Language

ENहिગુ
Scripture Library

bhūtaśuddhitantram · Chapter 1

1

bhūtaśuddhitantre
prathamaḥ paṭalaḥ
śrīdevī uvāca
deva deva mahādeva sāmprataṃ kathaya prabho ! |
bhūtaśuddhiṃ dehaśuddhiṃ prāṇāyāmaṃ tataḥ param

2

krameṇa kathyatāṃ deva śūlapāṇe piṇākadhṛk |
mantraṃ yantraṃ mahādeva yena śudhyati bhūtale

3

śrī-īśvara uvāca
kathayāmi varārohe khañjanākṣi śucismite |
tattvatrayaṃ pravakṣyāmi guhyād guhyataraṃ mahat

4

tattvatrayaṃ vinā devi ! siddhividyāṃ japet tu yaḥ |
tasya sarvārthahāniḥ syājjapaṃ ca viphalaṃ priye

5

bhūtaśuddhiṃ maheśāni ! nyāsaṃ paramadurlabham |
prāṇāyāmaṃ tataḥ kuryāt tattvatrayamidaṃ smṛtam

6

sarvaṃ kuryānmaheśāni ! mātṛkākṣarasaṃyutam |
akārādikṣakārāntāṃ mātṛkākṣararūpiṇīm

7

vaidikaṃ tāntrikaṃ snānaṃ kṛtvā sandhyāmupāśrayet |
āgatya devadeveśi ! yāgamaṇḍalasanīdhim

8

antaḥsnānaṃ tataḥ kṛtvā antaḥsandhyāmupāśrayet |
antaḥsnānaṃ ca sandhyāṃ ca kathayāmi śṛṇu priye !

9

gurudhyānaṃ prathamatastataḥ snānaṃ samācaret |
praṇavena maheśāni ! jīvaṃ dhṛtvā śucismite

10

mūlādhārāt samākṛṣya dvādaśārṇaṃ nayet sudhīḥ |
snāyācca vimale tīrthe puṣkare hṛdayānvite

11

mūlādhārāt maheśāni saha sradalamānayet |
saṅgaṃ paraśive kṛtvā ānanda upajāyate

12

tenānandena deveśi snāyājjīvamanāhate |
tatastu parameśāni ajapāṃ prāṇarūpiṇīm

13

aṣṭottaraśataṃ japtvā snāto bhavati pārvati ! |
antaḥsandhyāṃ maheśāni ! kuru yatnena pārvati

14

śivaśaktisamāyogo yasmin kāle prajāyate |
sā sandhyā kulasādhūnāṃ samādhisthaḥ pratīyate

15

evaṃ tu te maheśāni ! sandhyāpūto bhaved dhruvam |
śrīdevī uvāca
ajapāṃ parameśāna ! kathyatāṃ me dayānidhe !

16

śrī-īśavara uvāca
śṛṇu vakṣyāmi deviśi ! guhyād guhyataraṃ priye |
dhyānamasyāḥ pravakṣyāmi yathā dhyātvā japennaraḥ

17

haṃsaṃ nityamanantamakṣayaguṇaṃ svābhāvato nirgatā |
yāntī svāśrayamarkakoṭirucirā dhyeyā jaganmohinī
iti dhyānaṃ maheśāni kṛtvā samārabhet japam |
ṣaṭcakraṃ madhyagaṃ kṛtvā ajapāṃ paramākṣarām

18

śivabījaṃ samuddhṛtya bhṛgubījaṃ tataḥ param |
bindvarddhaṃ candrasaṃyuktaṃ kuru yatnena sundari !

19

eṣā vidyā varārohe ! cāturvarṇeṣu śasyate |
etajjapaṃ vinā devi bhūtaśuddhiśca niṣphalā

20

tasmādādau japed vidyāmajapāṃ prāṇarūpiṇīm |
aṣṭottaraśataṃ japtvā bhūtaśuddhiṃ samācaret

21

ṣaṭcakradalasaṃsthāne yāni varṇāni pārvati ! |
tāni sarvāṇi deveśi jīvaṃ saṃnyasya pārvati

22

bhūtaśuddhiṃ maheśāni yatnataḥ samupāsmahe |
mūlādhārānmaheśāni ! mūlapadmaṃ śucismite

23

caturdalayutaṃ mūlaṃ daśavarṇena saṃyutam |
raktavarṇaṃ sadā sevyaṃ yogibhiḥ parameśvari !

24

trikoṇaṃ sundaraṃ śuddhaṃ pṛthvībījaṃ tu madhyagam |
tanmadhye bhāvayed devaṃ śivaṃ śyāmalasundaram

25

atra kuṇḍalīnī devi paraṃ prakṛtirūpiṇī |
śivaṃ veṣṭya maheśāni ! sarvadā tatra tiṣṭhati

26

prasuptabhujagākāraṃ vidyutkoṭinibhāṃ parām |
brahmaviṣṇustutāṃ devīṃ kuṇḍalīṃ brahmarūpiṇīm

27

mūlādhāre mano devi vinyasya bhāvayet sadā |
caturdalayutaṃ varṇaṃ tāraṇaṃ vighnanāśanam

28

bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā daśadhā prajapet tataḥ |
ajapānāṃ maheśāni ! caturdalagataṃ kuru

29

svādhiṣṭhāne tato nītvā puṣpahaṃsasamanvitam |
tatpurīṃ ca maheśāni ! nīreṇa paripūritam

30

mūlādhāraṃ yathā pṛthvyā śobhate parameśvari |
nīreṇa śobhitaṃ devi ! svādhiṣṭhānaṃ śucismite

31

ṣaḍaṅgavidyudādhāraṃ ṣaḍakṣarasamanvitam |
va - bha - ma - ya - ra - lairyuktaṃ kundapuṣpasamanvitam

32

svādhiṣṭhānasthitaṃ devi śivaṃ sarvajñabhāvanam |
mūlādhārāt samutthāpya kuṇḍalīṃ brahmarūpiṇīm

33

nītvā maṇipuraṃ devi ! tadvarṇaṃ japamācaret |
bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā śobhitaṃ śivamarcayet

34

tatraiva parameśāni ! ṣaḍakṣarajapaṃ kuru |
ṣaṭpāpaṃ nāśayed devi ! tatkṣaṇāt parameśvari ! |
ṣaḍdalaṃ ṣaḍguṇaṃ devi ! gudaṃ ca caturaṅgulam

1

atha dvitīyaḥ paṭalaḥ
tatastu prameśāni ! maṇipūraṃ vibhidyate |
vāyuṃ ca tatra vai nītvā manasā parameśvari

2

samānaṃ saṃyutaṃ kuryādapānaṃ parameśvari ! |
tato brahmanadīṃ bhittvā vāyurmaṇipuraṃ yayau

3

tatrasthaṃ śivaliṅgaṃ tu nīlanīradasannibham |
tatpātraṃ kṛṣṇavarṇaṃ ca akṣaraṃ kṛṣṇarūpakam

4

tanmadhyasthaṃ mahādevaṃ sarvadevādikāraṇam |
maṇipūraṃ maheśāni ! mahāmarakataprabham

5

śivaṃ sambhāvya deveśi ! daśavarṇaṃ manuṃ japet |
ḍakārādikakārāntaṃ bindvardhasaṃyutaṃ kuru

6

daśapatrasthitaṃ varṇaṃ pūrvādikramato japet |
daśapatraṃ kṛṣṇavarṇaṃ akṣaraṃ kṛṣṇarūpakam

7

tanmadhyasthaṃ mahādevaṃ sarvadevādikāraṇam |
daśākṣarajapād devi daśajanmāghanāśadam

8

tato vāyurmaheśāni ! anāhatapurīṃ yayau |
ādityapatrasaṃyuktaṃ varṇairdvādaśabhiryutam

9

tatpatraṃ parameśāni ! varṇaṃ ca śuklarūpakam |
kādiṭhāntākṣarairvarṇaiḥ śobhitaṃ paramākṣaram

10

hṛtpadmaṃ parameśāni śuddhasattvātmakaṃ sadā |
pradīpakalikākāraṃ tanmadhye brahmarūpiṇam

11

veṣṭitaṃ dvādaśavarṇaiḥ sarvaśaktimayaṃ priye |
sammukhe tasya deveśi ! jīvastiṣṭhati sarvadā

12

tatra jīvo maheśāni sadā tiṣṭhati pārvati ! |
vāyuṃ tejoyutaṃ jīvaṃ dṛṣṭvā manolayaṃ kuru

13

ātmarūpaṃ vāyurūpaṃ nirīhaṃ nirmalaṃ sadā |
yakārasyāṣṭasaṃbījaṃ jīvaṃ hemaprabhaṃ sadā

14

tatrādityākṣaraṃ devi bindvardhasaṃyutaṃ kuru |
kṛtvā japaṃ maheśāni ! yatnena kuru sundari

15

janmabhiśca dvādaśabhirdevi yat [kṛtam] pāpamarjitam |
tatsarvaṃ nāśayatyeva tatkṣaṇāt parameśvari

16

evaṃ hi maruto bhittvā viśuddhaṃ pratigacchati |
viśuddhaṃ nirmalaṃ śuddhaṃ ṣoḍaśasvarasaṃyutam

17

dhūmravarṇaṃ maheśāni ! viśuddhākhyaṃ manoharam |
tasya madhye sthitaṃ devi ākāśaṃ śaktirūpiṇam

18

kramājjīvaṃ kuṇḍalinyā praṇaveṇa samāharet |
manastatra maheśāni ! sārathiḥ sarvataḥ sadā

19

sarvaṃ manasi kartavyaṃ bhūtaśuddhyādikaṃ priye ! |
svaraṃ ca ṣoḍaśaṃ devi bindvardhasaṃyutaṃ kuru

20

tatastu parameśāni ! japet ṣoḍaśamakṣaram |
pūrvādikramato devi daśadhā prajapet priye

21

janmabhiḥ ṣoḍaśabhiryat tu (kṛtaṃ) pāpaṃ śubhāśubham |
dahet tasya japād devi tṛṇaṃ vahniryathā dahet

22

tato vāyuṃ maheśāni ! drutamājñāpurīṃ nayet |
tatpurīṃ parameśāni dvidalaṃ yugavarṇakam

23

varṇaṃ hemaprabhaṃ devi ! purīṃ candraprabhaṃ sadā |
bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā sādhako japamācaret

24

manaḥsārathinā devi ! jīvaṃ kuṇḍalinīṃ priye |
ājñāṃ purīṃ nayet śīghraṃ mano manasi bhāvanam

25

manasaḥ parameśāni ! ājñāpuryāṃ sthitiḥ sadā |
gurorājñādhāraṇāt tu ājñāpuramimaṃ smṛtam

26

sadāśivapuradvāraṃ gavākṣaṃ parameśvari ! |
evaṃ prapañcaṃ bhittvā vai kuṇḍalīṃ jīvasaṃyutām

27

manaḥsārathinā devi sadāśivapuraṃ nayet |
pañcaprāṇasamāyuktā caturviṃśatisaṃyutā

28

indriyāṇi daśaikaṃ ca mahābhūtāni pañca ca |
buddhyahaṅkāracittāni nayet śivapuraṃ prati

29

sahasrāre tato nītvā manasā yojayet sadā |
śrīdevī uvāca
tatra gatvā maheśāna kuṇḍalī kimakarot prabho

30

śrī-īśvara uvāca
caturviṃśatitattvena pañcaprāṇena sundari |
indriyairakṣarairdevi ! ekatvaṃ jāyate yadā

31

tatra devi maheśāni kuṇḍalīṃ bhāvatatparām |
pūrvoktadhyānamārgeṇa parāṃ tatra vibhāvayet ||
sarvātmasampuṭaṃ devi ! sarvavidyābhidhāraṇam

2

iti śrībhūtaśuddhitantre haragaurīsaṃvāde dvitīyaḥ paṭalaḥ

1

atha tṛtīyaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu pārvati ! vakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam |
guhyād guhyataraṃ devi sugopyaṃ bhuvanatraye

2

brahmarandhre sahasrāre yatra devaḥ sadāśivaḥ |
saṃveṣṭya paramā devī yatrāste parameśvari !

3

kuṇḍalīṃ yojayet tatra ekatvaṃ jāyate tadā |
akārādikṣakārāntāḥ sarvabīje niyojayet

4

ādau manasi deveśi ! prāṇavidyāṃ varānane |
prajapya daśadhā devi ! kuṇḍalīṃ paramāṃ vrajet

5

purīṃ śaktimayīṃ devi nityānandamayaṃ sadā |
sahasradalasaṃyuktaṃ padmaṃ nityāgamaṃ priye

6

padmamadhye maheśāni ! purīṃ śaktimayīṃ priye |
sadāśivo maheśāni ! yatrāste parameśvari

7

śuddhatattvādikaṃ devaṃ nirmalaṃ niścalaṃ sadā |
śivaṃ prāpya maheśāni ! kuṇḍalī śivasannidhau

8

śivasya mukhapadmaṃ hi cucumbe kuṇḍalī priye |
sarvatra sampuṭaṃ dattvā mohayet paramaṃ śivam

9

sadāśivaḥ śivastatra śānto bhavati supriye |
padmamadhye sthitaṃ devaṃ nirīhaṃ śavarūpavat

10

śavarūpo mahādevo hṛdyo nāsti kadācana |
śaktisaṃyogamātreṇa karmakartā sa ucyate

11

tasmāt tat parameśvāni ! śakteḥ prādhānyamucyate |
śaktiṃ vinā maheśāni na kiñcidapi vartate

12

sadāśivo mahāpretaḥ kevalaṃ niścayaṃ priye |
sadāśivapuraṃ devi vaikuṇṭhaṃ paramaṃ padam

13

sadāśivapuraṃ gatvā kuṇḍalī paradevatā |
sadāśivena ca samaṃ kṣaṇamātraṃ ramet priye !

14

sadāśivena deveśi saṅgamaṃ jāyate priye |
amṛtaṃ jāyate devi tatkṣaṇāt parameśvari |
tenāmṛtena deveśi ṣaṭcakraṃ plāvayet kramāt

15

śrī-īśvara uvāca
śṛṇu pārvati ! vakṣyāmi rahasyaṃ bhuvi durlabham |
guhyād guhyataraṃ ramyaṃ triṣu lokeṣu durlabham

16

apānamūrdhagaṃ kṛtvā divyamarthaṃ prapūrya ca |
prāṇamantreṇa deveśi ! śaktiṃ kuṇḍalinīṃ parām

17

kramāccakrāṇi nirbhidyaṃ jīvātmānamanoharāt |
sahasrāre śiraḥpadme pare brahmaṇi yojayet

18

buddhyahaṅkāracittāni tattvāni prakṛtirvapuḥ |
tasmāt sarvāṇi tattvāni bījarūpeṇa bhāvayet

19

tataḥ śūnye śarīre ca kukṣau vāme vicintayet |
sarvapāpātmakaṃ krūraṃ puruṣaṃ piṅgamūrdhajam

20

tato nābhau vāyubījaṃ dhūmraṃ sañcintya tajjapet |
daśadhā vāyumutṣādya vapuḥ pāpaṃ viśodhayet

21

sa pāpaṃ tu tato mantrī hṛdaye vahnibījakam |
raktaṃ vibhāvya daśadhā tajjapācca hutāśanam

22

samutpādya dahatyenaṃ sapāpaṃ tadvapuḥ priye |
lalāṭe vāruṇaṃ bījaṃ śuddhaṃ sañcintya tajjapāt

23

daśadhāmṛtaviṣṭintu samutpādya śucismite |
sarvavyathāvinirmuktaṃ jātaṃ divyavapustataḥ

24

niṣpāpaṃ plāvayet tasmāt tathā bhāvena tatparaḥ |
avagatya dharābījaṃ mūlādhāre vicintayet

25

daśadhā tajjapād devi ! pṛthvīmutpādya sundari |
tataḥ sarvāṇi bījāni tattvāni ca śucismite

26

yathāsthāne nyased bījaṃ ājñācakrāt śucismite |
ājñādiguṇapadmāntaṃ saṃsthāpya parameśvari !

27

kramaṃ tasya pravakṣyāmi sāvadhānā'vadhāraya |
etad rahasyaṃ paramaṃ sadā mama hṛdi sthitam

28

yanmantrasahitaṃ devi kramāt sundari tat śṛṇu |
bījaṃ kuṇḍalinīṃ devi ājñācakraṃ samānayet

29

tasmin cakre maheśāni ātmā manaḥsamanvitaḥ |
pañcāśanmātṛkāmantraṃ daśadhā prajapet priye

30

tatra yugmakalāṃ dhyātvāṃ mūlamantreṇa tarpayet |
lambayet parameśāni jīvaṃ kuṇḍalinīsaha

31

manasā saṃyutaṃ kṛtvā viśuddhau lambayet priye ! |
taccakre parameśāni mātṛkāvarṇamuttamam

32

prajaped daśadhā devi ! manaḥsārathinā priye |
sarvaṃ hi manasā kāryaṃ manaḥ sarvārthasādhakam

33

tatrasthāṃ ṣoḍaśakalāṃ mūlamantreṇa tarpayet |
lambayet praṇavairdevi purīṃ[prati]dhvanimayīṃ prati

34

tatrasthaṃ devadeveśaṃ mahādevaṃ ca tarpayet |
praṇavena tu mantreṇa tarpayet śivarūpiṇam

35

tatrasthāṃ dvādaśakalāṃ taḍitkotisamaprabhām |
tarpayet mūlamantreṇa mātṛkājapapūrvakam

36

lambayet maṇipūre ca śivaṃ tatra pratarpayet |
tatrasthāṃ daśakalāṃ devi ! mūlamantreṇa tarpayet

37

mātṛkāṃ prathame japtvā tarpayet paramāṃ kalām |
tadadhaḥ parameśāni ! svādhiṣṭhāneṣu lambayet

38

svādhiṣṭhānaṃ maheśāni ! śuklaṃ hīrakasannibham |
tatrasthaṃ śivadevaṃ ca mūlamantreṇa tarpayet

39

mūlamantraṃ maheśāni ! prāsādaṃ paramaṃ śivam |
tatrasthāṃ ṣaṭkalāṃ divyāṃ māyābījena tarpayet

40

mūlādhāraṃ tato nītvā bījaṃ kuṇḍalinīsaha |
manaḥsārathinā devi ! śivaṃ sambhāvya yatnataḥ

41

tarpayenmūlamantreṇa prāsādena śivaṃ priye ! |
tato yugakalāṃ nityāṃ mūlamantreṇa tarpayet

42

mātṛkāṃ daśadhā japtvā śivaṃ santoṣayet sadā |
svasthānaṃ prāpya deveśi ! kuṇḍalī paradevatā

43

brahmaviṣṇuśivayutā viṣatantutanīyasīm |
javāsindūrasaṅkāśāmudyadbhāskarasannibhām

44

śivasya yuvatīṃ yogyāṃ vahnirūpadharāṃ priye ! |
tatastu parameśāni ! jīvaṃ puṣkaramānayet

45

hṛdisthaṃ puṣkaraṃ padmaṃ jīvasthāṃ sadā smṛtam |
brahmasthānaṃ ca tad devi ! sūryamaṇḍalasannibham

46

śabdabrahma paraṃ brahma śabdāstiṣṭhanti tatra vai |
pradīpakalikākāraṃ śabdabrahma śucismite

47

pradīpakalikākāraṃ jīvaṃ ca parameśvari ! |
śabdabrahma paraṃ brahma śaktiyuktaṃ sadā priye !

48

jalasūryāgnicandreṣu śaktiḥ sarvatra vartate |
śaktiḥ sarveṣu deveṣu devīṣu ca śucismite

49

śaktiyuktaṃ jāyate sarvaṃ yo na jānāti pāmaraḥ |
pretalokaṃ sa gatvā vai śūkaratvaṃ prajāyate

1

atha caturthaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
nābhimadhye tu vāmā ca jyeṣṭhā ca hṛdi saṃsthitā |
raudrī ca parameśāni ! sadā śirasi saṃsthitā

2

vāmā brahmā maheśāni ! jyeṣṭhā ca viṣṇurīritā |
raudrī rudraṃ tu vijñeyā bindutrayamitīritā

3

brahmā viṣṇuśca rudraśca sadā prakṛtirūpiṇī |
bindunā parameśāni ! karmakartā sadā priye

4

brahmaviṣṇumaheśānāṃ bindubījaṃ śucismite ! |
bindunā jāyate sṛṣṭiḥ pālanaṃ ca śucismite

5

bindunā harate sṛṣṭiṃ kramataḥ parameśvari ! |
binduṃ vinā maheśāni ! sakalaṃ pretavat priye

6

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam |
mūlādhāre maheśāni ! tryakṣarīṃ daśadhā japet

7

tryakṣarīṃ śṛṇu deveśi ! sāvadhānā'vadhāraya |
śivabījaṃ samuddhṛtya pṛthvībījapuṭaṃ kuru

8

bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā sādhako japamārabhet |
hṛtpadme rañjitaśivā samuddhṛtya śucismite

9

śivabīje puṭīkṛtya bindvardhasaṃyutaṃ kuru |
lalāṭe parameśāni ! ralabījaṃ samuddhara

10

kalāvatī puṭīkṛtvā bindvardhasaṃyuktaṃ kuru |
etā vidyā maheśāni ! bhūtaśuddhestu kāraṇam

11

śrīdevī uvāca
kathyatāṃ devadeveśa ! jñānacakṣustapomayam |
kṛpayā kathayeśāna ! yadyahaṃ tava vallabhā

12

vāmapārśve sthitaṃ devaṃ saṃdahya parameśvara ! |
jīvaḥ śuddhātmako bhūtvā manasā parameśvara

13

pūjayediṣṭadevaṃ ca japed vidyāṃ prasannadhīḥ |
punastu puruṣaṃ pāpaṃ kathamutpadyate tathā

14

etattu saṃśayaṃ deva hṛdaye śālyavanmama |
saṃśayaṃ me mahādeva ! chindhi deva dayānidhe

15

śrī-īśvara uvāca
śṛṇu kamalapatrākṣi ! rahasyaṃ paramādbhutam |
śoṣaṇairdahanairdevi ! puruṣaṃ pāparūpakam

16

saṃdahya parameśāni ! punarutpadyate sadā |
iḍā tu vāmadeśe hi sadā tiṣṭhati pārvati

17

vāmanāḍyā kṛtaṃ pāpaṃ vāmakukṣau sthitaṃ priye |
nāḍīsaṃyogamātreṇa pāpamūlaṃ nikṛntati

18

ata eva maheśāni ! puruṣaṃ kṛṣṇamūrdhajam |
punarutpadyate devi ! japapūjāvidheranu

19

śṛṇu kamalapatrākṣi ! rahasyaṃ hṛdaye sthitam |
dahantaṃ śeṣapāpaṃ ca nāśanaṃ yadi cecchasi

20

tat pāpasyāpanode ca vidyāmenāṃ japaṃ kuru |
kāmanayā tathā devi ! manmathaṃ parameśvari

21

aṣṭottaraśataṃ japtvā tasmāt pāpād vimucyate |
mano jīvātmanoḥ śuddhiḥ prāṇayāmena sundari

22

etat śuddhirmaheśāni sarvatantreṣu śasyate |
sarveṣu viṣṇumantreṣu śivamantre gaṇādhipe

23

śaktau sūrye maheśāni ! anyadevagaṇeṣu ca |
evaṃ te kathitaṃ devi ! rahasyaṃ paramādbhutam

24

ādhāraṃ pṛthvītattvaṃ vai svādhiṣṭhānaṃ jalaṃ priye |
maṇipuram agnitattvaṃ vāyutattvamanāhate

25

kaṇṭhe ca parameśāni ! śūnyatattvaṃ sadā smṛtam |
manastattvaṃ tadūrdhvaṃ ca manaḥ sarvatra vyāpakam

26

vibhutvād vyāpakatvācca sākṣād bindumayaṃ manaḥ |
yāvasti parameśāni bhūtaśuddhyāṃdi yāni ca

27

tāni sarvāṇi deveśi ! manasaiva praṇīyate |
sarvagāmī sarvavettā sarvasākṣī sadā manaḥ

28

pāpapuṇye maheśāni rakṣakaṃ syāt manaḥ priye |
manasā vākyamutpannaṃ manasaiva praṇīyate |
mantraṃ vidyā maheśāni ! manasā japamācaret

1

atha pañcamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
manasā jīvansaṃyuktaḥ karmakartā sadā priye |
manaḥ pravibhave devi ! unmanīsahitā yataḥ

2

unmanī ca maheśāni ! bhavapāpanikṛntanī |
jīvasya parameśāni ! guptatattvaṃ śṛṇu priye

3

mūlādhāre sthitaṃ jīvaṃ pradīpakalikākṛtim |
praṇavena samākṛṣya dvādaśāntaṃ layet sudhīḥ

4

ākāśe ca maheśāni ! sukhamokṣamavāpnuyāt |
hṛtpadme ca maheśāni paraṃ brahma nirīkṣaṇam

5

ājñāyāṃ parameśāni prathamaṃ gurudarśanam |
maṇipūraṃ tato gatvā snāpayenmanasā saha

6

svādhiṣṭhānaṃ tato gatvā agnisparśaṃ samācaret |
tato jīvaṃ maheśāni ! mūlādhāraṃ layet priye

7

manaḥsārathinā devi ! unmanī bhavanāśinī |
saṃhatya sadasatkarma jīvaḥ sarvaṃ karoti hi

8

śuddhasattvātmako jīvaḥ sadasatkarmavarjitaḥ |
vāmapārśve sthitaṃ pāpaṃ puruṣeṇa yadā priye

9

saṃyogo jāyate tatra asatkarma tadā'karot |
pāpasya parameśāni ! saṃyogo yadi jāyate

10

manasā jīvasaṃyogāt satkāryaṃ kurute tadā |
śuddhasattvātmako jīvastasya kāryaṃ kutaḥ priye

11

manaśca parameśāni unmanī saṃyutā yadi |
jīvasya vāmapārśve tu tadā tiṣṭhati pāpadhṛk

12

dakṣiṇe parameśāni manaśca unmanī yataḥ |
unmajjanti nimajjanti prapañceṣu śucismite

13

unmanīkaraṇaṃ devi ! daśāsu parameśvari |
jāgratsvapnasuṣuptyavasthāṃ cāpi parameśvari

14

suṣumnāntargatā citrā candrakoṭisamaprabhā |
tatra kuṇḍalinī devi yātāyātaṃ karoti hi

15

kadācit māsi taṃ padmaṃ kadācit raktapaṅkajam |
kadācit śuklapadmaṃ hi vahnipadmaṃ kadā priye

16

bhitvā purīṃ yāti punarāyāti kuṇḍalī sadā |
prapañcānāṃ maheśāni ! devānucaramuttamam

17

kathayāmi maheśāni sarvatantreṣu gopitam |
yajjñātvā sādhako devi sarvasiddhimavāpnuyāt

18

dharmārthakāmamokṣāṇāṃ phalabhāg vaiṣṇavo yataḥ |
tava snehānmaheśāni ! nigadāmi śucismite

19

brahmāṇī caṇḍikā raudrī gaurīndrāṇī tathaiva ca |
kaumārī vaiṣṇavī durgā nārasiṃhī ca kālikā

20

śivadūtī ca vārāhī māheśī kauśikī tathā |
śāṅkarī ca jayantī ca viśuddhapadmasaṃsthitā

21

maṅgalā kapālikā caiva medhā ca śivarūpikā |
śākambharī ca bhīmā ca gāṇḍā ca bhrāmarī tathā

22

rudrarupiṇyambikā ca kṣamā ca vahnirūpiṇī |
etāstu parameśāni ! hṛtpadme saṃsthitāḥ sadā

23

dhātrī ca vahnirūpā ca madhyamā ca śucismite ! |
aparṇā ca maheśāni tathā vāmā mahodarī

24

ghorarūpā mahākālī tathā caiva bhayaṅkarī |
kṣemaṅkarī ca deviśi ! maṇipūre sthitā sadā

25

ugracaṇḍā ca deveśi tathā caṇḍāvatī priye |
caṇḍā caiva pracaṇḍā ca caṇḍanāyakasevitā

26

caṇḍikā caiva deveśi ! svādhiṣṭhāne sthitā sadā |
mahādevī maheśāni tathaiva moharupiṇī

27

tathā priyaṅkarī caiva tathā caiva sanātanī |
etāstu parameśāni mūlādhāre sthitāḥ sadā

28

phalavikariṇīrūpā balapramathinī tathā |
akṣaraṃ yugalaṃ devi ājñācakre sthitā sadā

29

asyāstu parameśāni viśeṣaṃ śṛṇu pārvati |
etajjñānaṃ maheśāni sadāśivavyavasthitam

30

asya jñānaprabhāveṇa saṃharāmi jagat trayam |
sthitikartā bhaved viṣṇurbrahmā sṛṣṭikaraṃ sadā

31

yasya yasya ca deveśi ! yad bījaṃ pūrvasūcitam |
tadbīje puṭitaṃ kṛtvā devānāṃ japamācaret

32

bhūtaśuddhistadā devi ! siddho bhavati pārvati |
anyathā pretavacchuddhirjāyate kamalekṣaṇe

33

pañcāśanmātṛṇāṃ devi ṣaṭcakre kramato japet |
ṣaṭcakre parameśāni ! yatnato japamācaret

34

tadaiva mahatī siddhiḥ sādhakasyāṣi jāyate |
kalāvṛkṣe samo bhūtvā sādhakaḥ khecaro bhavet

35

aṇimādiguṇādhāraṃ tathā bhavati sādhakaḥ |
aṇimā sūkṣmarūpaṃ ca laghimā sthūlarūpakam

36

sarvaiśvaryapadaprāptiṃ prāptiṃ paramamucyate |
manaḥkleśakaraṃ caiva prākāśyaṃ kamalānane

37

mahimā sarvalokeṣu gīyate kamalānane |
tadaiva mahimā devi ! mama jñāneṣu vartate

38

brahmāṇḍavyāpakaṃ rūpaṃ īśitvaṃ ca prakīrtitam |
brahmāṇḍavaśarūpaṃ ca vaśitvaṃ kathitaṃ priye !

39

kandarpadhvaṃsajananametat kāmavaśāyitā |
aṇimādiguṇaṃ devi ! tava bhaktyā prakāśitam

40

na kasmaicit pravaktavyaṃ tava yoniṃ yathā priye |
śṛṇu devi pravakṣyāmi bhūtaśuddhestu kāraṇam

41

-------maheśāni ! aṣṭottaraśataṃ japet |
tāraṃ vyomāgni guṇḍī tathā jyotirmanuḥ smṛtaḥ |
etajjñānaprabhāveṇa bhūtaśuddheḥ phalaṃ bhavet

1

atha ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu jñānaṃ maheśāni ! viśeṣaṃ kathayāmi te |
yajjñātvā parameśāni śivo'haṃ mṛtyunāśakaḥ

2

yajjñātvā parameśāni ! brahmā sṛṣṭikaraḥ sadā |
yajjñātvā viṣṇudevaśca sthitikartā śucismite

3

yajñātvā tu maheśāni ! nāśako'haṃ maheśvari |
candraḥ sūryo maheśāni yajjñātvā parameśvari

4

prakāśaṃ kurute viśvaṃ brahmāṇḍaṃ sacarācaram |
avyaktarūpiṇīṃ ramyāṃ yogagamyāṃ sadā priye

5

sadā śarīramāśritya vasate kāmarūpiṇī |
śarīraṃ dvividhaṃ devi ! sthūlaṃ sūkṣmaṃ śucismite

6

māṃsāsthilomaraktāni medo majjā varānane ! |
viṇmūtrasthe haraṃ caiva vātapitte tu saṅgatam

7

etat sthūlamayaṃ devi sūkṣmaṃ ca kathayāmi te |
iḍā vāme sthitā nāḍī śuklā tu candrarūpiṇī

8

dakṣiṇe piṅgalā nāmnī puṃrūpā sūryavigrahā |
tanmadhye parameśāni ! suṣumnā brahmarūpiṇī

9

vāmāvartakrameṇaiva veṣṭanaṃ viṣatantuvat |
mūlādibrahmarandhrāntaṃ vyāpya tiṣṭhati sarvadā

10

icchājñānakriyārūpā trināḍī sarvatantuṣu |
tisraḥ koṭyaḥ sahasraṃ tu śarīre nāḍyo matāḥ

11

tāsu mukhyā daśa proktā tāsu tisro vyavasthitāḥ |
vāmanāḍyāṃ maheśāni ! vāyubījena pūrayet

12

vāyuṃ ṣoḍśadhā japtvā pūrayed vāmavartani |
maṇipūre maheśāni catuḥṣaṣṭhī ca dhārayet

13

recayet kumbhakārdhena dakṣanāḍyāṃ śucismite |
vahnibījaṃ maheśāni ! hṛtpadme pūrvavat priye

14

saṃśodhya vāyubījena vahnibījena sandahet |
lalāṭe vāruṇaṃ bījaṃ śuklaṃ sañcintya sundari

15

kumbhakārdhaṃ japitvā vai recayed dakṣiṇe pathe |
evaṃ dvādaśadhā devi bhūtaśuddhiṃ samācaret

16

bṛhacchuddhiṃ maheśāni pañcabhūtasya pārvati ! |
pūrvoktaṃ parameśāni sāmānyaṃ śuddhimeva ca

17

dehasya parameśāni bhūtaśuddhiritīritā |
dehasya sūkṣmarūpasya bhūtaśuddhiriyaṃ priye

18

manasaḥ parameśāni ! unmanīsahitā yadi |
jīvena saha deveśi suṣumnāyāṃ nimajjayet

19

dhyānadhāraṇayogena brahma sākṣānna saṃśayaḥ |
prajapet parayā bhaktyā mālayā varṇasaṅkhyayā

20

muhūrtaṃ bhāvayed vidyāṃ manonmanīyutā priye |
manonmanīyute jīvaḥ brahmarandhre ca saṃjapet

21

tato brahmanadīṃ prāpya snānaṃ kṛtvā varānane ! |
jīvaḥ śuddho bhaved devi gaṇaiḥ parikaraiḥ saha

22

jīvasya parameśāni parivāraṃ śṛṇu priye |
akṣiṇī nāsike karṇau jihvā ca kamalekṣaṇe

23

hastapādau maheśāni guhyopasthau kramāt priye |
nābhiṃ ca parameśāni ! manaśca parameśvari

24

sarveṣāmindriyāṇāṃ ca manaḥ sarvatra sārathiḥ |
manaśca parameśāni ! unmanī bhavanāśinī

25

unmanī sārathirdevi daśā tu nirguṇāḥ priye |
jāgratsvapnasuṣuptyavasthā etad devi trayaṃ smṛtam

26

tataḥ paraṃ maheśāni tu [sū] ryāvasthā vidhīyate |
indriyāṇāṃ tu sarveṣāṃ manaḥ paramasārathiḥ

27

sadasatkarmakartṛtvājjīvasya sārathirmanaḥ |
svakarma bhajate devi ! unmanī satataṃ priye

28

asatkarma maheśāni pāpayogāt prajāyate |
rodanaṃ mohamūrcche ca kṣudhā tṛṣṇā śucismite

29

puruṣāt pāpamu[syo]tpattirjāyate kamalekṣaṇe |
jobo nityo'vyayaḥ sūkṣmaḥ sarvagaḥ sarvavit paraḥ

30

yathā brahma tathā jīvaḥ pradīpakalikā iva |
pradīpakalikākāraḥ sarvaḥ prāpya vijṛmbhate

31

manasā parameśāni dhyātvā nāḍīṃ parāṃ śivām |
koṭisūryapratīkāśāṃ svarṇadīṃ pāpanāśinīm

32

tanmadhye parameśāni suṣumnāṃ bhuvi tatparām |
sākṣād brahmahradākārāṃ nānāsukhavihāriṇīm

33

sukhasevyāṃ sadārādhyāṃ sākṣād brahmasvarūpiṇīm |
jñānavijñānasaṃyuktāṃ cidākārāṃ sanātanīm

34

paraṃ brahma maheśāni yasyāḥ pālaṅkamicchati |
vāmapārśve sthitāṃ nityāṃ brahmarūpāṃ taḍinmayīm

35

dakṣiṇe piṅgalāṃ devīṃ puṃrūpāṃ sūryasannibhām |
tanmadhyasthāṃ maheśāni amṛtabhavapūritām

36

vicitrāṃ paramāṃ sūkṣmāṃ mahāmokṣapradāyinīm |
vāmanāḍī maheśāni suptirūpā puraḥsthitā

37

svapnantu parameśāni turīyā parigīyate |
---------------dakṣiṇe piṅgalāśritā

38

suṣumnā parameśāni jāgadrūpā sanātanī |
vicitrā parameśāni turīyā parigīyate

39

citrā madhyagatā bhūtvā jīvaḥ śuddhamanā bhavet |
śuddhaḥ sattvātmako jīva iṣṭadevīṃ hṛdi nyaset

40

hṛdi dhyātvā maheśāni jīvo brahmaparaṃ bhavet |
vāratrayaṃ maheśāni yātāyātaṃ karoti hi

41

etadrahasyaṃ paramaṃ brahmaloke sudurlabham |
na kasmaicit pravaktavyaṃ paśave kamalekṣaṇe

42

etat prakāśanāddevi hāniḥ syāduttarottaram |
etattatvaṃ maheśāni hṛdaye kuru yatnataḥ

43

etattatvaṃ maheśāni brahma jānāti keśavaḥ |
etattattvaṃ vinā devi mantrasiddhirna jāyate |
etattattvaṃ maheśāni brahmaviṣṇuśivātmakam

1

atha saptamaḥ paṭalaḥ
śrīdevī uvāca
bhūtaśuddhermaheśāna rahasyaṃ paramādbhutam |
anyad vada maheśāna yadyahaṃ tava vallabhā

2

yadi na kathyate deva vimuñcāmi tadā tanum |
śūlapāṇe mahādeva kṛpayā kathaya prabho

3

gaṇasundara deveśa hṛdayānmama sāmpratam |
rahasyaṃ na hi deveśi sampuṭaṃ hṛdaye mama |
tava snehānmaheśāni nigadāmi punaḥ punaḥ

4

hṛdaye sampuṭe devi brahmarandhre ca varttate |
yāni yānīha tiṣṭhanti rahasyaṃ kamalekṣaṇe

5

sadā mayi maheśāni gauravaṃ vihitaḥ priye |
trayodaśātmakaṃ [devi] bindvarddhacandrasaṃyutam

6

kuru brahmaviṣṇuśivātmakaṃ praṇavaṃ triguṇānvitaṃ tattvasukham |
brahmasthānaṃ sadā sevyamānaṃ parameśvari

6

------------------------brahmā viṣṇuśivopari sthitam |
arddhayoniṃ tadupari binduṃ nirvikāraṃ nirīham

7

jyotirmayī sadā saṃsevyamānaṃ brahmādibhiryā mūrdhni dhatte parameśvari |
taṃ binduṃ sadā bhāvaya pārvati

8

nānyathā vacanaṃ mama hṛdi saṃsthitaṃ nirañjanaṃ puraṃ bindum |
binduṃ bhāvaya deveśi kiṃ japena śucismite

9

śrī-īśvara uvāca
iti sañcintya hṛdaye sarvaṃ pūjāphalaṃ labhet |
pūjābhāve maheśāni hṛdaye cintayet śivām

10

sarvapūjāphalaṃ devi prāpnoti pūjakaḥ priye |
kiṃ tasya dhyānapūjāyāṃ binduṃ bhāvaya pārvati

11

sarveṣāmindriyāṇāñca tattvānāñca śucismite |
jīvonmanī ca deveśi sarvāṇi brahma kāraṇam

11

yāni yānīha deveśi indriyāṇīha pārvati |
tāni sarvāṇi deveśi prakṛteḥ paramaṃ vapuḥ

12

brahmaṇaḥ kāraṇaṃ devi sadā prakṛtirūpiṇī |
prakṛtiḥ parameśāni brahmaṇo'vyaktamavyayam

13

svastyarthe parameśāni bhinnatāṃ satataṃ gatā |
śaktiṃ vinā maheśāni brahma vai śavarūpavat

14

nirañjanaṃ nirākāraṃ sadā paśyanti yoginaḥ |
prakṛtyā saha saṃyogaṃ sadā yāti nirañjanaḥ

15

sṛṣṭikartā sadā nityaṃ jāyate kamalānane |
ata eva maheśāni śaktiprādhānyamucyate

16

anantāḥ śaktayaḥ proktā vyāpya te sacarācaram |
śaktiṃ binā maheśāni brahmāṇḍaṃ śavarūpavat

17

yā śaktiḥ parameśāni muktistu parigīyate |
sā strīrūpā mahādevi hetubhūtā sanātanī

18

yatkiñcit kriyate kāryaṃ sarvaṃ tejasi līyate |
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu vakṣyāmi deveśi rahasyaṃ paramādbhutam |
sārātsārataraṃ ramyaṃ ātmamadhyasthitaṃ sadā

19

tato jīvo maheśāni dhyāyet paramasundarīm |
śivasya yuvatīṃ bhadrāṃ koṭikandarpasaṃyutām

20

tasyā kaṭākṣamātreṇa brahmādyā jaḍavat priye |
tantroktavidhinā devi dhyāyet paramasundarīm

21

iṣṭavidyāṃ maheśāni aṣṭottaraśataṃ japet |
mūlādibrahmarandhrāntaṃ nadīṃ brahmasvarūpiṇīm

22

tatra nadyāṃ maheśāni snāto jīvaḥ sadā śuciḥ |
vāyuṃ vahniṃ tadā devi varuṇaṃ tadanantaram

23

bindvarddhasaṃyutaṃ kṛtvā sadā manasi bhāvayet |
bhūtaśuddhirmaheśāni tatkṣaṇādapi jāyate

24

tato jīvaḥ prasannātmā sūkṣmaśuddhimavāpnuyāt |
indriyāṇāñca sarveṣāṃ sarvatattvaṃ śucismite

25

tāni sarvāṇi sūkṣmāṇi prakṛtisthā sadā śive |
śarīraṃ dvividhaṃ devi sthūlaṃ sūkṣmamidaṃ smṛtam

26

sūkṣmañca prakṛte rūpaṃ sthūlañca parameśvari |
sūkṣmaṃ saṃśodhya vidhivat sthūlañca tadanantaram

27

śṛṇu kamalapatrākṣi bhāvayediṣṭadevatām |
jīvañca parameśāni brahmanadyāṃ śucismite

28

snānaṃ hi vidhivat kṛtvā sadā śivapuraṃ vrajet |
tato jīvo maheśāni vāmanāsāpuṭe priye

29

viśuddhāṃ paramāṃ sukṣmāṃ viṣatantutanīyasīm |
samānīya vahnirūpaṃ sākṣāt paramasundarīm

30

sadā śivapure bhadre bhāvayet paradevatām |
tatra gatvā maheśāni bhāvayediṣṭadevatām

31

tantroktavidhinā devi dhyātvāmṛtamayīṃ śivām |
sadā ṣoḍaśavarṣīyāṃ navayauvanasaṃyutām

32

pūrṇacandranibhāṃ raktāṃ sadā cañcalalocanām |
śuklakṛṣṇāruṇayutāṃ pītāṃ nīlasamāvṛtām

33

nānāratnayutāṃ ramyāṃ pādau nūpuraśobhitām |
kiṅkiṇī ca tathā kaṭyāṃ ratnakāñcanamaṇḍitām

34

yoginīkoṭibhiryuktāṃ nānāsukhavihāriṇīm |
kandarpakoṭilāvaṇyāṃ sadāmṛtavivarddhinīm

35

praphullacañcalāpāṅgi prabodhya paramaṃ śivam |
mukhāravindagandhenāmoditaṃ paramaṃ śivam

36

prabodhya parameśāni tatropa(copa)viśet priye |
śaktisaṃyogamātreṇa sāratvaṃ tasya naśyati |
śivaśaktisamāyogādānandaṃ jāyate drutam

1

atha athāṣṭamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
etasmin samaye devi svavidyāṃ prajapet sudhīḥ |
aṣṭottaraśataṃ japtvā siddho bhavati nānyathā

2

manaḥsārathinā jīvaḥ unmanī manasārathiḥ |
tasmin kṣaṇe maheśāni puruṣaṃ pāparupiṇam

3

sakhāvat manasā devi jīvo brahmapuraṃ yadā |
pāpasya gamanaṃ nāsti sadāśivapuraṃ priye

4

sadāśivapuraṃ devi sarvaśaktimayaṃ smṛtam |
ṣaṭcakre parameśāni kṣaṇaṃ dhyātvā japenmanum

5

tadanu parameśāni praticakreṣu saṃjapet |
ṣaṭcakraṃ paramaṃ divyaṃ sadā śivapurīsamam

6

ṣaṭcakre parameśāni ṣaṭśaktirvidyate nṛṇām |
muhūrtābhyantare devi yātāyātaṃ karoti yaḥ

7

sa śivaḥ sa ca viṣṇuśca sa siddhaḥ parameśvari |
yaḥ karoti prasannātmā suṣumnāmadhyavartini

8

yo japet parayā bhaktyā svavidyāṃ kamalekṣaṇe |
ekoccāreṇa girije koṭipūjāphalaṃ labhet

9

kiṃ tasya bāhyapūjāyāṃ sarvaṃ vyarthaṃ kadarthanam |
mānasoccāraṇād devi japāt siddhiḥ prajāyate

10

manasā dhyānamātreṇa sarvasiddhirna saṃśayaḥ |
antaḥpūjā maheśāni bāhyakoṭisamaṃ smṛtam

11

pūjā hi parameśāni dvividhaṃ kamalānane |
antaḥ sūkṣmaṃ bahiḥ sthūlaṃ sarvāgamamataṃ priye

12

ekaṃ hi sūkṣmapūjāyāṃ koṭisthūlaṃ bhavet priye |
na śuddhiṃ parameśāni vastrādīni śucismite

13

sarvāsu bāhyapūjāsu antaḥpūjā vidhīyate |
antaḥpūjā maheśāni tejaḥpuñjasya bhāvanam

14

tejaḥpuñjaṃ maheśāni anantaśaktisaṃyutam |
sūkṣmadehe maheśāni sūkṣmapūjā vidhīyate

15

sthūlapūjā sthūladehe pūjādvayamihocyate |
sukṣmā tu paramā pūjā sākṣāt prakṛtirūpiṇī

16

yā pūjā parameśāni strīrūpā śaktirūpiṇī |
brahmaviṣṇuśivādīnāṃ sā pūjā iṣṭadevatā

17

viṣṇuṃ vā pūjayed yastu śivaṃ vā kamalekṣaṇe |
sarvaṃ hi parameśāni paratejasi līyate

18

yāni yāni maheśāni naivedyaṃ dīpamuttamam |
sarvaṃ tadakṣayaṃ yāti paratejasi arpaṇāt

19

niścayaṃ paramaṃ brahma kutaḥ prītiḥ kutaḥ sukham |
nirākāraṃ nirīhañca rahitamindriyeṇa ca

20

sarvaṃ hi parameśāni vyāpya tiṣṭhati mohinī |
yad yat karmakṛtaṃ puṇyaṃ tattadakṣayamāpnuyāt

21

brahmarūpaṃ maheśāni śaktiśca niścayaṃ priye |
tasya pūjā maheśāni kadācinnāsti pārvati

22

ata eva maheśāni brahmaṇaḥ śaktikāraṇam |
kāryañca parameśāni śaktiśca satataṃ priye

23

ataḥ paraṃ maheśāni na kāryakāraṇaṃ priye |
yastu satataṃ devi īśvare niścalaḥ sadā

24

śaktiyuktaṃ japed devaṃ īśvaraṃ satataṃ priye |
ata eva maheśāni brahmaśaktiḥ parā sadā

25

śaktyā binā maheśāni na hi muktiḥ prajāyate |
tasmācchaktiśca muktiśca strīrūpī śaktirūpiṇī

26

bhaktyā binā maheśāni na hi muktiḥ prajāyate |
muktestu kāraṇaṃ devi bhaktiḥ paramadurlabhā

27

atastrayaṃ maheśāni strīmayaṃ sacarācaram |
śrī-īśvara uvāca
ṣaṭcakrāṇāṃ maheśāni kramād vakṣyāmi śodhanam |
mūlādhārasthitaṃ bhūmiṃ svādhiṣṭhānasvarūpakam

28

maṇipūre jalaṃ devi tataśca marutaṃ tathā |
viśuddhau ca maheśāni ākāśaṃ kamalānane

29

ājñācakre maheśāni manaḥ sarvārthasādhakam |
tadūrdhve parameśāni padmamūrdhvamukhaṃ tathā

30

śaktipuraṃ maheśāni sadāśivapuropari |
sadāśivapuraṃ prāpya śuddhasphaṭikasannibham

31

sahasrādityasaṅkāśaṃ mahākālena saṅgatam |
mahānandigaṇākīrṇaṃ manasā bhāvayet sadā

1

atha navamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
evaṃ hi manasā jīvaṃ dṛṣṭvā hi paramaṃ śivam |
ānandapulakodbhūte jīvo bhavati sundari

2

sadāśivaṃ maheśāni śuddhasphaṭikasannibham |
bahuratnasamākīrṇaṃ dīrghabāhuṃ manoharam

3

sukhaprasannavadanaṃ svairāpyaṃ satataṃ priye |
śravaṇe kuṇḍalopete ratnahāreṇa śobhitam

4

golapadmasahasreṇa mālayā śobhitaṃ vapuḥ |
aṣṭabāhu/ trinayanaṃ śivaṃ padmadalekṣaṇam

5

pādayornūpuraṃ ramyaṃ śabdañca śabdabrahmavat |
evaṃ sthūlavapustasya bhāvayet kamalānane

6

śirasopari deveśi bhāvayejjīvaśataṃ śivam |
sūkṣmantu paramaṃ divyaṃ nirīhaṃ jaḍavat sadā

7

sūkṣme dhyānaṃ maheśāni kadācinna hi jāyate |
sthūladhyānaṃ maheśāni kṛtvā mokṣamavāpnuyāt

8

sthūlaṃ hi prakṛte rūpaṃ dhyānañca prakṛteḥ priye |
ādau sthūlatanuṃ devi sampūjya kamalānane

9

tatastu parameśāni paratejaśca bhāvayet |
tejaśca parameśāni prakṛtirmohinīti ca

10

prādhānyaṃ parameśāni prakṛteḥ śivapūjane |
tasmāt sarvāsu pūjsāsu śaktiḥ prādhānyamucyate

11

yadā tu parameśāni hṛdaye cintayeddharim |
dhyānaṃ kṛtvā sūkṣmatanoḥ sthūlaṃ vinyasya tatra vai

12

tataḥ sthūlatanuṃ dhyātvā hariṃ padmadalekṣaṇam |
śyāmalaṃ pītavāsañca vanamālāvibhūṣitam

13

kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ prasannamukhapaṅkajam |
śrīvatsaśobhitaṃ vakṣo ratnahāreṇa śobhitam

14

kaustubhodbhāsi varadaṃ dīrghabāhumarindamam |
prasannanetrakamalaṃ caraṇe nūpuraṃ priye

15

veṇuvīṇāninādena śabdabrahmeṇa sundari |
pūrayantaṃ jagad devi satataṃ kamalānane

16

śrī-īśvara uvāca
hareḥ sūkṣmaṃ maheśāni vibhāvya dhyānamācaret |
sūkṣmaṃ hi niścalaṃ dehaṃ sūkṣmā prakṛtirūpiṇī

17

tathāpi haripūjāyāṃ śaktiprādhānyamucyate |
yattu dhyānaṃ dhāraṇañca samādhiśca śucismite

18

sarvaṃ hi prakṛte rūpaṃ nānyathā vacanaṃ mama |
dhyānañca parameśāni sarvāṅgacintanaṃ priye

19

tadanu parameśāni ekāṅgacintanaṃ priye |
idantu dhāraṇākhyātaṃ śṛṇu pārvati sādaram

20

dhyāñca dhāraṇaṃ devi tyaktvā yadbhāvayet hṛdi |
eṣā samādhirvijñeyo nātra kāryā vicāraṇā

21

dhyānañca dhāraṇañcaiva samādhiśca śucismite |
mayoktaṃ yat tad deveśi sarvaṃ śaktimayaṃ smṛtam

22

sūkṣmaṃ sthūlaṃ maheśāni tathā śaktidvayaṃ priye |
śrīdevyuvāca
devadeva mahādeva ṣaṭcakre parameśvara |
yathā pūjāṃ yathā dhyānaṃ kṛtvā japaṃ samācaret

23

rahasyaṃ paramaṃ guhyaṃ mama harṣavivarddhanam |
kṛpayā kathaya me nātha tavāhaṃ paricārikā

24

śrī-īśvara uvāca
deveśi tava dāso'haṃ kathayāmi śucismite |
kṣaṇārddhaṃ na hi jīvāmi tvāṃ vinā kamalekṣaṇe

25

tvadvaktrāmbujapānena amṛtena śucismite |
śivo'haṃ parameśāni mṛtyuṃ jitvā varānane

26

śṛṅgārarasasaṃyogāt kālakūṭaṃ pibāmyaham |
mamāpi parameśāni tanuvajrasamaṃ sadā

27

deveśi tava dāsoha'mantarbāhye śucismite |
antare tvāṃ maheśāni vibhāvya sūkṣmarūpiṇī

28

bhāvanāt parameśāni lakṣavarṣo gato mama |
bāhyajñānaṃ mayā devi jāyate mama yoginī

29

mayi ca parameśāni tvameva sūkṣmarūpiṇī |
dṛṣṭvā taccaraṇadvandvaṃ tava vaktraṃ varānane

30

ātmajñānaṃ parityajya caraṇe patito hyaham |
prakārācca maheśāni śṛṇu samprati madvacaḥ

31

yaduktaṃ bhūtaśuddhyādi sarvaṃ tvaṃ naganandini |
sadyogatvaṃ maheśāni svāgamaṃ kathayāmi te

32

sghāgamaṃ paramaṃ jñānaṃ cakṣuḥ prajñānasaṃyutam |
vijñānena mataṃ devi devamātarameva ca

33

vedāśca parameśāni yāni yāni yathā tathā |
darśanāni tathā devi sakalāni pṛthak pṛthak

34

caturdaśāni tantrāṇi tathā nānāvidhāni ca |
svāgamāśca prasūyante satataṃ parameśvari

35

mama prāṇasamaṃ devi svāgamaṃ mama sampuṭam |
hṛdaye mama deveśi saṃsthitaṃ kamalānane

36

yasmin kṣaṇe maheśāni antardhyātvā haro hyaham |
svāgamaṃ bhāvitaṃ devi tatkṣaṇe parameśvari

37

antardhyānaṃ hṛtaṃ devi svāgamaṃ hṛdaye sthitam |
antardhyānaṃ samāhṛtya bāhyadṛṣṭiṃ sadā mama

38

tadāhaṃ sahasā devi kathayāmi tavāgrataḥ |
vibhāvya parameśāni svāgamaṃ hṛdayātmani

39

anyathā parameśāni svāgamaṃ kathayāmi te |
svāgamaṃ lakṣagranthaṃ hi nānā vidyā śucismite

40

maheṣu parameśāni nirmitaṃ brahmarūpiṇam |
svāgamaṃ paramaṃ puṇyaṃ brahmāṇḍabījamavyam

41

svāgamaṃ śṛṇu vakṣyāmi girijā ca trilocane |
nānāśāstre ca vidyāsu svāgamastu praśasyate

42

svāgamaṃ paramāṃ vidyāṃ nānātantravinirmitām |
śive viṣṇau maheśāni sūrye ca naganandini

43

tathā ca sarvadeveṣu vanhyādiṣu śucismite |
tathā ca sarvaśāstreṣu śakteḥ prādhānyamucyate |
śaṅkhāva(saṃkhyayaiva)kramāddevi śaktiḥ sarvatra gīyate

1

atha daśamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
vanamālādikaṃ devi viṣṇormataṃ śucismite |
tatsarvaṃ parameśāni śaktirūpaṃ na cānyathā

2

sahasrāre śaktipure bhāvayet parameśvari |
jīvasya brahmaṇaścāpi ekatāṃ yatnataścaret

3

tato dhyānaṃ prakurvīta svāgame rūḍhitañca yat |
japañca parameśāni manasā ca samācaret

4

japet samāhito bhūtvā mālayā varṇasaṅkhyayā |
tata ājñāpurīṃ nītvā bhāvayediṣṭadevatām

5

dhyātvā japtvā ca deveśi sākṣāt suragururbhavet |
viśuddhaṃ prati deveśi lambayenmano vidyayā

6

viśuddhaṃ paramaṃ padmaṃ ṣaṭcakraṃ tattu gamyate |
ṣaṭcakre parameśāni dhyātvā jaganmayīṃ śivām

7

taḍitkoṭiprabhāṃ tanvīṃ brahmāṇḍarūpiṇīṃ śivām |
nirīhāṃ niścalāṃ ramyāṃ mahāyogamayīṃ parām

8

mohinīṃ sarvadevānāṃ ānandārthiyutāṃ parām |
viṣatantumayīṃ devīṃ sākṣādamṛtarūpiṇīm

9

śivasya yuvatīṃ yogyāṃ vibhāvya śuddhavartini |
manasā parameśāni japedaṣṭaśataṃ priye

10

hṛtpadmaṃ prati deveśi na svapet paramāṃ parām |
śuddhadhyānañca varṇānāṃ yogapadmasthitāṃ parām

11

yogapadme maheśāni jīvo manasi bhāvayet |
bhujaṅgarūpiṇīṃ devīṃ nityāṃ kuṇḍalinīṃ parām

12

avyaktarūpiṇīṃ ramyāṃ dhyānagamyāṃ varānane |
yogapathe maheśāni japedaṣṭaśataṃ punaḥ

13

na svapejjīvamanasā maṇipūraṃ prati priye |
bhujaṅgabhṛṅgasaṅkāśaṃ maṇipūraṃ mahāprabham

14

tatrasthaśivaliṅgena yojayet kuṇḍalīṃ parām |
tato jīvo maheśāni tatkṣaṇād brahmacāpnuyāt

15

tatastu parameśāni jīvastu manasā vṛtaḥ |
dhyātvā brahmamayīṃ śuddhāṃ japedaṣṭaśataṃ priye

16

tadanu parameśāni svādhiṣṭhānaṃ layet parām |
svādhiṣṭhānaṃ maheśāni śuddhasphaṭikasannibham

17

bhāvayet tatra deveśaṃ śaṅkhakundasamaprabham |
saṃyojya paramāṃ divyāṃ śivena saha pārvati

18

sarvaṃ hi parameśāni manasā kuru yatnataḥ |
indriyāṇāṃ pradhānaṃ hi manaḥ sarvatra gīyate

19

tatra devaṃ śivaṃ śāntaṃ vicintya manasā kṣaṇāt |
paraṃ brahmamayaṃ bhūtvā japedaṣṭaśataṃ tathā

20

tadanu parameśāni mūlādhārāt vrajet param |
gudapadmaṃ maheśāni mūlādhāraṃ prakīrtitam

21

caturdalayutaṃ ramyaṃ taruṇāruṇavigraham |
bhāvayet parameśānaṃ sindhuvaruṇavigraham

22

saṃyojya paramāṃ nityāṃ niṣphalāṃ jñānarūpiṇīm |
śivasaṃyogamātreṇa jīvo brahmamayo bhavet ||
manasā saṃyuto bhūtvā japedaṣṭaśataṃ tathā

1

atha ekādaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
evaṃ dvādaśadhā devi yatāyātaḥ karoti yaḥ |
sa siddhaḥ sa gamaḥ so'pi mama tulyaḥ sadā priye

2

vacomātreṇa deveśi tasya vidyā hi siddhaye |
saptānāṃ koṭividyānāṃ mantrāṇāñca varānane

3

siddhamādhyādikaṃ devi atiguhyataraṃ priye |
aprakāśyamidaṃ tattvaṃ paśorgopyaṃ sadā priye

4

hṛdaye mama deveśi ajapā sampuṭe sthitam |
sarvāsāṃ naranārīṇāṃ sampuṭaṃ haṃsapakṣiṇam

5

niḥsaranti maheśāni vidyāmantrāṇi pārvati |
śaktiprasādād deveśi lakṣavarṣaṃ gatastadā

6

lakṣavarṣaṃ maheśāni bhāvayāmi śucismite |
sampuṭe paramāṃ vidyāṃ sarvavidyāsvarūpiṇīm

7

puṃrūpāṃ prakṛtirūpāṃ candrasūryasamaprabhām |
vedamātāṃ sadā vandhyāṃ yoginīṃ yogarūpiṇīm

8

saṃsāratāriṇīṃ devīṃ mahāmokṣapradāyinīm |
praṇamāmi sadā śuddhāṃ nityāṃ vigraharūpiṇīm

9

praṇamya paramāṃ divyāṃ nigadāmi śucismite |
īśvara uvāca
kāñcanākhyaṃ samuddhṛtya romañca tadanantaram |
sarihariṃ samuddhṛtya tadanu kāñcanaṃ priye

10

bindvarddhasaṃyutaṃ kṛtvā ṣaṭpadme japamācaret |
aṣṭottaraśataṃ japtvā ṣaṭpadme kamalekṣaṇe

11

daśadhā prajaped vāpi bhūtaśuddhiphalaṃ labhet |
ekadhā tu samuddhṛtya bhūtaśuddhiṃ samācaret

12

bhūtaśuddhiṃ maheśāni tadā sāṅgaṃ bhavet priye |
anyathā viphalā pūjā japañca viphalaṃ priye

13

yugākṣaraṃ japed devi caturyugaphalaṃ labhet |
caturyugajapāddevi yatphalaṃ labhate nṛṇām

14

tatphalaṃ samavāpnoti ekoccāreṇa pārvati |
ekoccāreṇa deveśi mama toṣo na saṃśayaḥ

15

sampuṭaṃ parameśāni nityāṃ sarvasvarūpiṇīm |
vibhāvya satataṃ devi ṣaṭcakraṃ satataṃ śive

16

ekāmupāsya deveśi mahāvidyāmupāsmahe |
anyathā parameśāni mahāvidyāṃ varānane

17

tadanu parameśāni mahāvidyāmupāsmahe |
anyathā parameśāni pretavat sakalaṃ bhavet

18

śrī-īśvara uvāca
anyatantraṃ maheśāni nigadāmi punaḥ priye |
tantraṃ tantrasya vakṣyāmi bhūtaśuddhiṃ bhaved yathā

19

pāpasya kāraṇaṃ devi puruṣaṃ pāpasaṃyutam |
krodhamohayutaṃ kṛṣṇaṃ īṣatpiṅgaṃ varānane

20

tasya śuddhiṃ pravakṣyāmi nīrajāyatalocane |
pañcānāmapi vāyūnāṃ śuddhiṃ nāsti varānane

21

svabhāvataḥ sadā śuddhiṃ pañcabhūtātmakaṃ vapuḥ |
rodanañca tathāmūrcchāṃ bhramañca kamalānane

22

puruṣāt pāparūpācca jāyate kamalānane |
bhūtaśuddhestu mantrāṇi nigadāmi śṛṇu priye

23

praṇavaṃ trividhaṃ devi vāmā jyeṣṭhā ca pārvati |
tato raudrī maheśāni triprakāraṃ varānane

24

ādyante praṇavaṃ dattvā pañcāśanmātṛkāṃ japet |
bindvarddhasaṃyutaṃ kṛtvā vidyāṃ bhava vimocinīm

25

mātā hi mantravidyānāṃ pitā caiva śucismite |
sarvāsāṃ mantravidyānāṃ pitā mātā ca mātṛkā

26

pitā mātā ca santuṣya anyakrodho nirarthakaḥ |
purātanīmavijñāya bhūtaśuddhiṃ karoti yaḥ

27

viphalaṃ tasya deveśi bhūtaśuddhiṃ varānane |
bhūtaśuddhiṃ maheśāni japapūjāṃ na śaṃśate

1

atha dvādaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
etajjñānaṃ maheśāni yaḥ kuryāt satataṃ priye |
mahāyogeśvaraḥ so'pi mama tulyo na saṃśayaḥ

2

tasya sarvāṇi mantrāṇi vidyā ca parameśvari |
śīghraṃ sidhyati deveśi nātra kāryā vicāraṇā

3

etadrahasyaṃ paramaṃ sadā brahmavinirṇayam |
yogajñānaṃ tapaḥ śāstraṃ vidyā śilpāni yāni ca

4

sarvaṃ hi prakṛte rūpaṃ niścayaṃ vacanaṃ mama |
śṛṇu pārvati vakṣyāmi rahasyaṃ paramavyam

5

bhūtaśuddhermaheśāni vidyāṃ paramagopitām |
nigadāmi śṛṇu prājñe nīrajāyatalocane

6

śrī-īśvara uvāca
avaśyaṃ bhāvayed devi vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
kāmabījaṃ maheśāni triruccārya śucismite

7

dhīmahīti tato devi vahnijāyāṃ samuddharet |
tatastu parameśāni trividhaṃ kāmamuddharet

8

bhagavatyā idaṃ devi tena bhāgavataṃ smṛtam |
bhāgavatākhyāṃ mahāvidyāṃ daśadhā japamācaret

9

divase divase devi prajapet yadi mānavaḥ |
tadeva parameśāni dīkṣāphalamavāpnuyāt

10

nityāṃ karma maheśāni vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
vidyāṃ kalpadrumākārāṃ dharmakāmārthamokṣadām

11

sarvavedeṣu tantreṣu vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
gīyate parameśāni nityā prakṛtirūpiṇī

12

ata eva maheśāni vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
ajñānād yadi vā mohāt kāmādvā kamalekṣaṇe

13

na japed yadi deveśi dvijaḥ śūdratvamāpnuyāt |
sarvaṃ tasya vṛthā devi kutaḥ pūjā kutaḥ sukham

14

kṣatriyo'pi varārohe na japed yadi pāmaraḥ |
vaiśyatvaṃ sahasāyāti vaiśyaḥ śūdratvamāpnuyāt

15

kṣatriyo'pi varārohe prajapedyadekadhā |
brāhmaṇatvaṃ tato yāti sahasā parameśvari

16

vaiśyastu parameśāni kṣātratvaṃ yāti tatkṣaṇāt |
brāhmaṇo'pi naraśreṣṭhaḥ sākṣād brahma na saṃśayaḥ

17

śūdrastu parameśāni vaiśyatvaṃ yāti pārvati |
iyaṃ vidyā varārohe sadā bhāgavatābhidhā

18

imāṃ vidyāṃ maheśāni mātrāmekādaśākṣarīm |
ajñātvā parameśāni purāṇaṃ yastu vācayet

19

sa yāti narakaṃ ghoraṃ sadā saṃsargiṇā saha |
tasmād yatnena deveśi varjanīyaḥ sa tu dvijaḥ

20

śrīdevyuvāca
śūdrasya parameśāni nādhikāro vṛṣadhvaja |
vahnijāyānvitāṃ vidyāṃ śūdrasya kathamuccaret

21

śrī-īśvara uvāca
tantroktaṃ praṇavaṃ devi vahnijāyāñca sundari |
prajapet satataṃ devi nātra kāryā vicāraṇā

22

śaktividyānvitā devi jāyate yadi pārvati |
prajapet sahasā devi tadā siddhiśca jāyate

23

gāyatryakṣarasaṃyuktaṃ na japed bhāgavatābhidhām |
śūdrasya parameśāni vidyāṃ bhāgavatīṃ śṛṇu

24

manmathaṃ triguṇaṃ devi samuddhṛnya varānane |
prathamaṃ caturdaśaṃ dattvā svayaṃ praṇavarūpiṇīm

25

vahnijāyāṃ pare dattvā prajapet daśadhā yadi |
śūdro'pi parameśāni vaiśyatvaṃ yāti tatkṣaṇāt

26

tadaiva mahatī siddhiḥ śūdrasya kamalekṣaṇe |
imāṃ bhāgavatīṃ vidyāṃ svāgamaṃ viddhi pārvati

27

svāgamaṃ paramaṃ brahma anantaśaktisaṃyutam |
tava snehāt samākhyātaṃ sugopyaṃ kamalekṣaṇe

28

sārātsāraṃ maheśāni vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
śūdrasya sakalaṃ devi kathayāmi varānane

29

manmathatrayamuddhṛtya dhīkāraṃ tadanantaram |
vahnijāyāṃ pare dattvā manmathatrayamuddharet

30

iyaṃ bhāgavatī vidyā śūdravācyā vidhīyate |
iti te kathitaṃ tattvaṃ mahābhaktyā varānane

31

kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchedātmanaḥ sukham |
śāntāya ṛjave devi bhaktiścāṇḍālajātiṣu

32

abhaktāya maheśāni brāhmaṇāya na dāpayet |
abhaktabhyo'pi putrebhyo na dadyāt kamalekṣaṇe

33

bhaktāya śāntacittāya dadyād vidyāṃ varānane |
abhaktebhyo'pi putrebhyastatra mṛtyumavāpnuyāt

34

yat kiñcid dṛśyate devi trailokyaṃ sacarācaram |
tatsarvaṃ parameśāni śaktiyuktaṃ suniścitam

35

sarvatattvaṃ maheśāni parā śaktiśca mohinī |
rūpādi yāni tattvāni tāni tattvāni kuṇḍalī

36

rūpaṃ hi ṣaḍvidhaṃ devi sarvatantreṣu niścitam |
rasastu ṣaḍvidhaḥ svāhā nānāsvādaḥ syānniścitam

37

gandhaṃ hi dvividhaṃ devi sarvaśaktiyutaṃ priye |
anyāni yāni tattvāni caturviṃśati sundari

38

sarvaṃ śaktimayaṃ vijñe krameṇa kamalekṣaṇe |
śuklaṃ raktaṃ tathā pītaṃ haritaṃ kṛṣṇameva ca

39

vicitrāṇi kramato varṇaṃ kṛṣṇavarṇaṃ prakīrtitam |
rasastu dvividhaṃ devi sugandhi pratigandhakam ||
evaṃ sarvaṃ vijānīyāt sadā śaktimayaṃ priye

1

atha trayodaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
atha vakṣyāmi deveśi vidyāṃ śaktimayīṃ priye |
praṇavaṃ prathamaṃ devi uddhṛtya kamalānane

2

tataḥ kāmaṃ samuddhṛtya praṇavaṃ tadanantaram |
tataḥ praṇavamuddhṛtya māyābījaṃ samuddharet

3

praṇavaṃ punaruccārya śṛṇu devi varānane |
kāmabījaṃ samuddhṛtya praṇavamuddharet tataḥ

4

tato māyāṃ samuddhṛtya (vittoddhāraṃ) varānane |
tataḥ paraṃ maheśāni kandarpamuddharet priye

5

sarvānte vahnilalanāṃ dattvā japaṃ samārabhet |
eṣā tu parameśāni vidyā saptadaśākṣarī

6

vaiṣṇave gāṇapatye ca śaive ca parameśvari |
śākteṣu parameśāni daśavidyā suśasyate

7

eṣā vidyā varārohe sarvaśaktimayī priye |
sarvaśaktimayīṃ vidyāṃ na japet yadi pāmaraḥ

8

sarvaṃ tasya vṛthā devi hāniḥ syāduttarottaram |
vṛthā pūjā maheśāni japastasya vṛthā bhavet

9

nyāsañca viphalaṃ tasya bhūtaśuddhiśca pārvati |
prāṇāyāmaṃ maheśāni tathaivācamanaṃ priye

10

sarvāṇi tasya viphalaṃ jāyate kamalānane |
tasmādādau japed vidyāṃ saptadaśākṣarīṃ priye

11

na japed yadi deveśi jñātvā pūjāṃ samācaret |
sarvaśāstreṣu deveśi vaiṣṇave ca viśeṣataḥ

12

śaive ca gāṇapatye ca praśastā śaktirūpiṇī |
ādau vidyā maheśāni daśadhā japamācaret

13

bhūtaśuddhyādikaṃ sarvaṃ tataḥ sādhaka ārabhet |
śrī-īśvara uvāca
bhūtaśuddhi vidhāyetthaṃ mātṛkānyāsamācaret |
tataḥ paraṃ maheśāni prāṇāyāmaṃ varānane

14

prāṇāyāmaṃ vinā devi nahi pūjāṃ samācaret |
prāṇāyāmatrayaṃ dattvā āsanāni samācaret

1

atha caturdaśaḥ paṭalaḥ
mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ yoniñcāpi na vetti yaḥ |
śatakoṭi japenāpi tasya vidyā na sidhyati

2

devadeva mahādeva rahasyaṃ pūrvasūcitam |
etattattvaṃ mahādeva kṛpayā vada śaṅkara

3

śrī-īśvara uvāca
mantrārthaṃ parameśāni sāvadhānāvadhāraya |
tathā ca mantracaitanyaṃ nirvāṇapadamuttamam

4

prasaṅgāt parameśāni nivadāmi tavājñayā |
mūlādhāre mūlavidyāṃ bhāvayediṣṭadevatām

5

śuddhasphaṭikasaṅkāśāṃ bhāvayet paramākṣarīm |
bhāvayedakṣaraśreṇīmiṣṭavidyāṃ sanātanīm

6

mūhūrttārddhaṃ vibhāvyaitāṃ pañcadhyānaparo bhavet |
dhyānaṃ kṛtvā maheśāni muhūrttārddhaṃ tataḥ param

7

tato jīvo maheśāni manasā kamalekṣaṇe |
svādhiṣṭhānaṃ tato gatvā bhāvayediṣṭadevatām

8

bandhūkāruṇasaṅkāśāṃ japāsindūra ākṛtim |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ padmamadhyagatāṃ śubhām

9

tato jīvaḥ prasannātmā pakṣiṇā saha sundarī |
maṇipūraṃ tato gatvā bhāvayediṣṭadevatām

10

vibhrāma akṣaraśreṇīṃ padmamadhyagatāṃ parām |
śuddhasphaṭikasaṅkāśāṃ śivavakṣopari sthitām

11

tato jīvo maheśāni pakṣiṇā saha pārvati |
hṛtpadmaṃ prayayau śīghraṃ nīrajāyatalocane

12

iti vidyāṃ maheśāni bhāvayet kamalopari |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ mahāmarakataprabhām

13

tato jīvo varārohe viśuddhaṃ prayayau priye |
tatpadmagahanaṃ gatvā pakṣiṇā jīva pārvati

14

iṣṭavidyāṃ maheśāni ākāśopari bhāvayet |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ haridvarṇaṃ varānane

15

tatra ājñāpuraṃ devi prayayau jīva pārvati |
pakṣiṇā saha deveśi khañjanākṣi śucismite

16

iṣṭavidyāṃ maheśāni sākṣād brahmasvarūpiṇīm |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ caturvarṇānurañjitām

17

ājñācakrāṇi (sambhāvya) vibhāvya varavarṇini |
ṣaṭcakre parameśāni dhyānaṃ kṛtvā śucismite

18

dhyānena parameśāni yadrūpaṃ samupasthitam |
tadeva parameśāni mantrārthaṃ viddhi pārvati

19

praṣañcāni tato'tītya jīvastu pakṣiṇā saha |
prayayau paramaṃ ramyaṃ nirvāṇaṃ paramaṃ padam

20

sahasrāraṃ śivapuraṃ tanmadhye sāttvikīṃ purīm |
kauśikīṃ satataṃ devi purīṃ śaktimayīṃ priye

21

pakṣiṇā saha deveśi jīvaḥ śīghraṃ prayāti hi |
vibhāvya akṣaraśreṇīmamṛtāntu rasāyanīm

22

tat sadā śivapuraṃ ramyaṃ kalpavṛkṣatalasthitam |
nānāratnasamākīrṇaṃ tanmūlaṃ kamalānane

23

vṛkṣañca parameśāni satataṃ triguṇātmakam |
pañcabhūtātmakaṃ vṛkṣaṃ pañcaśākhāsamanvitam

24

catuḥśākhā caturvedaṃ cakratattvasamanvitam |
caturvarṇayutaṃ puṣpaṃ śuklaṃ raktaṃ śucismite

25

pītaṃ kṛṣṇaṃ maheśāni puṣpadvayaṃ paraṃ śṛṇu |
haritañca maheśāni vicitraṃ sarvamohanam

26

ṣaṭpuṇyañca maheśāni------------- midaṃ smṛtam |
anyāni yāni śākhāni kṣudrāṇi nīlalocane

27

tāni sarvāṇi patrāṇi sarvaśāstrāṇi sundari |
tvagasthimedhāmajjāni vṛkṣaśākhāni ca priye

28

tāni sarvāṇi deveśi indriyāṇi prakīrtitam |
sarvaśaktimayīṃ devi divyāṃ nīrajalocane

29

evaṃbhūtaṃ mahāvṛkṣaṃ bhramaraiḥ pariśobhitam |
itihāsapurāṇāni sarvāṇi vṛkṣasaṃsthitam

30

kokilaiḥ parameśāni śobhitaṃ bahupakṣibhiḥ |
nānāpakṣiyutaṃ ramyaṃ divyastrīgaṇasaṃyutam

31

devadānavagandharvaśobhitaṃ kamalānane |
bandhubhiḥ śobhitaṃ devi gaṇairatnādikāṅkṣabhiḥ

32

sūkṣmaṃ hi paramaṃ divyaṃ paryaṅkaṃ sarvamohanam |
candrakoṭisamaṃ devi sarvakoṭisamaprabham

33

śītāṃśuraśmisaṃyuktaṃ nānāgandhānumoditam |
nānāpuṣpasamūhena racitaṃ hemamālayā

34

tataḥ paraṃ maheśāni sadāśivaḥ svayaṃ punaḥ |
jīvaḥ pakṣiyuto devi bhāvayet tatra pārvati

35

sadāśivo maheśāni mahākuṇḍalinīyutaḥ |
evaṃ kalpadrumaṃ dhyātvā tadadho ratnavedikām

36

tatropari maheśāni paryaṅkaṃ bhāvayet priye |
kāminīkoṭisaṃyuktaṃ cāmarairhastasaṃsthitam

37

evaṃ vibhāvya manasi sadājīvaṃ śucismite |
yasya yasya maheśāni yadiṣṭaṃ kamalānane

38

tasya dhyānasamāyukto manasā parameśvari |
jīvo dhyānaparo bhūtvā japedaṣṭaśataṃ priye

39

mantrākṣarāṇi deveśi mātṛkāpuṭitaṃ kramāt |
kṛtvā jīvaḥ prasannātmā japedaṣṭaśataṃ priye

40

anulomavilomena kuryāt paramayatnataḥ |
anena kramato devi caitanyaṃ viddhi sundari

41

mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ kathitaṃ tava bhaktitaḥ |
na kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchecchubhamātmanaḥ

42

idaṃ rahasyaṃ paramaṃ gopanīyaṃ varānane |
śiṣyāya bhaktiyuktāya sādhakāya prakāśayet

43

vaiṣṇave'pi maheśāni kuryāccaitanyamadtam |
viṣṇumantre maheśāni śivamantre'pyupāsate

44

caitanyaṃ bahuratnena vaiṣṇavo yatnataścaret |
tataḥ siddho bhavenmantro vidyā ca kamalānane

45

siddhamantrastu yaḥ kuryāt sa śivo nātra saṃśayaḥ |
brahmāṇḍabhāṇḍamadhye tu viharet sa ca sādhakaḥ

46

śatakoṭi maheśāni tatpuraścaraṇaṃ smṛtam |
caitanyarahitaṃ devi yo japet na ca pāpakṛt

47

mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ sugopyaṃ bhuvanatraye |
tava bhaktyā mayākhyātaṃ dāso'haṃ tava sundari

48

ahaṃ mṛtyuñjayo devi prasādāt tava sundari |
tvadvaktrāmbujapīyūṣapānena kamalānane

49

vajratulyaṃ mama vapuḥ sadāvibhavavarddhanam |
brahmāṇḍaṃ sakalaṃ devi tava rūpamayaṃ sadā

50

yā śaktiḥ parameśāni sā tvaṃ bhavasi sarvadā |
kṛpāmayi maheśāni prakṛtiḥ śarīramāśritā

51

satī tvaṃ parameśāni pārvatītvaṃ gatā priye |
satītvaṃ paramaṃ prāptā idānīṃ pārvatī priye

52

satī snehaṃ maheśāni tyaktvā sundari yat kṛtā |
pārvaṃtītvaṃ gatā bhadre menakāyāṃ śucismite

53

etasminnantare kāle sadā dhyānaparo hyaham |
iti dhyānaṃ samāgacchan bhūtvā tiṣṭhāmi sundari

54

dhyānamārgaparo bhūtvā karomi svāgamaṃ japam |
svāvāsaṃ śaktirūpaṃ sadā yat hṛdi saṃsthitam

55

svāvāsaṃ varṇapuñjāni nānāvidyāni pārvati |
nānāvidyāsu deveśi daśa vidyā pragīyate

56

etāni svāgamaṃ devi sārātsāraṃ parātparam |
japitvā lakṣavarṣāṇi svāgamaṃ śaktirūpiṇam

57

siddhiṃ gatā maheśāni svāgame parameśvari |
dhyānamārgaṃ parityajya tava pādeṣu gīyate

58

yadiṣṭaṃ dhyānamārgeṇa tatsarvaṃ kathayāmi te |
svāgamaṃ hi vinā devi na kiñcid varttate priye

59

sarvaṃ hi parameśāni brahmāṇḍaṃ svāgame sthitam |
svāgamācca prasūyante koṭiśaḥ kuṇḍa (ma) gnayaḥ

60

brahmāṇḍaṃ koṭiśo devi nirmāṇaṃ svāgamāt priye |
purāṇāni maheśāni tandraṇi vividhāni ca

61

yat kiñcid dṛśyate devi sthūlasūkṣmaṃ śucismite |
tat sarvaṃ parameśāni svāgamāt kamalānane

62

sṛṣṭiñca kurute devi brahmā svāgamāt kamalānane |
sthitiñca kurute viṣṇuḥ svāgamāt naganandini

63

saṃharāmi jagat sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
brahmā viṣṇuśca rudraśca sarve svāgamarūpiṇaḥ

64

svāgamo brahmaṇo rūpaṃ svāgamaṃ paramaṃ padam |
tejaḥpuñjaṃ maheśāni yaduktaṃ kamalānane

65

tejaḥpuñjantu deveśi strīrūpaṃ svāgamaṃ priye |
svāgamaṃ muktikaivalyaṃ nirvāṇapadamavyayam

66

svāgamantu vinā devi sadevāsuramānuṣam |
svāgamaṃ parameśāni mama iṣṭaṃ sadā priye ||
rahasyaṃ svāgamopetaṃ prasaṅgāt kathitaṃ mayā

1

atha pañcadaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ kalikalmaṣanāśanam |
yaḥ kuryānmātṛkānyāsaṃ sa eva śrīsadāśivaḥ

2

vinā nyāsaṃ maheśāni yo japenmātṛkākṣaram |
sa yāti narakaṃ ghoraṃ vighnastasya pade pade

3

brahmādayo'pi yāṃ kṛtvā sṛṣṭisthityantakārakāḥ |
dvārakānāyakaḥ kṛṣṇaḥyāṃ kṛtvāpi yuge yuge

4

yāṃ kṛtvā parameśāni śrīkṛṣṇaḥ strīṣu mohanaḥ |
mātṛkāvarṇamāśritya śrīkṛṣṇaḥ kamalānane

5

ṣoḍaśastrīsahasrāṇi sa reme mātṛkākāraṇāt |
śrīrāmaśca maheśāni ayodhyāyāṃ varānane

6

vīryādhikārī deveśi bhuṅkte rājyamakaṇṭakam |
daśavarṣasahasrāṇi rāmo rājyamācīkarat

7

hatvā ca trividhān vīrān vāraṇādiniśācarān |
mātṛkāvarṇamāśritya sarvaṃ kuryādraghūttamaḥ

8

pañcāśanmātṛkāṃ devīṃ jananīṃ viśvamohinīm |
pūrvoktatantravad devi sarvaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ

9

prathamaṃ mātṛkāgāyatrīṃ dhyānapūrvāṃ śucismite |
tato japaṃ mātṛkāyāḥ kuryāt sādhakayatnataḥ

10

ṣaḍaṅgayugalaṃ devi tataḥ kuryāt samāhitaḥ |
tatastu mātṛkādhyānaṃ bahirnyāsaṃ tataḥ param

11

tataḥ paraṃ maheśāni mātṛkāpānamuttamam |
evamaṣṭamakaṃ devi mātṛkānyāsamācaret

12

paṭhitvā kavacaṃ devi deheṣu nyāsamācaret |
nyāsasya parameśāni varasya gururūpakam

13

yannoktaṃ sarvatantreṣu prasaṅgāt kathayāmi te |
triguṇasya maheśāni nyāsaṃ vakṣyāmi saṃśṛṇu

14

yaṃ vinā parameśāni vyartha-------------------------------|
śivaviṣṇubrahmayutaṃ bindvardhvacandrasaṃyutam

15

rajaḥ sattvaṃ tamo devi arddha yonī śucismite |
sarvopari maheśāni bindu brahmasvarūpiṇam

16

nyāsaśca triguṇopetaṃ vinyaset tasya sandhiṣu |
pañcāśanmātṛkāsthāne triguṇaṃ nyāsamācaret

17

tato bhāvaya deveśi nyāsaṃ trailokyamohanam |
nyāsasya parameśāni rahasyaṃ paramādbhutam

18

prapañcānāṃ maheśāni daleṣu triguṇaṃ nyaset |
gatañca parameśāni tridhā vartanato bhavet

19

aṣṭadhā triguṇaṃ devi sahasrāre tato nyaset |
aṣṭottaraśataṃ devi bhinnāyāṃ triguṇaṃ nyaset

20

nyāsādhikārī deveśi tato bhavati sādhakaḥ |
triguṇanyāsamātreṇa adhikārīti gīyate

21

anyathā viphalaṃ nyasyaṃ japañca viphalaṃ bhavet |
nyāsañca vividhaṃ devi nānātantreṣu gīyate

22

mātṛkāparamādhyānaṃ sadā brahmādibhiḥ priye |
nyāsānāṃ parameśāni mātṛkā viśvamohinī

23

sraṣṭā ca parameśāni gīyate āgamaiḥ priye |
tasmāttu yatnato devi mātṛkānyāsamācaret

24

rahasyaṃ paramaṃ divyaṃ triguṇanyāsakarmaṇi |
ataḥ paraṃ mātṛkāyāḥ ṣoḍhā mokṣapradāyinī

25

akṛtvā mātṛkāṃ ṣoḍhāṃ nyāsamanyaṃ karoti yaḥ |
ṣoḍhā ca viphalaṃ tasya mātṛkā viphalaṃ bhavet

26

kṛtvā tu parameśāni yāni nyāsāni ācaret |
saphalāni sadā tasya anyathā rodanaṃ vane

27

tasmāttu yatnataḥ ṣoḍhāṃ śṛṇu devi varānane |
ṣoḍhā tu parameśāni sākṣād brahmasvarūpiṇī

28

nirakṣarā sākṣarā vā koṭicandrasamaprabhām |
brahmaviṣṇunutāṃ ramyāṃ mama sampuṭasaṃsthitām

29

mama prāṇasamāṃ vidyāṃ sākṣājjyotirmayīṃ śivām |
mātṛṣoḍhāṃ varārohe sāvadhānāvadhāraya

30

mantrauṅkārakrameṇaiva prasaṅgāt kathayāmi te |
triguṇe puṭitāṃ kṛtvā pañcāśanmātṛkāṃ priye

31

parayatnena deveśi pañcāśat sthānasandhiṣu |
prathamamanulome tu vilomaṃ tadanantaram

32

tataḥ paraṃ varārohe triguṇaṃ nyāsamācaret |
aṣṭottaraśataṃ kṛtvā sarvasiddhīśvaro bhavet

33

nyāsamātreṇa deveśi jīvanmukto bhavennaraḥ |
prapañcānāṃ dale devi prathamaṃ nyāsamācaret

34

tataḥ paraṃ maheśāni bāhyanyāsaṃ samācaret |
śūdrastu parameśāni caturdaśasvaraṃ nyaset

35

kavacaṃ hi vinā devi prathamaṃ nyāsamācaret |
caturdaśasvaraṃ puṇyaṃ dīrghapraṇavamucyate ||
tasmāt sarvatra śūdrastu dīrghapraṇavamucyate

1

atha ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
prāṇāyāmaṃ maheśāni prasaṅgāt kathayāmi te |
jīvaśuddhiṃ manaḥśuddhiṃ prāṇāyāmamidaṃ smṛtam

2

dvividhaṃ parameśāni prāṇāyāmaṃ samācaret |
prāṇāyāmaṃ vinā devi na pūjāṃ na japañcaret

3

sagarbhañca vigarbhañca prāṇāyāmaṃ varānane |
japadhyānādibhiryuktaṃ sagarbhaṃ kamalānane

4

vigarbhañca tathā devi varṇahīnaṃ bhaved dhruvam |
pūrayet ṣoḍaśairvāyumiḍayā parameśvari

5

catuṣaṣṭyā dhārayettu citrāmadhyagatāṃ priye |
recayet kumbhakārdhena nāḍyā madhyamayā sadā

6

evaṃ dvādaśād devi prāṇāyāmaṃ samācaret |
prāṇāyāmaṃ maheśāni mahāyogamayaṃ sadā

7

yogaṃ vinā maheśāni mantrasiddhirna jāyate |
dvayordvayornāmayogo brahmasaṃsiddhikāraṇam

8

evaṃ hi manasā devi sadā yogaṃ samabhyaset |
yasya yasya ca devasya yathā bhūṣaṇavāhanam

9

tadeva pūjane tasya cintayet pūrakādibhiḥ |
pūrakaṃ dhārakaṃ devi recakaṃ naganandini

10

sarvaśaktimayaṃ devi sarvatantreṣu niścitam |
---------------------vedānte brahma nirṇitam

11

vaiśeṣike tu deveśi paramāṇurnigīyate |
nyāse ca parameśāni īśvaraṃ nyāsasammatam

12

-------------- ------------------- --puruṣaṃ kūṭarūpiṇam |
mīmāṃsayā tathā devi brahmakarma pragīyate

13

vedādau turyacaitanyaṃ gīyate satataṃ priye |
tatpuro'pyasti deveśi guptabrahma sanātanam

14

nirindriyaṃ niścalaṃ hi sākṣāt suptamiva sthitam |
etat sarvaṃ maheśāni śavarūpaṃ nirindriyam

15

sarveṣāṃ parameśāni śaktiḥ prakṛtirūpiṇī |
tasmāt sarveṣu deveṣu śakteḥ prādhānyamucyate

16

śaktiḥ kuṇḍalinī samastajananī śatadhā vartanamayī |
sadā tāñca namāmyātmabhūtaye kamalekṣaṇe

17

tataḥ śaktiṃ vinā devi brahmādyāḥ śavarūpavat |
śavatvaṃ sarvadeveṣu vinā śaktiṃ śucismite

18

śavarūpa ivāyāti paraṃ brahma sadā priye |
śaktiyuktaṃ yadā brahma tadā devatvamāpnuyāt

19

svāgamaṃ hi maheśāni prakṛtiṃ viddhi pārvati |
svāgame sarvavedāni nānātantrāṇi vidyate

20

svāgamaṃ hi vinā devi na kiñcid vidyate priye |
tasmāttu parameśāni sarvaṃ prakṛtimayaṃ smṛtam

21

brahmāṇḍaṃ koṭinirmāṇaṃ sarvaśaktiyutaṃ sadā |
ādhārañca tathā deyaṃ pāṇḍityaṃ yastu pārvati

22

mūkatvaṃ kavitāṃ devi yadyadanyaṃ śucismite |
tatsarvaṃ parameśāni śaktiṃ vidyāt śucismite

23

śaktihiṃ parameśāni brahmadvandvaṃ sadā priye |
śabdabrahma paraṃbrahma śaktiyuktaṃ sadā priye

24

evaṃ brahmā maheśāni śabdabrahma praśasyate |
śabdasya kāraṇaṃ devi mātṛkāṃ brahmarūpiṇīm

25

ata eva maheśāni sadā mama hṛdi sthitam |
tava bhaktyā mayā khyātaṃ sugopyaṃ hi śucismite |
na kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchet śubhamātmanaḥ

16

iti śrībhūtaśuddhitantre harapārvatīsaṃvāde ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ

1

atha saptadaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
etat tantraṃ maheśāni svargamartyarasātale |
praśastaṃ syāt sadā devi nānyathā mama bhāṣitam

2

yasmin rājye maheśāni etat tantraṃ hi vartate |
notpātastatra deveśi na ca bhītiḥ kadācana

3

nāśayurvyādhayo devi tasmin rājye na kutracit |
na ca mārībhayaṃ tatra na ca rogastadā priye

4

sarvadharmeṣu yaddharmaḥ sarvayajñeṣu yat phalam |
tatphalaṃ labhate devi pustakasya ca pūjanāt

5

yadgṛhe vidyate devi pustakaṃ mama durlabham |
kāmarūpasamaṃ devi tadgṛhaṃ bhuvi durlabham

6

pustakañca maheśāni yadgṛhe vidyate sadā |
kāśyādīni ca tīrthāni sarvāṇi tasya mandire

7

yadgṛhe pustakaṃ devi vidyate kamalānane |
sarvadevamayaḥ sarvadevamayaḥ sadā

8

etat tantraṃ maheśāni satataṃ yasya mandire |
sarvāgamamayaṃ so'pi sa nānyathā tu kadācana

9

satataṃ mandire yasya etat tantraṃ varānane |
sarvaśāstrasamaḥ so'pi nānyathā vacanaṃ mama

saṃkṣepeṇa bhūtaśuddhivivaraṇam
ramiti jaladhārayā vahniprākāraṃ vicintya svāṅke uttānau karau kṛtvā so'hamiti jīvātmānaṃ hṛdayasthaṃ dīpakalikākāraṃ mūlādhārastha kulakuṇḍalinyā saha suṣumnāvartmanā mūlādhārasvādhiṣṭhānamaṇipūrakānāhata viśuddhājñākhyaṣaṭ cakrāṇi bhitvā śiro'vasthitādhomukha sahasradalakamalakarṇikāntargataparamātmani saṃyojya tatraiva pṛthivyaptejovāyavākāśagandharasarūpasparśaśabda nāsikā - jihvā - cakṣustvakśrotravākpāṇipādapāyupasthaprakṛtimanobuddhyāhaṅkāra-rūpacaturviṃśatitattvāni līnāni vibhāvya yamiti vāyubījaṃ dhūmravarṇaṃ vāmanāsāpuṭe vicintya tasya ṣoḍaśavārajapena | vāyunā dehamāpūrya nāsāpuṭau dhṛtvā tasya catuḥṣaṣṭhivārajapena kumbhakaṃ kṛtvā vāmakukṣisthakṛṣṇavarṇaṃ pāpapuruṣeṇa saha dehaṃ saṃśoṣya tasya dvātriṃśadvārajapena dakṣiṇanāsayā vāyuṃ recayet, dakṣiṇanāsāpuṭe ramiti vahnibījaṃ raktavarṇaṃ dhyātvā tasya ṣoḍaśavārajapena vāyunā dehamāpūrya nāsāpuṭau dhṛvā tasya catuḥṣaṣṭivārajapena kumbhakaṃ kṛtvā pāpapuruṣeṇa saha dehaṃ mūlādhārotthitavahninā dagdhvā tasya dvātriṃśadvārajapena vāmanāsayā bhasmanā saha ṭhamiti candrabījaṃ śuklavarṇaṃ vāmanāsāyāṃ dhyātvā tasya ṣoḍaśavārajapena lalāṭe candraṃ nītvā nāsāpuṭau dhṛtvā ramiti varuṇabījasya catuḥṣaṣṭivārajapena tasmāllalāṭasthacandrād galitasudhayā mātṛkāvarṇātmikayā samastadehaṃ viracya lamiti pṛthvībījasya dvātriṃśadvārajapena dehaṃ sudṛrḍha vicintya dakṣiṇena vāyuṃ recayet |
iti śrībhūtaśuddhitantraṃ samāptam |

Original text: bhūtaśuddhitantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc