Brahmavaivarta Purana · Chapter 3.4
nārāyaṇa uvāca //
śrutvā vratavidhānaṃ ca durgā saṃhṛṣṭamānasā //
sarvaṃ vratavidhānaṃ ca saṃpraṣṭumupacakrame
pārvatyuvāca //
sarvaṃ vratavidhānaṃ māṃ vada vedavidāṃ vara //
he nātha karuṇāsindho dīnabandho parātpara
kāni vratopayuktāni dravyāṇi ca phalāni ca //
saniyamaṃ sabhakṣyaṃ ca vidhānaṃ tatphalaṃ prabho
dehi mahyaṃ vinītāyai niyuktaṃ satpurohitam//
puṣpopahārānviprāṃśca dravyāharaṇakiṃkarān
anyāni copayuktāni mayā'jñātāni yāni ca //
sanniyojaya tatsarvaṃ strīṇāṃ svāmī ca sarvadaḥ
pitā kaumārakāle ca sadā pālanakārakaḥ //
bharttā madhye sutaḥ śeṣe tridhā'vasthā suyoṣitām
.
tāto'śokaḥ prāṇatulyāṃ dattvā sattvāmine sutām //
svāmī nirvṛtimāpnoti saṃnyasya svasute priyām
bandhutrayayutā yā strī sā ca bhāgyavatī parā //
kiñcidvihīnā madhyā ca sarvahīnā'dhamā bhuvi////
eteṣāṃ ca samīpasthā praśaṃsyā sā jagattraye//
ninditā'nyeṣu saṃnyastā sarvametacchrutau śrutam
sarvātmā bhagavāṃstvaṃ ca sarvasākṣī ca sarvavit//
dehi mahyaṃ putravaraṃ svātmanirvṛtihetukam
'
svātmabodhānumānena mahātmani niveditam//
sarvāntarābhiprāyajñaṃ bodhajñaṃ bodhayāmi kim
ityuktvā pārvatī prītyā papāta svāminaḥ pade //
kṛpāsindhuśca bhagavānpravaktumupacakrame
śrīmahādeva uvāca //
śṛṇu devi pravakṣyāmi vidhānaṃ niyamaṃ phalam //
phalāni caiva dravyāṇi vratayogyāni yāni ca
viprāṇāṃ śatakaṃ śuddhaṃ phalapuṣpopahārakam //
kiṃkarāṇāṃ ca śatakaṃ dravyāharaṇakārakam
dāsīnāṃ śatakaṃ lakṣaṃ niyuktaṃ ca purohitam //
sarvavratavidhānajñaṃ vedavedāntapāragam
pravaraṃ haribhaktānāṃ sarvajñaṃ jñānināṃ varam//
sanatkumāraṃ mattulyaṃ gṛhāṇa vratahetave
devi śuddhe ca kāle ca paraṃ niyamapūrvakam//
māghaśuklatrayodaśyāṃ vratārambhaḥ śubhaḥ priye
gātraṃ sunirmalaṃ kṛtvā śirassaṃskārapūrvakam //
upoṣya pūrvadivase vastraṃ saṃśodhya yatnataḥ
aruṇodayavelāyāṃ talpādutthāya suvratī //
mukhaprakṣālanaṃ kṛtvā snātvā vai nirmale jale
ācamya yatnapūto hi harismaraṇapūrvakam //
dattvā'rghyaṃ haraye bhaktyā gṛhamāgatya satvaram
dhaute ca vāsasī dhṛtvā hyupaviśyāsane śucau//
ācamya tilakaṃ dhṛtvā samāpya svāhnikaṃ punaḥ
ghaṭaṃ saṃsthāpya vidhivatsvastivācanapūrvakam //
purohitasya varaṇaṃ puraḥ kṛtvā prayatnataḥ
saṅkalpaṃ vedavihitaṃ vratametatsamācaret //
vrate dravyāṇi nityāni copacārāstu ṣoḍaśa
deyāni nityaṃ deveśi kṛṣṇāya paramātmane //
āsanaṃ svāgataṃ pādyamarghyamācamanīyakam
snānīyaṃ madhuparkaṃ ca vastrāṇyābharaṇāni ca //
sugandhi puṣpadhūpaṃ ca dīpanaivedyacandanam
yajñasūtraṃ ca tāmbūlaṃ karpūrādisuvāsitam //
dravyāṇyetāni pūjāyāścāṅgarūpāṇi sundari
devi kiñcidvihīnena cāṅgahāniḥ prajāyate //
aṃgahīnaṃ ca yatkarmma cāṅgahīno yathā naraḥ //
aṃgahīne ca kāryye ca phalahāniḥ prajāyate
aṣṭottaraśataṃ puṣpaṃ pārijātasya viṣṇave //
deyaṃ pratidinaṃ durge svātmano rūpahetave
śvetacampakapuṣpāṇāṃ lakṣamakṣatamīpsitam //
pradeyaṃ haraye bhaktyā varṇasaundaryyahetave
sahasrapatrapadmānāmakṣataṃ lakṣakaṃ tathā //
bhaktyā deyaṃ ca haraye mukhasaundaryyahetave
amūlyaratnaracitaṃ darpaṇānāṃ sahasrakam //
deyaṃ nārāyaṇāyaiva netrayordīptihetave
nīlotpalānāṃ lakṣaṃ ca deyaṃ kṛṣṇāya bhaktitaḥ //
vratāṅgabhūtaṃ deveśi cakṣuṣo rūpahetave //
himālayodbhavaṃ lakṣaṃ ruciraṃ śvetacāmaram //
pradeyaṃ keśavāyaiva keśasaundaryyahetave
amūlyaratnaracitaṃ puṭakānāṃ sahasrakam //
pradeyaṃ gopikeśāya nāsāsaundaryahetave
bandhūkapuṣpalakṣaṃ ca deyaṃ rādheśvarāya ca //
saumyauṣṭhādharayoścaiva varṇasaundaryahetave
muktāphalānāṃ lakṣaṃ ca dantasaundaryahetave //
deyaṃ golokanāthāya śailaje bhaktipūrvakam
ratnagaṇḍūṣalakṣaṃ ca gaṇḍasaundaryyahetave //
maheśvarāya dātavyaṃ vrate śailendrakanyake
ratnapāśakalakṣaṃ ca deyaṃ brahmeśvarāya ca //
oṣṭhādhaḥ sthalarūpāya vratī prāṇeśi bhaktitaḥ
karṇabhūṣaṇalakṣaṃ ca ratnasāravinirmmitam //
deyaṃ sarveśvarāyaiva karṇasaundaryyahetave
mādhvīkakalaśānāṃ ca lakṣaṃ ratnavinirmmitam //
deyaṃ viśveśvarāyaiva svarasaundaryyahetave
sudhāpūrṇaṃ ca kumbhānāṃ sahasraṃ ratnanirmmitam //
deyaṃ kṛṣṇāya deveśi vākyasaundaryyahetave
ratnapradīpalakṣaṃ ca gopaveṣavidhāyine //
deyaṃ kiśoraveṣāya dṛṣṭisaundaryya hetave
dhattūrakusumākāraṃ ratnapātrasahasrakam //
deyaṃ gorakṣakāyaiva balasaundaryyahetave
sadratnasāraracitaṃ padmanālasahasrakam //
deyaṃ caṇḍakapālāya bāhusaundaryyahetave
lakṣaṃ ca raktapadmānāṃ karasaundaryahetave//
deyaṃ gopāṃganeśāya nārāyaṇi harivrate
aṃgulīyakalakṣaṃ ca ratnasāravinirmmitam //
aṃgulīnāṃ ca rūpārthaṃ deyaṃ deveśvarāya ca
maṇīndrasāralakṣaṃ ca śvetavarṇaṃ manoharam //
deyaṃ munīndranāthāya nakhasaundaryyahetave
sadratnasārahārāṇāṃ lakṣaṃ cātimanoharam //
deyaṃ madanamohāya vakṣaḥsaundaryyahetave
supakvaśrīphalānāṃ ca lakṣaṃ ca sumanoharam //
deyaṃ siddhendranāthāya stanasaundaryyahetave
sadratnavartulākārapatralaśaṃ manoharam //
deyaṃ padmālayeśāya dehasaundaryyahetave
sadratnasāraracitaṃ nābhīnāṃ ca sahasrakam //
pradeyaṃ padmanābhāya nābhisaundaryyahetave
sadratnasāraracitaṃ rathacakrasahasrakam //
nitambasaundaryyārthaṃ ca deyaṃ vai cakrapāṇaye
suvarṇarambhāstambhānāṃ lakṣaṃ ca sumanoharam //
pradeyaṃ śrīnivāsāya śroṇisaundaryyahetave
śatapatrasthalābjānāṃ lakṣamamlānamakṣatam //
pradeyaṃ padmanetrāya pādasaundaryyahetave
suvarṇaracitānāṃ ca khañjanānāṃ sahasrakam //
gatisaundaryyahetvarthaṃ deyaṃ lakṣmīśvarāya ca
rājahaṃsasahasraṃ ca gajendrāṇāṃ sahasrakam //
suvarṇaracitaṃ deyaṃ haraye gatihetave //
suvarṇacchatralakṣaṃ ca deyaṃ nārāyaṇāya ca //
vicitraṃ ratnasāreṇa mūrddhasaundaryyahetave
mālatīnāṃ ca kusumamakṣataṃ lakṣamīśvari //
deyaṃ vṛndāvaneśāya hāsyasaundaryyahetave
amūlyaratnalakṣaṃ ca deyaṃ nārāyaṇāya vai //
suvrate vratapūrṇārthaṃ śīlasaundaryyahetave
svacchasphaṭikasaṅkāśaṃ maṇīndraśreṣṭhalakṣakam //
deyaṃ munīndranāthāya manassaundaryyahetave
pravālasārasaṃkāśaṃ maṇisārasahasrakam //
deyaṃ kṛṣṇāya bhaktyā ca priyārāgavivṛddhaye
māṇikyasāralakṣaṃ ca deyaṃ kṛṣṇāya yatnataḥ //
janmanaḥ koṭiparyyantaṃ svāmisaubhāgyahetave
kūṣmāṇḍaṃ nārikelaṃ ca jambīraṃ śrīphalaṃ tathā //
phalānyetāni deyāni haraye putrahetave
ratnendrasāralakṣaṃ ca deyaṃ kṛṣṇāya yatnataḥ //
asaṃkhyajanmaparyyantaṃ svāmino dhanavṛddhaye
vādyaṃ nānāprakāraṃ ca kāṃsyatālādikaṃ param //
vrate sampattivṛddhyartha śrīhariṃ śrāvayedvratī
pāyasaṃ piṣṭakaṃ sarpiḥ śarkarāktaṃ manoharam //
pradeyaṃ haraye bhaktyā svāmino bhogavṛddhaye
sugandhipuṣpamālānāṃ lakṣamakṣatamīpsitam //
pradeyaṃ haraye bhaktyā haribhaktivivṛddhaye
naivedyāni ca deyāni svādūni madhurāṇi ca //
śrīkṛṣṇaprītiprāptyarthaṃ durge nānāvidhāni ca
nānāvidhāni puṣpāṇi tulasīsaṃyutāni ca //
śrīkṛṣṇaprītaye bhaktyā vrate deyāni suvrate
brāhmaṇānāṃ sahasraṃ ca pratyahaṃ bhojayedvratī //
svātmanaḥ sasyavṛddhyarthaṃ vrate janmani janmani
puṣpāñjaliśataṃ deyaṃ nityaṃ pūrṇaṃ ca pūjane //
praṇāmaśatakaṃ devi kartavyaṃ bhaktivṛddhaye
ṣaṇmāsāṃśca haviṣyānnaṃ māsānpañca phalādikam //
haviḥ pakṣaṃ jalaṃ pakṣaṃ vrate bhakṣecca suvrate
ratnapradīpaśatakaṃ vahniṃ dadyāddivāniśam //
rātrau kuśāsanaṃ kṛtvā nityaṃ jāgaraṇaṃ vrate
smaraṇaṃ kīrttataṃ keliḥ prekṣaṇaṃ guhyabhāṣaṇam //
saṃkalpo'dhyavasāyaśca kriyānirvṛttirityapi
svapnamaithunakaṃ tyājyaṃ vratinā vrataśuddhaye //
sampūrṇe ca vrate devi pratiṣṭhā tadanantaram
triśataṃ vai ṣaṣṭyadhikaṃ rallakaṃ vastrasaṃyutam //
sabhojyaṃ sopavītaṃ ca sopahāraṃ dadātvayam
triśataṃ vai ṣaṣṭyadhikasahasraṃ viprabhojanam //
triśataṃ vai ṣaṣṭyadhikaṃ sahasraṃ tilahomakam
triśataṃ vai ṣaṣṭyadhikaṃ sahasraṃ svarṇameva ca //
deyā vratasamāptau ca dakṣiṇā vidhibodhitā
anyāṃ samāptidivase kathayiṣyāmi dakṣiṇām //
etadvrataphalaṃ devi dṛḍhā bhaktirharau bhavet
haritulyo bhavetputro vikhyāto bhuvanatraye //
saundaryaṃ svāmisaubhāgyamaiśvaryyaṃ vipulaṃ dhanam
sarvavāñchitasiddhīnāṃ bījaṃ janmani janmani //
ityevaṃ kathitaṃ devi vrataṃ kuru maheśvari
putraste bhavitā sādhvītyuktvā sa virarāma ha
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde puṇyaka vratavidhānaṃ nāma caturtho'dhyāyaḥ
Original text: brahmavaivartapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0