Brahmavaivarta Purana · Chapter 2.64

nārāyaṇa uvāca //
rājā yena krameṇaiva bheje tāṃ prakṛtiṃ parām //
tacchrūyatāṃ mahābhāga vedoktaṃ kramameva ca

snātvā''camya mahārājaḥ kṛtvā nyāsatrayaṃ tadā //
svakarāṅgāṅgamantrāṇāṃ bhūtaśuddhiṃ cakāra saḥ

prāṇāyāmaṃ tataḥ kṛtvā kṛtvā ca śaṅkhaśodhanam //
dhyātvā devīṃ ca mṛnmayyāṃ cakārāvāhanaṃ tadā

punardhyātvā ca bhaktyā ca pūjayāmāsa bhaktitaḥ //
+devyāśca dakṣiṇe bhāge saṃsthāpya kamalālayām

saṃpūjya bhaktibhāvena bhaktyā paramadhārmikaḥ //
devaṣaṭkaṃ samāvāhya devyāśca purato ghaṭe

bhaktyā ca pūjayāmāsa vidhipūrvaṃ ca nārada //
gaṇeśaṃ ca dineśaṃ ca vahniṃ viṣṇuṃ śivaṃ śivām

devaṣaṭkaṃ ca saṃpūjya namaskṛtya vicakṣaṇaḥ //
tadā dhyāyenmahādevīṃ dhyānenānena bhaktitaḥ

dhyānaṃ ca sāmavedoktaṃ paraṃ kalpataruṃ mune //
dhyāyennityaṃ mahādevīṃ mūlaprakṛtimīśvarīm//

brahmaviṣṇuśivādīnāṃ pūjyāṃ vandyāṃ sanātanīm //
nārāyaṇīṃ viṣṇumāyāṃ vaiṣṇavīṃ viṣṇubhaktidām

sarvasvarūpāṃ sarveṣāṃ sarvādhārāṃ parātparām //
sarvavidyāsarvamantrasarvaśaktisvarūpiṇīm

saguṇāṃ nirguṇāṃ sattvāṃ varāṃ svecchāmayīṃ satīm //
mahāviṣṇośca jananīṃ kṛṣṇasyārddhāṅgasambhavām

kṛṣṇapriyāṃ kṛṣṇaśaktiṃ kṛṣṇabuddhyadhidevatām //
kṛṣṇastutāṃ kṛṣṇapūjyāṃ kṛṣṇavandyāṃ kṛpāmayīm

taptakāñcanavarṇābhāṃ koṭisūryyasamaprabhām //
īṣaddhāsyaprasannāsyāṃ bhaktānugrahakārikām

durgāṃ śatabhujāṃ devīṃ mahaddurgatināśinīm //
trilocanapriyāṃ sādhvīṃ triguṇāṃ ca trilocanām

trilocanaprāṇarūpāṃ śuddhārddhacandraśekharām //
bibhratīṃ kabarībhāraṃ mālatīmālyamaṇḍitam

vartulaṃ vāmavaktraṃ ca śambhormānasamohinīm //
ratnakuṇḍalayugmena gaṇḍasthalavirājitām

nāsādakṣiṇabhāgena bibhratīṃ gajamauktikam //
amūlyaratnaṃ bahulaṃ bibhratīṃ śravaṇopari

muktāpaṃktivinindyaikadantapaṃktisuśobhitām //
pakvabimbādharoṣṭhīṃ ca suprasannāṃ sumaṃgalām

citrapatrāvalīramyakapolayugalojjvalām //
ratnakeyūravalayaratnamañjīrarañjitām

ratnakaṅkaṇabhūṣāḍhyāṃ ratnapāśaṃkaśobhitām //
ratnāṃgulīyanikaraiḥ karāṃgulicayojjvalām //

pādāṅgulinakhāsaktālaktarekhāsuśobhanām //
vahniśuddhāṃśukādhānāṃ gandhacandanacarcitām

bibhratīṃ stanayugmaṃ ca kastūrībinduśobhitam //
sarvarūpaguṇavatīṃ gajendramandagāminīm

atīva kāntāṃ śāntāṃ ca nitāntāṃ yogasiddhiṣu //
vidhātuśca vidhātrīṃ ca sarvadhātrīṃ ca śaṃkarīm

