Brahmavaivarta Purana · Chapter 3.1

śrīgaṇeśāya namaḥ //
śrīmadveṅkaṭeśāya namaḥ //
śrīgurubhyo namaḥ //
atha brahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīyaṃ gaṇapatikhaṇḍaṃ prārabhyate //
nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam //
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet

nārada uvāca //
śrutaṃ prakṛti khaṇḍaṃ tadamṛtārṇavamuttamam //
sarvotkṛṣṭamabhīṣṭaṃ ca mūḍhānāṃ jñānavardanam

adhunā śrīgaṇeśasya khaṇḍaṃ śrotumihāgataḥ //
tajjanma caritaṃ nṝṇāṃ sarvamaṅgalamaṅgalam

kathaṃ jajñe suraśreṣṭhaḥ pārvatyā udare śubhe //
devī kena prakāreṇa cālabhattādṛśaṃ sutam//

sa cāṃśaḥ kasya devasya kathaṃ janma lalābha saḥ //
ayonisambhavaḥ kiṃ vā kiṃ vā'sau yonisambhavaḥ

kiṃ vā tadbrahmatejo vā kiṃ tasya ca parākramaḥ //
kā tapasyā ca ki jñānaṃ kiṃ vā tannirmmalaṃ yaśaḥ

kathaṃ tasya puraḥpūjā viśveṣu nikhileṣu ca //
sthite nārāyaṇe śambhau jagadīśe ca dhātari

purāṇeṣu nigūḍhaṃ ca tajjanma parikīrttitam //
kathaṃ vā gajavaktro'yamekadanto mahodaraḥ

etatsarvaṃ samācakṣva śrotuṃ kautūhalaṃ mama //
suvistīrṇaṃ mahābhāga tadatīva manoharam

śrīnārāyaṇa uvāca //
śṛṇu nārada vakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam //
pāpasantāpaharaṇaṃ sarvavighnavināśanam

sarvamaṅgaladaṃ sāraṃ sarvaśrutimanoharam //
sukhadaṃ mokṣabījaṃ ca pāpamūlanikṛntanam

daityārditānāṃ devānāṃ tejorāśisamudbhavā //
devī saṃhṛtya daityaughāndakṣakanyā babhūva ha

sā ca nāmnā satī devī svāmino nindayā purā //
dehaṃ saṃtyajya yogena jātā śailapriyodare

śaṅkarāya dadau tāṃ ca pārvatīṃ parvato mudā //
tāṃ gṛhītvā mahādevo jagāma vijanaṃ vanam

śayyāṃ ratikarīṃ kṛtvā puṣpacandanacarcitām //
sa reme narmadātīre puṣpodyāne tayā saha

sahasravarṣaparyyantaṃ daivamānena nārada //
tayorbabhūva śṛṃgāro viparītādiko mahān //

durgāṃgasparśamātreṇa madanānmūrcchitaḥ śivaḥ //
mūrcchitā sā śivasparśādbubudhe na divāniśam

haṃsakāraṇḍavākīrṇe puṃskokilarutākule //
nānāpuṣpavikāsāḍhye bhramaradhvaniguñjite

sugandhikusumāśleṣivāyunā surabhīkṛte //
atīva sukhade tatra sarvajantuvivarjite

dṛṣṭvā tayostacchṛṅgāraṃ cintāṃ prāpuḥ surāḥ parām //
brahmāṇaṃ ca puraskṛtya yayurnārāyaṇāntikam //

taṃ natvā kathayāmāsa brahmā vṛttāntamīpsitam //
saṃtasthurdevatāḥ sarvāścitraputtalikā yathā

brahmovāca //
sahasravarṣaparyyantaṃ devamānena śaṅkaraḥ //
ratau rataśca niśceṣṭo na yogī virarāma ha

maithunasya virāme ca dampatyorjagadīśvara //
kimbhūtaṃ bhavitā'patyaṃ tathyaṃ kathitumarhasi

śrībhagavānuvāca //
cintā nāsti jagaddhātaḥ sarva bhadraṃ bhaviṣyati//
mayi ye śaraṇāpannāsteṣāṃ dukhaṃ kuto vidhe

yenopāyena tadvīryaṃ bhūmau patati niścitam //
tatkuruṣva prayatnena sārddhaṃ devagaṇena ca

yadā ca śambhorvīryyaṃ tatpārvatyā udare patet //
tato'patyaṃ ca bhavitā surāsuravimardakam

tataḥ śakrādayaḥ sarve surā nārāyaṇājñayā //
prayayurnarmmadātīraṃ yayau brahmā nijālayam

tatraiva parvatadroṇībahirdeśe surāḥ parāḥ //
viṣaṇṇavadanāḥ sarve babhūvurbhayakātarāḥ

śakro rājā kuberaṃ ca kubero varuṇaṃ tathā //
samīraṇaṃ ca varuṇo yamaṃ caiva samīraṇaḥ

hutāśanaṃ yamaścaiva bhāskaraṃ ca hutāśanaḥ //
candraṃ tathā bhāskaraśca tvīśānaṃ candra eva ca

evaṃ devāḥ prerayanti devāṃśca ratibhañjane //
haraśṛṃgāra bhaṃgaṃ ca kurvityuktvā parasparam

dvāri sthito vakraśirāḥ śakraḥ prāha maheśvaram

indra uvāca //
kiṃ karoṣi mahādeva yogīśvara namo'stu te //
jagadīśa jagadbīja bhaktānāṃ bhayabhañjana

harirjagāmetyuktvā tamājagāma ca bhāskaraḥ //
uvāca bhīto dvārastho bhayārtto vakracakṣuṣā

śrīsūryya uvāca //
kiṃ karoṣi mahādeva jagatāṃ paripālaka //
suraśreṣṭha mahābhāga pārvatīśa namo'stu te

ityevamuktvā śrīsūryyaḥ sa jagāma bhayāttataḥ //
ājagāma tathā candra avocadvakrakandharaḥ

candra uvāca //
kiṃ karoṣi trilokeśa trilocana namo'stu te //
ātmārāma svayaṃpūrṇa puṇyaśravaṇakīrttana

ityevamuktvā bhītaśca virarāma niśāpatiḥ //
samīraṇo'pi dvārasthassaṃvīkṣyovāca sādaram ४/ ३८ //
pavana uvāca //
kiṃ karoṣi jagannātha jagadbandho namo 'stu te //
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ bījarūpa sanātana

ityevaṃ stavanaṃ śrutvā yogajñānaviśāradaḥ //
tyaktukāmo na tatyāja śṛṅgāraṃ pārvatī bhayāt

dṛṣṭvā surānbhayārttaśca punaḥ stotuṃ samudyatān//
vijahau sukhasambhogaṃ kaṇṭhalagnāṃ ca pārvatīm

uttiṣṭhato maheśasya trāsalajjāyutasya ca //
bhūmau papāta tadvīryyaṃ tataḥ skando babhūva ha

paścāttāṃ kathayiṣyāmi kathāmatimanoharām //
skandajanmaprasaṅge ca sāmprataṃ vāñchitaṃ śṛṇu

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde prathamo'dhyāyaḥ