bhūtaśuddhitantram · Chapter 1
bhūtaśuddhitantre
prathamaḥ paṭalaḥ
śrīdevī uvāca
deva deva mahādeva sāmprataṃ kathaya prabho ! |
bhūtaśuddhiṃ dehaśuddhiṃ prāṇāyāmaṃ tataḥ param
krameṇa kathyatāṃ deva śūlapāṇe piṇākadhṛk |
mantraṃ yantraṃ mahādeva yena śudhyati bhūtale
śrī-īśvara uvāca
kathayāmi varārohe khañjanākṣi śucismite |
tattvatrayaṃ pravakṣyāmi guhyād guhyataraṃ mahat
tattvatrayaṃ vinā devi ! siddhividyāṃ japet tu yaḥ |
tasya sarvārthahāniḥ syājjapaṃ ca viphalaṃ priye
bhūtaśuddhiṃ maheśāni ! nyāsaṃ paramadurlabham |
prāṇāyāmaṃ tataḥ kuryāt tattvatrayamidaṃ smṛtam
sarvaṃ kuryānmaheśāni ! mātṛkākṣarasaṃyutam |
akārādikṣakārāntāṃ mātṛkākṣararūpiṇīm
vaidikaṃ tāntrikaṃ snānaṃ kṛtvā sandhyāmupāśrayet |
āgatya devadeveśi ! yāgamaṇḍalasanīdhim
antaḥsnānaṃ tataḥ kṛtvā antaḥsandhyāmupāśrayet |
antaḥsnānaṃ ca sandhyāṃ ca kathayāmi śṛṇu priye !
gurudhyānaṃ prathamatastataḥ snānaṃ samācaret |
praṇavena maheśāni ! jīvaṃ dhṛtvā śucismite
mūlādhārāt samākṛṣya dvādaśārṇaṃ nayet sudhīḥ |
snāyācca vimale tīrthe puṣkare hṛdayānvite
mūlādhārāt maheśāni saha sradalamānayet |
saṅgaṃ paraśive kṛtvā ānanda upajāyate
tenānandena deveśi snāyājjīvamanāhate |
tatastu parameśāni ajapāṃ prāṇarūpiṇīm
aṣṭottaraśataṃ japtvā snāto bhavati pārvati ! |
antaḥsandhyāṃ maheśāni ! kuru yatnena pārvati
śivaśaktisamāyogo yasmin kāle prajāyate |
sā sandhyā kulasādhūnāṃ samādhisthaḥ pratīyate
evaṃ tu te maheśāni ! sandhyāpūto bhaved dhruvam |
śrīdevī uvāca
ajapāṃ parameśāna ! kathyatāṃ me dayānidhe !
śrī-īśavara uvāca
śṛṇu vakṣyāmi deviśi ! guhyād guhyataraṃ priye |
dhyānamasyāḥ pravakṣyāmi yathā dhyātvā japennaraḥ
haṃsaṃ nityamanantamakṣayaguṇaṃ svābhāvato nirgatā |
yāntī svāśrayamarkakoṭirucirā dhyeyā jaganmohinī
iti dhyānaṃ maheśāni kṛtvā samārabhet japam |
ṣaṭcakraṃ madhyagaṃ kṛtvā ajapāṃ paramākṣarām
śivabījaṃ samuddhṛtya bhṛgubījaṃ tataḥ param |
bindvarddhaṃ candrasaṃyuktaṃ kuru yatnena sundari !
eṣā vidyā varārohe ! cāturvarṇeṣu śasyate |
etajjapaṃ vinā devi bhūtaśuddhiśca niṣphalā
tasmādādau japed vidyāmajapāṃ prāṇarūpiṇīm |
aṣṭottaraśataṃ japtvā bhūtaśuddhiṃ samācaret
ṣaṭcakradalasaṃsthāne yāni varṇāni pārvati ! |
tāni sarvāṇi deveśi jīvaṃ saṃnyasya pārvati
bhūtaśuddhiṃ maheśāni yatnataḥ samupāsmahe |
mūlādhārānmaheśāni ! mūlapadmaṃ śucismite
caturdalayutaṃ mūlaṃ daśavarṇena saṃyutam |
raktavarṇaṃ sadā sevyaṃ yogibhiḥ parameśvari !
trikoṇaṃ sundaraṃ śuddhaṃ pṛthvībījaṃ tu madhyagam |
tanmadhye bhāvayed devaṃ śivaṃ śyāmalasundaram
atra kuṇḍalīnī devi paraṃ prakṛtirūpiṇī |
śivaṃ veṣṭya maheśāni ! sarvadā tatra tiṣṭhati
prasuptabhujagākāraṃ vidyutkoṭinibhāṃ parām |
brahmaviṣṇustutāṃ devīṃ kuṇḍalīṃ brahmarūpiṇīm
mūlādhāre mano devi vinyasya bhāvayet sadā |
caturdalayutaṃ varṇaṃ tāraṇaṃ vighnanāśanam
bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā daśadhā prajapet tataḥ |
ajapānāṃ maheśāni ! caturdalagataṃ kuru
svādhiṣṭhāne tato nītvā puṣpahaṃsasamanvitam |
tatpurīṃ ca maheśāni ! nīreṇa paripūritam
mūlādhāraṃ yathā pṛthvyā śobhate parameśvari |
nīreṇa śobhitaṃ devi ! svādhiṣṭhānaṃ śucismite
ṣaḍaṅgavidyudādhāraṃ ṣaḍakṣarasamanvitam |
va - bha - ma - ya - ra - lairyuktaṃ kundapuṣpasamanvitam
svādhiṣṭhānasthitaṃ devi śivaṃ sarvajñabhāvanam |
mūlādhārāt samutthāpya kuṇḍalīṃ brahmarūpiṇīm
nītvā maṇipuraṃ devi ! tadvarṇaṃ japamācaret |
bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā śobhitaṃ śivamarcayet
tatraiva parameśāni ! ṣaḍakṣarajapaṃ kuru |
ṣaṭpāpaṃ nāśayed devi ! tatkṣaṇāt parameśvari ! |
ṣaḍdalaṃ ṣaḍguṇaṃ devi ! gudaṃ ca caturaṅgulam
atha dvitīyaḥ paṭalaḥ
tatastu prameśāni ! maṇipūraṃ vibhidyate |
vāyuṃ ca tatra vai nītvā manasā parameśvari
samānaṃ saṃyutaṃ kuryādapānaṃ parameśvari ! |
tato brahmanadīṃ bhittvā vāyurmaṇipuraṃ yayau
tatrasthaṃ śivaliṅgaṃ tu nīlanīradasannibham |
tatpātraṃ kṛṣṇavarṇaṃ ca akṣaraṃ kṛṣṇarūpakam
tanmadhyasthaṃ mahādevaṃ sarvadevādikāraṇam |
maṇipūraṃ maheśāni ! mahāmarakataprabham
śivaṃ sambhāvya deveśi ! daśavarṇaṃ manuṃ japet |
ḍakārādikakārāntaṃ bindvardhasaṃyutaṃ kuru
daśapatrasthitaṃ varṇaṃ pūrvādikramato japet |
daśapatraṃ kṛṣṇavarṇaṃ akṣaraṃ kṛṣṇarūpakam
tanmadhyasthaṃ mahādevaṃ sarvadevādikāraṇam |
daśākṣarajapād devi daśajanmāghanāśadam
tato vāyurmaheśāni ! anāhatapurīṃ yayau |
ādityapatrasaṃyuktaṃ varṇairdvādaśabhiryutam
tatpatraṃ parameśāni ! varṇaṃ ca śuklarūpakam |
kādiṭhāntākṣarairvarṇaiḥ śobhitaṃ paramākṣaram
hṛtpadmaṃ parameśāni śuddhasattvātmakaṃ sadā |
pradīpakalikākāraṃ tanmadhye brahmarūpiṇam
veṣṭitaṃ dvādaśavarṇaiḥ sarvaśaktimayaṃ priye |
sammukhe tasya deveśi ! jīvastiṣṭhati sarvadā
tatra jīvo maheśāni sadā tiṣṭhati pārvati ! |
