Brahmavaivarta Purana · Chapter 4.120
viṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
atha kṛṣṇaśca bhagavānuddhaveta balena ca /
dūtaṃ praśthāpayāmāsa vidhāya mantraṇaṃ śubham
śivo gaṇapatiryatra durgāṃ durgatināśinī /
kārtikeyo bhadrakālī cogracaṇḍā ca koṭarī
āgatya natvā dūtaśca gaṇeśaṃ ca śivaṃ śivām /
mānavāṃścāpi pūcyāṃśca samuvāca yathocitam
dūta uvāca
bāṇamāhvayate kṛṣṇaḥ saṃgrāmārtha maheśvara /
kiṃ vā'niruddhamūṣāṃ ca gṛhītvā śaraṇaṃ vraja
raṇe nimantrito yo hi na yāti bhayakātaraḥ /
paratra narakaṃ yāti saptabhiḥ pitṛbhiḥ saha
dūtasya vacanaṃ śrutvā sabhāmadhye yathocitam /
uvāca pārvatī devī svayaṃ śaṃkarasaṃnidhau
pārvatyuvāca
gaccha bāṇa mahābhāga gṛhītvā tava kanyakām /
sarvasvaṃ yautakaṃ dattvā śrīkṛṣṇaṃ śaraṇaṃ vraja
sarveṣāmīśvaraṃ bījaṃ dātāraṃ sarvasaṃpadam /
varaṃ varepyaṃ śaraṇaṃ kṛpāluṃ bhaktavatsalam
pārvatīvacanaṃ śrutvā tamūcuste sureśvarāḥ /
praśasaṃsuḥsabhāmadhye dhanyadhanyeti sarvadā
kopāviṣṭaśca bāṇo'yamuttasthau sahasā'suraḥ /
sāṃnāhiko dhanuṣpāṇiḥ praṇamya śaṃkaraṃ yayau
sarvairniṣidhyamānaśca kampito raktalocanaḥ /
sāṃnāhikaśca daityānāṃ trikoṭyā ca mahābalaḥ
kumbhāṇḍaḥ kūpakarṇaśca nikumbhaḥ kumbha eva ca /
senāpatīśvaraścaite yayuḥ sāṃnāhikāstathā
unmattabhairavaścaiva saṃhārabhairavastathā /
asitāṅgo bhairavaśca rurubhairava eva ca
mahābhairavasaṃjñaśca kālabhairava eva ca /
pracaṇḍabhairavaścaiva krodhabhairava eva ca
prayayuḥ śaktibhiḥ sārdha sarve sāṃnāhikāśca te /
kālāggirudro bhagavānrudraiḥ sāṃnāhiko yayau
ugracaṇḍā pracaṇḍā ca caṇḍikā caṇḍināyikā /
caṇḍeśvarī ca cāmuṇḍā caṇḍī caṇḍakapālikā
aṣṭau ca nāyikāḥ sarvāḥ prayayuḥ kharparāvintāḥ /
koṭarī ratnayānasthā śoṇitagrāmadevatā
prayayau sā praphullāsyā khaḍgakharparadhāriṇī /
indrāṇī vaiṣṇavī śāntā brahmāṇī brahmavādinī
kaumārī nārasiṃhī ca vārāhī vikaṭākṛtiḥ /
māheśvarī mahāmāyā bhairavī bhīmarūpiṇī
aṣṭau ca śaktayaḥ sarvā rathasthāḥ prayayurmudā /
ratnendrasārayānasthā prayayau bhadrakālikā
raktavarṇā trinayanā jihvālalanabhīṣaṇā /
śūlaśaktigadāhastā khaḍgakharparadhāriṇī
prayayau śūlahastaśca vṛṣabhastho maheśvaraḥ /
skandaśca śikhiyānasthaḥ śastrapāṇirdhanurdharaḥ
evaṃ ca prayayuḥ sarve gaṇeśaṃ pārvatīṃ vinā /
ebhiryuktaṃ mahādevaṃ dṛṣṭvā ca bhadrakālikām
pracakre cakrapāṇiśca saṃbhāṣāṃ ca yathocitām /
bāṇaḥ śaṅkadhvaniṃ kṛtvā praṇamya pārvatīśvaram
dhanurdathāra saguṇaṃ divyāstreṇa niyojitam /
bāṇaṃ samudyataṃ dṛṣṭvā sātyakiḥ paravīrahā
niṣidhyamānastaiḥ sarvaiḥ saṃnāhī prayayau mudā /
bāṇaścikṣepa divyāstramañjanaṃ nāma nārada
avyarthaṃ grīṣmamadhyāhanamārtaṇḍābhaṃ sutīkṣṇakam /
dṛṣṭāvā'straṃ sātyakiḥ sākṣātkiṃcinnamro babhūva saḥ
kiṃ vā na dagdhaḥ prayayau nabhomadhyaṃ sudāruṇam /
vahniṃ cikṣepa bāṇaśca sātyakirvāruṇena ca
prajvalantaṃ tālamānaṃ nirvāṇaṃ ca cakāra saḥ /
ciccheda vāruṇaṃ ghoraṃ prajaṇḍaṃ bhīmamulbaṇam
ciccheda sātyakiścaiva pārjanyenāvalīlayā /
cikṣepa pavanaṃ bāṇaḥ pracaṇḍaṃ bhīmamulbaṇam
ciccheda sātyakiścaiva parvatāśtreṇa līlayā /
nārāyaṇastraṃ cikṣepa bāṇaśca raṇamūrdhani
sātyakirdaṇḍavadbhūmau papātārjunaśikṣayā /
māheśvaraṃ pracikṣepa bāṇaḥ śastravidāṃ varaḥ
sātyakirvaiṣṇavāstreṇa pravicchedāvalīlayā /
brahmāstraṃ cāpi cikṣepa bāṇaśca raṇamūrdhani
kṣaṇaṃ cakāra nirvāṇaṃ brahmāstreṇa ca sātyakiḥ /
nāgāstraṃ cāpi cikṣepa bāṇo raṇaviśāradaḥ
sātyakirgāruḍenaiva saṃjahāra kṣaṇena ca /
jagrāha śūlamavyarthaṃ śaṃkarasya sudāruṇam
tuṣṭāva sātyakirdurgā gale mālyaṃ babhūva ha /
jagrāha dhanuṣā bāṇo bāṇaṃ pāśupataṃ tathā
bāṇaṃ sabāṇaṃ jṛmbhaṃ ca sātyakiśca cakāra ha /
bāṇaṃ taṃ jṛmbhitaṃ dṛṣṭvā kārtikeyo mahābalaḥ
ardhacandraṃ ca cikṣepa kāmaściccheda līlayā /
gadāṃ cakṣepa ca skandaḥ prātaḥ sūryasamaprabhām
vaiṣṇavāstreṇa kāmaśca nirvāṇaṃ ca cakāra saḥ /
nārāyaṇastraṃ skandaśca prākṣipacca tvarānvitaḥ
papāta daṇḍavadbhūmau pradyumnaḥ kṛṣṇaśikṣayā /
skandaḥ śaktiṃ ca cikṣepa pralayagnisamaprabhām
kāmo nārāyaṇāstreṇa nirvāṇaṃ ca cakāra tām /
brahmāstraṃ ca pracikṣepa kārtiko raṇamūrdhani
brahmāstreṇāpi kāmaśca nirvāṇaṃ ca cakāra saḥ /
jagrāha kārtikaṃ kopāddivyaṃ pāśupataṃ tadā
nidrāstreṇāpi madano nidritaṃ ca cakāra tam /
kārtikaṃ nidritaṃ dṛṣṭvā bāṇaṃ ca jṛmbhitaṃ tathā
kopātkāmaṃ ca sarathaṃ jagrāha bhadrakālikā /
kroḍe kṛtvā ca bāṇaṃ ca skandaṃ ca jagatāṃ prasūḥ
raṇasthalācca prayayau yatraiva pārvatī satī /
kārtikaṃ bodhayāmāsa bāṇaṃ susthaṃ cakāra sā
sahasāsarathaḥ kāmo nāsārandhreṇa vartmanā /
bahirbabhūva saṃtrastaḥ prayayau ca raṇasthalam
dṛṣṭkā kāmaṃ ca sarathaṃ jahasuryādavāstadā /
sarve śaivāśca tatrasthāḥ śuṣkakaṇṭhā bhayakulāḥ
atha bāṇaḥ punaḥ kruddho rathamāruhya kopataḥ /
kārtikeyaśca bhagavānyuddhāya punarāgataḥ
bāṇaḥ pañca śarāṃścaiva cikṣepa raṇamūrdhani /
ardhacandreṇa ciccheda baladevo mahābalaḥ
rathaṃ babhañja bāṇasya lāṅgalena ca lāṅgalī /
jaghana sūtamaśvāṃśca musalenāvalīlayā
kurvantamudyamaṃ chettuṃ halinaṃ ca mahābalaḥ /
kālāgnirudro bhagavānvārayāmāsa līlayā
rathaṃ kālāgnirudrasya babhañja lāṅgalī ruṣā /
halena sūtamaśvāśca jadhāna raṇamūrdhani
kālāgnirudraḥ kopena cikṣepa javaramulvaṇam /
babhūvuryādavāḥ sarve jvarākrāntā hariṃ vinā
taṃ dṛṣṭvā bhagavānkṛṣṇaḥ sasarja vaiṣṇavaṃ jvaram /
taṃ cikṣepa jvaraṃ hantuṃ māheśaṃ raṇamūrdhani
babhūva jvarayoryuddhaṃ muhūrtamatidāruṇam /
vaiṣṇavajvaraniṣkānto raṇamīrdhni papāta saḥ //
paraṃ babhūva niśceṣṭastuṣṭāva mādhavaṃ punaḥ
jvara uvāca
praṇānrakṣa jagannātha bhaktānugrahavigraha /
tvamātmā puruṣaḥ purṇaḥ sarvatra samatā tava
jvarasya vacanaṃ śrutvā saṃjahāra svakaṃ jvaram /
māheśvaro jvaro bhīto raṇādeva hi niryayau
bāṇaśca punarāgatya bāṇānāṃ ca sahasrakam /
cikṣepa mantrapūtaṃ ca pralayāgniśikhopamam
phālgunaḥ śarajālena vārayāmāsa līlayā /
cikṣepa śaktiṃ bāṇaśca grīṣmasūryasamaprabhām
ciccheda līlayā tāṃ ca savyasācī mahābalaḥ /
sa jagrāha pāśupataṃ śatasūryasamaprabham
atyarthamatighoraṃ ca viśvasaṃhārakārakam /taddṛṣṭā cakrapāṇiśca cakraṃ cikṣepa dāruṇam
hastānāṃ ca sahasraṃ ca sapāśupatamulbaṇam /
ciccheda raṇamadhye ca papātācalasiṃhavat
śastraṃ pāśupataṃ caiva yayau paśupateḥ karam /
avyartha dāruṇaṃ loke pralayāgniśikhopamam
bāṇaraktasamūhena babhūva ca mahānadaḥ /
bāṇaḥ papāta niśceṣṭī vyathito hatacetanaḥ
tatrā''jagāma bhagavānmahadevo jagadguruḥ /
rurodā''gatya mohena bāṇaṃ kṛtvā svavakṣasi
śivāśrupatanenaiva saṃbabhūva sarovaram /
cetanaṃ kārayāmāsa karumāsāgaraḥ prabhuḥ
bāṇāṃ gṛhītvā prayayau yatra devo janārdanaḥ /
cakre padmārcite pādapadme bāṇasamarpaṇam
tuṣṭāva jagatāṃ nāthaṃ bhakteśaṃ candraśekhalaḥ /
balinā ca stataṃ yena vedoktena ca tena ca
harirmṛtyuṃjayaṃ jñānaṃ dadau bāṇāya dhīmate /
karapadmaṃ dadau gātre taṃ cakārājarāmaram
bāṇaḥ stotreṇa tuṣṭāva bhaktyā balikṛtena ca /
varāṃ kanyāṃ samānīya ratnabhūṣaṇabhūṣitām
bradadau haraye bhaktyā tatraiva devasaṃsadi /
gajendrāṇāṃ pañcalakṣmaśvānāṃ taccaturguṇam
dāsīnāṃ ca sahasraṃ ca ratnabhūṣaṇabhūṣitam /
sahasraṃ kāmadhenūnāṃ vatsayuktaṃ ca sarvadam
māṇikyānāṃ ca muktānāṃ ratnānāṃ śatalakṣakam /
maṇīndrāṇāṃ hīrakāṇāṃ śatalakṣaṃ manoharam
jalabhājanapātrāṇi suvarṇanirmitāni ca /
mahasrāṇi dadau tasmai bhaktinamrātmakaṃdharaḥ
varāṇi sūkṣmavastrāṇi vahniśuddhāṃśukāni ca /
dadau bāṇaśca marvāṇi svabhaktyā śaṃkarājñayā
tāmbūlānāṃ madhanāṃ ca pūrṇapātrāṇi nārada /
sahasrāṇi dadau bhaktyā varāṇi vividhāni ca
kanyāṃ samarpayāmāsa pādapadme harerapi /
rurodoccaiḥ svabhaktyā ca parihāraṃ cakāra saḥ
kṛṣṇastasmai varaṃ dattvā vedoktaṃ ca śubhāśiṣm /
śaṃkarānumatenaiva prayayau dvārakāṃ purīm
gatvā kanyāṃ navoḍhāṃ tāṃ bāṇasyāpi mahātmanaḥ /
rukmiṇyai pradadau śīghraṃ devakyai ca hariḥ svayam
mahotsavaṃ maṅgalaṃ ca kārayāmāsa yatnataḥ /
brāhmaṇānbhojayāmāsa brāhmaṇebhyo dhanaṃ dadau
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bāṇayuddhaṃ nāma
viṃśatyadhikaśatatamo'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0