Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.67

4.67.1

athā saptaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
virahavyākulāṃ dṛṣṭvā māminīṃ kāmamohanaḥ /
kṛtvā vakṣasi tāṃ kṛṣṇo yayau krīḍāsarovaram

4.67.2

rājarājeśvarī rādhā kṛṣṇavakṣasi rājate /
saudāminīva jalade nadīne gagane mune

4.67.3

reme sa ramayā sārdhaṃ kṛpayā ca kṛpānidhiḥ /
dvayordvayoryathā svarṇaṃmaṇyormārakato maṇiḥ

4.67.4

ratnanirmāṇaparyaṅke ratnendrasāranirmite /
natnapradīpe jvalati ratnabhūṣaṇabhūṣitaḥ

4.67.5

ratnabhūṣābhūṣitayā rāsaratnaśca kautukāt /
rasaratnākare ramye nimagno rasikeśvaraḥ

4.67.6

rāse rāseśvarī rādhā rāmeśvaramuvāca sā /
suratau viratau satyāṃ virate na manorathe

4.67.7

rādhikovāca
praphullā'haṃ tvayā nātha mṛtā mlānā ca tvāṃ vinā /
yathā mahauṣadhigaṇaḥ prabhāte bhāti bhāskare

4.67.8

naktaṃ dīpaśikhevāhaṃ tvayā sārdhaṃ tvayā vinā /
dine dine yathā kṣīṇā kṛṣṇapakṣe vidhoḥ kalā

4.67.9

tava vakṣasi me dīptiḥ pūrṇaṃcandraprabhāsamā /
sadyo mṛtā tvayā tyaktā kuhvāṃ candrakalā yathā

4.67.10

jvaladagniśikhevāhaṃ ghṛtāhutyā tvayā saha /
tvayā vinā'haṃ nirvāṇā śiśire padminī yathā

4.67.11

cintājvarajarāgrastā mattastvayi gate'pyaham /
astaṃgate ravau candre dhvāndagrastā dharā yathā

4.67.12

bhraṣṭo veṣastvāṃ vinā me rupayauvanacetanam /
tārāvalī paribhraṣṭā sūryasūtodaye yathā

4.67.13

tvamevā''tmā ca sarveṣāṃ mama nātho viśeṣataḥ /
tanuryathā''tmanā tyaktā tathā'haṃ ca tvayā vinā

4.67.14

pañcaprāṇātmakastvaṃ me mṛtā'haṃ ca tvayā vinā /
dṛṣṭeśca golakau jadvaddṛṣṭiḥ puttalikāṃ vinā

4.67.15

sthalaṃ yathā citrayuktaṃ tvayā sārdhamahaṃ tathā /
asaṃskṛtā tvayā hīnā tṛṇācchannā yathā mahī

4.67.16

tvayā sārdhamahaṃ kṛṣṇa citrayukteva mṛnmayī /
tvāṃ vinā jaladhautā'haṃ virūpā mṛnmayīva ca

4.67.17

gopāṅganānāṃ śobhā ca tvayā rāseśvareṇa ca /
hāre svarṇavikāre ca śvetena maṇinā saha

4.67.18

vrajarāja tvayā sārdha rājante rājarājayaḥ /
yathā candreṇa nabhasi tārārājirvirājate

4.67.19

tvayā śobhā yaśodāyā nandasya nandanandana /
yathā śākhāphalaskandhaistarurājirvirājate

4.67.20

tvayā kārdha gokuleśa sobhā gokulavāsinām /
yathā sarvā lokarājī rājendreṇa virājate

4.67.21

rāmasyāpi ca rāseśa tvayā śobhā manoharā /
rājate devarājena yathā svarge'marāvatī

4.67.22

vṛndāvanasya vṛkṣāṇāṃ tvaṃ ca śobhā patirgatiḥ /
anyoṣāṃ ca vanānāṃ ca balavānkesarī yathā

4.67.23

tvayā vinā yaśodā ya nimagnā śokasāgare /
aprāpya vatsaṃ murabhiḥ krośantī vyākulā yathā

4.67.24

āndolayanti nandasya prāṇā dagdhaṃ ca mānasam /
tvayā vinā taptapātre yathā dhānyasamūhakaḥ

4.67.25

ityuktvā paramapremṇā sā patantī hareḥ pade /
punarādhyātmikenaiva bodhayāmāsa tāṃ vibhuḥ

4.67.26

ādhyātmiko mahāyogī mohasaṃchedakāraṇam /
yathā parśuśca vṛkṣāṇāṃ tīkṣṇadhāraśca nārada

4.67.27

nārada uvāca
ādhyātmikaṃ mahāyogaṃ vada vedavidāṃ vara /
śokacchedaṃ ca lokānāṃ śrotuṃ kautuhalaṃ mama

4.67.28

nārāyaṇa uvāca
ādhyātmiko mahāyogo na jñāto yogināmavi /
sa ca nānāprakāraśca sarvaṃ vetti hariḥ svayam

4.67.29

kiṃcidādhyātmikaṃ caiva gonoke rādhikeśvaraḥ /
suprītaḥ kathāyāmāsa tripurāriṃ yathā mune

