Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmasphutasiddhanta · Chapter 20

20.1

ṛgvargaḥ paryāyaḥ samūhayogāvayukṣu yugmeṣu/
soyāḥ prāgvatprāptādāścatuṣkakāḥ śeṣayuktyontyaḥ//

20.2

ekādiyutavihīnāvādyantau tadviparyayau yāvat/
vargādiṣu viṣamayujāṃ kramotkramādvardhayetpādān//

20.3

ekaikena dvyādvyāḥ soppappadhikeṣu tatpratiṣṭheṣu/
vargādirabhīṣṭāntaḥ prastāro bhavati yavamadhyaḥ//

20.4

sūnontyo dvipadāgraṃ tripadādyānāmadhaḥ pṛthak saṃkhyā/
tacchodhyo vyekaḥ pṛthagntādrūpamūrdhvayutam//

20.5

yāvat pādāvyekāgacchādvarṇeṣvathaikavṛddheṣu/
rūpādyutaghāte vargādyānāṃ parā saṃkhyā//

20.6

rūpādhikapādārdheviṣameṣūrdhvaḥ sameṣu pādārdhe/
ardhādviguṇāvyekāṃyulānyadhastasya sarveṣām//

20.7

mādhyais tathārdhahīnaiḥ kramapādair vyastatulyapādādyaḥ/
viṣameravyekaṃ madhye prohyādyānyataḥ kuryāt//

20.8

saikakramatulyādyair nyāso'bhyadhiko viśodhitaś cādhaḥ/
saṃkhyaikyaṃ tādṛk yādṛk prathamas trirahito naṣṭe//

20.9

mādhyaiḥ kṛtaiś ca dalitaiḥ samasaṃkhyāyāṃ kramotkramāt kṣeppam/
viṣamāyāṃ vyekāyāṃ dalam kramād uttkramāt saikam//

20.10

samasaṃkhyāyāṃ sopānakramotkramābhyāṃ tathaiva viṣamābhyām/
kalpyā pacite dṛṣṭe prathamaḥ śeṣākṣarāṇyante//

20.11

samadalasamaviṣamāṇāṃ saṃkhyāpādārdhasarvakalpavadhaḥ/
svādyavadho'nyaiḥ pādaiḥ svaparasya prāgvadhaḥ saikaiḥ//

20.12

ādyādanantaro'dhaḥ kalppo'nyatulyamādyaḥ prāk/
nyāso vargo'nyonaḥ prastāro'rdhasamaviṣamāṇām//

20.13

naṣṭentyāt svādhasthonakalpaghāto'rdhatulyaviṣamāṇām/
vyekaḥ pṛthak svavargoddhṛtaḥ phalaṃ tulyakalyānām//

20.14

uddiṣṭe kalpahṛte'tītaiḥ prathamaḥ phale sarūpe 'nyaḥ/
asakṛdvargāṃśayute saike vārdhasamaviṣamāṇām//

20.15

kapeṣu pṛthak gurulaghusaṃkhyaikādibhājitā prāgvat/
viṣameṣvādyalaghūno laghubhir meruḥ samādīnām//

20.16

ekadvitayoḥ parato dvisaṃguṇo'nantarādvirūpo'dhaḥ/
vargadharādyonodalasamaviṣamāṇāṃ dhvajo laghubhiḥ//

20.17

laghusaṃkhyā padadalitā parato'dho'dhaś ca śudhyati hṛtā yaiḥ/
dviguṇāntaiḥ śuddhair vargaparair mandaro laghubhiḥ//

20.18

kṛtvādho'dhaḥ kalpyānyekādyekottarānadhasteṣām/
svāt parato'nyaikyam adhaḥ prastārād uktavad ihādyaiḥ//

20.19

guruṣaṣṭyekānighaṭīdviguṇānyekāṃgulāni saṃkhyā syāt/
drāviṃśatir āryāṇāṃ chandaścityuttaro'dhyāyaḥ//
iti śrī-brāhmasphuṭa-siddhānte chandaścityuttarādhyāyo viṃśatitamaḥ//

Original text: Brāhmasphuṭasiddhānta · Edition: S. Dvivedin's edition, Benares 1902. · Data entry Takao Hayashi · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc