Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.126

atha ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
gaṇeśapūjanaṃ kṛtvā mādhavo yādavaiḥ saha /
devairmunibhiranyaiśca devībhiḥ saha nārada

aṃśena devo devībhī rukmiṇyādyābhireva ca /
prayayau dvārakāṃ ramyāṃ tasthau siddhāśrame svayam

kṛtvā suprītisaṃbhāṣāṃ sārdhagolokavāsibhiḥ /
gopaiḥ suhṛdbhirnandena mātrā gopyā yaśodayā

uvāca mātaraṃ tātaṃ sunītaṃ ca cathocitam /
gopāṃśca gokulasthāṃśca bandhuvargāśca sāṃpratam

śrībhagavānuvāca
gaccha nandavrajaṃ nanda he tāta prāṇavallbha /
mātaryaśode tvamapi paramārthe yaśasvini

bhuktvā kālāvaśeṣaṃ ca gaccha golokamuttamam /
sālokyamuktiṃ dāsyāmi sārtha gokulavāsibhiḥ

ityuktvā bhagavānkṛṣṇaḥ pitroranumatena ca /
jagāma rādhikāsthānaṃ nandaśca gokulaṃ tathā

dadarśa rādhā rucirāṃ muktāhārāṃ ca sasmitām /
yathā dvādaśavarṣīyāṃ śaśvatsusthirayauvanām

ratnoccairāsanasthā ca gopītriśatakoṭibhiḥ /
āvṛtā vetrahastābhiḥ sasmitābhiśca sāṃpratam

dṛṣṭvā ca dūrato rādhā śrīkṛṣṇaṃ prāṇavallabham /
śiśuveṣaṃ suveṣaṃ ca sundareśaṃ ca sasmitam

navīṃnajaladaśyāmaṃ pīṃtakauśeyavāsasam /
candanokṣitasarvāṅgaṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitam

mayūrapicchacūḍaṃ ca mālatīmālyaśobhitam /
īṣaddhāsyaprasannāsyaṃ bhaktānuprahavigraham

krīḍākamalamamlānaṃ dhṛtavantaṃ manoharam /
muralīhastavinyastaṃ supraśastaṃ ca darpaṇam

javena ca samutthāya gopībhiḥ saha sādaram /
praṇamya parayā bhaktyā tuṣṭāva parameśvaram

rādhikovāca
adya me saphalaṃ janmajīvitaṃ ca sujīvitam /
yaddṛṣṭvā mukhacandraṃ te susnigdhaṃ locanaṃ manaḥ

pañca prāṇāśca snigdhāśca paramātmā ca supriyaḥ /
ubhayorharṣabījaṃ ca durlabhaṃ bandhudarśanam

śokārṇave nimagnā'haṃ pradagdhā virahānalaiḥ /
tvaddṛṣṭyā'mṛtavṛṣṭyā ca susiktā'dya suśītalā

śivā śivapradā'haṃ ca śivabījā tvayā saha /
śi (śa) va svarūpā niśceṣṭā'pyadṛśyā ca tvayā vinā

tvayi tiṣṭhati dehe ca dehī śrīmāñchuciḥ svayam /
sarvaśaktisvarūpā ca śivarūpā gate tvayi

strīpuṃso viṃraho nāthasāmānyaśca sudāruṇaḥ /
yāntyeva śaktibhiḥ prāṇā vicchedātparamātmanaḥ

ityuktvā rādhikā vevī paramātmānamīśvaram /
svāsane vāsayāsāsa kṛtvā pādārcanaṃ mudā

ratnasiṃhāsane śrīmānuvāsa rādhayā saha /
gopībhiḥ saptabhiḥ śaśvatsevitaḥ śvetacāmaraiḥ

candanā sā dadau gātre sugandhi candanaṃ hareḥ /
sasmitā ratnamālā sā ratnamālāṃ gale dadau

padmaiḥ padmārcite pādapadme padmāvatī satī /
ardhyā dadau sā sajalaṃ dūrvā puṣpaṃ ca candanam

mālato mālatīmālyaṃ cūḍāyāṃ ca harerdadau /
campāpuṣpasya puṭakaṃ dadau campāvatī satī

pārijātā ca haraye pārijātaṃ dadau mudā /
sakarpūraṃ ca tāmbūlaṃ vāsitaṃ śītalaṃ jalam

dadau kadambamālā sā kadambamālikāṃ śubhām /
krīḍākamalamamlānamamūlyaṃ rtanadarpaṇam

dadau haste harereva kamalā sā sukomalā /
varuṇena purā dattaṃ vastrayugmaṃ ca sundaram

sākṣādgorocanābhaṃ ca sundarī haraye dadau /
madhupātraṃ madhustasmai madhuraṃ madhupūrṇakam

sudhāpūrgaṃ sudhāpātraṃ dadau bhaktyā sudhāmukhī /
cakāra puṣpaśayyāṃ ca gopī candanacarcitām

amlānamālatīpuṣpamālājālavibhūṣitām /
ratnendrasāranirmāṇamandire sumanohare

maṇīndramuktāmāṇikyahīrahāravibhūṣite /
kastūrīkuṅkumāktena vāyunā surabhīkṛte

ratnapradīpaśatakairjvaladbhiśca sudīpite /
dhūpite satataṃ dhūpairnānāvastusamanvitaiḥ

kṛtvā śayyāṃ ratikarīṃ yayurgopyaśca sasmitāḥ /
dṛṣṭvā rahasi talpaṃ ca suramyaṃ sumanoharam

mādhavo rāghayā sārdha viveśa ratimandiram /
nānāprakārahāsyaṃ ca parihāsaṃ smarocitam

dvayorbabhūva talpe ca madanāturayostathā /
mālyaṃ dadau ca kṛṣṇāya tāmbūlaṃ ca suvāsitam

kastūrīkuṅkumāktaṃ ca candanaṃ śyāmavakṣasi /
cārucampakapuṣpaṃ ca cūḍāyāṃ pradadau satī

sahasradalasasaṃktakrīḍāpadmaṃ kare dadau /
prakṣipya muralīṃ hastātpradadau ratnadarpaṇam

pārijātasya kusumamamlānaṃ purato dadau /
uvāca madhuraṃ rādhā rahasye madhuraṃ vacaḥ
sasmitā sasmitaṃ śāntaṃ kāntaṃ kāntā manoharam

rādhikovāca
niṣphalaṃ maṅgalapraśtaṃ maṅgale maṅgalālaye /
sarvamaṅgalabīje ca māṅgalye maṅgalaprade

tathā'pi kuśalapraśne sāṃprataṃ samayocitam /
laukiko vyavahāro'pi vedebhyo balavāṃstathā

kuśalaṃ rukmiṇīkānta satyabhāmeśa sāṃpratam /
mahandreṇa samaṃ yuddhaṃ līlayā ca yadājñayā

pārijātataruṃ svargādutpāṭya cāmarāvatīm /
gatvā vijitya devāṃśca tasyai dasamiti śrutam

puṇyakaṃ ca kṛtaṃ tena pārijātena suvratam /
tvāmeva sādhyaṃ kāntaṃ ca saṃpūrṇe dakṣiṇāṃ dadau

brahmeśaśeṣāsādhyastvaṃ tayā sādhyaḥ kṛtaḥ katham /
sarvabhyaḥ kāminībhyaśca satyabhāmāṃ bibheṣi ca

rukmiṇyāṃ premasaubhāgyamatiriktaṃ ca gauravam /
bhayaṃ mālyaṃ ca dhanyāyāṃ satyāyāṃ satataṃ śrutam

satyaṃ jāmbavatīkānta vada māṃ ca suniścitam /
tāsu sarvāsu kāntāsu kasyāste prema cādhikam

śṛṅgāre sarvabhāve vā tāsu kā rasikā parā /
tvayi snigdhā vidagdhā kā tāmu dhanyā'tisuvratā

sā strī bhāvānuraktā yā bhāryāṃ pāti patiśca saḥ /
premātiriktaṃ strīpuṃsostrailokyeṣu sudurlabham

rasikā strī vijānāti satī guṇavatī patim /
guṇajñaṃ rasikaṃ śūraṃ suśīlaṃ suratau sadā

dūrāddhāvati padmārtha madhulobhānmadhruvrataḥ /
bhekastanna hi jānāti tanmūrdhni pādamutsṛjet

yantrī jānāti saṃgītarasaṃ yantraṃ ca naiva ca /
dugdhāsvādaṃ vidagdhaśca na darvī naiva bhājanam

paripakvaphalāsvādaṃ jānanti bhoginaḥ sukham /
ekatrāvasthitāḥ śaśvannakiṃcitphalino yathā

suśīlajalāsvādaṃ vijānanti tṛṣālvaḥ /
na ca vāpī na ghaṭaścaikatrāvasthito yathā

bhokino hi vijānanti śālisvādurasaṃ param /
ekatrāvasthitaṃ cetu na kṣetraṃ bhājanaṃ yathā

bubudhe candanāghraṇaṃ candanārthī ca bhogavit /
na gardabho bhāravāhī na tasya pātrikā yathā

yaṃ na yānanti vedāśca brahmeśānādayastathā /
yogino munayaḥ siddhāstaṃ kiṃ jānanti yoṣitaḥ

saubhāgyaṃ gauravaṃ prema durlabhaṃ nityanūtam /
yauṣitāṃ ca paraṃ naiva cūrṇībhūtaṃ kṣaṇena ca

atyucchrito nipatanaṃ prāpnotyeva dhruvaṃ prabho /
ārādvipattibījaṃ ca vaiṣṇavānāṃ vihiṃsanam

śrīdāmā ca mayā śaptastvadbhakto bhaktavatsalaḥ /
etādṛśī vipattirme putraśrīdāmaśāpataḥ

īśvaraḥ kasya vā bandhuḥ priyo vā vipriyastathā /
satataṃ bhaktisādhyaśca yo bhaktaśca tadīśvaraḥ

vedāśca vaidikāḥ santaḥ purāṇāni vadanti ca /
rādhāyā mādhavaḥ sādhyo bhagavāniti niṣphalam

jitvā ca sagaṇaṃ śaṃbhuṃ bāṇasya bhujakṛntanam /
kṛtvā ca rukmiṇīpautraḥ samānītaḥ sabhāryakaḥ

aho tvayi samāyāte rukmiṇī kimuvāca ha /
prema sthitaṃ samānaṃ te kiṃ vivṛddhaṃ ca gauravam

kurupāṇḍavayuddhena kuravo nihatāstvayā /
pāṇḍavārthe tathā bhūpāḥ kva sāmyaṃ paramātmanaḥ

sākṣānmahendrajātasya kaunteyasyārjunasya ca /
rājamaṇḍalamdhyastho bhavāneva hi sārathiḥ

tena bhaktena śuddhena bhīṣmeṇa ca mahātmanā /
lajjitena kimuktaṃ te mahatīṣu mabhāsu ca

devairapi kathaṃ dṛṣṭo brahmeśaśesaṃṣajñakaiḥ /
bhaktasihairbhṛttaiḥ sarvairna coktaṃ kiṃcideva saḥ

yaścānirvacanīyaśca vedeṣu ca caturṣu ca /
purāṇeṣvitihāseṣu prakṛteḥ para īśvaraḥ

nirguṇaca nīrīhaśca nirliptaḥ sarvakarmaṇām /
karmaṇāṃ sākṣirūpaśca bhaktānugrahavigrahaḥ

paraṃ brahma paraṃ jyotiḥ parameśaḥ parātparaḥ /
paramātmā ca sarveṣāṃ sūto nararathasthitaḥ

tvayā kubjā ca saṃbhuktā vṛddhā kṣatriyakāminī /
aputriṇī cādhikāṅgī yūnā'spṛśyā ca //
praktanāt

tvayā ca nihataḥ kaṃso mātulaḥ kena hetunā /
āyāsyatīti kṛtvā ca gattaṃ na punarāgatam

nihatya yādavānsarvānvibhajya dvārakāṃ purīm /
tvāṃ nibadhya samānetumīśvarī vāritā janaiḥ

ityuktvā rādhikā devī bhṛśamuccai ruroda sā /
mūrcchāṃ saṃprāpa sahasā niniḥśvāsā babhūva ha

gopyo gavākṣajālasthāḥ śuśruvurdadṛśustathā /
dṛṣṭvā tamāyayuḥ sarvā ūcū rādhā mṛteti ca

uccaistā ruruduḥ sarvāḥ kroḍe kṛtvā ca rādhikām /
ūcustā rakṣarakṣeti hare narahare prabho

gopya ūcuḥ
kiṃ kṛtaṃ kiṃ kṛtaṃ kṛṣṇa tvayā rādhā mṛtā ca naḥ /
rādhāṃ jīvaya bhadraṃ te yāsyāmaḥ kānanaṃ vayam

anyathā strīvadhaṃ tubhyaṃ dāsyāmaḥ sarvayoṣitaḥ /
gopīnāṃ vacanaṃ śrutvā rādhikāyāśca mādhavaḥ

uvāca jīvayāmāsa mudhādṛṣṭyā ca nārada /
uttasthau rādhikā devī rudatī māninī satī

gopyastāṃ bodhayāmāsuḥkroḍe kṛtvā punaḥ punaḥ

śrīkṛṣṇa uvāca
śrṛṇu rādhe pravakṣyāmi jñānamādhyātmikaṃ param /
yacchrutvā hāliko mūrkhaḥ sadyo bhavati paṇḍitaḥ

jātyā'haṃ cagatāṃ svāmī kiṃ rukmiṇyādiyoṣitām /
kāryakāraṇarūpo'haṃ vyakto rādhe pṛthak pṛthak

ekātmā'haṃ ca viśveṣāṃ jātyā jyotirmayaḥ svayam /
sarvaprāṇiṣu vyaktyā cāpyābrahmāditṛṇādiṣu

ekasmiṃśca bhuktavati na tuṣṭo'nyo janastathā /
mayyātmani gate'pyeko mṛto'pyanyaḥ sujīvati

jātyā'haṃ kṛṣṇarūpaśca paripūrṇatamaḥ svayam /
goloke gokule puṇye kṣetre vṛndāvane vane

dvibhujo gopaveṣaśca svayaṃ rādhāpatiḥ śiśuḥ /
gopālairgopikābhiśca sahitaḥ kāmadhenubhiḥ

caturbhujo'haṃ vaikuṇṭhe dvidhārūpaḥ sanātanaḥ /
lakṣmīsarasvatīkāntaḥ satataṃ śāntavigrahaḥ

yanmānasī sindhukanyā martyalakṣmīpatirbhuvi /
śvetadvīpe ca śrīrīde tatrāpi ca caturbhujaḥ

ahaṃ nārāyaṇarṣiśca naro dharmaḥ sanātanaḥ /
dharmavaktā ca dharmiṣṭho dharmavartmapravartakaḥ

śāntirlakṣmīsvarūpā ca dharmiṣṭhā ca pativratā /
atra tasyāḥ patirahaṃ puṇyakṣetre ca bhārate

siddheśaḥ siddhidaḥ sākṣātkapilo'haṃ satīpatiḥ /
nānārūpadharo'haṃ ca vyaktibhedena sundari

ahaṃ caturbhujaḥ śaśvaddvārvatyāṃ rukmiṇīvatiḥ /
ahaṃ kṣīrodaśāyī ca satyabhāmāgṛhe śubhe

anyāsāṃ mandire'haṃ ca kāyavyūhātpṛthakpṛthak /
ahaṃ nārāyaṇarṣiśca phālgunasyāsya sārathiḥ

sa nararṣirdharmaputro madaṃśo balavānbhuvi /
tapasā''rādhitastena sārathye'haṃ ca puṣkare

yathā tvaṃ rādhikā devī goleke gokule tathā /
vaikuṇṭhe ca mahālakṣmīrbhavatī ca sarasvatī

bhavatī martyalakṣmīśca kṣīrodaśāyinaḥ priyā /
dharmaputravadhūstvaṃ ca śāntirlakṣmīsvarūpiṇī

kapilasya priyā kāntābhārate bhavatī satī /
tvaṃ sītā mithilāyāṃ ca tvacchāyā draupadī satī

dvāravatyāṃ mahālkṣmīrbhavatī rukmiṇī satī /
pañcānāṃ pāṇḍavānāṃ ca bhavatī kalayā priyā

rāvaṇena hṛtā tvaṃ ca svaṃ ca rāmasya kāminī /
nānārūpā yathā tvaṃ ca cchāyayā kalayā satī

nānārūpastathā'haṃ ca śvāṃśena kalayā tathā /
paripūrṇatamo'haṃ ca paramātmā parātparaḥ

iti te kathitaṃ sarvamādhyātmikamidaṃ sati /
rādhe karvāparādhaṃ me kṣamasva parameśvarī

śrīkṛṣṇavacanaṃ śrutvā parituṣṭā ca rādhikā /
parituṣṭāśca gopyaśca praṇemuḥ parameśvaram

iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo
ṣaḍviṃśatyadhikaśatatamodhyāyaḥ