śaratpārvaṇacandrāsyāmatīva sumanoharām //
kastūrībindubhiḥ sārddhamadhaścandanabindunā

sindūrabindunā śaśvadbhālamadhyasthalojjvalām //
śaranmadhyāhnakamalaprabhāmocanalocanām

cārukajjalarekhābhyāṃ sarvataśca samujjvalām //
koṭikandarpalāvaṇyalīlāninditavigrahām

ratnasiṃhāsanasthāṃ ca sadratnamukuṭojjvalām //
sṛṣṭau sraṣṭuḥ śilparūpāṃ dayāṃ pātuśca pālane

saṃhārakāle saṃharttuḥ parāṃ saṃhārarūpiṇīm //
niśumbhaśumbhamathinīṃ mahiṣāsuramardinīm

purā tripurayuddhe ca saṃstutā tripurāriṇā //
madhukaiṭabhayoryuddhe viṣṇuśaktisvarūpiṇīm

sarvadaityanihantrīṃ ca raktabījavināśinīm //
nṛsiṃhaśaktirūpāṃ ca hiraṇyakaśiporvadhe

varāhaśaktiṃ vārāhe hiraṇyākṣavadhe tathā//
parabrahmasvarūpāṃ ca sarvaśaktiṃ sadā bhaje

iti dhyātvā svaśirasi puṣpaṃ dattvā vicakṣaṇaḥ //
punardhyātvā caiva bhaktyā kuryyādāvāhanaṃ tataḥ

prakṛteḥ pratimāṃ dhṛtvā mantramevaṃ paṭhennaraḥ //
jīvanyāsaṃ tataḥ kuryyānmanunā'nena yatnataḥ

ehyehi bhagavatyamba śivalokātsanātani //
gṛhāṇa mama pūjāṃ ca śāradīyāṃ sureśvari

ihāgaccha jagatpūjye tiṣṭha tiṣṭha maheśvari //
he mātarasyāmarcāyāṃ sanniruddhā bhavāmbike

ihāgacchantu tvatprāṇāścādhiprāṇaiḥ sahācyute //
ihāgacchantu tvaritaṃ tavaiva sarva śaktayaḥ

ॐ hrīṃ śrīṃ klīṃ ca durgāyai vahnijāyāntameva ca //
samuccāryyorasi prāṇāḥ santiṣṭhantu sadāśive

sarvendriyādhidevāste ihāgacchantu caṇḍike//
te śaktayo'trāgacchantu ihāgacchantu īśvarāḥ

sa ihāgacchetyāvāhya parihāraṃ karoti ca //
mantreṇānena viprendra tacchṛṇuṣva samāhitaḥ

svāgataṃ bhagavatyamba śivalokācchivapriye //
prasādaṃ kuru māṃ bhadre bhadrakāli namo'stu te

dhanyo'haṃ kṛtakṛtyo'haṃ saphalaṃ jīvanaṃ mama //
āgatā'si yato durge māheśvari madālayam

adya me saphalaṃ janma sārthakaṃ jīvanaṃ mama //
pūjayāmi yato durgāṃ puṇyakṣetre ca bhārate

bhārate bhavatīṃ pūjyāṃ durgāṃ yaḥ pūjayed budhaḥ //
so'nte yāti ca golokaṃ paramaiśvaryyavāniha

kṛtvā ca vaiṣṇavīpūjāṃ viṣṇulokaṃ vrajetsudhīḥ //
māheśvarīṃ ca saṃpūjya śivalokaṃ ca gacchati

sāttvikī rājasī caiva tridhā pūjā ca tāmasī //
bhagavatyāśca vedoktā cottamā madhyamā 'dhamā

sāttvikī vaiṣṇavānāṃ ca śāktādīnāṃ ca rājasī //
adīkṣitānāmasatāmanyeṣāṃ tāmasī smṛtā

jīvahatyā vihīnā yā varā pūjā tu vaiṣṇavī //
vaiṣṇavā yānti golokaṃ vaiṣṇavībalidānataḥ

māheśvarī rājasī ca balidānasamanvitā //
śāktādayo rājasāśca kailāsaṃ yānti te tathā

kirātāstridivaṃ yānti tāmasyā pūjayā tayā //
tvameva jagatāṃ mātaścaturvargaphalapradā

sarvaśaktisvarūpā ca kṛṣṇasya paramātmanaḥ //
janmamṛtyujarāvyādhiharā tvaṃ ca parātparā

sukhadā mokṣadā bhadrā kṛṣṇabhaktipradā sadā //
nārāyaṇi mahāmāye durge durgatināśini

durgeti smṛtimātreṇa yāti durgaṃ nṛṇāmiha //
iti kṛtvā parīhāraṃ devyā vāme ca sādhakaḥ

tripadyā upariṣṭāttu śaṃkhaṃ saṃsthāpayettu saḥ //
tatra dattvā jalaṃ pūrṇaṃ dūrvāṃ puṣpaṃ ca candanam

dhṛtvā dakṣiṇahastena mantramevaṃ paṭhennaraḥ //
puṇyastvaṃ śaṃkha puṇyānāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam //
prabhūtaḥ śaṃkhacūḍāttvaṃ purā kalpe pavitrakaḥ

tato'rghyapātraṃ saṃsthāpya vidhinā'nena paṇḍitaḥ //
dattvā saṃpūjayeddevīmupacārāṃśca ṣoḍaśa

trikoṇamaṇḍalaṃ kṛtvā sajalena kuśena ca //
kūrmaṃ śeṣaṃ dharitrīṃ ca pūjayettatra dhārmikaḥ

tripadīṃ sthāpayettatra tripadyāṃ śaṃkhameva ca //
śaṃkhe tribhāgatoyaṃ ca dattvā saṃpūjayettataḥ

gaṅge ca yamune caiva godāvari sarasvati //
narmmade sindhukāveri candrabhāge ca kauśiki

svarṇarekhe kanakhale pāribhadre ca gaṇḍaki //
śvetagaṅge rudrarekhe pampe campe ca gomati //

padmāvati triparṇāśe vipāśe viraje prabhe //
śatahrade celagaṃge jale'sminsannidhiṃ kuru

vahniṃ sūryyaṃ ca candraṃ ca viṣṇuṃ ca varuṇaṃ śivam //
pūjayettatra toye ca tulasyā candanena ca //
naivedyāni ca sarvāṇi prokṣayettajjalena ca

pratyekaṃ vai tato dadyādupacārāṃśca ṣoḍaśa //
āsanaṃ vasanaṃ pādyaṃ snānīyamanulepanam

madhuparkaṃ gandhamarghyaṃ puṣpaṃ naivedyamīpsitam //
punarācamanīyaṃ ca tāmbūlaṃ ratnabhūṣaṇam

dhūpaṃ pradīpaṃ talpaṃ cetyupacārāstu ṣoḍaśa

amūlyaratnasaṃklṛptaṃ nānācitra virājitam //
varaṃ siṃhāsanaṃ śreṣṭhaṃ gṛhyatāṃ śaṅkarapriye

anantasūtraprabhavamīśvarecchāvinirmitam //
jvaladagniviśuddhaṃ ca vasanaṃ gṛhyatāṃ śive

amūlyaratnapātrasthaṃ nirmalaṃ jāhnavījalam //
pādaprakṣālanārthāya durge devi pragṛhyatām //

sugandhāmalakīsnigdhadravametatsudurlabham //
supakvaṃ viṣṇutailaṃ ca gṛhyatāṃ parameśvari

kastūrīkuṃkumāktaṃ ca sugandhi drutacandanam //
suvāsitaṃ jaganmātargṛhyatāmanulepanam

mādhvīkaṃ ratnapātrasthaṃ supavitraṃ sumaṅgalam //
madhuparkaṃ mahādevi gṛhyatāṃ prītipūrvakam

sugandhamūlacūrṇaṃ ca sugandhadravyasaṃyutam //
supavitraṃ maṅgalārhaṃ devi gandhaṃ gṛhāṇa me

pavitraṃ śaṃkhapātrasthaṃ dūrvāpuṣpākṣatānvitam //
svargamandākinītoyamarghyaṃ caṇḍi gṛhāṇa me

sugandhi puṣpaśreṣṭhaṃ ca pārijātatarūdbhavam //
nānāpuṣpādimālyāni gṛhyantāṃ jagadambike

divyaṃ siddhānnamāmānnaṃ piṣṭakaṃ pāyasādikam //
miṣṭānnaṃ laḍḍukaphalaṃ naivedyaṃ gṛhyatāṃ śive

suvāsitaṃ śītatoyaṃ karpūrādisusaṃskṛtam//
mayā niveditaṃ bhaktyā gṛhyatāṃ śailakanyake

guvākaparṇacūrṇaṃ ca karpūrādisuvāsitam //
sarvabhogakaraṃ ramyaṃ tāmbūlaṃ devi gṛhyatām

amūlyaratnasāraiśca khacitaṃ ceśvarecchayā //
sarvāṅgaśobhanakaraṃ bhūṣaṇaṃ devi gṛhyatām

taruniryyāsacūrṇaṃ ca gandhavastusamanvitam //
hutāśamaśikhāśuddhaṃ dhūpaṃ devi ca gṛhyatām

divyaratnaviśeṣaṃ ca sāndradhvāntanivārakam //
supavitraṃ pradīpaṃ ca gṛhyatāṃ parameśvari

ratnasāragaṇākīrṇaṃ divyaṃ paryyaṅkamuttamam //
sūkṣmavastraiśca saṃsyūtaṃ devi talpaṃ pragṛhyatām

evaṃ saṃpūjya tāṃ durgāṃ dadyātpuṣpāñjaliṃ mune //
tato'ṣṭanāyakā devīryatnataḥ paripūjayet

ugracaṇḍāṃ pracaṇḍāṃ ca caṇḍogrāṃ caṇḍanāyikām //
aticaṇḍāṃ ca caṇḍāṃ ca caṇḍāṃ caṇḍavatīṃ tathā

padme cāṣṭadale caitāḥ prāgādikramatastathā//
pañcopacāraiḥ saṃpūjya bhairavānmadhyadeśataḥ

ādau mahābhairavaṃ ca tathā saṃhārabhairavam //
asitāṃgabhairavaṃ ca rurubhairavameva ca

kālabhairavamapyevaṃ krodhabhairavameva ca //
tāmracūḍaṃ candracūḍamante vai bhairavadvayam

etānsaṃpūjya madhye vai nava śaktīṃśca pūjayet //
tatra padme cāṣṭadale madhye vai bhaktipūrvakam

brahmāṇīṃ vaiṣṇavīṃ caiva raudrīṃ māheśvarīṃ tathā //
nārasiṃhī ca vārāhīmindrāṇīṃ kārttikīṃ tathā

sarvaśaktisvarūpāṃ ca pradhānāṃ sarvamaṅgalām //
nava śaktīśca saṃpūjya ghaṭe devāṃśca pūjayet

śaṅkaraṃ kārttikeyaṃ ca sūryyaṃ somaṃ hutāśanam //
vāyuṃ ca varuṇaṃ caiva devyāśceṭīṃ baṭuṃ tathā

catuṣṣaṣṭiṃ yoginīnāṃ saṃpūjya vidhipūrvakam //
yathāśakti baliṃ dattvā karoti stavanaṃ budhaḥ

kavacaṃ ca gale baddhvā paṭhitvā bhaktipūrvakam //
tataḥ kṛtvā parīhāraṃ namaskuryyādvicakṣaṇaḥ

balidānavidhānaṃ ca śrūyatāṃ munisattama //
māyārtiṃ mahiṣaṃ chāgaṃ dadyānmeṣādikaṃ śubham

sahasravarṣaṃ suprītā durgā māyātidānataḥ //
mahiṣācchatavarṣaṃ ca daśavarṣaṃ ca chāgalāt

varṣaṃ meṣeṇa kūṣmāṇḍaiḥ pakṣibhirhariṇaistathā //
daśavarṣaṃ kṛṣṇasāraiḥ sahasrābdaṃ ca gaṇḍakaiḥ

kṛtrimaiḥ piṣṭakalitaiḥ ṣaṇmāsaṃ paśubhistathā //
māsaṃ supakvādiphalairakṣatairiti nārada

yuvakaṃ vyādhihīnaṃ ca saśṛṃgaṃ lakṣaṇānvitam //
viśuddhamavikārāṃgaṃ suvarṇaṃ puṣṭameva ca

śiśunā balinā dāturhanti putraṃ ca caṇḍikā //
vṛddhena vai gurujanaṃ kṛśenāpīṣṭabāndhavān

dhanaṃ caivādhikāṃgena hīnāṃgena prajāstathā //
kāminīṃ śṛṃgabhaṃgena kāṇena bhrātaraṃ tathā

ghuṭikena bhavenmṛtyurvighnaṃ syāccitramastakaiḥ //
hanti mitraṃ tāmrapṛṣṭhairbhraṣṭaśrīḥ pucchahīnataḥ

māyātīnāṃ svarūpaṃ ca śrūyatāṃ munisattama //
vakṣyāmyatharvavedoktaṃ phalahānirvyatikrame

pitṛmātṛvihīnaṃ ca yuvakaṃ vyādhivarjitam //
vivāhitaṃ dīkṣitaṃ ca paradāravihīnakam

ajārajaṃ viśuddhaṃ ca sacchūdraparipoṣitam //
tadbandhubhyo dhanaṃ dattvā krītamūlyātirekataḥ

snāpayitvā ca taṃ karttā pūjayedvastracandanaiḥ //
mālyairdhūpaiśca sindūrairdadhigorocanādibhiḥ

taṃ ca varṣaṃ bhrāmayitvā bhṛtyadvāreṇa yatnataḥ //
varṣānte ca samutsṛjya durgāyai taṃ nivedayet

aṣṭamīnavamīsandhau dadyānmāyātimeva ca //
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ balidānaṃ prasaṅgataḥ

baliṃ stutvā ca dattvā ca dhṛtvā ca kavacaṃ budhaḥ //
praṇamya daṇḍavadbhūmau dadyādviprāya dakṣiṇām

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe dvitīye prakṛtikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde durgopākhyāne pūjāvidhibalipaśulakṣaṇaviśeṣo nāma catuṣṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