Language

ENहिગુ
Scripture Library

Brahmanda Purana · Chapter 3.25

3.25.1

iti śrībrahmāṇḍamahāpurāṇe uttarabhāge hayagrīvāgastyasaṃvāde lalitopākhyāne balāhakādisaptasenāpativadho nāma caturviṃśo 'dhyāyaḥ
tataḥ śrutvā vadhaṃ teṣāṃ tapobalavatāmapi /
nyaśvasatkṛṣṇasarpendra iva bhaṇḍo mahāsuraḥ

3.25.2

ekānte mantrayāmāsa sa āhūya mahodarau /
bhaṇḍaḥ pracaṇḍaśaiṇḍīryaḥ kāṅkṣamāṇo raṇe jayam

3.25.3

yuvarājo 'pi sakrodho viṣaṅgeṇa yavīyasā /
bhaṇḍāsuraṃ namaskṛtya mantrasthānamupāgamat

3.25.4

atyāptairmantribhiryuktaḥ kuṭilākṣapuraḥsaraiḥ /
lalitāvijaye mantraṃ cakāra kvathitāśyaḥ

3.25.5

bhaṇḍa uvāca
aho bata kulabhraṃśaḥ samāyātaḥ suradviṣām /
upekṣāmadhunā kartuṃ pravṛtto balavānvidhiḥ

3.25.6

madbhṛtyanāmamātreṇa vidravanti divaukasaḥ /
tādṛśānāmihāsmākamāgato 'yaṃ viparyayaḥ

3.25.7

karoti balinaṃ klībaṃ dhaninaṃ dhanavarjitam /
dīrghāyuṣamanāyuṣkaṃ durdhātā bhavitavyatā

3.25.8

kva sattvamasmadbāhunāṃ kveyaṃ durllalitā vadhūḥ /
akāṇḍa eva vidhinā kṛto 'yaṃ niṣṭhuro vidhiḥ

3.25.9

sarpiṇīmāyayodagrāstaṃyā durghaṭaśauryayā /
adhisaṃgrāmabhūcakre senānyo vinipātitāḥ

3.25.10

evamuddāmadarpāḍhyā vanitā kāpi māyinī /
yadi saṃpraharatyasmāndhigbalaṃ no bhujārjitam

3.25.11

imaṃ prasaṃgaṃ vaktuṃ ca jihvā jihveti māmakī /
vanitā kimu matsainyaṃ marda yiṣyati durmadā

3.25.12

tadatra mūlacchedāya tasyā yatno vidhīyatām /
mayā cāramukhājjñātā tasyā vṛttirmahābalā

3.25.13

sarveṣāmapi sainyānāṃ paścādevāvatiṣṭhate /
agrataścalitaṃ sainyaṃ hayahastirathādikam

3.25.14

asminneva hyavasare pārṣṇigrāho vidhīyatām /
pārṣṇigrahamimaṃ kartuṃ viṣaṅgaścaturo bhavet

3.25.15

tena prauḍhamadonmatā bahusaṃgrāmadurmadāḥ /
daśa pañca ca senānyaḥ saha yāntu yuyutsayā

3.25.16

pṛṣṭhataḥ parivārāstu na tathā saṃti te punaḥ /
alpaistu rakṣitā vai syāttenaivāsau sunigrahā

3.25.17

atastvaṃ bahusannāhamāvidhāya madotkaṭaḥ /
viṣaṅga guptarūpeṇa pārṣṇigrāhaṃ samācara

3.25.18

alpīyasī tvayā sārddhaṃ senā gacchatu vikramāt /
sajjāśca lantu senānyo dikpālavijayoddhatāḥ

3.25.19

akṣauhiṇyaśca senānāṃ daśa pañca calantu te /
tvaṃ guptaveṣastāṃ duṣṭāṃ sannipatya dṛḍhaṃ jahi

3.25.20

saiva niḥśeṣaśaktīnāṃ mūlabhūtā mahīyasī /
tasyāḥ samūlanāśena śaktivṛndaṃ vinaśyati

3.25.21

kandacchede sarojinyā dalajālamivāṃbhasi /
sarveṣāmeva paścādyo rathaścalati bhāsuraḥ

3.25.22

daśayojanasaṃpannanijadehasamucchrayaḥ /
mahāmuktātapatreṇa sarvoddhva pariśobhitaḥ

3.25.23

vahanmuharvījyamānaṃ cāmarāṇāṃ catuṣṭayam /
uttaṅgaketusaṃghātalikhitāṃbudamaṇḍalaḥ

3.25.24

tasminrathe samāyāti sā dṛṣṭā hariṇekṣaṇā /
nibṛtaṃ saṃnipatya tvaṃ cihnenānena lakṣitām

3.25.25

tāṃ vijitya durācārāṃ keśeṣvā kṛṣya mardaya /
purataścalite sainye sattvaśālini sā vadhūḥ

3.25.26

strīmātrarakṣā bhavato vaśameṣyati sattvaram /
bhavatsahāyabhūtāyāṃ senendrāṇāmihābhidhā

3.25.27

śṛṇu yairbhavato yuddhe sāhyakāryamatandritaiḥ /
ādyo madanako nāma dīrghajihvo dvitīyakaḥ

3.25.28

hubako hulumuluśca kaklasaḥ kaklivāhanaḥ /
thuklasaḥ puṇḍraketuśca caṇḍabāhuśca kukkuraḥ

3.25.29

jaṃbukākṣo jaṃbhanaśca tīkṣṇaśṛṅgastrikaṇṭakaḥ /
candraguptaśca pañcaite daśa coktāścamūvarāḥ

3.25.30

ekaikākṣauhiṇīyuktāḥ pratyekaṃ bhavatā saha /
āgamiṣyanti senānyo damanādyā mahābalāḥ

3.25.31

parasya kaṭakaṃ naiva yathā jānāti te gatim /
tathā guptasamācāraḥ pārṣṇigrāhaṃ samācara

3.25.32

asminkārye sumahatāṃ prauḍhimānaṃ samudvahan /
niṣaṅga tvaṃ hi tabhase jayasiddhimanuttamām

3.25.33

iti mantritamantro 'yaṃ durmantrī bhaṇḍadānavaḥ /
viṣaṅgaṃ preṣayāmāsa rakṣitaṃ sainyapālakaiḥ

3.25.34

atha śrīlalitādevyāḥ pārṣṇigrāhakṛtodyame /
yuvarājānuje daitye sūryo 'stagirimāyayau

3.25.35

prathame yuddhadivase vyatīte lokabhīṣaṇe /
andhakāraḥ samabhavattasya bāhyacikīrṣayā

3.25.36

mahiṣaskandhadhūmrābhaṃ vanakroḍavapurdduti /
nīlakaṇṭhanibhacchāyaṃ nibiḍaṃ paprathe tamaḥ

3.25.37

kuñjeṣu piṇḍitamiva pradhāvadiva saṃdhiṣu /
ujjihānamiva kṣoṇīvivarebhyaḥ sahasraśaḥ

3.25.38

nirgacchadiva śailānāṃ bhūri kandaramandirāt /
kvaciddīpaprabhājāle kṛtakātaraceṣṭitam

3.25.39

dattāvalaṃbanamiva strīṇāṃ karṇotpalatviṣi /
ekībhūtamiva prauḍhadiṅnāgamiva kajjale /
ābaddhamaitrakamiva sphuracchādvalamaṇḍale

3.25.40

kṛtapriyāśleṣamiva sphurantīṣvasiyaṣṭiṣu /
guptapraviṣṭamiva ca śyāmāsu vanapaṅktiṣu

3.25.41

krameṇa bahulībhūtaṃ prasasāra mahattamaḥ /
triyāmāvāmanayanā nīlakañcukarociṣā

3.25.42

timireṇāvṛtaṃ viśvaṃ na kiñcitpratyapadyata /
asurāṇāṃ praduṣṭānāṃ rātrireva balāvahā

3.25.43

teṣāṃ māyāvilāso 'yaṃ tasyāmeva hi vardhate /
atha pracalitaṃ sainyaṃ viṣaṅgeṇa mahaujasā

3.25.44

dhautakhaḍgalatācchāyāvardhiṣṇu timiracchaṭam /
damanādyāśca senānyaḥ śmāmakaṅkaṭadhāriṇaḥ

3.25.45

śyāmoṣṇīṣadharāḥ śyāmavarṇasarvaparicchadāḥ /
ekatvamiva saṃprāptāstimireṇātibhūyasā

3.25.46

viṣaṅgamanusaṃceluḥ kṛtāgrajanamaskṛtim /
kūṭena yuddhakṛtyena vijigīṣurmaheśvarīm

3.25.47

meghaḍaṃbarakaṃ nāma dadhe vakṣasi kaṅkaṭam /
yathā tasya niśāyuddhānurūpo veṣasaṃgrahaḥ

3.25.48

tathā kṛtavatī senā śyāmalaṃ kañcukādikam /
na ca dundubhinisvāno na ca marddalagarjitam

3.25.49

paṇavānakabherīṇāṃ na ca ghoṣavijṛṃbhaṇam /
guptācārāḥ pracalitāstimireṇa samāvṛtāḥ

3.25.50

parairadṛśyagatayo viṣkośīkṛtariṣṭayaḥ /
paścimābhimukhaṃ yānti lalitāyāḥ patākinīm

3.25.51

āvṛtottaramārgeṇa pūrvabhāgamaśiśriyan /
niśvāsamapi sasvānamakurvantaḥ padepade

3.25.52

sāvadhānāḥ pracalitāḥ pārṣṇigrāhāya dānavāḥ /
bhūyaḥ purasya digbhāgaṃ gatvā mandaparākramāḥ

3.25.53

lalitāsainyameva svānsūcayantaḥ prapṛcchataḥ /
āgatya nibhṛtaṃ pṛṣṭhe kavacacchannavigrahāḥ

3.25.54

cakrarājarathaṃ tuṅgaṃ merumandarasaṃnibham /
apaśyannatidīptābhiḥ śaktibhiḥ parivāritam

3.25.55

tatra muktātapatrasya varttamānāmadhaḥsthale /
sahasrādityasaṃkāśāṃ paścimābhimukhīṃ sthitām

3.25.56

kāmeśvaryādinityābhiḥ svasamānasamṛddhibhiḥ /
narmālāpavinodena sevyamānāṃ rathottame

3.25.57

tāṃ tathābhūtavṛttāntāma tādṛśaraṇodyamām /
purogataṃ mahatsainyaṃ vīkṣamāṇa sakautukam

3.25.58

manvānaśca hi tāmeva viṣaṅgaḥ sudurāśayaḥ /
pṛṣṭhavaṃśe rathendrasya ghaṭṭayāmāsa sainikaiḥ

3.25.59

tatrāṇi mādiśaktīnāṃ parivāravarūthinī /
mahākalakalaṃ cakruraṇimādyāḥ paraḥśatam

3.25.60

paṭṭiśairdrughaṇaiścaiva bhindipālairbhuśuṇḍibhiḥ /
kaṭhoravajranirdhātaniṣṭhuraiḥ śaktimaṇḍalaiḥ

3.25.61

mardayanto mahāsattvāḥ samaraṃ bahumenire /
ākasmikaraṇotsāhaviparyāviṣṭavigraham

3.25.62

akāṇḍakṣubhitaṃ cāsīdrathasthaṃ śaktimaṇḍalam /
vipāṭaiḥ pāṭayāmāsuradṛśyairandhakāriṇaḥ

3.25.63

tataścakrarathendrasya navame parvaṇi sthitāḥ /
adṛśyamānaśastrāṇāmadṛśyanijavarmaṇām

3.25.64

timiracchannarūpāṇāṃ dānavānāṃ śilīmukhaiḥ /
itastato bahu kliṣṭaṃ channavarmitamarmavat

3.25.65

śaktīnāṃ maṇḍalaṃ tene krandanaṃ lalitāṃ prati /
pūrvānukrama tastatra saṃprāptaṃ sumahadbhayam

3.25.66

karṇākarṇikayākarṇya lalitā kopamādadhe /
etasminnantare bhaṇḍaścaṇḍadurmatripaṇḍitaḥ

3.25.67

daśākṣauhiṇikāyuktaṃ kuṭilākṣaṃ mahaujasam /
lalitāsainyanāśāya yuddhāya prajighāya saḥ

3.25.68

yathā paścātkalakalaṃ śrutvāgrevartinī camūḥ /
nāgacchati tathā cakre kuṭilākṣo mahāraṇam

3.25.69

evaṃ cobhayato yuddhaṃ paścādagre tathābhavat /
atyantatumulaṃ cāsīcchaktīnāṃ sainike mahat

3.25.70

naktasattvāśca daityendrāstimireṇa samāvṛtāḥ /
itastataḥ śithilatāṃ kaṇṭake ninyuruddhatāḥ

3.25.71

niṣaṅgeṇa durāśena dhamanādyaiścamūvaraiḥ /
camūbhiśca praṇahitā nyapatañchatrukoṭayaḥ

3.25.72

tābhirdaityāstramālābhiścakrarājaratho vṛtaḥ /
bakāvalīnibiḍataḥ śailarāja ivābabhau

3.25.73

ākrāntaparvaṇādhastādviṣaṅgeṇa durātmanā /
mukta ekaḥ śarodevyāstālavṛntamacūrṇayat

3.25.74

atha tenāvyāhitena saṃbhrānte śaktimaṇḍale /
kāmeśvarīmukhā nityā mahāntaṃ krodhamāyayuḥ

3.25.75

īṣadbhṛkuṭisaṃsaktaṃ śrīdevyā vadanāṃbujam /
avalokya bhṛśodvignā nityā dadhuratiśramam

3.25.76

nityā kālasvarūpiṇyaḥ pratyekaṃ tithivigrahāḥ /
krodhamudvīkṣya samnājñyā yuddhāya dadhurudyamam

3.25.77

praṇipatya ca tāṃ devīṃ mahārājñīṃ mahodayām /
ūcurvācamakāṇḍotthāṃ yuddhakautukagadgadām

3.25.78

tithinityā ucuḥ /
devadevī mahārājñī tavāgre brekṣitāṃ camūm /
daṇḍinīmantranāthādimahāśaktyābhapālitām

3.25.79

dharṣitu kātarā duṣṭā māyācchadmaparāyaṇāḥ /
pārṣṇigrāheṇa yuddhena bādhante rathapuṅgavam

3.25.80

tasmāttimirasaṃchannamūrtīnāṃ vibudhadruhām /
śamayāmo vayaṃ darpaṃ kṣaṇamātraṃ vilokaya

3.25.81

yā vahnivāsinī nityā yā jvālāmālinī parā /
tābhyāṃ pradīpite yuddhe draṣṭuṃ śaktāḥ suradviṣaḥ

3.25.82

praśamayya mahādarpaṃ pārṣṇigrāhapravartinām /
sahasaivāgamiṣyāmaḥ sevituṃ śrīpadāṃbujam /
ājñāṃ dehi mahārājñi mardanārthaṃ durātmanām

3.25.83

ityukte sati nityābhistathāstviti jagāda sā /
atha kāmeśvarī nityā praṇamya laliteśvarīm /
tayā saṃpreṣitā tābhiḥ kuṇḍalīkṛta kārmukā

3.25.84

sā hantuṃ tāndurācārānkūṭayuddhakṛtakṣaṇān /
bālāruṇamiva krodhāruṇaṃ vaktraṃ vitanvatī

3.25.85

re re tiṣṭhata pāpiṣṭhā māyāniṣṭhāśchinadmi vaḥ /
andhakāramanuprāpya kūṭayuddhaparāyaṇāḥ

3.25.86

iti tānbhartsayantī sā tūṇīrotkhātasāyakāt /
parvāvarohaṇaṃ cakre krodhena praskhaladgatiḥ

3.25.87

sajjakārmukahastāśca bhagamālāpuraḥsarāḥ /
anyāśca caritā nityāḥ kṛta parvāvarohaṇāḥ

3.25.88

jvālāmālini nityā ca yā nityā vahnivāsinī /
sajje yuddhe svatejobhiḥ samadīpayatāṃ raṇe

3.25.89

atha te duṣṭadanujāḥ pradīpte yuddhamaṇḍale /
prakāśavapuṣastatra marāntaṃ krodhamāyayuḥ

3.25.90

kāmeśvaryādikā nityāstāḥ pañcadaśa sāyudhāḥ /
sasiṃhanādāstāndaityānamṛdnanneva helayā

3.25.91

mahākalakalastatra samabhūdyuddhasīmani /
mandarakṣobhitāṃbhodivellatkallolamaṇḍalaḥ

3.25.92

tāśca nityāvalatkvāṇakaṅkaṇairyudhi pāṇibhiḥ /
ākṛṣya prāmakodaṇḍāstenire yuddhamuddhatam

3.25.93

yāmatritayaparyantamevaṃ yuddhamavarttata /
nityānāṃ niśitairbāṇairakṣauhiṇyaśca saṃhṛtāḥ

3.25.94

jaghāna damanaṃ duṣṭaṃ kāmeśī prathamaṃ śaraiḥ /
dīrghajihvaṃ camūnāthaṃ bhagamālā vyadārat

3.25.95

nityaklinnā ca bheruṇḍā humbekaṃ hulumallakam /
kaklasaṃ vahnivāsā ca nijaghāna śaraiḥ śataiḥ

3.25.96

mahāvajreśvarī bāṇairabhinatkekivāhanam /
puklasaṃ śivadūtī ca prāhiṇodyamasādanam

3.25.97

puṇḍraketuṃ bhujoddaṇḍaṃ tvaritā samadārayat /
kulasundarikā nityā caṇḍabāhuṃ ca kukkuram

3.25.98

atha nilapatākā ca vijayā ca jayoddhate /
jaṃbukākṣaṃ jṛṃbhaṇaṃ ca vyatanvātāṃ raṇe balim /
sarvamaṅgalikā nityā tīkṣṇaśṛṅgamakhaṇḍayat /
jvālāmālinikā nityā jaghānograṃ trikarṇakam

3.25.99

candraguptaṃ ca duḥśīlaṃ citraṃ citrā vyadārat /
senānātheṣu sarveṣu nihateṣu durātmasu

3.25.100

viṣaṅgaḥ paramaḥ kuddhaścacāla purato balī /
atha yāmāvaśeṣāyāṃ yāminyāṃ ghaṭikādvayam

3.25.101

nityābhiḥ saha saṃgrāmaṃ vidhāya sa durāśayaḥ /
aśakyatvaṃ samuddiśya cakrāma prapalāyitum

3.25.102

kāmeśvarīkarākṛṣṭacāpotthaurniśitaiḥ śaraiḥ /
bhinnavarmā dṛḍhataraṃ viṣaṅgo vihvalāśayaḥ /
hatāvaśiṣṭairyodhaiśca sārdhameva palāyitaḥ

3.25.103

tābhirna nihato duṣṭo yasmādvadhyaḥ sa dānavaḥ /
daṇḍanāthāśareṇaiva kāladaṇḍasamatviṣā

3.25.104

tasminpalāyite duṣṭe viṣaṅge bhaṇḍasodare /
sā vibhātā ca rajanī prasannāścābhavandiśaḥ

3.25.105

palāyitaṃ raṇevīramanusarttumanaucitī /
iti tāḥ samarānnityāstasminkāle vyaraṃsiṣuḥ

3.25.106

daityaśastravraṇasyandiśoṇitaplutavigrahāḥ /
nityāḥ śrīlalitāṃ devīṃ praṇipeturjayoddhatāḥ

3.25.107

itthaṃ rātrau mahadyuddhaṃ tatra jātaṃ bhayaṅkaram /
nityānāṃ rūpajālaṃ ca śastrakṣatamalokayat

3.25.108

śrutvodantaṃ mahārājñī kṛpāpāṅgena saikṣata /
tadālokanamātreṇa vraṇo nirvraṇatāmagāt

3.25.109

nityānāṃ vikramaiścāpi lalitā prītimāsadat

Original text: Brahmāṇḍapurāṇa · Edition: Bombay : Venkatesvara Steam Press (or a reprint thereof) · Data entry members of the Sansknet Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc