Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.59

4.59.1

athaikonaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
ityevaṃ kathitaṃ sarva sarveṣāṃ darpabhañjanam /
indrasya darpabhaṅgaṃ ca vistareṇa niśāmaja

4.59.2

indo darpātsabhāyāṃ ca ratnasiṃhāsanādvarāt /
nottasyau svaguruṃ dṛṣṭvā brahmiṣṭhaṃ ca bṛhaspatim

4.59.3

gururjagāmātiruṣṭaḥ svāpamāne samatmaraḥ /
tathāpi kṛpayā dharme snehācca na śaśāpa tam

4.59.4

vinā śapena taddarvaścūrṇībhūto babhūva ha /
anyaścenna śapeddharmātpremṇā vā cātikilviṣam

4.59.5

tthā'pi taṃ ca phalati dharmastaṃ hanti nārada /
yo yaṃ hiṃsraṃ sāparādhaṃ śapetkopene dhārmikaḥ

4.59.6

vināśaḥ sāparādhasya dharmo naṣṭaśca dharmiṇaḥ /
tenādharmeṇa śakrasya brahmahatyā babhūva ha

4.59.7

bhītastyaktvā svarājyaṃ ca prayayau sarovaram /
sarasaḥ badmasūtre ca nivāsaṃ ca cakāra saḥ

4.59.8

gantuṃ na śaktā hanyā ca puṇyaṃ viṣṇusarovaram /
śreṣṭhaṃ bharatavarṣeca tapaḥsthānaṃ tapasvinām

4.59.9

tadeva puṣkaraṃ tīrthaṃ pravadanti purāvidaḥ /
rājyabhraṣṭaṃ harīṃ dṛṣṭvā haribhakto narādhipaḥ

4.59.10

balājjahāra tadrājyaṃ nahuṣo nāma dhārmikaḥ /
dṛṣṭvā śacīṃ varārohā manapatyāṃ ca sundarīm

4.59.11

svargagaṅgaṃ ca gacchantīṃ hṛdayena vidūyatā /
navayauvanasaṃpannāṃ ratnālaṃkārabhūṣitām

4.59.12

sukomalaṃ tāṃ sudatīṃ vadantīṃ ca mahāsatīm /
mūrcchāṃ saṃprāpa rājāndraḥ kāmena yauvanena ca //
uvāca tatpuraḥ sthitvā suvinītaśca dāsavat

4.59.13

nahuṣa uvāca
thāturgatirvicitrā'hona baudhyā ca satāmapi

4.59.14

īdṛśī strī bhagāṅgasya lubdhasya parayoṣiti /
īdṛśī sundarī yasya parabhāryāsu tanmanaḥ

4.59.15

asyā agre ca kā rambhā korvaśī kā tilottamā/
kā vā menā ghṛtācī vā ratnamālā kalāvatī

4.59.16

kālikā sundarī bhadrāvatī campāvatī tathā /
edāścāpsarasaścānyāḥ kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

4.59.17

imāṃ vihāya mūḍho'nyāṃ kathaṃ gacchati mandadhīḥ /
asmākaṃ yobito'syāśca ceṭitulyāśca niścitam

4.59.18

māṃ bhajasva varārohe suprīta bhava kiṃkaram /
yathā rādhā ca goloke kṛṣṇavakṣasi rājate

4.59.19

vaikuṇṭhorasi vaikuṇṭhe yathā lakṣmīḥ sarasvatī /
brahmaloke ca brahmāṇī yathaiva brahmavakṣasi

4.59.20

yathā mūrtirmahāsādhvī dharmavakṣaḥsthalasthitā /
pātālatalalakṣmīrvā yathaivā'nantavakṣasi

4.59.21

yathā puṣṭirgaṇeṇe ca devasenā ca kārtike //
varuṇe varuṇānī ca yathā svāhā hatāśane

4.59.22

yathāratiḥkāmadeve yathā saṃjñā dineśkre /
vāyoḥpatnī yathā vāyau yathā candre ca rohiṇī

4.59.23

yathā'ditirdevamātā tava śvaśrūśca kaśyape /
yathā himālaye menā pitṛkanyā ca mānasī

4.59.24

lopāmudrā yathā'gastye yathā tārā bṛhaspatau /
kardame devahūtiśca vasiṣṭhe'rundhatī yathā

4.59.25

manau ca śatarupeva damayantī nale yathā /
tathā bhava tvaṃ saubhāgyā mama vakṣasi sundari

4.59.26

līlayā ca sahasrendrāñchetuṃ śakto'hamīśvaraḥ /
nārī vāñchati jāraṃ ca svāmino balavattaram

4.59.27

sumerugirikūṭe ca durgameti rahaḥsyale /
athavā malaye ramye ramye candanavāyunā

4.59.28

viśrambhake surasane kiṃvā nandanakānane /
nikaṭe śataśrṛṅgasya puṣpabhadrānadītaṭe

4.59.29

godāvarītīranīre samīpe śītavāyunā /
campāvatīnadītīre ramye campakakānane

4.59.30

śmaśāne'tiśmaśāne ca ramye'tinirjane vane /
śaile śaile'tirahasi kaṃdare kaṃdare vane

4.59.31

dvīpe dvīpe durgadurgai nadyāṃ nadyāṃ nade nade /
samudrapuline ramye sarvajantuvivarjite

4.59.32

vidagdhāyā vidagdhena saṃgamo nirjane sukhaḥ /
puṣpacandanaśayyāyāṃ puṣpacandanacarcite

4.59.33

māṃ gṛhītvī kuru ratiṃ puṣpacandanacarcitam /
brahmaṇaśca varairdevi jarāmṛtyuvivarjitam

4.59.34

māṃ kuruṣva patiṃ bhadre nityaṃ susthirayauvanam /
suveṣaṃ sundaraṃ dhīraṃ kāmaśāstraviśāradam

4.59.35

śaratpārvaṇacandrāsyaṃ candravaṃśasamudbhavam /
āgatāmṛrvaśīṃ mahyāṃ tyaktavantaṃ ca yācātīm

4.59.36

na mespṛhā parastrīṣu tvāṃ dṛṣṭvā lolupaṃ manaḥ /
tyaktā mayā svabhāyaści ratnabhūṣaṇabhūṣitāḥ

4.59.37

athāvā rakṣitāḥsarvā dāsīḥ kṛtvā vahānane /
ratnendrasārāṃ mālāṃ te dāsyāmi varuṇasya ca

4.59.38

nirjitya varuṇaṃ yuddhe brahmastreṇātitejasā /
vahniśuddhaṃvastrayugaṃ jitvā vahniṃ sudurbalam

4.59.39

dāsyāmyadyaiva te devi niyojyaṃ māṃ niyojya /
maṇīndrasāranirmāṇamakānākānakuṇḍale

4.59.40

dāsyāmi devānnirjitya devamātuśca sundari /
karabhūṣaṇayugmaṃ cātyamūlyaratnanirmitam

4.59.41

dāsyāmyadyaiva rohiṇyāścandraṃ jitvā'tidurlamam /
yakṣmagrastamatikṛśaṃ mamaiva pūrvapūruṣam

4.59.42

vinā yuddhena bhīto māṃ kṛpayā vā pradāsyati /
amūlyaratnanirmāṇaṃ ktaṇanmañjīrayugmakam

4.59.43

dāsyāmyadyaiva pārvatyā bhikṣāṃ kṛtvā maheśvaram /
āśutoṣaṃ stutivaśaṃ bhakteśaṃ ce kṛbāmayam

4.59.44

sarvasaṃpattidātāraṃ paraṃ kalpataruṃ śubhe /
amūlyaratnanirmāṇakeyūrayugulaṃ priye

4.59.45

dāsyāmi te'dya gaṅgāyā yuddhaṃ kṛtvā sudurlabham /
bahulīyugulaṃ cāru sūryapatnyā manoharam

4.59.46

sadratnasāranirmāṇaṃ dāsyāmyadya suśobhane /
amūlyaratnanirmāṇaṃ darpaṇāṃ cātinirmalam

4.59.47

dāsyāmi te kāmapatnyāḥ kāmaṃ jitvā ca līlayā /
krīḍākamalamamlānaṃ kamalāyāśca sundari

4.59.48

bhikṣāṃ kṛtvā ca dāsyāmi stutvā ca kamalāpatim /
aṅgulīyakaratnāni viśveṣu durlabhāni ca

4.59.49

sāvitryāśca pradāsyāmi kṛtvā ca brahmaṇastapaḥ /
svayaṃ gītaṃ pragāyantīṃ mūrcchanāśrutisaṃyutām

4.59.50

vāṇīvīṇāṃ pradāsyāmi kṛtvā nārāyaṇavratam /
ratnapāśakasaṃdhaṃ ca viśvakarmavinirmitam

4.59.51

kuberapatnyā dāsyāmi pādāṅgulivibhūṣaṇama /
ityevamuktvā nahuṣaḥ papāta tatpadāmbuje

4.59.52

uvāca taṃ śacī trastā rājamārgagataṃ nṛpam /
utthāpya taṃ kare dhūtvā śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukā //
smāraṃ smāraṃ padāmbhojaṃ mahāsādhvī harerguroḥ

4.59.53

śacyuvāca
śṛṇu vatsa mahārāja he tāta bhayabhañjana

4.59.54

bhayatrātā ca rājā ca sarveṣāṃ pālakaḥ pitā /
bhraṣṭaśrīśca mahendro'dya tvaṃ ca svarge nṛpo'dhunā

4.59.55

yo rājā sa pitā pātā prajānāmeva niścitam /
gurupatnī rājapatnī devapatnī tathā vadhūḥ

4.59.56

pitroḥ svasā śiṣyapatnī bhṛtyapalī ca mātulī /
pitṛpatnī bhrātṛpatnī śvaśrūśca bhaginī sutā

4.59.57

garbhadhātrīṣṭadevī ca puṃsaḥ ṣoḍaśa mātaraḥ /
tvaṃ naro devabhāryā'haṃ mātā te devasaṃmatā

4.59.58

gaccha vatsāditiṃ rantuṃ yadi cecchasi mātaram /
sarveṣāṃ niṣkṛtiścāstina vatsa mātṛgāminām

4.59.59

kumbhīpāke ne pacanti yāvadvai brahmaṇo vayaḥ /
tato bhavanti kṛmayaḥ kalpāḥ spata bhavanti te

4.59.60

tataśca kuṣṭhino mlecchā bhavanti saptajanmasu /
nāstayeva niṣkṛtisteṣāmityāha kamalodbhavaḥ

4.59.61

evaṃ viṭkṣattraśūdrāṇāṃ brahmaṇīgamane nṛpa /
vaideṣu niṣkṛtirnāsti cetyāṅgirasabhāṣitam

4.59.62

svargasaṃpattibhogaśca sukhaṃ saṃsāriṇāṃ dhruvam /
mumukṣūṇāṃ ca mokṣaṇca tapaścaiva tavasvinām

4.59.63

brāhmaṇānāṃ ca brahmaṇyaṃ munīnāṃ maunameva ca /
vedābhyāso vaidikānāṃ kavīnāṃ kāvyavarṇanam

4.59.64

viṣṇudāsyaṃ vaiṣṇavānāṃ viṣṇubhaktirasaṃ param /
viṣṇubhaktiṃ vinā naiva muktiṃ vāñchanti vaiṣṇavāḥ

4.59.65

malāḍhaceṣu ca kledeṣu durgandhinilayeṣu ca /
sādhūnāṃ kiṃ sukaṃ sādho strīṇāṃ yoniṣu māṃ vada

4.59.66

kulapradība rājendra rājñaṃ maṇḍalavartinām /
labdhaṃ ca bhārate janma puṇyena bahujanmanām

4.59.67

padmānāṃ candravaṃśyānāṃ nṛpāṇāṃ dīptihetave /
tvamāvirāsīstejasvī grūṣmamadhyāhnabhāskaraḥ

4.59.68

sarveṣāmaśramāṇāṃ ca svadharmaśca yaśaḥ param /
svadharmahīnā narake patanti mūḍhayetasaḥ

4.59.69

brāhmaṇasyā svadharmaśca trisaṃdhyamarcanaṃ hareḥ /
tatpādodakanaivedyabhakṣaṇaṃ ca sudhādhikam

4.59.70

annaṃ viṣṭhā jalaṃ mūtramanivedya harernṛpa /
bhavanti sūkarāḥsarve brāhmaṇā yadibhuñjate

4.59.71

ājīvaṃ bhuñjate viprā ekādaśyāṃ na bhuñjate /
kṛṣṇajanmadine caiva śivarātrau suniścetam

4.59.72

tathā rāmanavabhyāṃ ca yatnataḥ puṇyavāsare /
brāhmaṇānāṃ svadharmaśca kathito brahmaṇā nṛpa

4.59.73

vrataṃ pativratānāṃ ca patisevā paraṃ tapaḥ /
yathā putraḥ parapatireṣa dharmaśca yoṣitām

4.59.74

pālayanti yathā bhūpāḥ prajāḥ putrānivaurasān /
prajāstriyaṃ ca paśyanti rājāno mātaraṃ yathā

4.59.75

yajñaṃ kurvanti viṣṇośca sevanaṃ devaviprayoḥ /
nivāraṇaṃ ca duṣṭānāṃ śiṣṭānāṃ pratipālanam

4.59.76

iti dharmaḥ kṣatriyāṇāṃ kathito brahmaṇā purā /
vāṇijyaṃ caiva vaiśyānāṃ svadharmo dharmasaṃcayaḥ

4.59.77

śūdrāṇāṃ viprasevā ca paro dharmeṃ vidhīyate /
sarvanyāso harau bhūva dharmaḥ saṃnyāsināṃ dhruvam

4.59.78

raktaikavāsā daṇḍī ca bibharti mṛtkamaṇḍalum /
sarvatra samadarśo ca smarennānāyaṇaṃ sadā

4.59.79

karoti bhramaṇaṃ nityaṃ gehe gehe na tiṣṭhati /
vidyāmantraṃ ca kasmaicinna dadāti ca lobhataḥ

4.59.80

karoti nā''śramaṃ bhikṣuḥ karoti nānyavāsanām /
karoti nānyasaṅgaṃ ca nirmoha saṅgavarjitaḥ

4.59.81

na svādubhuṅkte lobhāccā strīmukhaṃ na hi paśyati /
na vāñchitaṃ bhakṣyavastu yācate guhiṇāṃ vratī

4.59.82

iti saṃnyāsināṃ dharma ityāha kamalodbhavaḥ /
iti te kathitaṃ putra gaccha vatsa yathāsukham

4.59.83

ityuktvā ca mahendrāṇī virarāma ca vartmani /
uvāca nahuṣo rājā śacīṃ vakraprakaṃdharaḥ

4.59.84

nahuṣa uvāca
tvayā yatkathitaṃ devī sarva tatu viparyayam /
yathārthadharmaṃ vedoktaṃ nibodha kathāyāmi te

4.59.85

karmaṇāṃ phalabhogaśca sarveṣāṃ surasundari /
naiva svarge na pātāle nānyadvīpe śrutau śrutam

4.59.86

kṛtvā śubhāśubhaṃ karma puṇyakṣetre ca bhārate /
anyatra tatphalaṃ bhuṅkte karmī karmanibandhanāt

4.59.87

himālayādāsamudraṃ puṇyakṣetraṃ ca bhāratam /
śreṣṭhaṃ sarvasthalānāṃ ca munīnāṃ ca tapaḥsthalam

4.59.88

tatra labdhvā janma jīvī vañcito viṣṇumāyayā /
śaśvatkaroti viṣayaṃ vihāya sevanaṃ hareḥ

4.59.89

kṛtvā tatra mahatpuṇyaṃ svarga gacchati puṇyavān /
gṛhītvā sarvakanyāśca ciraṃ svarge pramodate

4.59.90

svargamāgacchati naro vihāya mānavīṃ tanum /
svaśarīreṇā''gato'haṃ matpuṇyaṃ paśya sundari

4.59.91

anekajanmapuṇyena cā''gataḥ svargamīpsitam /
tataḥ kiṃ kena puṇyena darśanaṃ me tvayā saha

4.59.92

na hi karmasthalamidaṃ svabhogasthalameva ca /
sāraṃ ca sarvabhogānāṃ varastrībhogameva ca

4.59.93

bhogasthale bhogavastu na hi tyaktuṃ praśasyate /
bhāvānuraktā rasikā bhogyā tvaṃ bhogināmiha

4.59.94

dravyamasvāmikaṃ bhogyaṃ sukhaṃ tyajati sandadhīḥ /
avirodhasukhatyāgī paśureva na saṃśayaḥ

4.59.95

gaccha kānte guhaṃ gatvā kuru talpaṃ manoharam /
ramaṇīyaṃ ca rahasi varaṃ ratikaraṃ param

4.59.96

tyaja dvaidhaṃ ca manaso niścitaṃ varavarṇiri /
varānane mayā sārdhaṃ modasva varamandire

4.59.97

amūlyaratnamālāṃ ca maṇirājavirājitām /
bhikṣāṃ kṛtvā ca dāsyāmi lakṣmīvakṣasi śobhitām

4.59.98

maṇiṃ cānantaśirasaḥ sarveṣāmatidurlabham /
duṣprāpyaṃ triṣulokeṣu tubhyaṃ dāsyāmi sundari

4.59.99

maṇiratnaṃ kaustubhaṃ ca yo nārāyaṇavakṣasi /
bhikṣāṃ kṛtvā tu dāsyāmi kṛtvā nārāyaṇavratam

4.59.100

candraśekharamauleśca yadardhaṃ candrabhūṣaṇam /
jarāmṛtyuvyādhiharaṃ śaktaṃ krīḍākaraṃ varam

4.59.101

atīva viśvaduṣprāpyaṃ viśvavandyaṃ ca sundaram /
viśvanāthavrataṃ kṛtvā tubhyaṃ dāsyāmi niścitam

4.59.102

dāsyāmi te śrīsūryasya maṇiśreṣṭhaṃ syamantakam /
bhaktyā sūryavrataṃ kṛtvā triṣu lokeṣu durlabham

4.59.103

aṣṭau bhārānsuvarṇaṃ ca yaśca nityaṃ prasūyate /
jarāsṛtyuharaṃ cava paraṃ krīḍākaraṃ priye

4.59.104

amūlyaratnanirmāṇaṃ pātraratnaṃ manoharam /
saṃtataṃ madhṛpūrṇaṃ ca dāsyāmi madanasya ca

4.59.105

amūlyaratnanirmāṇaṃ suryatulyaṃ ca tejasā /
nānacitravicitrāḍhyaṃ nirmāṇamīśvarecchayā

4.59.106

nirmalaṃ maṇḍalākāraṃ saṇirājavirājitam /
hastalakṣaparimitaṃ caturasraṃ ca sundari

4.59.107

padmāpadmāsanaṃ śreṣṭhaṃ preṣṭhaṃ tasyā sudurlabham /
dhruvaṃ tumyaṃ pradāsyāmi kṛtvā padmālayāvratam

4.59.108

ityevamuktvā nahuṣaḥ kṛtvā vartmaniraudhanam /
punaḥ papāta caraṇe mahendrāṇyā muhurmuhuḥ

4.59.109

nṛpasya vacanaṃ śrutvā śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukā /
tamuvāca mahendrāṇī smāraṃ smāraṃ guruṃ harim

4.59.110

śacyuvāca
acetanasya mūḍhasya kāryākāryamajānataḥ /
śroṣyāmyadya katividhāṃ kathāṃ kāmāturasya ca

4.59.111

madhumattaḥ surāsattaḥ kāmamatto dicetanaḥ /
mṛtyuṃ na gaṇacetkāmī kāmena hṛtamānasaḥ

4.59.112

tyaja māmadha he matta mātṛtulyāṃ rajakvalām /
ṛtoḥ prathāmo divaso hyadya he nṛpa me dhruvam

4.59.113

prathame divase strī ca cāṇḍālī sā rajasvalā /
dvitīye divase mlecchā tṛtīye rajakī tathā

4.59.114

śuddhā bhartuścaturye'hni na śuddhā daivapai yayauḥ /
asacchūdrāsamā sā ca taddine ca paraṃ prati

4.59.115

prathame divase kāntāṃ yo hi gacchedrajasvalām /
brahmahatyācaturthāśaṃ labhate nātra saṃśayaḥ

4.59.116

sa pumānna ri karmārhoṃ daive pitrye ca karmaṇi /
adhamaḥ sa ca sarveṣāṃ ninditaśca yaśaskaraḥ

4.59.117

dvitīye divase nārīṃ yo vrajecca rajasvalām /
kāmataḥ paripūrṇāñca gohatyāṃ labhate dhruvam

4.59.118

ājīvanaṃ nādhikārī pitṛviprasurārcane /
amanuṣyo'yaśasyaḥ syādityāṅgirasabhāṣitam

4.59.119

dṛtīye divase jāyāṃ yo hi gacchedrajasvalām /
sa mūḍho bhrūṇahatyāṃ ca labhate nātra saṃśayāḥ

4.59.120

pūrvavatpatitaḥ so'pi na cārhaḥ sarvakarmasu /
asacchūdrā caturthe'hni na gacchettāṃ vicakṣaṇaḥ //
yadi māṃ mātaraṃ mūḍha grahīṣyasi balena ca

4.59.121

ṛtāvatīte divase gamanaṃ ca kariṣyasi /
śacyāśca vacanaṃ śrutvā prahasya nahuṣastayā

4.59.122

uvāca madhuraṃ śāntaḥ śakrakāntāṃ ca suvratām /
devapatnī sadā śuddhā tannyūnaṃ mānavaṃ prati

4.59.123

śayane bhojane devī nāśuddhā mānavaṃ prati /
rajasvalāyāḥ saṃbhoge karmakṣetre ca bhārate

4.59.124

tvayoktaṃ ca bhavetpā paṃ nātra du (sva)rge ca sundari /
karmakṣetre'pi tatkarma yadvedoktaṃ śubhāśubham

4.59.125

na bhavedvaiṣṇavānāṃ ca jvalatāṃ brahmatejasā /
yathā pradīpte vahnau ca śuṣkāṇi ca tṛṇāni ca

4.59.126

bhavanti bhasmībhūtāni tathā pāpāni vaiṣṇape /
vahnisūryabrāhmaṇebhyastejaˆyānvaiṣṇapaḥ sadā

4.59.127

rakṣito viṣṇucakreṇa svatantro mattakuṃjaraḥ /
na vicāro na bhogaśca paiṣmavānāṃ svakarmaṇām

4.59.128

nikhitaṃ sāmni kauthumyāṃ kuru praśnaṃ bṛhaspatīm /
asmāṃśca sarve jānanti candravaṃśyāṃśca vaiṣṇavān

4.59.129

devamanyaṃ na sevante candravaṃśyā hariṃ vinā /
sadvaṃśaprabhavo yo hi brahmaṇaḥ kṣatriyo'thavā

4.59.130

viṣṇumantraṃ na gṛṇhāti vañcito devamāyayā /
ko vā mantraśca ke devā na hi śāstā yamo mama

4.59.131

sarvāñchāstuṃ samartho'haṃ brahmaviṣṇuśivānvinā /
śayyāṃ kṛru guhaṃ gatvā śīghraṃ yāsyāmi te gṛham

4.59.132

ṛtupāpaṃ mayi bhavettava kiṃ gaccha śobhane /
ityuktvā nahuṣo rājā praphullavadanekṣaṇaḥ

4.59.133

ratnayānaṃ samāruhya yayau nandanakānanam /
na yayau sā śacī gehaṃ prajagāma gurorgṛham

4.59.134

gatva kūśāsanasyaṃ ca dadarśa ca bṛhaspatim /
tārāsevitapādābjaṃ jvalantaṃ brahmatejasā

4.59.135

japamālākaraṃ śaśvajjapantaṃ kṛṣṇamīpsitam /
paramaṃ paramānandaṃ paramātmānamīśvaram

4.59.136

nirguṇaṃ ca nirīhaṃ ca svatantraṃ prakṛteḥ param /
svecchāmayaṃ paraṃ brahma bhaktānugrahavigraham

4.59.137

tamānandāśrunetraṃ ca nanāma śinakā bhuvi /
rudatī sāśrunetrā kā majjantī bhaktisāgare

4.59.138

śokārṇave nimajjantī hṛdayena vidūyatā /
tuṣṭāva bhītā svaguruṃ brahmiṣṭhaṃ ca kṛpānidhim

4.59.139

śacyuvāca
rakṣa rakṣa mahābhāga māṃ bhītāṃ śaraṇāgatām /
tvamīśvaraḥ svadāsīṃ ca nimagnāṃ śokasāgare

4.59.140

anīśvaraśceśvaro vā baravānvā sudurbalaḥ /
svaśiṣyabhāryāṃ putrāṃśca śāsituṃ ca sadā kṣamaḥ

4.59.141

dūrībhūtaḥ svarājyācca svaśiṣyaśca kṛtastvayā /
śāntirbabhūva doṣasya cādhunā'nugrahaṃ kuru

4.59.142

anāthāṃ sarvaśūnyāṃ māṃ śunyāṃ tāmamarāvatīm /
saṃpacchūnyamāśramaṃ me paśya rakṣa kṛṇānidhe

4.59.143

dasyugrastāṃ ca māṃ rakṣa deśaṃ kiṃkaramānaya /
dattavā caraṇareṇūṃstaṃ śubhāśīrvacanaṃ kuru

4.59.144

sarveṣāṃ ca suruṇāṃ ca janmadātā paro guruḥ /
pituḥ śataguṇā mātā pūjyā vandyā garīyasī

4.59.145

vidyādātā mantradātā jñānado haribhaktidaḥ /
pūjyo vandyaśca sevyaśca mātuḥ śataguṇo guruḥ

4.59.146

mantrādyudgiraṇenaiva gururityucyate budhaiḥ /
anyo vandyo gururayamanyaścāropito guruḥ

4.59.147

ajñānatimirāndhasya jñānāñjanaśalākayā /
cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīgurave namaḥ

4.59.148

adīkṣitasya mūrkhasya niṣkṛtirnāsti ni ścitam /
sarvakarmasvanarhasya narake tatpaśoḥ sthitiḥ

4.59.149

janmadātā'nnadātā ca mātā'nye guravāstathā /
pāraṃ kartuṃ na śaktāste ghorasaṃsārasāgare

4.59.150

vidyāmantrajñānadātā nipuṇaḥ pārakarmaṇi /
sa śaktaḥ śiṣyamuddhartumīśvaraśceśvarātparaḥ

4.59.151

gururviṣṇurgururbrahmā gururdevo maheśvaraḥ /
gururdharmo guruḥ śeṣaḥ sarvātmā nirguṇo guruḥ

4.59.152

sarvatīrthāśrayaścaiva karvadevāśrayo guruḥ /
sarvavedasvarupaśca gururūpī hariḥ svayam

4.59.153

abhīṣṭadeve ruṣṭe ca guruḥśakto hi rakṣitum /
gurau ruṣṭe'bhīṣṭadevo na hi śaktaśca rakṣitum

4.59.154

sarve grahāśca yaṃ ruṣṭā yaṃ ruṣṭā devabrāhmaṇāḥ /
tvameva ruṣṭo bhavasi gurureva hi devatāḥ

4.59.155

na gurośca priyaścā''tmā na gurośca priyaḥ sutaḥ /
dhanaṃ priyaṃ ca na gurorna ca bhāryā priyā tathā

4.59.156

na gurośca priyo dharmo na gurośca priyaṃ tapaḥ /
na gurośca priyaṃ satyaṃ na puṇyaṃ ca guroḥ param

4.59.157

guroḥ paro na śāstā ca na hi bandhurguroḥ paraḥ /
devo rājā ca śāstā ca śiṣyāṇāṃ ca sadā guruḥ

4.59.158

yāvacchakto dātumannaṃ tāvacchāstā tadannadaḥ /
guruḥ śāstā ca śiṣyāṇāṃ pratijanmani janmani

4.59.159

mantro vidyā gururdevaḥ pūrvalabdho yathā patiḥ /
pratijanmani bandhena sarveṣāmupari sthitaḥ

4.59.160

pitā guruśca vandyaśca yatra janmani janmadaḥ /
guravo'nye tathā mātā guruśca pratijanmani

4.59.161

viprāṇāṃ tvaṃ variṣṭhaśca gariṣṭhaśca tapastinām /
brahmiṣṭhau brahmavidbrahmavidbrahman dharmiṣṭhaḥ sarvadharmiṇām

4.59.162

tuṣṭo bhava muniśreṣṭha māṃ ca śakraṃ ca saṃpratam /
tvayi tuṣṭe sadā tuṣṭā bhavanti grahadevatāḥ

4.59.163

ityuktvā kā śacī brahmanpunaruccau ruroda ha /
dṛṣṭvā tadrodanaṃ tārā rurodoccairmuhurmuhuḥ

4.59.164

papāta caraṇe tārā ruroda ca punaḥ punaḥ /
aparādhaṃ kṣametyuktvā gurustuṣṭo'pyuvāca tām

4.59.165

gururuvāca
uttiṣṭha tāre śacyāśca sarva bhadraṃ bhaviṣyati /
sadyaḥ prāpsyati bhartāraṃ mahendraṃ ca madāśiṣā

4.59.166

ityuktvā sa gurustatra virarāma ca nārada /
papāta caraṇe tārā punareva ruroda ca

4.59.167

guhītvā ca śacīṃ tārā saṃsthāpya ca svavakṣaki /
bodhayāmāsa vividhamādhyātmikamanuttamam

4.59.168

śacīkṛtaṃ gurustotraṃ pūjākāle ca yaḥ paṭhet /
guruścābhīṣṭadevaśca saṃtuṣṭaḥ pratijanmani

4.59.169

grahadevadvijāstaṃ ca parituṣṭāśca saṃtatam /
rājāno bāndhavāścaiva saṃtuṣṭāḥ sarvataḥ sadā

4.59.170

gurubhaktiṃ viṣṇubhaktiṃ vāñchitaṃ labhate dhruvam /
sadā harṣo bhavettasya na ca śokaḥ kadācana

4.59.171

putrārtho labhate putraṃ bhāryārtho labhate priyam /
susvarupāṃ guṇavatīṃ satīṃ putravatīṃ dhruvam

4.59.172

rogārtoṃ mucyate rogādbaddho mucyota bandhanāt /
aspaṣṭakīrtiḥ suyaśā mūrkhobhavati paṇḍitaḥ

4.59.173

kadācidbandhuvicchedo na bhavettasya niścitam /
nityaṃ tadvardhate dharmoṃ vipulaṃ nirmalaṃ yaśaḥ

4.59.174

labhate paramaiśvaryaṃ putrapautradhanānvitam /
iha sarvasukhaṃ bhuktvā prāpyate śrīhareḥ padam

4.59.175

na bhavettatpunarjanma haridāsyaṃ labheddhruvam /
viṣṇubhaktinamābdhau ca nimagnaśca bhaveddhruvam

4.59.176

śāśvatpibati śāntiśca viṣṇubhaktirasāmṛtam /
janmamṛtyujarāvyādhiśokasaṃtāpanāśanam

4.59.59

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo mahendradarpabhaṅgaprakaraṇe
śacīśokāpanodane śacīkṛtagurustotrakathanaṃ nāmaikonaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc