Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.69

athaikonasaptatitamo'dhyāyaḥ
nārada uvāca
ataḥ paraṃ kiṃ rahasyaṃ rādhākeśavayorvada /
nigūḍhatatvāmaspaṣṭaṃ tanme vyākhyātumarhasi

nārāyaṇa uvāca
śṛṇu nārada vakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam /
gopanīyaṃ ca vedeṣu purāṇeṣu purāvidām

punaḥ sakāmo bhagavānkṛṣṇaḥ svecchāmayo vibhuḥ /
reme sa ramayā sārdhaṃ vidagdhaśca vidagdhayā

catuḥṣaṣṭikalāśaktyā yathā kāntā kalāvatī /
kāmaśāstreṣu nipuṇā vidagdhā rasikeśvarī

śṛṅgāralīlānipuṇā śaśvatkāmā ca kāmukī /
sundarī sundarīṣveva śaśvatsusthirayauvanā

pitaṇāṃ mānasī kanyā dhanyā mānyā ca māninī /
śaṃbhoḥ śiṣyā jñānayutā śatakalpāntajīvinī

vedavedāṅganipuṇā yoganītiviśāradā /
nānārūpadharā sādhvī prasiddhā siddhayoginī

tatkanyā rādhikā devī mātṛtulyā ca kāmukī /
cakāra nānābhāvaṃ sā suśīlā svāminaṃ prati

catuḥṣaṣṭikalāmānaṃ śrṛṅgāraṃ ca cakāra saḥ /
tyā viśiṣṭayā sākaṃ rāse rāmarasotsukaḥ

tāṃ nakhāgrakṣataśroṇīṃ nakhakṣatapayodharām /
luptacandanasiṃdūrāṃ kabarīśithilāṃ satīm

sukhasaṃbhogamagnāṃ ca nagnāṃ ca śokamūrcchitām /
pulakāñcitasarpāṅgīṃ nidrādevī samāyayau

dṛṣṭvā tāṃ nidritāṃ kṛṣṇaḥkṛpayā ca kṛpānidhiḥ /
ruroda māyayā māyī mayeśo lokaśikṣayā

kṛtvā vakṣasi rādhāṃ ca cucumba ca punaḥ punaḥ /
snātāṃ ca netrasalilaiḥ prāṇādhiṣṭhātṛdevatām

prāṇādhikāṃ priyatamāṃ dhārayāmāsa vāsasī /
vahniśuddhe'tisūkṣme cāmūlye viśvamudurlabhe

kabarīṃ ca dadau kuṅkumacandanam /
tadgātre ca gale hāramamūlyaṃ ratnanirmitam

sindūraṃ ca dadau tasyāḥ sīmantādhaḥsthale'male /
dāḍimīkusumākāraṃ yuktaṃ candanabindubhi

cakāra padmakaṃ gaṇḍe nānācitravicitrakam /
dadau tatpādapadme ca ratnamañjīrarañjitam

pādāṅgulinakhāge ca sundarālaktakaṃ dadau /
nānāsuveṣojjvalitāṃ tāṃ nidrākulitāṃ vibhuḥ

punaścakāra mohena gāḍhāliṅganamīpsitam /
punaśca cumbanaṃ kṛtvā niveśya ca svavakṣasi

suṣvāpa jagatāṃ svāmī kāntāvirahakātaraḥ /
etasminnantare kāne brahmā lokapitāmahaḥ

śivaśeṣādibhirdevairmunīndraiḥ sārdhamāyayau /
āgatya natvā sirasā tuṣṭāva saṃpuṭāñjaliḥ

sāmavedoktastotreṇa paripūrṇatamaṃ vibhum

brahmovāca
jaya jaya jagadīśa vanditacaraṇa nirguṇa nirākāra svecchāmaya bhaktānugraha nityavigraha

gopaveṣa māyayā māyeśa suveṣa suśīla śānta sarvakānta dānta nitāntajñānānanda parātparatara prakṛteḥ para sarvāntarātmarūpa nirlipta sākṣisvarūpa vyaktāvyakta nirañjana bhārāvatāraṇa karuṇārṇava śokasetāpagrasana jarāmṛtyubhayādiharaṇa śaraṇapañjara bhaktānugrahakāraka bhaktavatsala bhaktasaṃcitadhana oṃ namo'stu te

sarpādhiṣṭhātṛdevāyetyuktvā vai prīṇanāya ca /
punaḥpunaḥruvācedaṃ mūrcchitaśca babhūva ha

iti brahmakṛtaṃ stotraṃ yaḥ śṛṇoti samāhitaḥ /
tatsarpābhīṣṭasiddhiśca bhavatyeva na saṃśayaḥ

aputro labhate putraṃ priyāhīno labhetpriyām /
nirdhano labhate satyaṃ paripūrṇatamaṃ dhanam

iha loke sukhaṃ bhuktvā cānte dāsyaṃ labheddhareḥ /
acalāṃ bhaktimāpnoti mukterapi sudurlabhām

stutvā ca jagatāṃ dhātā praṇamya ca punaḥ punaḥ /
śanaiḥ śanaiḥ samutthāya bhaktyā punaruvāca ha

brahmovāca
uttiṣṭha devadeveśa paramānandakāraṇa /
nandanandana sānanda nityānanda namo'stu te

vraja nandālayaṃ nātha tyaja vṛndāvanaṃ vanam /
smara sṛdāmaśāpaṃ ca śatavarṣanibandhanam

bhaktaśāpānṛrodhena śatavarṣa priyāṃ tyaja /
punarenāṃ ca saṃprāpya golokaṃ ca gamiṣyasi

gatvā pitṛgṛhaṃ deva paśyākūraṃ samāgatam /
pitṛvyamatithiṃ mānyaṃ dhanyaṃ vaiṣṇavamīśvara

tena sārdhaṃ madhupurīṃ bhagavān gaccha saṃpratam /
kuru śaṃbhordhanurbhaṅgaṃ bhagnaṃ vairigaṇaṃ hare

hana kaṃsaṃ durātmānaṃ tātaṃ bodhaya mātaram /
nirmāṇaṃ dvārakāyāśca bhārāvataraṇaṃ bhuvaḥ

daha vārāṇasīṃ śaṃbhoḥ śakrasya sadanaṃ vibho /
śivasya jṛmbhaṇaṃ yuddhe bāṇasya bhujakṛntanam

rukmiṇīharaṇaṃ nātha ghātanaṃ narakasya ca /
ṣoḍaśānāṃ sahasraṃ ca strīṇāṃ pāṇigrahaṃ kuru

tyaja priyāṃ prāṇasamāṃ vrajeśvara vrajaṃ vraja /
uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃ te yāvadrādhā na jāgrati

tyevamuktvā brahmā ca sendrairdevagaṇaiḥ saha /
jagāma brahmalokaṃ ca śeṣaśca śaṃkarastathā

puṣpacandanavṛṣṭiṃ ca kuṣṇasyopari devatāḥ /
cakruḥ prītyā ca bhaktyā ca vāgbabhūvāśarīriṇī

badha kaṃsaṃ vathārha ca svapitrormokṣaṇaṃ kuru /
kṣayaṃ kurubhuvo bhāraṃ nāradetyevameva ca

ityevaṃ tadvacaḥ śrutvā bhagavān bhūtabhāvanaḥ /
rādhā bhagavatīṃ tyaktvā samuttasthau śanaiḥ śanaiḥ

yayau hariḥ kiyaddūraṃ nirīkṣya ca punaḥ punaḥ /
kṣaṇaṃ tasthau candanānāṃ vane vāsasamīpataḥ

vihāya rādhā nindrāṃ sā samuttasthau svatalpataḥ /
na nirīkṣya harīṃ śāntaṃ kāntaṃ ca prāṇavallabham

hā nātha ramaṇa preṣṭha prāṇeśa prāṇavallabha /
prāṇacora priyatama kva gato'sītyuvāca ha

kṣaṇamanveṣaṇaṃ kṛtvā babhrāma mālatīvanam /
uvāsa kṣaṇamuttasthau kṣaṇaṃ suṣvāpa bhūtale

ruroda kṣaṇamatyuccairvilalāpa muhurmuhuḥ /
āgacchā''gaccha he nāthetyevasuktvā punaḥ punaḥ

mūrcchāṃ saṃprāpa saṃtāpātsaṃptatā virahānalaiḥ /
bhūtale ca tṛṇācchanne papāta ca yathā mṛtā

āyayustatra gopyaśca brahmañchatasahasraśaḥ /
kāściccāmarahastāśca gṛhītvā candanadravam

tāsāṃ madhye priyā līlā kṛtvā rādhāṃ svavakṣasi /
mṛtāmiva priyāṃ dṛṣṭvā ruroda premavihvalā

sajalaṃ paṅkajadalaṃ paṅkopari nidhāya ca /
sthāpayāmāsa tāṃ rādhāṃ niśceṣṭāṃ ca mṛtāmiva

gopībhiḥ sevitāṃ tatra ruciraiḥ śvetacāmaraiḥ /
candanadravayuktāṃ ca snigdhavastrānvitāṃ satīm

dadarśa kṛṣṇastatraitya tāmeva prāṇavallabhām /
nivāritaśca gopībhirbaliṣṭhābhiśca nārada

yathā nītaḥ sāparādho daṇḍatho rājabhaṭādibhiḥ /
cakāra rādhāṃ kroḍe ca samāgatya kṛpānidhiḥ

cetanāṃ kārayāmāsa bodhayāmāsa bodhanaiḥ /
saṃprāpya cetanāṃ devī dadarśa prāṇavallābhām

babhūva susthirā devī tatyāja virahajvaram /
cakāra kāntaṃ sā kāntā gātrāliṅganamīpsitam

nānāprakāraśṛṅgāraṃ cakāra madhusūdanaḥ /
uvāsa ratnatalpe ca rādhāṃ kṛtvā svavakṣasi

rādhāsakhī ratnamālā vidagdhā sarvapūjitā /
uvāca kṛṣṇaṃ madhuraṃ nītisāramanuttamam

ratnamārovāca
śṛṇu kṛṣṇa pravakṣyāmi pariṇāmasukhāvaham /
hitaṃ tathyaṃ nītisāraṃ daṃpatyoḥ prītikāraṇam

saṃmataṃ kāmaśāstreṣu nītau vedapurāṇayoḥ /
laukikavyavarāreṣu praśasyaṃ suyaśaskaram

nārīṇāṃ ca priyā mātā priyo bhrātā ca vandhuṣu /
tataḥ priyaśca putraśca putrādeva priyaḥ patiḥ

śataputrātpriyaḥ svāmī sādhvīnāṃ sādhusaṃmataḥ /
rasikānāṃ vidagdhānāṃ na hi bhartuḥ paraḥ priyaḥ

yadi bhartā vidagdhaśca vidagdhānāṃ sukhāvahaḥ /
anyathā viṣatulyaśca viṣamaścetkhalaḥ khalu

saṃsāre cānṛte vatsa daṃpatyoḥ prītireva ca /
parasparaṃ ca samatā priyasaubhāgyamīpsitam

daṃpatyoḥ samatā nāsti yatra-yatra hi mantire /
alakṣmīstatra tatraiva viphalaṃ jīvanaṃ tayoḥ

susvāmināṃ vibhedaśca paraṃ duḥkhaṃ ca yoṣitām /
śokasaṃtāpabījaṃ ca jīvitaṃ maraṇādhikam

svapne jāgaraṇe cāpi patiḥ prāṇāśca yoṣitaḥ /
patireva guruḥ strīṇāmiha loke paratra ca

asmāttavayi gate nāthe mūrcchāṃ saṃprāpa rādhikā /
papāta sahasā bhūmau tṛṇācchanne ca bhūtale

mayā dattaṃ mukhe'syāśca śītalaṃ jalamuttamam /
tadā śvāso babhūvāsyāścetanaṃ bālyameva ca

kṣaṇaṃ vadati he nātha he kṛṣṇeti kṣaṇaṃ sakhī /
kṣaṇaṃ roditi saṃtaptā mūrcchāṃ prāpnoti tatkṣaṇam

rādhikāyāḥ śarīraṃ ca saṃtaptaṃ virahānalaiḥ /
dagdhalohayaṣṭisamamaspṛśyamanalopamam

svapne jāganaṇe rātrau divase ca gṛhe vane /
jale sthale cāntarikṣe'bhyudaye candrasūryayoḥ

nāsti bhedaśca rādhāyā mṛtatulyā jaḍākṛtiḥ /
śaśvatpaśyati sthānasthā sarvaṃ viṣṇumayaṃ jagat

snigdhapaṅke paṅkajānāṃ sajalāni dalāni ca /
nipatya tatkṛte talpe suṣvāpa virahāturā

sevitā sā priyālībhiḥ saṃtataṃ śvetacāmaraiḥ /
candanadravasaṃsiktā snigdhavastrasamanvitā

rādhāṅgasparśamātreṇa paṅkaḥ saṃprāpa śuṣkatām /
snigdhāni padmapatrāṇi babhūvurbhasmasātkṣaṇam

candanaṃ śuṣkatāṃ prāpa varṇaścampakasaṃnibhaḥ /
babhuva kajjalākāraḥ keśasya varṇato hare

sindūrabindū ruciraḥ śyāmatāṃ prāpa tatkṣaṇam /
veṣo vilāso līlā ca krīḍā tyaktā babhūva ha

ratnamālā tu tāṃ dṛṣṭvā gatvā kṛṣṇāntikaṃ tadā /
uvāca madhuraṃ vākyaṃ rādhāhitakaraṃ param

ratnamālovāca
he kṛṣṇa kamalākānta tvadviyogena matsakhī /
prāṇāṃstyakṣyati śīghraṃ sā yadi nā''yāsyasi dhruvam

vicārya manasā kṛṣṇa yattatsamṛcitaṃ kuru /
na bhavetkāminīhatyā yena nītiviśārada

ratnamālāvācaḥ śrutvā prahasyovāca mādhavaḥ /
hitaṃ satyaṃ nītisāraṃ pariṇamasukhāvaham

śrībhagavānuvāca
īśo yadyapi śakto'haṃ niṣekaṃ khaṇḍituṃ priye /
tathā'pi na kṣamo ratne niyaternaṃ karomyaham

brahmāṇḍeṣu ca sarveṣu maryādā sthāpitā mayā /
tayā karma prakurvanti munayaśca surā narāḥ

sudāmaśāpādvicchedaḥ śatavarṣamanīpsitaḥ /
bhaviṣyatyeva daṃpatyorāvayoreva sundari

bhedo jāgaraṇe'syāśca mayā saha sumadhyame /
saṃśleṣaḥ saṃtataṃ svapne madvareṇa bhaviṣyati

ādhyātmikī mayā dattā śokacchedo bhaviṣyati /
rādhāṃ bodhaya bhadraṃ te yāsyāmi nandamandiram

ityuktvā jagatāṃ nātho yayau nandālayaṃ prati /
rādhikāṃ bodhayāmāsurālisaṃghāśca nārada

gatvā gṛhaṃ ca pitaraṃ nanāma mātaraṃ tathā /
cakāra mātā kroḍe ca navanītaṃ ca nūtanam

mātṛdattaṃ ca tāmbūlaṃ cakhāda śītalaṃ jalam /
uvāsa tatra jagatāṃ nātho mātṛsamīpataḥ

sarvairgopasamūhaiśca sevitaḥ śvetacāmaraiḥ /
mālyacandanatāmbūlaṃ te ca tasmai dadurmudā

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇacanmakhao uttao nāradanāo śrīkṛṣṇāgamanaṃ
nāmaikonasaptatitamo'dhyāyaḥ