Brahmavaivarta Purana · Chapter 1.3

sautiruvāca //
dṛṣṭvā śūnyamayaṃ viśvaṃ golokaṃ ca bhayaṅkaram//
nirjantu nirjalaṃ ghoraṃ nirvātaṃ tamasā vṛtam

vṛkṣaśailasamudrādivihīnaṃ vikṛtākṛtam //
nirmuktikaṃ ca nirdhātu niḥsasyaṃ nistṛṇaṃ dvija

ālocya manasā sarvameka evāsahāyavān //
svecchayā sraṣṭumārebhe sṛṣṭiṃ svecchāmayaḥ prabhuḥ

āvirbabhūvuḥ sargādau puṃso dakṣiṇapārśvataḥ //
bhavakāraṇarūpāśca mūrtimantastrayo guṇāḥ

tato mahānahaṅkāraḥ pañcatanmātra eva ca //
rūparasagandhasparśaśabdāścaivetisaṃjñakāḥ

āvirbabhūva paścātsvayaṃ nārāyaṇaḥ prabhuḥ //
śyāmo yuvā pītavāsā vanamālī caturbhujaḥ

śaṃkhacakragadāpadmadharaḥ smeramukhāmbujaḥ //
ratnabhūṣaṇabhūṣāḍhyaḥ śārṅgī kaustubhabhūṣaṇaḥ

śrīvatsavakṣāḥ śrīvāsaḥ śrīvidhiḥ śrīvibhāvanaḥ //
śāradenduprabhāmṛṣṭasukhendusumano haraḥ

kāmadevaprabhāmṛṣṭarūpalāvaṇyasundaraḥ //
śrīkṛṣṇapurataḥ sthitvā tuṣṭāva taṃ puṭāñjaliḥ

nārāyaṇa uvāca //
varaṃ vareṇyaṃ varadaṃ varārhaṃ varakāraṇam //
kāraṇaṃ kāraṇānāṃ ca karma tatkarmakāraṇam

tapastatphaladaṃ śaśvattapasvīśaṃ ca tāpasam //
vande navaghanaśyāmaṃ svātmārāmaṃ manoharam

niṣkāmaṃ kāmarūpaṃ ca kāmaghnaṃ kāmakāraṇam//
sarvaṃ sarveśvaraṃ sarvaṃ bījarūpamanuttamam //

vedarūpaṃ vedabhavaṃ vedoktaphaladaṃ phalam //
vedajñaṃ tadvidhānaṃ ca sarvavedavidāṃvaram

ityuktvā bhaktiyuktaśca sa uvāsa tadājñayā //
ratnasiṃhāsane ramye purataḥ paramātmanaḥ

nārāyaṇakṛtaṃ stotraṃ yaḥ paṭhetsusamāhitaḥ //
trisaṃdhyaṃ yaḥ paṭhennityaṃ pāpaṃ tasya na vidyate

putrārthī labhate putraṃ bhāryyārthī labhate priyām //
bhraṣṭarājyo labhedrājyaṃ dhanaṃ bhraṣṭadhano labhet

kārāgāre vipadgrastaḥ stotreṇānena mucyate //
rogātpramucyate rogī dhruvaṃ śrutvā ca saṃyataḥ

sautiruvāca //
āvirbabhūva tatpaścādātmano vāmapārśvataḥ //
śuddhasphaṭikasaṅkāśaḥ pañcavaktro digambaraḥ

taptakāñcanavarṇābha jaṭābhāradharo varaḥ //
īṣaddhāsyaprasannāsyastrinetraścandraśekharaḥ

triśūlapaṭṭiśadharo japamālākaraḥ paraḥ //
sarvasiddheśvaraḥ siddho yogīndrāṇāṃ gurorguruḥ

mṛtyormṛtyurīśvaraśca mṛtyurmṛtyuñjayaḥ śivaḥ //
jñānānando mahājñānī mahājñānapradaḥ paraḥ

pūrṇacandraprabhāmṛṣṭamukhadṛśyo manoharaḥ //
vaiṣṇavānāṃ ca pravaraḥ prajvalanbrahmatejasā

śrīkṛṣpurataḥ sthitvā tuṣṭāva taṃ puṭāñjaliḥ//
pulakāṅkitasarvāṅgaḥ sāśrunetro'tigadgadaḥ

mahādeva uvāca //
jayasvarūpaṃ jayadaṃ jayeśaṃ jayakāraṇam //
pravaraṃ jayadānāṃ ca vande tamaparājitam

viśvaṃ viśveśvareśaṃ ca viśveśaṃ viśvakāraṇam //
viśvādhāraṃ ca viśvastaṃ viśvakāraṇakāraṇam

viśvarakṣākāraṇaṃ ca viśvaghnaṃ viśvajaṃ param //
phalabījaṃ phalādhāraṃ phalaṃ ca tatphalapradam

tejaḥsvarūpaṃ tejodaṃ sarvatejasvināṃ varam //
ityevamuktvā taṃ natvā ratnasiṃhāsane vare //
nārāyaṇaṃ ca saṃbhāṣya sa uvāsa tadājñayā

iti śambhukṛtaṃ stotraṃ yo janaḥ saṃyataḥ paṭhet //
sarvasiddhirbhavettasya vijayaṃ ca pade pade

santataṃ varddhate mitraṃ dhanamaiśvaryyameva ca //
śatrusainyaṃ kṣayaṃ yāti duḥkhāni duritāni ca

iti brahmavaivarte śambhukṛtaṃ śrīkṛṣṇastotram //
sautiruvāca //
āvirvabhūva tatpaścātkṛṣṇasya nābhipaṅkajāt //
mahātapasvī vṛddhaśca kamaṇḍalukaro varaḥ

śuklavāsāḥ śukladantaḥ śuklakeśaścaturmukhaḥ //
yogīśaḥ śilpināmīśaḥ sarveṣāṃ janako guruḥ

tapasāṃ phaladātā ca pradātā sarvasampadām //
sraṣṭā vidhātā karttā ca harttā ca sarvakarmaṇām

dhātā caturṇāṃ vedānāṃ jñātā vedaprasūpatiḥ //
śāntaḥ sarasvatīkāntaḥ suśīlaśca kṛpānidhiḥ//३३
śrīkṛṣṇapurataḥ sthitvā tuṣṭāva taṃ puṭāñjaliḥ //
pulakāṃkitasarvāṃgo bhaktinamrātmakandharaḥ

// brahmovāca // //
kṛṣṇaṃ vande guṇātītaṃ govindamekamakṣaram //
avyaktamavyayaṃ vyaktaṃ gopaveṣavidhāyinam

kiśoravayasaṃ śāntaṃ gopīkāntaṃ manoharam //
navīnanīradaśyāmaṃ koṭikandarpasundaram

vṛndāvanavanābhyarṇe rāsamaṇḍalasaṃsthitam //
rāseśvaraṃ rāsavāsaṃ rāsollāsasamutsukam

ityevamuktvā taṃ natvā ratnasiṃhāsane varam //
nārāyaṇeśau saṃbhāṣya sa uvāsa tadājñayā

iti brahmakṛtaṃ stotraṃ prātarutthāya yaḥ paṭhet//
pāpāni tasya naśyanti duḥsvapnaḥ susvapno bhavet

bhaktirbhavati govinde śrīputrapautravarddhinī //
akīrtiḥ kṣayamāpnoti satkīrttirvarddhate ciram

iti brahmavaivartte brahmakṛtaṃ śrīkṛṣṇastotram //
sautiruvāca //
āvirbabhūva tatpaścādvakṣasaḥ paramātmanaḥ //
sasmitaḥ puruṣaḥ kaścicchuklavarṇo jaṭādharaḥ

sarvasākṣī ca sarvajñaḥ sarveṣāṃ sarvakarmaṇām //
samaḥ sarvatra sadayo hiṃsākopavivarjitaḥ

dharmajñānayuto dharmo dharmiṣṭho dharmado bhavet //
sa eva dharmiṇāṃ dharmaḥ paramātmā phalodbhavaḥ

śrīkṛṣṇapurataḥ sthitvā praṇamya daṇḍavadbhuvi //
tuṣṭāva paramātmānaṃ sarveśaṃ sarvakāmadam

śrīdharma uvāca // //
kṛṣṇaṃ viṣṇuṃ vāsudevaṃ paramātmānamīśvaram //
govindaṃ paramānandamekamakṣaramacyutam

gopeśvaraṃ ca gopīśaṃ gopaṃ gorakṣakaṃ vibhum //
gavāmīśaṃ ca goṣṭhasthaṃ govatsapucchadhāriṇam

gogopagopīmadhyasthaṃ pradhānaṃ puruṣottamam

ityuccāryya samuttiṣṭhanratnasiṃhāsane vare //
brahmaviṣṇumaheśāṃstānsambhāṣya sa uvāsa ha

caturviśatināmāni dharmavaktrodgatāni ca//
yaḥ paṭhetprātarutthāya sa sukhī sarvato jayī

mṛtyukāle harernāma tasya sādhyaṃ labhed dhuvam //
sa yātyante hareḥ sthānaṃ haridāsyaṃ bhaveddhruvam

nityaṃ dharmastaṃ ghaṭate nādharme tadratirbhavet //
caturvarga phalaṃ tasya śaśvatkaragataṃ bhavet

taṃ dṛṣṭvā sarvapāpāni palāyante bhayena ca//
bhayāni caiva duḥkhāni vainateyamivoragāḥ

iti brahmavaivartte dharmakṛtaṃ śrīkṛṣṇastotram //
sautiruvāca //
āvirbabhūva kanyaikā dharmasya vāmapārśvataḥ //
mūrttirmūrtimatī sākṣāddvitīyā kamalālayā

āvirbabhūva tatpaścānmukhataḥ paramātmanaḥ //
ekā devī śuklavarṇā vīṇāpustakadhāriṇī

koṭipūrṇenduśobhā ḍhyā śaratpaṅkajalocanā //
vahniśuddhāṃśukādhānā ratnabhūṣaṇabhūṣitā

sasmitā sudatī śyāmā sundarīṇāṃ ca sundarī //
śreṣṭhā śrutīnāṃ śāstrāṇāṃ viduṣāṃ jananī parā

vāgadhiṣṭhātṛdevī sā kavīnāmiṣṭadevatā //
śuddhasattvasvarūpā ca śāntarūpā sarasvatī

govindapurataḥ sthitvā jagau prathamataḥ sukham //
tannāmaguṇakīrtiṃ ca vīṇayā sā nanartta ca

kṛtāni yāni karmāṇi kalpekalpe yugeyuge //
tāni sarvāṇi hariṇā tuṣṭāva saṃpuṭāṃjaliḥ

sarasvatyuvāca //
rāsamaṇḍalamadhyasthaṃ rāsollāsasamutsukam //
ratnasiṃhāsanasthaṃ ca ratnabhūṣaṇabhūṣitam

rāseśvaraṃ rāsakaraṃ varaṃ rāseśvarīśvaram //
rāsādhiṣṭhātṛdaivaṃ ca vande rāsavinodinam

rāsāyāsapariśrāntaṃ rāsarāsavihāriṇam //
rāsotsukānāṃ gopīnāṃ kāntaṃ śāntaṃ manoharam

praṇamya ca tamityuktvā prahṛṣṭavadanā satī //
uvāsa sā sakāmā ca ratnasiṃhāsane vare

iti vāṇīkṛtaṃ stotraṃ prātarutthāya yaḥ paṭheta //
buddhimāndhanavānso'pi vidyāvānputravānsadā

iti brahmavaivarte sarasvatīkṛtaṃ śrīkṛṣṇastotram //
sautiruvāca//
āvirbabhūva manasaḥ kṛṣṇasya paramātmanaḥ //
ekā devī gauravarṇā ratnālaṃkārabhūṣitā

pītavastraparīdhānā sasmitā navayauvanā //
sarvaiśvaryyādhidevī sā sarvasampatphalapradā //
svarge ca svargalakṣmīśca rājalakṣmīśca rājasu

sā hareḥ purataḥ sthitvā paramātmānamīśvaram //
tuṣṭāva praṇatā sādhvī bhaktinamrātmakandharā

mahālakṣmīruvāca //
satyasvarūpaṃ satyeśaṃ satyabījaṃ sanātanam //
satyādhāraṃ ca satyajñaṃ satyamūlaṃ namāmyaham

ityuktvā śrīhariṃ natvā sā covāsa sukhāsane //
taptakāṃcanavarṇābhā bhāsayantī diśastviṣā

āvirbabhūva tatpaścād buddheśca paramātmanaḥ //
sarvādhiṣṭhātṛdevī sā mūlaprakṛtirīśvarī

taptakāñcanavarṇābhā sūryyakoṭisamaprabhā //
īṣaddhāsyaprasannāsyā śaratpaṅkajalocanā

raktavastraparīdhānā ratnābharaṇabhūṣitā //
nidrātṛṣṇā kṣutpipāsā dayā śraddhā kṣamādikāḥ

tāsāṃ ca sarvaśaktīnāmīśādhiṣṭhātṛdevatā //
bhayaṅkarī śatabhujā durgā durgārtināśinī

ātmanaḥ śaktirūpā sā jagatāṃ jananī parā //
triśūlaśaktiśārṅgaṃ ca dhanuḥkhaḍgaśarāṇi ca

śaṃkha cakragadāpadmamakṣamālāṃ kamaṇḍalum //
vajramaṅkuśapāśaṃ ca bhuśuṇḍīdaṇḍatomaram

nārāyaṇāstraṃ brahmāstraṃ raudraṃ pāśupataṃ tathā //
pārjjanyaṃ vāruṇaṃ vāhnaṃ gāndharvaṃ bibhratī satī //
kṛṣṇasya purataḥ sthitvā tuṣṭāva taṃ mudā'nvitā

prakṛtiruvāca//
ahaṃ prakṛtirīśānā sarveśā sarvarūpiṇī //
sarvaśaktisvarūpā ca mayā ca śaktimajjagat

tvayā sṛṣṭā na svatantrā tvameva jagatāṃ patiḥ //
gatiśca pātā sraṣṭā ca saṃharttā ca punarvidhiḥ

sraṣṭuṃ sraṣṭā ca saṃhartuṃ saṃhartā vedhasā vidhiḥ //
paramānandarūpaṃ tvāṃ vande cānandapūrvakam //
cakṣurnimeṣakāle ca brahmaṇaḥ patanaṃ bhavet

tasya prabhāvamatulaṃ varṇituṃ kaḥ kṣamo vibho //
bhrūbhaṅgalīlāmātreṇa viṣṇukoṭiṃ sṛjettu yaḥ

carācarāṃśca viśveṣu devānbrahmapurogamān //
madvidhāḥ kati vā devīḥ sraṣṭuṃ śaktaśca līlayā

paripūrṇatamaṃ svīḍyaṃ vande cānandapūrvakam //
mahānvirāḍ yatkalāṃśo viśvasaṃkhyāśrayo vibho //
vande cānandapūrvaṃ taṃ paramātmānamīśvaram

yaṃ ca stotumaśaktāśca brahmaviṣṇuśivādayaḥ //
vedā ahaṃ ca vāṇī ca vande taṃ prakṛteḥ param

vedāśca viduṣāṃ śreṣṭhāḥ stotuṃ śaktāśca na kṣamāḥ //
nirlakṣyaṃ kaḥ kṣamaḥ stotuṃ taṃ nirīhaṃ namāmyaham

ityevamuktvā sā durgā ratnasiṃhāsane vare //
uvāsa natvā śrīkṛṣṇaṃ tuṣṭuvustāṃ sureśvarāḥ

iti durgākṛtaṃ stotraṃ kṛṣṇasya paramātmanaḥ //
yaḥ paṭhedarccanākāle sa jayī sarvataḥ sukhī

durgā tasya gṛhaṃ tyaktvā naiva yāti kadācana //
bhavābdhau yaśasā bhāti yātyante śrīhareḥ puram

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe brahmakhaṇḍe sautiśaunakasaṃvāde sṛṣṭinirūpaṇe durgāstotraṃ nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