4.67.30

sahasrendranipātāntaṃ tapaḥ kurvantamīśvaram /
śreṣṭhaṃ jyeṣṭhaṃ vaiṣṇavānāṃ variṣṭhaṃ ca tapasvinām

4.67.31

puṣkare duṣkaraṃ taptvā pādme pādmaṃ ca padmajaḥ /
dṛṣṭvā taṃ sādaraṃ kṛṣṇa uvāca kiṃcidevatam

4.67.32

śatendrapātaparyantaṃ kaṭhoreṇa kṛśodaram /
niśceṣṭamasthisāraṃ ca kṛpayā ca kṛpānidhiḥ

4.67.33

siṃhakṣetre purā dharmaṃ mattātaṃ dharmiṇāṃ varam /
caturdaśendrāvacchinnaṃ tapastaptvā kṛśodaram

4.67.34

papāṭhā''yātmikaṃ kiṃcitkṛpayā ca kṛpānidhiḥ /
kicicchatendrāvacchinnaṃ māṃ tapantamuvāca saḥ

4.67.35

kiṃcitsanatkumāraṃ ca tapantaṃ suciraṃ param /
sutapantamanantaṃ ca kiṃciccovāca nārada

4.67.36

ciraṃ tapantaṃ kapilaṃ himaśaile tapasvinam /
puṣkare bhāskare kiṃcittapantaṃ duṣkaraṃ tapaḥ

4.67.37

uvāca kiṃcitprahlādaṃ kiṃciddurvāsasaṃ bhṛgum /
evaṃ nigūḍhaṃ bhaktaṃ ca kṛpyā bhaktavatsalaḥ

4.67.38

krīḍākanovare ramye yaduvāca kṛpānidhiḥ /
śokārtāṃ rādhikāṃ tacca kathāyāmi niśāmaya

4.67.39

virasaṃ rasikāṃ dṛṣṭvā vāsayitvā ca vakṣasi /
uvācā''dhyātmikaṃ kiṃcidyoginīṃ yogināṃ guruḥ

4.67.40

śrīkṛṣṇa uvāca
jātismare smarā''tmānaṃ kathaṃ vismarasi priye /
sarvaṃ golokavṛttāntaṃ sudāmnaḥ śāpameva ca

4.67.41

śāpātkiṃciddinaṃ dīne tvadvicchedo mayā saha /
bhaviṣyati mahābhāge melanaṃ punarāvayoḥ

4.67.42

punareva gamiṣyāmi golokaṃ taṃ nijālayam /
gatvā gopāṅganābhiśca gopairgolokavāsibhiḥ

4.67.43

adhunā''dhyātmikaṃ kiṃcittavāṃ vadāmi niśāmaya /
śokadhnaṃ harṣadaṃ sāraṃ sukhadaṃ mānasasya ca

4.67.44

ahaṃ sarvāntarātmā ca nirliptaḥ sarvakarmasu /
vidyamānaśca sarveṣu sarvatrādṛṣṭa eva ca

4.67.45

vāyuścarati sarvatra yathaiva sarvavastuṣu /
na ca liptastathaivāhaṃ sākṣī ca sarvakarmaṇām

4.67.46

jīvo matpratibimbaśca sarvatra sarvajīviṣu /
bhoktā śubhāśubhānāṃ ca kartā ca karmaṇāṃ sadā

4.67.47

yathā calaghaṭeṣveva maṇḍalaṃ candramuryayoḥ /
bhagneṣu teṣu saṃśliṣṭastayoreva tathā mayi

4.67.48

jīvaḥ śliṣṭastathā kāle mṛteṣu jīviṣu priye /
āvāṃ ca vidyamānau ca satataṃ sarvajantuṣu

4.67.49

ādhāraścāhamādheyaṃ kārya ca kāraṇaṃ vinā /
aye sarvāṇi dravyāṇi naśvarāṇi ca sundari

4.67.50

āvirbhāvādhikāḥ kutra kutracinnyūnameva ca /
mamāṃśāḥ ke'pi devāśca keciddevāḥkalāstathā

4.67.51

kecitkalāḥ kalāṃśāṃśāstadaṃśāṃśāśca kecana /
madaṃśā prakṛtiḥ sūkṣmā sāca mūrtyāca pañcadhā

4.67.52

sarasvatī ca kamalā durgā tvaṃ cāpi vedasūḥ /
sarve devāḥ prākṛtikā yāvanto mūrtidhāriṇaḥ

4.67.53

ahamātmā nityadehī bhaktadhyānānurodhataḥ /
ye ye prakṛtikā rādhe te naṣṭāḥ prākṛte laye

4.67.54

ahamevā''samevāgre paścādapyahameva ca /
yathā'haṃ ca tathā tvaṃ ca yathā dhāvalyadugdhayoḥ

4.67.55

bhedaḥ kadā'pi na bhavenniścitaṃ ca tathā''vayoḥ /
ahaṃ mahānvirāṭ suṣaṭau viśvāni yasya lomasu

4.67.56

aṃśastvaṃ tatra mahatī svāṃśena tasya kāminī /
āhaṃ kṣudravirāṭ sṛṣṭau viśvaṃ yannābhipadmataḥ

4.67.57

ayaṃ viṣṇorlomakūpe vāso me cāṃśataḥ sati /
tasya strī tvaṃ ca bṛhatī svāśane subhagā tathā

4.67.58

tasya viśve ca pratyekaṃ brahmaviṣṇuśivādayaḥ /
brahmaviṣṇuśivā aṃśāścānye cāpi ca matkalāḥ

4.67.59

matkalāṃśāṃśakalayā sarve devi carācarāḥ /
vaikuṇṭhe tvaṃ mahālakṣmīrahaṃ tatra caturbhujaḥ

4.67.60

sa ca viśvādbahiścordhvaṃ yathā goloka eva ca /
sarasvatī tvaṃ satye ca sāvitrī brahmaṇaḥ priyāḥ

4.67.61

śivaloke śivā tvraṃ ca mūlaprakṛtirīśvarī /
vināśya durgaṃ durgā ca sarvadurgatināśinī

4.67.62

sa eva dakṣakanyā ca sā eva śailakanyakā /
kailāse pārvatī tena saubhāgyā śivavakṣasi

4.67.63

svāṃśena tvaṃ sindhukanyā kṣīrode viṣṇuvakṣasi /
ahaṃ svāśena sṛṣṭau ca brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

4.67.64

tvaṃ ca lakṣmī śivā dhātrī sāvitrī ca pṛthakpṛthak /
goloke ca svayaṃ rādhā rāse rāseśvarī sadā

4.67.65

vṛndā dṛndāvane ramye virajā virajātaṭe /
sā tvaṃ sudāmaśāpena bhārataṃ puṇyamāgatā

4.67.66

pūtaṃ kartuṃ bhārataṃ ca vṛndāraṇyaṃ ca sundari /
tvatkalāṃśāṃśakalayā viśveṣu sarvayoṣitaḥ

4.67.67

yāyoṣitsā ca bhavatī yaḥ pumānso'hameva ca /
ahaṃ ca kalayā vahnistvaṃ svāhā dāhikā priyā

4.67.68

tvayā saha samartho'haṃ nālaṃ dagdhuṃ ca tvāṃ vinā /
ahaṃ dīptimatāṃ sūryaḥ kalayā tvaṃ prabhākarī

4.67.69

saṃjñā tvaṃ ca tvayā bhāmi tvāṃ vinā'haṃ na dīptimān /
ahaṃ ca kalayā candrastvaṃ ca śobhā ca rohiṇī

4.67.70

manoharastvayā sārdhaṃ tvāṃ na ca sundaraḥ /
ahamindraśca kalayā svargalakṣmīśca tvaṃ śacī

4.67.71

tvayā sārdhaṃ devarājo hataśrīśca tvayā vinā /
ahaṃdharmaśca kalayā tvaṃ ca mūrtiśca dharmiṇī

4.67.72

nāhaṃ śakto dharmakṛtyo tvāṃ ca dharmakriyāṃ vinā /
ahaṃ yajñaśca kalayā tvaṃ ca svāṃśena dakṣiṇā

4.67.73

tvayā sārdhaṃ ca phalado'pyakamarthastvayā vinā /
kalayā pidṛloko'haṃ svāṃśena tvaṃ svadhā satī

4.67.74

tvayā'laṃ kavyadāne ca sadā nālaṃ tvayā vinā /
ahaṃ pumāṃstvaṃ prakṛtirna sraṣṭā'haṃ tvayā vinā

4.67.75

tvaṃ ca saṃvatsvarūpā'hamīśvaraśca tvayā saha /
lakṣmīyuktastvayā lakṣmayā niḥ śrīkaśca tvayā dinā

4.67.76

yathā nālaṃ kulālaśca ghaṭaṃ kartuṃ mṛdā vinā /
ahaṃ śeṣaśca kalayā svāṃśena tvaṃ vasuṃdharā

4.67.77

tvāṃ sasyaratnādhārāṃ ca bibharmi mūrdhni sundari /
tvaṃ ca kāntiśca śāntiśca bhūtirmūrtimatī satī

4.67.78

tuṣṭiḥ puṣṭiḥ kṣamā lajjā kṣudhā tṛṣṇā parā dayā /
nidrā śraddhā ca tandrā ca mūrcchā ca saṃnatiḥ kriyā

4.67.79

mūrtirūpā bhaktirūpā dehināṃ deharūpiṇī /
mamā''dhārā sadā tvaṃ ca tavā'tmā'haṃ parasparam

4.67.80

yathā tvaṃ ca tathā'haṃ ca samau prakṛtipūruṣau /
na hi sṛṣṭirbhaveddevi dvayorekataraṃ vinā

4.67.81

ityuktvā paramātmā ca rādhāṃ prāṇādhikāṃ priyām /
kṛtvā vakṣasi suprīto bodhayāmāsa nārada

4.67.82

sa ca kīḍāniyuktaśca babhūva ratnamandire /
tathā ca rādhāyā sārdhaṃ kāmukyā saha kāmukaḥ

4.67.67

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo ādhyatmika-
yogakathanaṃ nāma saptaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc