥ /
triyambakena mantreṇa tṛtīyapraharameva ca

93

vādyako puṣpahastaśca namastutvā ca bherikām /
saptatālavidhiḥ proktaṃ ācāryaśśiṣya eva ca

94

bherīghoṣasamāyuktaṃ sandhidevān samarcayet /
triśūlaṃ cānnaliṅgaṃ ca balipātraṃ tathaiva ca

95

vṛṣabhadhvajasaṃyuktaṃ candraśekharameva ca /
grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā sandhidevān samarcayet

96

vṛṣabhaṃ pūjayettatra dhvajadaṇḍaṃ vidhīyate /
p. २०३)
campakaṃ candanaṃ caiva kramuko veṇudaṇḍakam

97

bilvaṃ ca devadāruṃ ca akanaṃ khadiraṃ tathā /
vakrabhinnaṃ ca suṣiraṃ kṛmikoṭara varjayet

98

dhvajadaṇḍa vimānena utsedhaṃ tu vidhīyate /
vakṣasthalasamāyuktaṃ gulāntaṃ sthūpyantameva vā

99

tritālasya samaṃ vāpi gopurasya samaṃ tu vā /
ekatālasamaṃ vāpi sthūpyantaṃ vā viśeṣataḥ

100

pūrvaṃ vimānahīnaṃ ca śivotsava nivartayet /
jīrṇoddhārakṛtiṃ kṛtvā śivayāgaṃ samācaret

101

* * * * * * * * * * * * meva ca /
p. २०४)
ekaviṃśatsamāyuktaṃ daṇḍotsedhaṃ vidhīyate

102

daṇḍotsedhavimānaṃ hi dhvajasthānaṃ vidhīyate /
gopure pīṭhamadhyasthaṃ pīṭhāgre vā vṛṣāgrage

103

mahāmayayādimadhye vā dhvajasthānaṃ vidhīyate /
hastadvayaṃ tathāyāmaṃ khānayet pṛthivīṃ tataḥ

104

sthaṇḍilaṃ śālibhiḥ kuryāt hemakūrcaṃ ca vinyaset /
ṣaṭtālaṃ pañcatālaṃ vā navatālaṃ tathottamam

105

upadaṇḍaṃ samāsena dhvajayaṣṭyantu dairghyakam /
trividhaṃ tatsamaṃ kṛtvā rūpaṃ tat cāduvākṛti

106

suṣiradvayānvitaṃ caiva ardhaṃ suṣirameva vā /
p. २०५)
sandhitrayaṃ tu daṇḍāgre tripradeśasamaṃ taram

107

aṣṭāṅguliparīṇāhaṃ rajjuvat kārayed budhaḥ /
valayaṃ rajjuvalayaṃ dviguṇaṃ mūlamāśṛtam

108

darbhamālāṃ samaviṣṭya vedikālakṣaṇaṃ śṛṇu /
hastadvayaṃ tu vistāraṃ utsedhaṃ hastamānatam

109

trimekhalāsamāyuktaṃ ekaikaṃ parvatāṅgulam /
madhyame karṇikāṃ kuryāt kalpayet kalpavit sudhīḥ

110

ekamekhalayuktaṃ vā karṇikāmadhyame nyaset /
upavedisamaṃ raktaṃ triyaṅgulaṃ ca tatsamam

111

gomayālepanaṃ kṛtvā śilpimudvāsayettataḥ /
p. २०६)
pañcagavyena śuddhena jalasaṃprokṣaṇaṃ kuru

112

daṇḍamūle brahmatattvaṃ madhyame viṣṇutattvakam /
agre tu rudratattvaṃ syāt śivatattvaṃ paṭe ca tu

113

daṇḍe tu savyadevānāṃ ityevaṃ kalpayet sudhīḥ /
pūrve tu kumbhasaṃsthāpya daṇḍamūle'bhiṣecayet

114

vṛṣagāyatrimantreṇa lokapālān svamantrakaiḥ /
diktālapādayeccaiva nṛttaṃ gītaṃ ca vādyakaiḥ

115

dhūpadīpaṃ tadā dattvā naivedyāntaṃ nivedayet /
madgānnaṃ laḍḍukaṃ sarvaṃ kadalīphalameva ca

116

kapitthaṃ phalamātreṇa piṇḍaṃ taddaśameva ca /
p. २०७)
sumaṅgalyāvṛtaṃ cettu putravat kārayettataḥ

117

amaṅgalyakanyakānāṃ tu kartavyaṃ na kadācana /
sarvaghoṣasamāyuktaṃ ṣaḍvidhaṃ pūjayet tataḥ

118

saptamāṃ yāgaśālāṃ tu yāgaśālāṃ vidhīyate /
ṣoḍaśastambhamevaṃ tu dvātriṃśasstambhameva vā

119

catustambhasamāyuktaṃ maṇṭapaṃ kārayet tataḥ /
madhyame vedi saṃsthāpya kuṇḍān saṃkalpayet sudhīḥ

120

navagnimuttamaḥ proktaṃ pañcāgniṃ madhyame bhavet /
ekānniradhamāṃ vidyāt kalpayettu vicakṣaṇaḥ

121

gomayālepanaṃ kṛtvā paryagnikaraṇaṃ kuru /
p. २०८)
darbhamāliṃ tu saṃveṣṭya vitānopari śobhitam

122

yugatoraṇasaṃyuktaṃ caturdikṣu prakalpayet /
aṣṭamaṅgalamevaṃ tu vedivāhye tu pūjayet

123

śaṅkhaṃ ca dīpamevaṃ ca svastikaṃ cāmarau tathā /
vṛṣabhaṃ pūrṇakumbhaṃ ca darpaṇaṃ lakṣmīṃ tathā

129

daśāyudhadharādeva kumbhabāhye tu pūjayet /
madhyame śivakumbhaṃ tu vardhanīṃ tu tadottare

130

abhito'ṣṭau ghaṭaṃ pūjya lokapālān samarcayet /
caturdvārasamopetaṃ dvārakumbhaṃ tu pūjayet

126

aiśānye kumbhasaṃsthāpya aṣṭavidyeśvarāvṛtān /
p. २०९)
yadvārābhimukhaṃ liṅgaṃ taddvāraṃ kumbhapūjayet

127

pūrvavat sthāna saṃkalpya dvārādīn pūjayettataḥ /
nivṛttiśca pratiṣṭhā ca vidyā śāntistathaiva ca

128

nivṛttiḥ pūrvataḥ pūjya pratiṣṭhāṃ dakṣiṇe tathā /
vidyāṃ vai paścime pūjya uttare śāntimeva ca

129

dvāratoraṇa saṃpūjya caturvedāṃstu pūjayet /
vedikāṃ vedimūrtiṃ tu copavedī samudrikā

130

āyudhaṃ sarvadaivatyaṃ maṅgale nyaṣṭasundarī /
yāgeśaṃ pūjayettatra umāskandeśvaraṃ yajet

131

maṇṭapāgre susaṃsthitvā kautukaṃ bandhayettataḥ /
p. २१०)
svarṇasūtraṃ viśeṣeṇa atha kārpāsameva ca

132

navavastreṇa saṃyuktaṃ bhasmakūrcaṃ tu vinyaset /
paricārahastasaṃyuktaṃ prākāre tu pradakṣiṇam

133

devasaṃnidhisaṃprāpte puṇyāhaṃ vācayettataḥ /
triyambakaṃ sumantreṇa rakṣāsūtraprabandhanam

134

dhūpadīpasamāyuktaṃ homakarma samācaret /
brāhmaṇān bhojayettatra bhaktānāṃ bhojayettataḥ

135

naivedyaṃ dāpayettatra tāmbūlaṃ tu suyojayet /
bherītāḍanamārabhya grāme tu balisaṃgrahe

136

grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā umāskandeśvaro bhavet /
p. २११)
dīpayantraṃ tadante tu ḍolāyantraṃ tadantake

137

vājiyantraṃ tataḥ paścāt garbhayantraṃ nṛvāhanam /
nānādīpasamāyuktaṃ nānābhaktajanairyutam

138

nānādhvaja samāyuktaṃ nānāchatrasamāyutam /
śaṅkhakāhalasaṃyuktaṃ bherīghoṣasamāyutam

139

gaccheyurlikhitvā tu yantradantimanantaram /
yantrāśvā yantravādyaṃ ca yantranṛttamanantare

140

nadīśamuttare vā pūro vāpi prakalpayet /
bhaktāścāpi tadanteṣu brāhmaṇānāmanantare

141

nṛpāṇāṃ tvapare bhāge nṛṇā jñānāmanantare /
p. २१२)
rudrāṇāmapare gatvā pāṣaṇḍīnāmantare

142

samadhīnā mahāsenā balidravyāpanaṃ kṣipet /
candanaṃ cākṣataṃ puṣpaṃ dhūpadīpaṃ tathaiva ca

143

pādyamācamanaṃ cārghyaṃ pātre pātre nidhāya ca /
dinaṃ prati balidravyaṃ balipātre vinikṣipet

144

laḍḍukaṃ caiva mudgānnaṃ gulasaktuṃ tilaṃ tathā /
prathame'hani dātavyaṃ da * * * * * ntrataḥ

145

lokapālān svanāmena baliṃ nityaṃ dadet kramāt /
niśāpūrṇaṃ ca padme ca pāyasaṃ tilasaṃyutam

146

dvitīyadivase caiva brahmamantramanusmaran /
२१३)
priyā ghṛtānnapiṣṭaṃ ca kā * * * lameva ca

147

tṛtīye'hani dātavyaṃ bhūtamantramanusmaran /
niśipūrṇaṃ nālikeraghṛtānnaṃ saralaṃ tathā

148

caturthe divase caiva gāndharvaṃ ca manusmaran /
priyaṅgughṛtamiśraṃ ca * * * * * * * *

149

p. २१४)
* * * * * * * nāṃ doṣa pṛṣṭhe tu seva /
pānīyaṃ mukhavāsaṃ ca tāmbūlaṃ hastameva ca

150

ācāryo dāpayettatra savyahastena dāpayet /
savyapādyasamāyuktaṃ rudrasya gaṇikā bhavet

151

sarvālaṃkārasaṃyuktaṃ sarva * * * * yugam /
mṛgayātrā * * * * * * * * * * * *

152

mūle śūlaṃ tathā bimbaṃ * * * * * * * * /
bandhayettatra kurvīta sthaṇḍilopari vinyaset

153

aṣṭadroṇaistu śālibhyāṃ tadardhaistaṇḍulaistilaiḥ /
hiraṇyakūrcavastreṇa pūjayed gandhapuṣpakaiḥ

154

p. २१५)
snātvā śuddhodakenaiva bījamukhyena mantrataḥ /
trigandheṣu triva * * * * * * * * * *

155

apare divase rātrau pūjayenmūlaliṅgakam /
kumbhān kuṇḍāgni saṃyaṣṭvā gandhādīn pūrvavat kramāt

156

pūrṇāhutuṃ tataḥ kuryāt śeṣadravyāṇi deśikaḥ /
agnimūrtiṃ visṛjyātha pūjayedyāgamūrtipān

157

yāgeśān śāstrarājāna mi prāsādaṃ tu pradakṣiṇam /
praviśet garbhagehaṃ tu sthāpayet sthaṇḍilopari

158

liṅgaśuddhi * * * * * * * * * * ttataḥ /
yāgeśaṃ pūjayelliṅgaṃ vardhanīṃ piṇḍikopari

159

p. २१६)
paritoṣaghaṭānaṣṭau vinyasettu dalāgrataḥ /
snapanaṃ tu tataḥ kuryāt aṣṭottaraśatena tu

160

prabhūta haviṣaṃ dattvā tāmbulaṃ tu nivedayet /
caṇḍeśaṃ pūjayet rātrau caṇḍagāyatrīmuccaran

161

snapanaṃ navakumbheṣu snāpayet tu viśeṣataḥ /
caṇḍāgre homamevaṃ tu caṇḍagāyatrimantrataḥ

162

vṛṣasya tu vṛṣāyeti vṛṣadevaṃ prapūjayet /
vṛṣagāyatrimantreṇa dhvajamūle samarcayet

163

vāstudevān baliṃ dadyāt yathāpūrvavadeva tu /
visarjayet krameṇaiva tattadvāstu vadantare

164

p. २१७)
caṇḍeśaṃ pūjayet paścāt haviṣaṃ tu nivedayet /
apare divase caiva mūlaliṅgaṃ tu pūjayet

165

nityapūjā tathārabhya maunaṃ hastamanarcayet /
tasyānte snapanaṃ kuryāt śuddhasnānamanantaram

166

mahāhaviṣaṃ tataḥ kuryāt * * * * * * * /
p. २१८)
* * * * * * * * vajraṃ pūjayettataḥ

167

bhaktānāṃ paricārāṇāṃ pūjayettu viśeṣataḥ /
p. २१९)
yathā vibhavavistāraṃ rājā sarvān prapūjayet

168

śivotsavamiti khyātaṃ pratyabdaṃ kārayet tataḥ /
āyuṣyaṃ vibhavaṃ putrān pautrān sarvān vivardhayet

169

rājā rāṣṭrahitaṃ sarvaṃ bhuktimukti sukhāvaham /
śivasāyujyamāpnoti śivotsava prabhāvataḥ

1

iti candrajñānabhede devyā mate mahotsavavidhiḥ paṭalaḥ //
hariḥ om //
p. २२०)
śrīḥ
kāmikasya na kartavyaṃ pratyahaṃ tarpaṇaṃ balim /
ekāhameva dāhānte īśādistribhireva ca

2

tadardhaṃ tarpaṇaṃ kuryāt tadardhaṃ pūjayet śivam /
jñānaratnāvalāḥ /
athā * * * * naṃ ca kathyate peśato'dhunā

3

atrotkrāntyāpipanno yo yoginirdihyakalmajaḥ /
tasya mantramayaṃ śuddhaṃ daheddehaṃ śivāgninā

4

na ca piṇḍakriyā kāryā na ca caivodaka kriyā /
kiṃ tu śiṣyaistadā kāryaṃ anṛṇārthaṃ śivārcanam

5

p. २२१)
* * * * * * * * tattvajñānadarśanam /
athātassaṃpravakṣyāmi tattvajñānanidarśanam

6

sṛṣṭikramaṃ ca saṃhāraṃ sthiti bhedamidaṃ param /
p. २२२)
avasthādarśanaṃ caiva arthapañcakamucyate

7

ṣaṭtriṃśattattvabhedaṃ ca paśupāśamiti smṛtam /
patijñānaṃ ca sāyujyaṃ ātmalābhaṃ tathā bhavet

8

ityevaṃ daśa bhedāni krameṇaiva tu cocyate /
parāparaṃ parāśaktiḥ kuṭilotpannanādakam

9

nādād bindussamudbhūtaḥ bindotpannassadāśivam /
sadāśivotpanna īśaṃ tu śuddhavidyā tatotbhavet

10

pūrvabindusamudbhūtā sūkṣmā vaikharyāntakam /
vaikharīvarṇamutpannaṃ varṇo mantrāstatotbhavāḥ

11

saptakoṭimahāmantraiśśāstrajālaṃ tatoditam /
p. २२३)
tattvaṃ sṛṣṭiṃ ca śabdeṣu śuddhatattvaṃ ca vardhate

12

anantadevakṛpayā atho māyāsamudbhavāḥ /
kālaṃ niyatiścotpannaṃ kalā vidyā ca rāgakaḥ

13

rudradeva kalotpannā prakṛtistriguṇodbhavā /
prakṛtyā caiva avyakte cittabuddhisamudbhavaḥ

14

buddherutpanne'haṃkāramahaṃkārastridhā bhavet /
taijaso vaikharībhūtaṃ trividhaṃ nāmamucyate

15

taijasassāttvikaguṇo mano jñānendriyodbhavaḥ /
ahaṃkāre vaikharīyuḥ karmendriyasamudbhavaḥ

16

tāmase bhūtāhaṃkāre tanmātraṃ ca samudbhavaḥ /
p. २२४)
śabde ākāśamutpannaṃ sparśe vāyustathoditaḥ

17

rūpe guṇāgnissaṃbhūtaṃ rājase jalamudbhavam /
gandhe mahī samudbhūta tattvakārye na ceṣṭitam

18

punastattveṣu bandhena gandhe pṛthvīṃ viyojayet /
salilaṃ rasabandheṣu rūpeṇāgniṃ suyojayet

19

sparśe tu vāyumiśraṃ ca ākāśaṃ śabdasaṃpade /
śabdādi pañcatanmātraṃ rūpe'haṃkāra bandhayet

20

karmendriyaṃ ca pañcaite rājase vaikharīyute /
jñānendriyaṃ ca pañcaite'haṃkārastaijase gate

21

bhūtādi vaikharī caiva taijasaṃ buddhi cittayuk /
p. २२५)
cittakṣetrajña yukteṣu pañcaviṃśatirāgake

22

rāgavidyā kalā niyati kāla tattveṣu bandhayet /
śāstrajālaṃ ca mantrāṇi mantre varṇeṣu yojayet

23

varṇāṇi vaikharīyukte vaikharīmadhyamāyute /
madhyamā caiva paśyanti paśyantī sūkṣma yojayet

24

sūkṣmāścatasro vāgrūpā pūrvabindu suyojayet /
śuddhavidyā śivāntāni kuṭile yojayettataḥ

25

parāśakti pare yukto śṛvaṃ tattvāni yojayet /
sṛṣṭisaṃhāramevoktaṃ sthitikramamathocyate

26

paraśśivaḥ parotbhūtaḥ icchājñānakriyātmikā /
p. २२६)
pūrvakarma * * * * * ṣṭhāgni cakravadbhramāt

27

vyomādipañcabhūtāni śrotrādīni hyadhiṣṭhitam /
śabdādi pañcatanmātraṃ vartate dhāmasannidhau

28

vāgādikarmapañcāni vacanādīni vartate /
mano buddhirahaṃkāraṃ cittaṃ caiva caturthakam

29

niścaya * * gavyaṃ ca cintanaṃ tat kriyā biduḥ /
ātmatattvamiti khyātaṃ darśanaṃ ca tataḥ śṛṇu

30

bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaśca vartate kālatattvakam /
niyatirniścayaṃ kuryāt kalānnītvā kriyotbhavā /
vidyā jñānādikaṃ caiva rā * * * * * * *

31

p. २२७)
viṣayādi pañca ceṣṭante sākṣitvaṃ puruṣaṃ bhavet /
māyā cittaṃ bhramaṃ kuryāt * ga kāṇḍamiti smṛtam

32

jñānādhikyaṃ kriyānyūnaṃ śuddhavidyā ca tattvakam /
jñānasūkṣmaṃ kriyādhikyamīśatattvamiti smṛtam

33

* * * * * ka samaṃ sādākhyaṃ ca tato viduḥ /
śaktitattvaṃ kriyotpannaṃ śivatattvaṃ tato'dhikam

34

prerakāṇḍaṃ ca pañcaite śivatattvamiti smṛtam /
sthūlaṃ sūkṣmaṃ paraṃ caiva ṣaṭtriṃśat tattvadarśanam

35

māyā * * * * * ñca satyantaṃ sūkṣmarūpakam /
śivatattvaṃ paraṃ caiva guruvaktre pradarśayet

36

p. २२८)
ṣaṇṇavatyādhike tattve cakravat bhramate sadā /
viśrāmyaṃ ca tadātmā ca pañcāvasthākriyodbhavāḥ

37

jāgratsvapna suṣuptiśca kuryāvyometi pañcadhā /
lalāṭe kaṇṭhahṛdaye nābhiliṅgāvasānakam

38

adho bhāgaṃ ca vartante pañcāvasthā tataśśṛṇu /
śrotrādipañcakaṃ caiva śabdādi pañcakaṃ bhavet

39

vāgādi pañcatattvāni vacanādīni pañcadhā /
prāṇādi daśavāyuśca manādi puruṣapañcayuk

40

pañcatriṃśati vartante jāgrat sthāne lalāṭake /
prāṇādi vāyubhiścaiva śabdamādikaṃ daśa

41

p. २२९)
karaṇaṃ ca caturthaṃ ca pañcaviṃśatikaṇṭake /
jāgre viṣayabhogaṃ ca vāsanā snapanameva ca

42

ayasāgni samāyoge vidagniriva vāyu ca /
cittaprāṇau ca kṣetranyo hṛdaye ca suṣupti hi

43

spapnaṃ ca vismṛtijāgre suṣuptiṃ caiva darśayet /
ātmaprāṇaśca kurye tu vartate nābhimūlake

44

svapnaṃ nāsti śrutaṃ nāsti sturyābhāvassa mucyate /
liṅgamūle tu kṣetrajño turyātītannamaśyate

45

sthūlaṃ sūkṣmaṃ susūkṣmaṃ syāt atisūkṣmaṃ tato'dhikam /
caturaṅgabalo mantrī rājācāntaḥparaṃ gataḥ

46

p. २३०)
ityevaṃ pañcadhā'vasthā jīvātmā ca vahannṛpaḥ /
atho'vasthā ca ityevaṃ madhyāvasthā tataḥ śṛṇu

47

jāgrasthāne lalāṭe tu atītāntāni darśayet /
athovasthā ca madhyā ca jñātvā caivaṃ vicakṣaṇaḥ

48

śuddhatattvāni pañcaite catustrīṇi dvyekaśaḥ /
parāsaṃsthā iti jñeyā jāgrādīnāṃ ca bhāvayet

49

evaṃ pañcadaśāvasthā tridhāvasthā ca saṃyutam /
kevalassakalo śuddho darśanaṃ ca tataśśṛṇu

50

jāgrāvasthādi turyāntaṃ sakalā ca iti smṛtam /
atītaṃ kevalāvasthā śuddhā ca smarasīyutā

51

p. २३१)
adhobhāgaṃ ca madhyaṃ ca ūrdhvabhāgaṃ tridhā bhavet /
māyāvasthā ca evoktaṃ jāgraddṛśyaṃ tataśśṛṇu

52

śivādiśca kalādiśca manādī ca catuṣṭayaḥ /
śrotrādi ekatattvaṃ ca śabdādi ekasaṃyutam

53

tattvamaṣṭādaśāyukto jāgratkāleṣu dṛśyate /
śivasannidhimātre tu ātmānaṃ vartate sadā

54

jāgrat sthāneṣu dṛśyante yogānnyāsena buddhimān /
jāge dṛśyapravṛttiśca pratyāhāreṇa śāmyati

55

dhāraṇena jayet svapnaṃ dhyānenaiva suṣupti hi /
samādhinā tu turyaṃ tu turyātītaṃ śivena tu

56

p. २३२)
sadgurorupadeśena svaprakāśena niścalam /
ityevaṃ nirmalāvasthā arthapañcakamucyate

57

malaṃ karmā ca māyā ca mahāmāyā tirodhakam /
arthapañcakamevoktaṃ pratyakṣaṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu

58

icchājñāna kriyārūpi ātmabodhanna dṛśyate /
tāmrakālīkavat kṛtvā āṇavaṃ śaktirucyate

59

prārabdhaṃ saṃcitaṃ caiva āgāmi ca trirūpakam /
māyā ca vasturūpāṇi cittabhrama iti smṛtāḥ

60

niṣkalaṃ śivabhedaṃ ca nādabindvādikāraṇam /
tanujjāraṇavijñāne mahāmāyā iti smṛtāḥ

61

p. २३३)
ātmā ca śivayormadhye darpaṇaṃ ca ya pārśvayuk /
dravyadṛśyātmapakvaṃ ca tirobhāva iti smṛtaḥ

62

evaṃ pañcamalaṃ nītvā śaktipādaṃ tataśśṛṇu /
puṇyapāpa samāyukto śivaśaktinipātataḥ

63

teṣāṃ liṅgaṃ ca vijñānaṃ muktau puṃsatvameva ca /
dveṣyaṃ tyavasthitibhāvo śivabhakteṣu bhaktibhiḥ

64

taccāsaneṣu śraddhā ca jñānācāryeṇa vāñchitaḥ /
ravisannidhimātreṇa sūryakānto'gnirudbhavaḥ

65

gurusannidhimātreṇa śiṣyajñānaṃ prakāśyate /
mandaṃ mandataraṃ caiva tīvraṃ tīvrataraṃ bhavet

66

p. २३४)
kadalī cārdrakāṣṭaṃ ca indhanaṃ mūlameva ca /
pakvāpakvaṃ caturbhedaṃ jñātvā bhedena buddhimān

67

jñānaṃ yogaḥ kriyā caryā sopānaṃ mokṣadaṃ padam /
caryāpādaḥ kriyāpādaḥ dāso * * vamucyate

68

śivo'haṃ bhāvayogaṃ ca sāyujyaṃ jñānapādakam /
evaṃ śaivāgame mukhyaṃ pāśāt paśupatikramāt

69

tatra mantropadeśaṃ ca trividhaṃ bhedamucyate /
bāhyabhāvaṃ manobhāvaṃ antarbhāvamiti smṛtam

70

triśū * * * * laṃ ca manobhāvaṃ ca mantrakam /
antarbhāvopadeśaṃ ca pāśaḥ paśupatirbhavet

71

p. २३५)
niṣkalaṃ ca nirādhāramādhāraṃ cātra yogakam /
layāvikārabhogaṃ ca maṇimantrauṣadhaṃ bhavet

72

ityeva * * * * * * * * rthena darśayet /
tatsāraṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇuṣvekāgramānasaḥ

73

ṣaṭtriṃśat tattvabhedaṃ ca pāśajñānamiti smṛtam /
tattvātītaṃ ca yat proktaṃ ātmajñānamitirbhavet

74

ekameva dvayorjñānaṃ * * * * * * * * /
ityevaṃ trividhaṃ jñātvā sāyujyaṃ bhavati dhruvam

75

jñānapāśaḥ paśorbhāvaḥ patijñāna samāśrayam /
saptadhātumayaṃ deho hyanityaśca yathā viduḥ

76

p. २३६)
vyomādipañca bhūtānāṃ naśyate bhāvayet budhaḥ /
* * * * tānītyā śabdādīnāṃ tu ceṣṭitam

77

karaṇaṃ tvāparaṃ tītvā kālādijñāna naśyati /
guṇatrayaṃ tato bhinnaṃ śuddhavidyā sadāśivam

78

naśyante prāṇavāyuśca binduśaktigato bhavet /
dehajñānendriya * * * * * guṇavāyu tam

79

evaṃ pañcābhimānaṃ ca pañcāvasthā ca darśayet /
tattvādiśaktiparyantaṃ tattvāni saha bhāvayet

80

tattvajñānaṃ jīvabhāvaṃ nityā tu śivatattvakam /
evaṃ ṣaṭtriṃśatattvāni naśyante darśanaṃ ca yat

81

p. २३७)
tat jñānaṃ tmadarśanaṃ ca patijñānaṃ taducyate /
tattvātītaṃ yat jñānaṃ tatjñānaṃ parajāgrajam

82

viśvabhakṣaṇa mevoktaṃ tatbhāvaṃ parasvapnakam /
tatjñānaṃ vedaśāntiṃ ca suṣuptiḥ parameva ca

83

daśatriyaṃ tato nītvā svaprakāśaṃ guro padam /
patijñānamiti proktaṃ sāyujyaṃ ca tataśśṛṇu

84

tatpadaṃ śivarūpaṃ ca tvatpadaṃ ātmabhāvakam /
asiśabdaṃ ca sāyujyaṃ tattvajñānamiti smṛtam

85

vedāntaṃ yat paraṃ sūkṣmaṃ siddhāntaṃ ca tato viduḥ /
samaṃrasī bhāvamevoktaṃ mātṛbhāvamathocyate

86

prā * bhāvamutsṛjya śivo'hamiti bhāvayet /
sarvacintāvinirmuktaḥ ekenaiva vivarjitam

87

pādāṅguṣṭhā * mūrdhā taṃ sthānaṃ dhyānavivarjitam /
ākāraṃ ca nirākāraṃ vācyavācakavarjitam

88

jñātvā śivamayaṃ madhye jyoti * kṣi prakāśite /
śrotraṃ nāsti śrutistatra cakṣurnāsti sa paśyati

89

ghrāṇaṃ nāsti sugandhiṃ ca vāgvinā vacanaṃ tathā /
jihvā nāsti rasaṃ gṛhya tvakvinā sparśanaṃ viduḥ

90

pāṇiṃ nāsti sa gṛhṇāti pādau nāsti sa gacchati /
mano nāstīti saṃkalpya trailokyaṃ sacarācaram

91

२३९)
prakṛtirvinā mahāpuruṣo jagannāstīti ceṣṭitam /
carācaramidaṃ sarvaṃ veṣṭate bhujate sadā

92

brahmādi stambhaparyantaṃ paripūrṇena ceṣṭitam /
jyotirūpaṃ paraṃ divyaṃ pralayāmbu pūritam

93

guhyaṃ pavitramāgrāhyamānandamacalaṃ dhruvam /
sarvatattvavinirmuktamapratarkyamacintanam

94

tanmadhye kurucātmānaṃ ātmamadhye ca taṃ kuru /
sākṣāt śivamayaṃ kṛtvā na kiṃcidapi cintayet

95

jñātṛjñānaṃ guruśśiṣyaṃ jñeyaṃ caiva tu varjayet /
niṣkalaṃ śivamātattvaṃ tanmayāmāmalābhakam

96

p. २४०)
ityevaṃ svapnabhūtiṃ ca maunamudrāṃ pradarśayet /
taddhyānaṃ tajjapaṃ pūjā homakāryanna sādhanam

97

tīrthapātravitānaṃ ca varṇāśramavivarjitam /
sannyāsī sarvakarmāṇi śivameva tu bhāvayet

98

digdeśasthānakālaṃ ca āsanaṃ caiva varjayet /
tiṣṭhan gacchan svapan jāgran strīsaṅge bhojane'pi ca

99

vātaśītoṣṇakāleṣu bhayadāridryarāgake /
garvakrodhamanobhāvo jñānājñāna iti bhrame

100

sarvadā sarvakāleṣu śivabhāvena niścalam /
gurupādāt paraṃ nāsti ātmalābhāt parodayam

101

p. २४१)
tasmād gurupadārthaṃ ca pūrṇabhāvaparodayam /
sṛṣṭyādi ātmalābhāntaṃ daśabhedaṃ kramocyate

102

sadgurorupadeśena darśayejjīvamuktikaḥ /
gururūpaṃ paraṃ jñānaṃ gururūpaṃ paraṃ śivam

103

gururūpaṃ paraṃ jyotirgururūpaṃ parātparam /
dhyānarūpo guro mūrti pūjābhāvo gurotpadam

104

mantramūlo gurorvākyaṃ mūrtimūlo guroḥ kṛpā /
guruḥ pitā gururmātā sarvaṃ gurumayaṃ viduḥ

105

tasmād guruṃ śivaṃ paśyet sāyujyaṃ bhavati dhruvam /
śaivarājendratatvajño śivabhāvena rājitam

106

p. २४२)
navatattvajñadarśanaṃ mahātmānaṃ kramādviduḥ /
śāstrārthaṃ guruvākyaṃ ca svānubhūtyā samaṃ viduḥ

107

manovākkāya ityetadaparādhaṃ kṣamasva me /
śrīmūla śivapādārthadarśanaṃ tatprabhāvataḥ

dṛśyaṃ dṛśyabhāvaṃ ca dṛśyaṃ caiva parodayam /
iti candrajñāne jñānadarśanapaṭalaḥ
samāptam //

Original text: candrajñānam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc