Brahmavaivarta Purana · Chapter 3.42

paraśurāma uvāca //
yāsyāmyantaḥpuraṃ bhrātaḥ praṇāmaṃ kartumīśvaram //
praṇamya mātaraṃ bhaktyā yāsyāmi tvaritaṃ gṛham

trissaptakṛtvo nirbhūpāṃ kṛtvā pṛthvīṃ ca līlayā //
kārttavīryyaḥ sucandraśca hato yasya prasādataḥ

nānāvidyā yato labdhā nānāśastraṃ sudurlabham //
taṃ guruṃ jagatāṃ nāthaṃ draṣṭumicchāmi sāmpratam

saguṇaṃ nirguṇaṃ caiva bhaktānugrahavigraham//
satyaṃ satyasvarūpaṃ ca brahma jyotiḥ sanātanam

svecchāmayaṃ dayāsindhuṃ dīnabandhuṃ munīśvaram//
ātmārāmaṃ pūrṇakāmaṃ vyaktāvyaktaṃ parātparam

parāparāṇāṃ sraṣṭāraṃ puruhūtaṃ puraskṛtam //
purāṇaṃ paramātmānamīśānaṃ tvādimavyayam

sarvamaṅgalamāṅgalyaṃ sarvamaṃgalakāraṇam //
sarvamagaladaṃ śāntaṃ sarvaiśvaryyapradaṃ varam

āśutoṣaṃ prasannāsyaṃ śaraṇāgatavatsalam //
bhaktābhayapradaṃ bhaktavatsalaṃ samadarśanam

itthaṃ paraśurāmo'sthāduktvā gaṇapateḥ puraḥ //
vācā madhurayā tatra samuvāca gaṇeśvaraḥ

kṣaṇaṃ tiṣṭha kṣaṇaṃ tiṣṭha śṛṇu bhrātaridaṃ vacaḥ //
rahaḥsthalasthito naiva draṣṭavyaḥ strīyutaḥ pumān

strīsaṃyuktaṃ ca puruṣaṃ yaḥ paśyati narādhamaḥ //
karoti rasabhaṅgaṃ vā kālasūtraṃ vrajeddhruvam

/
tatra tiṣṭhati pāpīyānyāvaccandradivākaram //
viśeṣataśca pitaraṃ guruṃ bhūtapatiṃ dvija

rahaḥ suratasaṃsaktaṃ nahi paśyedvicakṣaṇaḥ ///
kāmataḥ kopato vā'pi yaḥ paśyetsuratonmukham

strīvicchedo bhavettasya dhruvaṃ saptasu janmasu //
śroṇīvakṣasthalaṃ vaktraṃ yaḥ paśyati parastriyaḥ //
kāmato'pi vimūḍhaśca so'ndho bhavati niścitam

gaṇeśasya vacaḥ śrutvā prahasya bhṛgunandanaḥ //
tamuvāca mahākopānniṣṭhuraṃ vacanaṃ mune

paraśurāma uvāca //
aho śrutaṃ kiṃ vacanamapūrvaṃ nītisaṃyutam //
idamevamaho naivaṃ śrutamīśvaravaktrataḥ

śrutaṃ śrutau vākyamidaṃ kāmināṃ ca vikāriṇām //
nirvikārasya ca śiśorna doṣaḥ kaścideva hi //
yāsyāmyantaḥpuraṃ bhrātastava kiṃ tiṣṭha bālaka

yathādṛṣṭi kariṣyāmi matkāryyaṃ samayocitam //
tavaiva tāto mātā cetyevaṃ naiva nirūpitam

jagatāṃ pitarau tau ca pārvatīparameśvarau //
pārvatī strī pumāñchambhuriti kairna nirūpitaḥ

sarvarūpaḥ śaṅkaraśca sarvārūpā ca pārvatī //
guṇātītasya kā krīḍā tadbhaṃgo vā kuto vibho

krīḍā lajjā bhītibhaṃgo grāmyasyaiva na ceśituḥ //
standhayaṃ ca māṃ dṛṣṭvā pitrorllajjā kuto bhavet

lajjāyāśca kuto lajjā lajjeśasya ca sā kutaḥ //
lajjā lajjāṃ kimāpnoti tāpaṃ kiṃ vā hutāśanaḥ

śītaṃ śaityamaho bhrātarnidāgho dāhameva ca //
bhītirbhītimavāpnoti mṛtyormṛtyurbibheti kim

kuto jvaro jvaraṃ hanti vyādhiṃ vyādhiśca jīryati //
saṃharttā nāpi saṃharttuḥ kālaḥ kālādbibheti kim//

sraṣṭāraṃ sṛjate sraṣṭā pātā kiṃ pāti te mate //
kṣutkṣudhaṃ samavāpnoti tṛṣṇā tṛṣṇāṃ prayāti kim

nidrā nidrāṃ ca śobhāṃ śrīḥ śāntiḥ śāṃtiṃ ca te mate //
puṣṭiḥ puṣṭiṃ kimāpnoti tuṣṭistuṣṭiṃ kṣamā kṣamām//
ātmanaḥ paramātmā'sti śaktiḥ śaktyā bibheti kim

kāmakrodhau lobhamohau svātmanaite na bādhitāḥ //
dayā na baddhā dayayā necchā baddhecchayā prabho

jñānabuddhyoḥ ko vikāro jarāṃ no bādhate jarā //
cintā na cintayā grastā cakṣuścakṣurna paśyati

harṣo mudaṃ kiṃ prāpnoti śokaṃ śoko na bādhate //
kā vipattirvipatteśca sampattiḥ sampadaḥ kutaḥ

medhāyā dhāraṇā śaktiḥ smṛtervā smaraṇaṃ kutaḥ //
na dagdhaḥ svapratāpena vivasvāniti sammataḥ

viparītamato bhrātastvayaivācarito'dhunā //
na śruto'yaṃ gurumukhānna dṛṣṭo na śrutau śrutaḥ

ityuktvā cāpi paraśurāmaśśaśvatprahasya saḥ //
śīghraṃ gantuṃ manaścakraṃ tadguhābhyantaraṃ mudā

tacca rāmavacaḥ śrutvā jitakrodho gaṇeśvaraḥ //
śuddhasattvasvarūpaśca prahasya tamuvāca ha

gaṇapatiruvāca //
ajñānatimirācchanno jñānaṃ prāpnoti tadvidaḥ //
piturbhrāturmukhājjñānaṃ durlabhaṃ bhāgyavām̐llabhet

śrutaṃ jñānaṃ viśiṣṭaṃ ca jñānināmapi durlabham //
kiñcinme tvaṃ manda buddheḥ śṛṇu bhrātarnivedanam

yo nirguṇaḥ sa nirliptaḥ śaktibhirna hi saṃyutaḥ //
sisṛkṣurāśritaśśaktyā nirguṇaḥ saguṇo bhavet

yāvanti ca śarīrāṇi bhogārhāṇi mahāmune //
prākṛtāni ca sarvāṇi vinā śrīkṛṣṇavigraham

dhyāyanti yoginastaṃ ca śuddhajyotissvarūpiṇam //
hastapādādirahitaṃ nirguṇaṃ prakṛteḥ param

vaiṣṇavāste namasyanti bhaktānugrahakārakam //
kuto babhūva tajjyotiraho tejasvino vinā

jyotirabhyantare nityaṃ śarīraṃ śyāmasundaram //
dvibhujaṃ muralīhastaṃ sasmitaṃ pītavāsasam

atīvāmūlyasadratnabhūṣaṇaiśca vibhūṣitam//
jyotirabhyantare mūrtiṃ paśyanti kṛpayā vibhoḥ

tadā dāsye niyuktāste bhavantyeveśvarecchayā //
yogastapo vā dāsyasya kalāṃ nārhanti ṣoḍaśīm

yadā sṛṣṭyunmukhaḥ kṛṣṇaḥ sasṛje prakṛtiṃ mudā /
tadyonau hyarpitaṃ vīryaṃ vīryyāḍḍimbho babhūva ha

divyena lakṣavarṣeṇa garbhāḍḍimbho vinirgataḥ //
tadā babhūva niśśvāsastato vāyurbabhūva ha

niśśvāsena samaṃ bhrātarmukhabindurvinirgataḥ //
tato babhūva sahasā jalarāśirhareḥ puraḥ

tajjale ca sthito ḍimbho divyavarṣāṇi lakṣakam //
tato babhūva sahasā viśvādhāro mahāvirāṭ

yāvanti gātralomāni tasya santi mahātmanaḥ //
brahmāṇḍāni ca tāvanti vidyamānāni niścitam

tatraiva pratividhyaṇḍe brahmaviṣṇumaheśvarāḥ //
devāśca munayaścaiva vidyamānāścarācarāḥ

mahāvirāḍāśrayaśca sarvasya ca janasya ca//
niśśvāsavāyurbhagavānbabhūva śrīharermune

mahāviṣṇuśca kalayā tataḥ kṣudravirāḍabhūt //
tannābhikamale brahmā śaṃkarastallāṭajaḥ

viṣṇustadaṃśaḥ pātā yaḥ śvetadvīpanivāsakṛt //
evaṃ te pratividhyaṇḍe brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

svayaṃ ca svāṃśakalayā nānāmūrttidharo hariḥ //
tadā'bhavacca saguṇaḥ sarvaśaktiyutastadā

kathaṃ lajjādirahitaḥ sa ca svacchāmayo mahān //
sarvadā sarvabhogārhaḥ sarvaśaktisamanvitaḥ

lajjā nāstyeva lajjāyā mato'yaṃ sarvasammataḥ //
yā ca lajjāvatī devī tasya lajjā kuto gatā

sarvaśaktimatī durgā prakṛtyā sā ca śailajā //
tasyā lajjādayaḥ santi sarvadā sarvasammatāḥ

pañcadhā prakṛtiryā ca śrīkṛṣṇasya babhūva ha //
rādhā padmā ca sāvitrī durgā devī sarasvatī

prāṇādhiṣṭhātṛdevī yā kṛṣṇasya paramātmanaḥ//
prāṇādhikā priyā sā ca rādhā''ste tasya vakṣasi

vidyādhiṣṭhātṛdevī yā sāvitrī brahmaṇaḥ priyā //
lakṣmīrnārāyaṇasyaiva sarvasampatsvarūpiṇī

sarasvatī dvidhā bhūtvā kṛṣṇasya mukha nirgatā //
sāvitrī brahmaṇaḥ kāntā svayaṃ nārāyaṇasya ca

buddhyadhiṣṭhātṛdevī yā jñānasūḥ śaktisaṃyutā //
sā durgā śūlinaḥ kāntā tasyā lajjā kuto gatā

prakṛtiḥ pañcadhā bhrātargoloke ca babhūva ha//
imāḥ pradhānāḥ kalayā babhūvurnaikadhā yataḥ

viprendra nityaṃ vaikuṇṭhaṃ brahmāṇḍātparamucyate //
avināśi sthalaṃ śaśvallaye prākṛtike dhruvam

tatra nārāyaṇo devaḥ kṛṣṇārddhāṃśaścaturbhujaḥ //
vanamālī pītavāsāḥ śaktyā vai padmayā saha

svayaṃ kṛṣṇaśca goloke dvibhujaḥ śyāmasundaraḥ//
sasmito muralīhasto rādhāvakṣaḥsthalasthitaḥ

śaśvadgogopagopībhiḥ saṃyukto goparūpadhṛk //
paripūrṇatamaḥ śrīmānnirguṇaḥ prakṛteḥ paraḥ

svecchāmayaḥ svatantrastu paramānandarūpadhṛk //
surāḥ kalodbhavā yasya ṣoḍaśāṃśo mahāvirāṭ

yato bhavanti viśvāni sthūlasūkṣmādikāni ca //
punastatra pralīyanta evameva muhurmuhuḥ

goloka ūrdhvavaikuṇṭhātpañcāśatkoṭiyojanaḥ //
nāsti lokastadūrdhvaṃ ca nāsti kṛṣṇātparaḥ prabhuḥ

idaṃ śrutaṃ śambhuvaktrānmayā te kathitaṃ dvija //
kṣaṇaṃ tiṣṭhādhunā bhrātarīśvaraḥ suratonmukhaḥ

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde gaṇeśaparaśurāmasaṃvādo nāma dvicatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