Brahmanda Purana · Chapter 3.32

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge lalitopākhyāne hayagrīvāgastyasaṃvāde saptakakṣyā mataṅgakanyāprādurbhāvo nāmaikatriṃśo 'dhyāyaḥ
agastya uvāca
lohādisaptaśālānāṃ rakṣakā eva saṃti vai /
tannāmakīrtaya prājña yena me saṃśayacchidā

hayagrīva uvāca
nānāvṛkṣamahodyāne vartate kuṃbhasaṃbhava /
mahākālaḥ sarvalokabhakṣakaḥ śyāmavigrahaḥ

śyāmakañcukadhārī ca madāruṇavilocanaḥ /
brahmāṇḍacaṣake pūrṇaṃ pibanviśvarasāyanam

mahākālīṃ ghanaśyāmāmanaṅgārdrāmapāṅgayan /
siṃhāsane samāsīnaḥ kalpānte kalanātmake

lalitādhyānasaṃpanno lalitāpūjanotsukaḥ /
vitanvaṃllaritābhakteḥ svāyuṣo dīrgha dīrghatām /
kālamṛtyupramukhyaiśca kiṅkarairapi sevitaḥ

mahākālīmahākālau lalitājñāpravarttakau /
viśvaṃ kalayataḥ kṛtsnaṃ prathame 'dhvani vāsinau

kālacakraṃ mataṅgasya tasyaivāsanatāṃ gatām /
caturāvaraṇopetaṃ madhye bindumanoharam

trikoṇaṃpañcakoṇaṃ ca ṣoḍaśacchadapaṅkajam /
aṣṭārapaṅkajaṃ caivaṃ mahākālastu madhyagaḥ

trikoṇe tu mahākālyā mahāsaṃdhyā mahāniśā /
etāstisro mahādevyo mahākālasya śaktayaḥ

tatraiva pañcakoṇāgre pratyūṣaśca pitṛprasūḥ /
prāhṇāparāhṇamadhyāhnāḥ pañca kālasya śaktayaḥ

atha ṣoḍaśapatrābje sthitā śaktīrmune śṛṇu /
dinamiśrā tamisrā ca jyotsnī caiva tu pakṣiṇī

pradoṣā ca niśīthā ca praharā pūrṇimāpi ca /
rākā cānumatiścaiva tathaivāmāvasyikā punaḥ

sinīvālī kuhūrbhadrā uparāgā ca ṣoḍaśī /
etā ṣoḍaśamātrasthāḥ śaktayaḥ ṣoḍaśa smṛtāḥ

kalā kāṣṭhā nimeṣāśca kṣaṇāścaiva lavāstruṭiḥ /
muhurtāḥ kutapāhorā śuklapakṣastathaiva ca

kṛṣṇapakṣāyanāścaiva viṣuvā ca trayodaśī /
saṃvatsarā ca parivatsareḍāvatsarāpi ca

etāḥṣoḍaśa patrābjavāsinyaḥ śaktayaḥ smṛtāḥ /
idvatsarā tataścenduvatsarāvatsare 'pi ca

tithirvārāṃśca nakṣatraṃ yogāśca karaṇāni ca /
etāstu śaktayo nāgapatrāṃbhoruhasaṃsthitāḥ

kaliḥ kalpā ca kalanā kālī ceti catuṣṭayam /
dvārapālakatāṃ prāptaṃ kālaca krasya bhāsvataḥ

etā mahākāladevyo madaprahasitānanāḥ /
madirāpūrṇacaṣakamaśeṣaṃ cāruṇaprabham /
dadhānāḥ śyāmalākārāḥ sarvāḥ kālasya yoṣitaḥ

lalitāpūjanadhyānajapastotraparāyaṇāḥ /
niṣevante mahākālaṃ kālacakrāsanasthitam

atha kalpakavaṭyāstu rakṣakaḥ kumbhasaṃbhava /
vasantarturmahātejā lalitāpriyakiṅkaraḥ

puṣpasiṃhāsanāsīnaḥ puṣpamādhvīmadāruṇāḥ /
puṣpāyudhaḥ puṣpabhūṣaḥ puṣpacchatreṇa śobhitaḥ

madhuśrīrmādhavaśrīśca dve devyau tasya dīvyataḥ /
prasūnamadirāmatte prasūnaśaralālase

santānavāṭikāpālo grīṣmartustīkṣṇalocanaḥ /
lalitākiṅkaro nityaṃ tasyāstvājñāpravartakaḥ

śukra śrīśca śuciśrīśca tasya bhārye ubhe smṛte /
haricandanavāṭī tu mune varṣartunā sthitā

sa varṣarnturmahātejā vidyutpaṅgalalocanaḥ /
vajrāṭṭahāsamukharo mattajīmūtavāhanaḥ

jīmūtakavacacchanno maṇikārmukadhārakaḥ /
lalitāpūjanadhyānajapastotraparāyaṇaḥ

vartate vindhyamathana trailokyāhlādadāyakaḥ /
nabhaḥśrīśca nabhasyaśrīḥ svarasvārasvamālinī

ambā dulā niraliścābhrayantī meghayantrikā /
varṣayantī cibuṇikā vāridhārā ca śaktayaḥ

varṣantyo dvādaśa proktā madāruṇavilocanāḥ /
tābhiḥ samaṃ sa varṣartuḥ śaktibhiḥ parameśvarīm

sadaiva saṃjapannāste nijotthaiḥ puṣpamaṇḍalaiḥ /
lalitābhaktadeśāṃstu bhūṣayansvasya sampadā

tadvairiṇāṃ tu vasudhāmanābṛṣṭyā nipīḍayan /
vartate satataṃ devīkiṅkarau jaladāgamaḥ

mandāravāṭikāyāṃ tu sadā śaradṛturvasan /
tāṃ kakṣāṃ rakṣati śrīmāṃllokacittaprasādanaḥ

iṣaśrīśca tathorjaśrīstasyartoḥ prāṇanāyike /
tābyāṃ saṃjahratustoyaṃ nijotthaiḥ puṣpamaṇḍalaiḥ /
abhyarcayati sāmrājñīṃ śrīkāmeśvarayoṣitam

hemantarturmahātejā himaśītalavigrahaḥ /
sadā prasannavadano lalitāpriyakiṅkaraḥ

nijotthaiḥ puṣpasaṃbhārairarcayanparameśvarīm /
pārijātasya vāṭīṃ tu rakṣati jvalanārdanaḥ

sahaḥśrīśca sahasyaśrīstasya dve yoṣite śubhe /
kadambavanavāṭyāstu rakṣakaḥ śiśirākṛtiḥ

śiśirarturmuniśreṣṭha vartate kumbhasambhava /
sā kakṣyā tena sarvatra śīśirīkṛtabhūtalā

tadvāsinī tataḥ śyāmā devatā śiśirākṛtiḥ /
tapaḥśrīśca tapasyaśrīstasya dve yoṣiduttame /
tābhyāṃ sahārcayatyaṃbāṃ lalitāṃ viśvapāvanīm

agastya uvāca
gandharvavadana śrīmannānāvṛkṣādisaptakaiḥ /
prathamodyānapālastu mahākālo mayā śritaḥ

caturāvaraṇaṃ cakraṃ tvayā tasya prakīrtitam /
ṣaṇṇāmṛtūnāmanyeṣāṃ kalpakodyānavāṭiṣu /
pālakatvaṃ śrutaṃ tvattaścakradevyastu na śrutāḥ

ata eva vasantādicakrāvaraṇadevatāḥ /
krameṇa brūhi bhagavansarvajño 'si yato mahān

hayagrīva uvāca
ākarṇaya muniśreṣṭa tattaccakrasthadevatāḥ

kālacakraṃ purā proktaṃ vāsantaṃ cakramucyate /
trikoṇaṃ pañcakoṇaṃ ca nāgacchadasaroruham /
ṣoḍaśāraṃ sarojaṃ ca daśāradvitayaṃ punaḥ

caturasraṃ ca vijñeyaṃ saptāvaraṇasaṃyutam /
tanmadhye binducakrastho vasantarturmahādyuti

tadekadvayasaṃlagne madhuśrīmādhavaśriyau /
ubhābhyāṃ nijahastābhyāmubhayostanamekakam

nipīḍayansvahastasya yugalena sasaurabham /
sapuṣpamadirāpūrmacaṣakaṃ piśitaṃ vahan

evameva tu sarvartudhyānaṃ vindhyaniṣūdana /
varṣartostu punardhyāne śaktidvitayamādimam /
aṅkasthitaṃ tu vijñeyaṃ śaktayo 'nyāḥ samīpagāḥ

atha vāsantacakrasthadevīḥ śṛṇu vadāmyam /
madhuśuklaprathamikā madhuśukladvitīyikā

madhuśuklatṛtīyā ca madhuśuklacaturthikā /
madhuśuklā pañcamī ca madhuśuklā ca ṣaṣṭhikā

madhuśuklā saptamī ca madhuśuklāṣṭamī punaḥ /
navamī madhuśuklā ca daśamī madhuśuklikā

madhuśuklaikādaśī ca dvādaśī madhuśuklataḥ /
madhuśuklatrayodaśyāṃ madhuśuklā caturdaśī

madhuśuklā paurṇamāsī prathamā madhukṛṣṇikā /
madhukṛṣṇā dvitīyā ca tṛtīyā madhukṛṣṇikā

caturthī madhukṛṣṇā ca madhukṛṣma ca pañcamī /
ṣaṣṭī tu madhukṛṣṇā syātsaptamī madhukṛṣmataḥ

madhukṛṣṇāṣṭamī caiva navamīmadhukṛṣṇataḥ /
daśamī madhukṛṣṇā ca vindhyadarpaniṣūdana

madhukṛṣṇaikādaśī tu dvādaśī madhukṛṣṇataḥ /
madhukṛṣṇatrayodaśyā madhukṛṣṇacaturdaśī

madhvamā ceti vijñeyāstriṃśadetāstu śaktayaḥ /
evameva prakāreṇa mādhavākhyo paristhitāḥ

śuklapratipadādyāstu śaktayastriṃśadanyakāḥ /
militvā ṣaṣṭisaṃkhyāstu khyātā vāsantaśaktayaḥ

svaiḥ svairmantraistatra cakre pūjanīyā vidhānataḥ /
vāsantacakrarājasya saptāvaraṇabhūmayaḥ

ṣaṣṭiḥ syurdaivatāstāsu ṣaṣṭibhūmiṣu saṃsthitāḥ /
vibhajya cārcanīyāḥ syustattanmantraistu sādhakaiḥ

tathā vāsantacakraṃ syāttathaivānyeṣu ca triṣu /
devatāstu paraṃ bhinnāḥ śukraśucyādibhedataḥ

śaktayaḥ ṣaṣṭisaṃkhyātā grīṣmacakre mahodayāḥ /
evaṃ varṣādike cakre bhedānnabhavabhasyajān

ṣaṣṭi ṣaṣṭisu śaktīnāṃ cakrecakre pratiṣṭhitāḥ /
granthavistārabhītyā tu tatsaṃkhyānādviramyate

ārtavyāḥ śaktayastvetā lalitābhakta saukhyadāḥ /
lalitāpūjanadhyānajapastotraparāyaṇāḥ

kalpādivāṭikācakre sañcarantyo madālasāḥ /
svasvapuṣpotthamadhubhistarpayantyo maheśvarīm

militvā caiva saṃkhyātāḥ ṣaṣṭyuttaraśatatrayam /
evaṃ saptasu śāleṣu pālikāścakradevatāḥ

nāmakīrtanapūrvaṃ tu proktastubhyaṃ prapṛcchate /
anyeṣāmapi śālānāmupādānaṃ tu pūrakam /
vistāraṃ tatra śaktiṃ ca kathayāmyavadhāraya