vāyuṃ tejoyutaṃ jīvaṃ dṛṣṭvā manolayaṃ kuru
ātmarūpaṃ vāyurūpaṃ nirīhaṃ nirmalaṃ sadā |
yakārasyāṣṭasaṃbījaṃ jīvaṃ hemaprabhaṃ sadā
tatrādityākṣaraṃ devi bindvardhasaṃyutaṃ kuru |
kṛtvā japaṃ maheśāni ! yatnena kuru sundari
janmabhiśca dvādaśabhirdevi yat [kṛtam] pāpamarjitam |
tatsarvaṃ nāśayatyeva tatkṣaṇāt parameśvari
evaṃ hi maruto bhittvā viśuddhaṃ pratigacchati |
viśuddhaṃ nirmalaṃ śuddhaṃ ṣoḍaśasvarasaṃyutam
dhūmravarṇaṃ maheśāni ! viśuddhākhyaṃ manoharam |
tasya madhye sthitaṃ devi ākāśaṃ śaktirūpiṇam
kramājjīvaṃ kuṇḍalinyā praṇaveṇa samāharet |
manastatra maheśāni ! sārathiḥ sarvataḥ sadā
sarvaṃ manasi kartavyaṃ bhūtaśuddhyādikaṃ priye ! |
svaraṃ ca ṣoḍaśaṃ devi bindvardhasaṃyutaṃ kuru
tatastu parameśāni ! japet ṣoḍaśamakṣaram |
pūrvādikramato devi daśadhā prajapet priye
janmabhiḥ ṣoḍaśabhiryat tu (kṛtaṃ) pāpaṃ śubhāśubham |
dahet tasya japād devi tṛṇaṃ vahniryathā dahet
tato vāyuṃ maheśāni ! drutamājñāpurīṃ nayet |
tatpurīṃ parameśāni dvidalaṃ yugavarṇakam
varṇaṃ hemaprabhaṃ devi ! purīṃ candraprabhaṃ sadā |
bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā sādhako japamācaret
manaḥsārathinā devi ! jīvaṃ kuṇḍalinīṃ priye |
ājñāṃ purīṃ nayet śīghraṃ mano manasi bhāvanam
manasaḥ parameśāni ! ājñāpuryāṃ sthitiḥ sadā |
gurorājñādhāraṇāt tu ājñāpuramimaṃ smṛtam
sadāśivapuradvāraṃ gavākṣaṃ parameśvari ! |
evaṃ prapañcaṃ bhittvā vai kuṇḍalīṃ jīvasaṃyutām
manaḥsārathinā devi sadāśivapuraṃ nayet |
pañcaprāṇasamāyuktā caturviṃśatisaṃyutā
indriyāṇi daśaikaṃ ca mahābhūtāni pañca ca |
buddhyahaṅkāracittāni nayet śivapuraṃ prati
sahasrāre tato nītvā manasā yojayet sadā |
śrīdevī uvāca
tatra gatvā maheśāna kuṇḍalī kimakarot prabho
śrī-īśvara uvāca
caturviṃśatitattvena pañcaprāṇena sundari |
indriyairakṣarairdevi ! ekatvaṃ jāyate yadā
tatra devi maheśāni kuṇḍalīṃ bhāvatatparām |
pūrvoktadhyānamārgeṇa parāṃ tatra vibhāvayet ||
sarvātmasampuṭaṃ devi ! sarvavidyābhidhāraṇam
iti śrībhūtaśuddhitantre haragaurīsaṃvāde dvitīyaḥ paṭalaḥ
atha tṛtīyaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu pārvati ! vakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam |
guhyād guhyataraṃ devi sugopyaṃ bhuvanatraye
brahmarandhre sahasrāre yatra devaḥ sadāśivaḥ |
saṃveṣṭya paramā devī yatrāste parameśvari !
kuṇḍalīṃ yojayet tatra ekatvaṃ jāyate tadā |
akārādikṣakārāntāḥ sarvabīje niyojayet
ādau manasi deveśi ! prāṇavidyāṃ varānane |
prajapya daśadhā devi ! kuṇḍalīṃ paramāṃ vrajet
purīṃ śaktimayīṃ devi nityānandamayaṃ sadā |
sahasradalasaṃyuktaṃ padmaṃ nityāgamaṃ priye
padmamadhye maheśāni ! purīṃ śaktimayīṃ priye |
sadāśivo maheśāni ! yatrāste parameśvari
śuddhatattvādikaṃ devaṃ nirmalaṃ niścalaṃ sadā |
śivaṃ prāpya maheśāni ! kuṇḍalī śivasannidhau
śivasya mukhapadmaṃ hi cucumbe kuṇḍalī priye |
sarvatra sampuṭaṃ dattvā mohayet paramaṃ śivam
sadāśivaḥ śivastatra śānto bhavati supriye |
padmamadhye sthitaṃ devaṃ nirīhaṃ śavarūpavat
śavarūpo mahādevo hṛdyo nāsti kadācana |
śaktisaṃyogamātreṇa karmakartā sa ucyate
tasmāt tat parameśvāni ! śakteḥ prādhānyamucyate |
śaktiṃ vinā maheśāni na kiñcidapi vartate
sadāśivo mahāpretaḥ kevalaṃ niścayaṃ priye |
sadāśivapuraṃ devi vaikuṇṭhaṃ paramaṃ padam
sadāśivapuraṃ gatvā kuṇḍalī paradevatā |
sadāśivena ca samaṃ kṣaṇamātraṃ ramet priye !
sadāśivena deveśi saṅgamaṃ jāyate priye |
amṛtaṃ jāyate devi tatkṣaṇāt parameśvari |
tenāmṛtena deveśi ṣaṭcakraṃ plāvayet kramāt
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu pārvati ! vakṣyāmi rahasyaṃ bhuvi durlabham |
guhyād guhyataraṃ ramyaṃ triṣu lokeṣu durlabham
apānamūrdhagaṃ kṛtvā divyamarthaṃ prapūrya ca |
prāṇamantreṇa deveśi ! śaktiṃ kuṇḍalinīṃ parām
kramāccakrāṇi nirbhidyaṃ jīvātmānamanoharāt |
sahasrāre śiraḥpadme pare brahmaṇi yojayet
buddhyahaṅkāracittāni tattvāni prakṛtirvapuḥ |
tasmāt sarvāṇi tattvāni bījarūpeṇa bhāvayet
tataḥ śūnye śarīre ca kukṣau vāme vicintayet |
sarvapāpātmakaṃ krūraṃ puruṣaṃ piṅgamūrdhajam
tato nābhau vāyubījaṃ dhūmraṃ sañcintya tajjapet |
daśadhā vāyumutṣādya vapuḥ pāpaṃ viśodhayet
sa pāpaṃ tu tato mantrī hṛdaye vahnibījakam |
raktaṃ vibhāvya daśadhā tajjapācca hutāśanam
samutpādya dahatyenaṃ sapāpaṃ tadvapuḥ priye |
lalāṭe vāruṇaṃ bījaṃ śuddhaṃ sañcintya tajjapāt
daśadhāmṛtaviṣṭintu samutpādya śucismite |
sarvavyathāvinirmuktaṃ jātaṃ divyavapustataḥ
niṣpāpaṃ plāvayet tasmāt tathā bhāvena tatparaḥ |
avagatya dharābījaṃ mūlādhāre vicintayet
daśadhā tajjapād devi ! pṛthvīmutpādya sundari |
tataḥ sarvāṇi bījāni tattvāni ca śucismite
yathāsthāne nyased bījaṃ ājñācakrāt śucismite |
ājñādiguṇapadmāntaṃ saṃsthāpya parameśvari !
kramaṃ tasya pravakṣyāmi sāvadhānā'vadhāraya |
etad rahasyaṃ paramaṃ sadā mama hṛdi sthitam
yanmantrasahitaṃ devi kramāt sundari tat śṛṇu |
bījaṃ kuṇḍalinīṃ devi ājñācakraṃ samānayet
tasmin cakre maheśāni ātmā manaḥsamanvitaḥ |
pañcāśanmātṛkāmantraṃ daśadhā prajapet priye
tatra yugmakalāṃ dhyātvāṃ mūlamantreṇa tarpayet |
lambayet parameśāni jīvaṃ kuṇḍalinīsaha
manasā saṃyutaṃ kṛtvā viśuddhau lambayet priye ! |
taccakre parameśāni mātṛkāvarṇamuttamam
prajaped daśadhā devi ! manaḥsārathinā priye |
sarvaṃ hi manasā kāryaṃ manaḥ sarvārthasādhakam
tatrasthāṃ ṣoḍaśakalāṃ mūlamantreṇa tarpayet |
lambayet praṇavairdevi purīṃ[prati]dhvanimayīṃ prati
tatrasthaṃ devadeveśaṃ mahādevaṃ ca tarpayet |
praṇavena tu mantreṇa tarpayet śivarūpiṇam
tatrasthāṃ dvādaśakalāṃ taḍitkotisamaprabhām |
tarpayet mūlamantreṇa mātṛkājapapūrvakam
lambayet maṇipūre ca śivaṃ tatra pratarpayet |
tatrasthāṃ daśakalāṃ devi ! mūlamantreṇa tarpayet
mātṛkāṃ prathame japtvā tarpayet paramāṃ kalām |
tadadhaḥ parameśāni ! svādhiṣṭhāneṣu lambayet
svādhiṣṭhānaṃ maheśāni ! śuklaṃ hīrakasannibham |
tatrasthaṃ śivadevaṃ ca mūlamantreṇa tarpayet
mūlamantraṃ maheśāni ! prāsādaṃ paramaṃ śivam |
tatrasthāṃ ṣaṭkalāṃ divyāṃ māyābījena tarpayet
mūlādhāraṃ tato nītvā bījaṃ kuṇḍalinīsaha |
manaḥsārathinā devi ! śivaṃ sambhāvya yatnataḥ
tarpayenmūlamantreṇa prāsādena śivaṃ priye ! |
tato yugakalāṃ nityāṃ mūlamantreṇa tarpayet
mātṛkāṃ daśadhā japtvā śivaṃ santoṣayet sadā |
svasthānaṃ prāpya deveśi ! kuṇḍalī paradevatā
brahmaviṣṇuśivayutā viṣatantutanīyasīm |
javāsindūrasaṅkāśāmudyadbhāskarasannibhām
śivasya yuvatīṃ yogyāṃ vahnirūpadharāṃ priye ! |
tatastu parameśāni ! jīvaṃ puṣkaramānayet
hṛdisthaṃ puṣkaraṃ padmaṃ jīvasthāṃ sadā smṛtam |
brahmasthānaṃ ca tad devi ! sūryamaṇḍalasannibham
śabdabrahma paraṃ brahma śabdāstiṣṭhanti tatra vai |
pradīpakalikākāraṃ śabdabrahma śucismite
pradīpakalikākāraṃ jīvaṃ ca parameśvari ! |
śabdabrahma paraṃ brahma śaktiyuktaṃ sadā priye !
jalasūryāgnicandreṣu śaktiḥ sarvatra vartate |
śaktiḥ sarveṣu deveṣu devīṣu ca śucismite
śaktiyuktaṃ jāyate sarvaṃ yo na jānāti pāmaraḥ |
pretalokaṃ sa gatvā vai śūkaratvaṃ prajāyate
atha caturthaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
nābhimadhye tu vāmā ca jyeṣṭhā ca hṛdi saṃsthitā |
raudrī ca parameśāni ! sadā śirasi saṃsthitā
vāmā brahmā maheśāni ! jyeṣṭhā ca viṣṇurīritā |
raudrī rudraṃ tu vijñeyā bindutrayamitīritā
brahmā viṣṇuśca rudraśca sadā prakṛtirūpiṇī |
bindunā parameśāni ! karmakartā sadā priye
brahmaviṣṇumaheśānāṃ bindubījaṃ śucismite ! |
bindunā jāyate sṛṣṭiḥ pālanaṃ ca śucismite
bindunā harate sṛṣṭiṃ kramataḥ parameśvari ! |
binduṃ vinā maheśāni ! sakalaṃ pretavat priye
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi rahasyaṃ paramādbhutam |
mūlādhāre maheśāni ! tryakṣarīṃ daśadhā japet
tryakṣarīṃ śṛṇu deveśi ! sāvadhānā'vadhāraya |
śivabījaṃ samuddhṛtya pṛthvībījapuṭaṃ kuru
bindvardhasaṃyutaṃ kṛtvā sādhako japamārabhet |
hṛtpadme rañjitaśivā samuddhṛtya śucismite
śivabīje puṭīkṛtya bindvardhasaṃyutaṃ kuru |
lalāṭe parameśāni ! ralabījaṃ samuddhara
kalāvatī puṭīkṛtvā bindvardhasaṃyuktaṃ kuru |
etā vidyā maheśāni ! bhūtaśuddhestu kāraṇam
śrīdevī uvāca
kathyatāṃ devadeveśa ! jñānacakṣustapomayam |
kṛpayā kathayeśāna ! yadyahaṃ tava vallabhā
vāmapārśve sthitaṃ devaṃ saṃdahya parameśvara ! |
jīvaḥ śuddhātmako bhūtvā manasā parameśvara
pūjayediṣṭadevaṃ ca japed vidyāṃ prasannadhīḥ |
punastu puruṣaṃ pāpaṃ kathamutpadyate tathā
etattu saṃśayaṃ deva hṛdaye śālyavanmama |
saṃśayaṃ me mahādeva ! chindhi deva dayānidhe
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu kamalapatrākṣi ! rahasyaṃ paramādbhutam |
śoṣaṇairdahanairdevi ! puruṣaṃ pāparūpakam
saṃdahya parameśāni ! punarutpadyate sadā |
iḍā tu vāmadeśe hi sadā tiṣṭhati pārvati
vāmanāḍyā kṛtaṃ pāpaṃ vāmakukṣau sthitaṃ priye |
nāḍīsaṃyogamātreṇa pāpamūlaṃ nikṛntati
ata eva maheśāni ! puruṣaṃ kṛṣṇamūrdhajam |
punarutpadyate devi ! japapūjāvidheranu
śṛṇu kamalapatrākṣi ! rahasyaṃ hṛdaye sthitam |
dahantaṃ śeṣapāpaṃ ca nāśanaṃ yadi cecchasi
tat pāpasyāpanode ca vidyāmenāṃ japaṃ kuru |
kāmanayā tathā devi ! manmathaṃ parameśvari
aṣṭottaraśataṃ japtvā tasmāt pāpād vimucyate |
mano jīvātmanoḥ śuddhiḥ prāṇayāmena sundari
etat śuddhirmaheśāni sarvatantreṣu śasyate |
sarveṣu viṣṇumantreṣu śivamantre gaṇādhipe
śaktau sūrye maheśāni ! anyadevagaṇeṣu ca |
evaṃ te kathitaṃ devi ! rahasyaṃ paramādbhutam
ādhāraṃ pṛthvītattvaṃ vai svādhiṣṭhānaṃ jalaṃ priye |
maṇipuram agnitattvaṃ vāyutattvamanāhate
kaṇṭhe ca parameśāni ! śūnyatattvaṃ sadā smṛtam |
manastattvaṃ tadūrdhvaṃ ca manaḥ sarvatra vyāpakam
vibhutvād vyāpakatvācca sākṣād bindumayaṃ manaḥ |
yāvasti parameśāni bhūtaśuddhyāṃdi yāni ca
tāni sarvāṇi deveśi ! manasaiva praṇīyate |
sarvagāmī sarvavettā sarvasākṣī sadā manaḥ
pāpapuṇye maheśāni rakṣakaṃ syāt manaḥ priye |
manasā vākyamutpannaṃ manasaiva praṇīyate |
mantraṃ vidyā maheśāni ! manasā japamācaret
atha pañcamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
manasā jīvansaṃyuktaḥ karmakartā sadā priye |
manaḥ pravibhave devi ! unmanīsahitā yataḥ
unmanī ca maheśāni ! bhavapāpanikṛntanī |
jīvasya parameśāni ! guptatattvaṃ śṛṇu priye
mūlādhāre sthitaṃ jīvaṃ pradīpakalikākṛtim |
praṇavena samākṛṣya dvādaśāntaṃ layet sudhīḥ
ākāśe ca maheśāni ! sukhamokṣamavāpnuyāt |
hṛtpadme ca maheśāni paraṃ brahma nirīkṣaṇam
ājñāyāṃ parameśāni prathamaṃ gurudarśanam |
maṇipūraṃ tato gatvā snāpayenmanasā saha
svādhiṣṭhānaṃ tato gatvā agnisparśaṃ samācaret |
tato jīvaṃ maheśāni ! mūlādhāraṃ layet priye
manaḥsārathinā devi ! unmanī bhavanāśinī |
saṃhatya sadasatkarma jīvaḥ sarvaṃ karoti hi
śuddhasattvātmako jīvaḥ sadasatkarmavarjitaḥ |
vāmapārśve sthitaṃ pāpaṃ puruṣeṇa yadā priye
saṃyogo jāyate tatra asatkarma tadā'karot |
pāpasya parameśāni ! saṃyogo yadi jāyate
manasā jīvasaṃyogāt satkāryaṃ kurute tadā |
śuddhasattvātmako jīvastasya kāryaṃ kutaḥ priye
manaśca parameśāni unmanī saṃyutā yadi |
jīvasya vāmapārśve tu tadā tiṣṭhati pāpadhṛk
dakṣiṇe parameśāni manaśca unmanī yataḥ |
unmajjanti nimajjanti prapañceṣu śucismite
unmanīkaraṇaṃ devi ! daśāsu parameśvari |
jāgratsvapnasuṣuptyavasthāṃ cāpi parameśvari
suṣumnāntargatā citrā candrakoṭisamaprabhā |
tatra kuṇḍalinī devi yātāyātaṃ karoti hi
kadācit māsi taṃ padmaṃ kadācit raktapaṅkajam |
kadācit śuklapadmaṃ hi vahnipadmaṃ kadā priye
bhitvā purīṃ yāti punarāyāti kuṇḍalī sadā |
prapañcānāṃ maheśāni ! devānucaramuttamam
kathayāmi maheśāni sarvatantreṣu gopitam |
yajjñātvā sādhako devi sarvasiddhimavāpnuyāt
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ phalabhāg vaiṣṇavo yataḥ |
tava snehānmaheśāni ! nigadāmi śucismite
brahmāṇī caṇḍikā raudrī gaurīndrāṇī tathaiva ca |
kaumārī vaiṣṇavī durgā nārasiṃhī ca kālikā
śivadūtī ca vārāhī māheśī kauśikī tathā |
śāṅkarī ca jayantī ca viśuddhapadmasaṃsthitā
maṅgalā kapālikā caiva medhā ca śivarūpikā |
śākambharī ca bhīmā ca gāṇḍā ca bhrāmarī tathā
rudrarupiṇyambikā ca kṣamā ca vahnirūpiṇī |
etāstu parameśāni ! hṛtpadme saṃsthitāḥ sadā
dhātrī ca vahnirūpā ca madhyamā ca śucismite ! |
aparṇā ca maheśāni tathā vāmā mahodarī
ghorarūpā mahākālī tathā caiva bhayaṅkarī |
kṣemaṅkarī ca deviśi ! maṇipūre sthitā sadā
ugracaṇḍā ca deveśi tathā caṇḍāvatī priye |
caṇḍā caiva pracaṇḍā ca caṇḍanāyakasevitā
caṇḍikā caiva deveśi ! svādhiṣṭhāne sthitā sadā |
mahādevī maheśāni tathaiva moharupiṇī
tathā priyaṅkarī caiva tathā caiva sanātanī |
etāstu parameśāni mūlādhāre sthitāḥ sadā
phalavikariṇīrūpā balapramathinī tathā |
akṣaraṃ yugalaṃ devi ājñācakre sthitā sadā
asyāstu parameśāni viśeṣaṃ śṛṇu pārvati |
etajjñānaṃ maheśāni sadāśivavyavasthitam
asya jñānaprabhāveṇa saṃharāmi jagat trayam |
sthitikartā bhaved viṣṇurbrahmā sṛṣṭikaraṃ sadā
yasya yasya ca deveśi ! yad bījaṃ pūrvasūcitam |
tadbīje puṭitaṃ kṛtvā devānāṃ japamācaret
bhūtaśuddhistadā devi ! siddho bhavati pārvati |
anyathā pretavacchuddhirjāyate kamalekṣaṇe
pañcāśanmātṛṇāṃ devi ṣaṭcakre kramato japet |
ṣaṭcakre parameśāni ! yatnato japamācaret
tadaiva mahatī siddhiḥ sādhakasyāṣi jāyate |
kalāvṛkṣe samo bhūtvā sādhakaḥ khecaro bhavet
aṇimādiguṇādhāraṃ tathā bhavati sādhakaḥ |
aṇimā sūkṣmarūpaṃ ca laghimā sthūlarūpakam
sarvaiśvaryapadaprāptiṃ prāptiṃ paramamucyate |
manaḥkleśakaraṃ caiva prākāśyaṃ kamalānane
mahimā sarvalokeṣu gīyate kamalānane |
tadaiva mahimā devi ! mama jñāneṣu vartate
brahmāṇḍavyāpakaṃ rūpaṃ īśitvaṃ ca prakīrtitam |
brahmāṇḍavaśarūpaṃ ca vaśitvaṃ kathitaṃ priye !
kandarpadhvaṃsajananametat kāmavaśāyitā |
aṇimādiguṇaṃ devi ! tava bhaktyā prakāśitam
na kasmaicit pravaktavyaṃ tava yoniṃ yathā priye |
śṛṇu devi pravakṣyāmi bhūtaśuddhestu kāraṇam
-------maheśāni ! aṣṭottaraśataṃ japet |
tāraṃ vyomāgni guṇḍī tathā jyotirmanuḥ smṛtaḥ |
etajjñānaprabhāveṇa bhūtaśuddheḥ phalaṃ bhavet
atha ṣaṣṭhaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu jñānaṃ maheśāni ! viśeṣaṃ kathayāmi te |
yajjñātvā parameśāni śivo'haṃ mṛtyunāśakaḥ
yajjñātvā parameśāni ! brahmā sṛṣṭikaraḥ sadā |
yajjñātvā viṣṇudevaśca sthitikartā śucismite
yajñātvā tu maheśāni ! nāśako'haṃ maheśvari |
candraḥ sūryo maheśāni yajjñātvā parameśvari
prakāśaṃ kurute viśvaṃ brahmāṇḍaṃ sacarācaram |
avyaktarūpiṇīṃ ramyāṃ yogagamyāṃ sadā priye
sadā śarīramāśritya vasate kāmarūpiṇī |
śarīraṃ dvividhaṃ devi ! sthūlaṃ sūkṣmaṃ śucismite
māṃsāsthilomaraktāni medo majjā varānane ! |
viṇmūtrasthe haraṃ caiva vātapitte tu saṅgatam
etat sthūlamayaṃ devi sūkṣmaṃ ca kathayāmi te |
iḍā vāme sthitā nāḍī śuklā tu candrarūpiṇī
dakṣiṇe piṅgalā nāmnī puṃrūpā sūryavigrahā |
tanmadhye parameśāni ! suṣumnā brahmarūpiṇī
vāmāvartakrameṇaiva veṣṭanaṃ viṣatantuvat |
mūlādibrahmarandhrāntaṃ vyāpya tiṣṭhati sarvadā
icchājñānakriyārūpā trināḍī sarvatantuṣu |
tisraḥ koṭyaḥ sahasraṃ tu śarīre nāḍyo matāḥ
tāsu mukhyā daśa proktā tāsu tisro vyavasthitāḥ |
vāmanāḍyāṃ maheśāni ! vāyubījena pūrayet
vāyuṃ ṣoḍśadhā japtvā pūrayed vāmavartani |
maṇipūre maheśāni catuḥṣaṣṭhī ca dhārayet
recayet kumbhakārdhena dakṣanāḍyāṃ śucismite |
vahnibījaṃ maheśāni ! hṛtpadme pūrvavat priye
saṃśodhya vāyubījena vahnibījena sandahet |
lalāṭe vāruṇaṃ bījaṃ śuklaṃ sañcintya sundari
kumbhakārdhaṃ japitvā vai recayed dakṣiṇe pathe |
evaṃ dvādaśadhā devi bhūtaśuddhiṃ samācaret
bṛhacchuddhiṃ maheśāni pañcabhūtasya pārvati ! |
pūrvoktaṃ parameśāni sāmānyaṃ śuddhimeva ca
dehasya parameśāni bhūtaśuddhiritīritā |
dehasya sūkṣmarūpasya bhūtaśuddhiriyaṃ priye
manasaḥ parameśāni ! unmanīsahitā yadi |
jīvena saha deveśi suṣumnāyāṃ nimajjayet
dhyānadhāraṇayogena brahma sākṣānna saṃśayaḥ |
prajapet parayā bhaktyā mālayā varṇasaṅkhyayā
muhūrtaṃ bhāvayed vidyāṃ manonmanīyutā priye |
manonmanīyute jīvaḥ brahmarandhre ca saṃjapet
tato brahmanadīṃ prāpya snānaṃ kṛtvā varānane ! |
jīvaḥ śuddho bhaved devi gaṇaiḥ parikaraiḥ saha
jīvasya parameśāni parivāraṃ śṛṇu priye |
akṣiṇī nāsike karṇau jihvā ca kamalekṣaṇe
hastapādau maheśāni guhyopasthau kramāt priye |
nābhiṃ ca parameśāni ! manaśca parameśvari
sarveṣāmindriyāṇāṃ ca manaḥ sarvatra sārathiḥ |
manaśca parameśāni ! unmanī bhavanāśinī
unmanī sārathirdevi daśā tu nirguṇāḥ priye |
jāgratsvapnasuṣuptyavasthā etad devi trayaṃ smṛtam
tataḥ paraṃ maheśāni tu [sū] ryāvasthā vidhīyate |
indriyāṇāṃ tu sarveṣāṃ manaḥ paramasārathiḥ
sadasatkarmakartṛtvājjīvasya sārathirmanaḥ |
svakarma bhajate devi ! unmanī satataṃ priye
asatkarma maheśāni pāpayogāt prajāyate |
rodanaṃ mohamūrcche ca kṣudhā tṛṣṇā śucismite
puruṣāt pāpamu[syo]tpattirjāyate kamalekṣaṇe |
jobo nityo'vyayaḥ sūkṣmaḥ sarvagaḥ sarvavit paraḥ
yathā brahma tathā jīvaḥ pradīpakalikā iva |
pradīpakalikākāraḥ sarvaḥ prāpya vijṛmbhate
manasā parameśāni dhyātvā nāḍīṃ parāṃ śivām |
koṭisūryapratīkāśāṃ svarṇadīṃ pāpanāśinīm
tanmadhye parameśāni suṣumnāṃ bhuvi tatparām |
sākṣād brahmahradākārāṃ nānāsukhavihāriṇīm
sukhasevyāṃ sadārādhyāṃ sākṣād brahmasvarūpiṇīm |
jñānavijñānasaṃyuktāṃ cidākārāṃ sanātanīm
paraṃ brahma maheśāni yasyāḥ pālaṅkamicchati |
vāmapārśve sthitāṃ nityāṃ brahmarūpāṃ taḍinmayīm
dakṣiṇe piṅgalāṃ devīṃ puṃrūpāṃ sūryasannibhām |
tanmadhyasthāṃ maheśāni amṛtabhavapūritām
vicitrāṃ paramāṃ sūkṣmāṃ mahāmokṣapradāyinīm |
vāmanāḍī maheśāni suptirūpā puraḥsthitā
svapnantu parameśāni turīyā parigīyate |
---------------dakṣiṇe piṅgalāśritā
suṣumnā parameśāni jāgadrūpā sanātanī |
vicitrā parameśāni turīyā parigīyate
citrā madhyagatā bhūtvā jīvaḥ śuddhamanā bhavet |
śuddhaḥ sattvātmako jīva iṣṭadevīṃ hṛdi nyaset
hṛdi dhyātvā maheśāni jīvo brahmaparaṃ bhavet |
vāratrayaṃ maheśāni yātāyātaṃ karoti hi
etadrahasyaṃ paramaṃ brahmaloke sudurlabham |
na kasmaicit pravaktavyaṃ paśave kamalekṣaṇe
etat prakāśanāddevi hāniḥ syāduttarottaram |
etattatvaṃ maheśāni hṛdaye kuru yatnataḥ
etattatvaṃ maheśāni brahma jānāti keśavaḥ |
etattattvaṃ vinā devi mantrasiddhirna jāyate |
etattattvaṃ maheśāni brahmaviṣṇuśivātmakam
atha saptamaḥ paṭalaḥ
śrīdevī uvāca
bhūtaśuddhermaheśāna rahasyaṃ paramādbhutam |
anyad vada maheśāna yadyahaṃ tava vallabhā
yadi na kathyate deva vimuñcāmi tadā tanum |
śūlapāṇe mahādeva kṛpayā kathaya prabho
gaṇasundara deveśa hṛdayānmama sāmpratam |
rahasyaṃ na hi deveśi sampuṭaṃ hṛdaye mama |
tava snehānmaheśāni nigadāmi punaḥ punaḥ
hṛdaye sampuṭe devi brahmarandhre ca varttate |
yāni yānīha tiṣṭhanti rahasyaṃ kamalekṣaṇe
sadā mayi maheśāni gauravaṃ vihitaḥ priye |
trayodaśātmakaṃ [devi] bindvarddhacandrasaṃyutam
kuru brahmaviṣṇuśivātmakaṃ praṇavaṃ triguṇānvitaṃ tattvasukham |
brahmasthānaṃ sadā sevyamānaṃ parameśvari
------------------------brahmā viṣṇuśivopari sthitam |
arddhayoniṃ tadupari binduṃ nirvikāraṃ nirīham
jyotirmayī sadā saṃsevyamānaṃ brahmādibhiryā mūrdhni dhatte parameśvari |
taṃ binduṃ sadā bhāvaya pārvati
nānyathā vacanaṃ mama hṛdi saṃsthitaṃ nirañjanaṃ puraṃ bindum |
binduṃ bhāvaya deveśi kiṃ japena śucismite
śrī-īśvara uvāca
iti sañcintya hṛdaye sarvaṃ pūjāphalaṃ labhet |
pūjābhāve maheśāni hṛdaye cintayet śivām
sarvapūjāphalaṃ devi prāpnoti pūjakaḥ priye |
kiṃ tasya dhyānapūjāyāṃ binduṃ bhāvaya pārvati
sarveṣāmindriyāṇāñca tattvānāñca śucismite |
jīvonmanī ca deveśi sarvāṇi brahma kāraṇam
yāni yānīha deveśi indriyāṇīha pārvati |
tāni sarvāṇi deveśi prakṛteḥ paramaṃ vapuḥ
brahmaṇaḥ kāraṇaṃ devi sadā prakṛtirūpiṇī |
prakṛtiḥ parameśāni brahmaṇo'vyaktamavyayam
svastyarthe parameśāni bhinnatāṃ satataṃ gatā |
śaktiṃ vinā maheśāni brahma vai śavarūpavat
nirañjanaṃ nirākāraṃ sadā paśyanti yoginaḥ |
prakṛtyā saha saṃyogaṃ sadā yāti nirañjanaḥ
sṛṣṭikartā sadā nityaṃ jāyate kamalānane |
ata eva maheśāni śaktiprādhānyamucyate
anantāḥ śaktayaḥ proktā vyāpya te sacarācaram |
śaktiṃ binā maheśāni brahmāṇḍaṃ śavarūpavat
yā śaktiḥ parameśāni muktistu parigīyate |
sā strīrūpā mahādevi hetubhūtā sanātanī
yatkiñcit kriyate kāryaṃ sarvaṃ tejasi līyate |
śrī-īśvara uvāca
śṛṇu vakṣyāmi deveśi rahasyaṃ paramādbhutam |
sārātsārataraṃ ramyaṃ ātmamadhyasthitaṃ sadā
tato jīvo maheśāni dhyāyet paramasundarīm |
śivasya yuvatīṃ bhadrāṃ koṭikandarpasaṃyutām
tasyā kaṭākṣamātreṇa brahmādyā jaḍavat priye |
tantroktavidhinā devi dhyāyet paramasundarīm
iṣṭavidyāṃ maheśāni aṣṭottaraśataṃ japet |
mūlādibrahmarandhrāntaṃ nadīṃ brahmasvarūpiṇīm
tatra nadyāṃ maheśāni snāto jīvaḥ sadā śuciḥ |
vāyuṃ vahniṃ tadā devi varuṇaṃ tadanantaram
bindvarddhasaṃyutaṃ kṛtvā sadā manasi bhāvayet |
bhūtaśuddhirmaheśāni tatkṣaṇādapi jāyate
tato jīvaḥ prasannātmā sūkṣmaśuddhimavāpnuyāt |
indriyāṇāñca sarveṣāṃ sarvatattvaṃ śucismite
tāni sarvāṇi sūkṣmāṇi prakṛtisthā sadā śive |
śarīraṃ dvividhaṃ devi sthūlaṃ sūkṣmamidaṃ smṛtam
sūkṣmañca prakṛte rūpaṃ sthūlañca parameśvari |
sūkṣmaṃ saṃśodhya vidhivat sthūlañca tadanantaram
śṛṇu kamalapatrākṣi bhāvayediṣṭadevatām |
jīvañca parameśāni brahmanadyāṃ śucismite
snānaṃ hi vidhivat kṛtvā sadā śivapuraṃ vrajet |
tato jīvo maheśāni vāmanāsāpuṭe priye
viśuddhāṃ paramāṃ sukṣmāṃ viṣatantutanīyasīm |
samānīya vahnirūpaṃ sākṣāt paramasundarīm
sadā śivapure bhadre bhāvayet paradevatām |
tatra gatvā maheśāni bhāvayediṣṭadevatām
tantroktavidhinā devi dhyātvāmṛtamayīṃ śivām |
sadā ṣoḍaśavarṣīyāṃ navayauvanasaṃyutām
pūrṇacandranibhāṃ raktāṃ sadā cañcalalocanām |
śuklakṛṣṇāruṇayutāṃ pītāṃ nīlasamāvṛtām
nānāratnayutāṃ ramyāṃ pādau nūpuraśobhitām |
kiṅkiṇī ca tathā kaṭyāṃ ratnakāñcanamaṇḍitām
yoginīkoṭibhiryuktāṃ nānāsukhavihāriṇīm |
kandarpakoṭilāvaṇyāṃ sadāmṛtavivarddhinīm
praphullacañcalāpāṅgi prabodhya paramaṃ śivam |
mukhāravindagandhenāmoditaṃ paramaṃ śivam
prabodhya parameśāni tatropa(copa)viśet priye |
śaktisaṃyogamātreṇa sāratvaṃ tasya naśyati |
śivaśaktisamāyogādānandaṃ jāyate drutam
atha athāṣṭamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
etasmin samaye devi svavidyāṃ prajapet sudhīḥ |
aṣṭottaraśataṃ japtvā siddho bhavati nānyathā
manaḥsārathinā jīvaḥ unmanī manasārathiḥ |
tasmin kṣaṇe maheśāni puruṣaṃ pāparupiṇam
sakhāvat manasā devi jīvo brahmapuraṃ yadā |
pāpasya gamanaṃ nāsti sadāśivapuraṃ priye
sadāśivapuraṃ devi sarvaśaktimayaṃ smṛtam |
ṣaṭcakre parameśāni kṣaṇaṃ dhyātvā japenmanum
tadanu parameśāni praticakreṣu saṃjapet |
ṣaṭcakraṃ paramaṃ divyaṃ sadā śivapurīsamam
ṣaṭcakre parameśāni ṣaṭśaktirvidyate nṛṇām |
muhūrtābhyantare devi yātāyātaṃ karoti yaḥ
sa śivaḥ sa ca viṣṇuśca sa siddhaḥ parameśvari |
yaḥ karoti prasannātmā suṣumnāmadhyavartini
yo japet parayā bhaktyā svavidyāṃ kamalekṣaṇe |
ekoccāreṇa girije koṭipūjāphalaṃ labhet
kiṃ tasya bāhyapūjāyāṃ sarvaṃ vyarthaṃ kadarthanam |
mānasoccāraṇād devi japāt siddhiḥ prajāyate
manasā dhyānamātreṇa sarvasiddhirna saṃśayaḥ |
antaḥpūjā maheśāni bāhyakoṭisamaṃ smṛtam
pūjā hi parameśāni dvividhaṃ kamalānane |
antaḥ sūkṣmaṃ bahiḥ sthūlaṃ sarvāgamamataṃ priye
ekaṃ hi sūkṣmapūjāyāṃ koṭisthūlaṃ bhavet priye |
na śuddhiṃ parameśāni vastrādīni śucismite
sarvāsu bāhyapūjāsu antaḥpūjā vidhīyate |
antaḥpūjā maheśāni tejaḥpuñjasya bhāvanam
tejaḥpuñjaṃ maheśāni anantaśaktisaṃyutam |
sūkṣmadehe maheśāni sūkṣmapūjā vidhīyate
sthūlapūjā sthūladehe pūjādvayamihocyate |
sukṣmā tu paramā pūjā sākṣāt prakṛtirūpiṇī
yā pūjā parameśāni strīrūpā śaktirūpiṇī |
brahmaviṣṇuśivādīnāṃ sā pūjā iṣṭadevatā
viṣṇuṃ vā pūjayed yastu śivaṃ vā kamalekṣaṇe |
sarvaṃ hi parameśāni paratejasi līyate
yāni yāni maheśāni naivedyaṃ dīpamuttamam |
sarvaṃ tadakṣayaṃ yāti paratejasi arpaṇāt
niścayaṃ paramaṃ brahma kutaḥ prītiḥ kutaḥ sukham |
nirākāraṃ nirīhañca rahitamindriyeṇa ca
sarvaṃ hi parameśāni vyāpya tiṣṭhati mohinī |
yad yat karmakṛtaṃ puṇyaṃ tattadakṣayamāpnuyāt
brahmarūpaṃ maheśāni śaktiśca niścayaṃ priye |
tasya pūjā maheśāni kadācinnāsti pārvati
ata eva maheśāni brahmaṇaḥ śaktikāraṇam |
kāryañca parameśāni śaktiśca satataṃ priye
ataḥ paraṃ maheśāni na kāryakāraṇaṃ priye |
yastu satataṃ devi īśvare niścalaḥ sadā
śaktiyuktaṃ japed devaṃ īśvaraṃ satataṃ priye |
ata eva maheśāni brahmaśaktiḥ parā sadā
śaktyā binā maheśāni na hi muktiḥ prajāyate |
tasmācchaktiśca muktiśca strīrūpī śaktirūpiṇī
bhaktyā binā maheśāni na hi muktiḥ prajāyate |
muktestu kāraṇaṃ devi bhaktiḥ paramadurlabhā
atastrayaṃ maheśāni strīmayaṃ sacarācaram |
śrī-īśvara uvāca
ṣaṭcakrāṇāṃ maheśāni kramād vakṣyāmi śodhanam |
mūlādhārasthitaṃ bhūmiṃ svādhiṣṭhānasvarūpakam
maṇipūre jalaṃ devi tataśca marutaṃ tathā |
viśuddhau ca maheśāni ākāśaṃ kamalānane
ājñācakre maheśāni manaḥ sarvārthasādhakam |
tadūrdhve parameśāni padmamūrdhvamukhaṃ tathā
śaktipuraṃ maheśāni sadāśivapuropari |
sadāśivapuraṃ prāpya śuddhasphaṭikasannibham
sahasrādityasaṅkāśaṃ mahākālena saṅgatam |
mahānandigaṇākīrṇaṃ manasā bhāvayet sadā
atha navamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
evaṃ hi manasā jīvaṃ dṛṣṭvā hi paramaṃ śivam |
ānandapulakodbhūte jīvo bhavati sundari
sadāśivaṃ maheśāni śuddhasphaṭikasannibham |
bahuratnasamākīrṇaṃ dīrghabāhuṃ manoharam
sukhaprasannavadanaṃ svairāpyaṃ satataṃ priye |
śravaṇe kuṇḍalopete ratnahāreṇa śobhitam
golapadmasahasreṇa mālayā śobhitaṃ vapuḥ |
aṣṭabāhu/ trinayanaṃ śivaṃ padmadalekṣaṇam
pādayornūpuraṃ ramyaṃ śabdañca śabdabrahmavat |
evaṃ sthūlavapustasya bhāvayet kamalānane
śirasopari deveśi bhāvayejjīvaśataṃ śivam |
sūkṣmantu paramaṃ divyaṃ nirīhaṃ jaḍavat sadā
sūkṣme dhyānaṃ maheśāni kadācinna hi jāyate |
sthūladhyānaṃ maheśāni kṛtvā mokṣamavāpnuyāt
sthūlaṃ hi prakṛte rūpaṃ dhyānañca prakṛteḥ priye |
ādau sthūlatanuṃ devi sampūjya kamalānane
tatastu parameśāni paratejaśca bhāvayet |
tejaśca parameśāni prakṛtirmohinīti ca
prādhānyaṃ parameśāni prakṛteḥ śivapūjane |
tasmāt sarvāsu pūjsāsu śaktiḥ prādhānyamucyate
yadā tu parameśāni hṛdaye cintayeddharim |
dhyānaṃ kṛtvā sūkṣmatanoḥ sthūlaṃ vinyasya tatra vai
tataḥ sthūlatanuṃ dhyātvā hariṃ padmadalekṣaṇam |
śyāmalaṃ pītavāsañca vanamālāvibhūṣitam
kirīṭinaṃ kuṇḍalinaṃ prasannamukhapaṅkajam |
śrīvatsaśobhitaṃ vakṣo ratnahāreṇa śobhitam
kaustubhodbhāsi varadaṃ dīrghabāhumarindamam |
prasannanetrakamalaṃ caraṇe nūpuraṃ priye
veṇuvīṇāninādena śabdabrahmeṇa sundari |
pūrayantaṃ jagad devi satataṃ kamalānane
śrī-īśvara uvāca
hareḥ sūkṣmaṃ maheśāni vibhāvya dhyānamācaret |
sūkṣmaṃ hi niścalaṃ dehaṃ sūkṣmā prakṛtirūpiṇī
tathāpi haripūjāyāṃ śaktiprādhānyamucyate |
yattu dhyānaṃ dhāraṇañca samādhiśca śucismite
sarvaṃ hi prakṛte rūpaṃ nānyathā vacanaṃ mama |
dhyānañca parameśāni sarvāṅgacintanaṃ priye
tadanu parameśāni ekāṅgacintanaṃ priye |
idantu dhāraṇākhyātaṃ śṛṇu pārvati sādaram
dhyāñca dhāraṇaṃ devi tyaktvā yadbhāvayet hṛdi |
eṣā samādhirvijñeyo nātra kāryā vicāraṇā
dhyānañca dhāraṇañcaiva samādhiśca śucismite |
mayoktaṃ yat tad deveśi sarvaṃ śaktimayaṃ smṛtam
sūkṣmaṃ sthūlaṃ maheśāni tathā śaktidvayaṃ priye |
śrīdevyuvāca
devadeva mahādeva ṣaṭcakre parameśvara |
yathā pūjāṃ yathā dhyānaṃ kṛtvā japaṃ samācaret
rahasyaṃ paramaṃ guhyaṃ mama harṣavivarddhanam |
kṛpayā kathaya me nātha tavāhaṃ paricārikā
śrī-īśvara uvāca
deveśi tava dāso'haṃ kathayāmi śucismite |
kṣaṇārddhaṃ na hi jīvāmi tvāṃ vinā kamalekṣaṇe
tvadvaktrāmbujapānena amṛtena śucismite |
śivo'haṃ parameśāni mṛtyuṃ jitvā varānane
śṛṅgārarasasaṃyogāt kālakūṭaṃ pibāmyaham |
mamāpi parameśāni tanuvajrasamaṃ sadā
deveśi tava dāsoha'mantarbāhye śucismite |
antare tvāṃ maheśāni vibhāvya sūkṣmarūpiṇī
bhāvanāt parameśāni lakṣavarṣo gato mama |
bāhyajñānaṃ mayā devi jāyate mama yoginī
mayi ca parameśāni tvameva sūkṣmarūpiṇī |
dṛṣṭvā taccaraṇadvandvaṃ tava vaktraṃ varānane
ātmajñānaṃ parityajya caraṇe patito hyaham |
prakārācca maheśāni śṛṇu samprati madvacaḥ
yaduktaṃ bhūtaśuddhyādi sarvaṃ tvaṃ naganandini |
sadyogatvaṃ maheśāni svāgamaṃ kathayāmi te
sghāgamaṃ paramaṃ jñānaṃ cakṣuḥ prajñānasaṃyutam |
vijñānena mataṃ devi devamātarameva ca
vedāśca parameśāni yāni yāni yathā tathā |
darśanāni tathā devi sakalāni pṛthak pṛthak
caturdaśāni tantrāṇi tathā nānāvidhāni ca |
svāgamāśca prasūyante satataṃ parameśvari
mama prāṇasamaṃ devi svāgamaṃ mama sampuṭam |
hṛdaye mama deveśi saṃsthitaṃ kamalānane
yasmin kṣaṇe maheśāni antardhyātvā haro hyaham |
svāgamaṃ bhāvitaṃ devi tatkṣaṇe parameśvari
antardhyānaṃ hṛtaṃ devi svāgamaṃ hṛdaye sthitam |
antardhyānaṃ samāhṛtya bāhyadṛṣṭiṃ sadā mama
tadāhaṃ sahasā devi kathayāmi tavāgrataḥ |
vibhāvya parameśāni svāgamaṃ hṛdayātmani
anyathā parameśāni svāgamaṃ kathayāmi te |
svāgamaṃ lakṣagranthaṃ hi nānā vidyā śucismite
maheṣu parameśāni nirmitaṃ brahmarūpiṇam |
svāgamaṃ paramaṃ puṇyaṃ brahmāṇḍabījamavyam
svāgamaṃ śṛṇu vakṣyāmi girijā ca trilocane |
nānāśāstre ca vidyāsu svāgamastu praśasyate
svāgamaṃ paramāṃ vidyāṃ nānātantravinirmitām |
śive viṣṇau maheśāni sūrye ca naganandini
tathā ca sarvadeveṣu vanhyādiṣu śucismite |
tathā ca sarvaśāstreṣu śakteḥ prādhānyamucyate |
śaṅkhāva(saṃkhyayaiva)kramāddevi śaktiḥ sarvatra gīyate
atha daśamaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
vanamālādikaṃ devi viṣṇormataṃ śucismite |
tatsarvaṃ parameśāni śaktirūpaṃ na cānyathā
sahasrāre śaktipure bhāvayet parameśvari |
jīvasya brahmaṇaścāpi ekatāṃ yatnataścaret
tato dhyānaṃ prakurvīta svāgame rūḍhitañca yat |
japañca parameśāni manasā ca samācaret
japet samāhito bhūtvā mālayā varṇasaṅkhyayā |
tata ājñāpurīṃ nītvā bhāvayediṣṭadevatām
dhyātvā japtvā ca deveśi sākṣāt suragururbhavet |
viśuddhaṃ prati deveśi lambayenmano vidyayā
viśuddhaṃ paramaṃ padmaṃ ṣaṭcakraṃ tattu gamyate |
ṣaṭcakre parameśāni dhyātvā jaganmayīṃ śivām
taḍitkoṭiprabhāṃ tanvīṃ brahmāṇḍarūpiṇīṃ śivām |
nirīhāṃ niścalāṃ ramyāṃ mahāyogamayīṃ parām
mohinīṃ sarvadevānāṃ ānandārthiyutāṃ parām |
viṣatantumayīṃ devīṃ sākṣādamṛtarūpiṇīm
śivasya yuvatīṃ yogyāṃ vibhāvya śuddhavartini |
manasā parameśāni japedaṣṭaśataṃ priye
hṛtpadmaṃ prati deveśi na svapet paramāṃ parām |
śuddhadhyānañca varṇānāṃ yogapadmasthitāṃ parām
yogapadme maheśāni jīvo manasi bhāvayet |
bhujaṅgarūpiṇīṃ devīṃ nityāṃ kuṇḍalinīṃ parām
avyaktarūpiṇīṃ ramyāṃ dhyānagamyāṃ varānane |
yogapathe maheśāni japedaṣṭaśataṃ punaḥ
na svapejjīvamanasā maṇipūraṃ prati priye |
bhujaṅgabhṛṅgasaṅkāśaṃ maṇipūraṃ mahāprabham
tatrasthaśivaliṅgena yojayet kuṇḍalīṃ parām |
tato jīvo maheśāni tatkṣaṇād brahmacāpnuyāt
tatastu parameśāni jīvastu manasā vṛtaḥ |
dhyātvā brahmamayīṃ śuddhāṃ japedaṣṭaśataṃ priye
tadanu parameśāni svādhiṣṭhānaṃ layet parām |
svādhiṣṭhānaṃ maheśāni śuddhasphaṭikasannibham
bhāvayet tatra deveśaṃ śaṅkhakundasamaprabham |
saṃyojya paramāṃ divyāṃ śivena saha pārvati
sarvaṃ hi parameśāni manasā kuru yatnataḥ |
indriyāṇāṃ pradhānaṃ hi manaḥ sarvatra gīyate
tatra devaṃ śivaṃ śāntaṃ vicintya manasā kṣaṇāt |
paraṃ brahmamayaṃ bhūtvā japedaṣṭaśataṃ tathā
tadanu parameśāni mūlādhārāt vrajet param |
gudapadmaṃ maheśāni mūlādhāraṃ prakīrtitam
caturdalayutaṃ ramyaṃ taruṇāruṇavigraham |
bhāvayet parameśānaṃ sindhuvaruṇavigraham
saṃyojya paramāṃ nityāṃ niṣphalāṃ jñānarūpiṇīm |
śivasaṃyogamātreṇa jīvo brahmamayo bhavet ||
manasā saṃyuto bhūtvā japedaṣṭaśataṃ tathā
atha ekādaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
evaṃ dvādaśadhā devi yatāyātaḥ karoti yaḥ |
sa siddhaḥ sa gamaḥ so'pi mama tulyaḥ sadā priye
vacomātreṇa deveśi tasya vidyā hi siddhaye |
saptānāṃ koṭividyānāṃ mantrāṇāñca varānane
siddhamādhyādikaṃ devi atiguhyataraṃ priye |
aprakāśyamidaṃ tattvaṃ paśorgopyaṃ sadā priye
hṛdaye mama deveśi ajapā sampuṭe sthitam |
sarvāsāṃ naranārīṇāṃ sampuṭaṃ haṃsapakṣiṇam
niḥsaranti maheśāni vidyāmantrāṇi pārvati |
śaktiprasādād deveśi lakṣavarṣaṃ gatastadā
lakṣavarṣaṃ maheśāni bhāvayāmi śucismite |
sampuṭe paramāṃ vidyāṃ sarvavidyāsvarūpiṇīm
puṃrūpāṃ prakṛtirūpāṃ candrasūryasamaprabhām |
vedamātāṃ sadā vandhyāṃ yoginīṃ yogarūpiṇīm
saṃsāratāriṇīṃ devīṃ mahāmokṣapradāyinīm |
praṇamāmi sadā śuddhāṃ nityāṃ vigraharūpiṇīm
praṇamya paramāṃ divyāṃ nigadāmi śucismite |
īśvara uvāca
kāñcanākhyaṃ samuddhṛtya romañca tadanantaram |
sarihariṃ samuddhṛtya tadanu kāñcanaṃ priye
bindvarddhasaṃyutaṃ kṛtvā ṣaṭpadme japamācaret |
aṣṭottaraśataṃ japtvā ṣaṭpadme kamalekṣaṇe
daśadhā prajaped vāpi bhūtaśuddhiphalaṃ labhet |
ekadhā tu samuddhṛtya bhūtaśuddhiṃ samācaret
bhūtaśuddhiṃ maheśāni tadā sāṅgaṃ bhavet priye |
anyathā viphalā pūjā japañca viphalaṃ priye
yugākṣaraṃ japed devi caturyugaphalaṃ labhet |
caturyugajapāddevi yatphalaṃ labhate nṛṇām
tatphalaṃ samavāpnoti ekoccāreṇa pārvati |
ekoccāreṇa deveśi mama toṣo na saṃśayaḥ
sampuṭaṃ parameśāni nityāṃ sarvasvarūpiṇīm |
vibhāvya satataṃ devi ṣaṭcakraṃ satataṃ śive
ekāmupāsya deveśi mahāvidyāmupāsmahe |
anyathā parameśāni mahāvidyāṃ varānane
tadanu parameśāni mahāvidyāmupāsmahe |
anyathā parameśāni pretavat sakalaṃ bhavet
śrī-īśvara uvāca
anyatantraṃ maheśāni nigadāmi punaḥ priye |
tantraṃ tantrasya vakṣyāmi bhūtaśuddhiṃ bhaved yathā
pāpasya kāraṇaṃ devi puruṣaṃ pāpasaṃyutam |
krodhamohayutaṃ kṛṣṇaṃ īṣatpiṅgaṃ varānane
tasya śuddhiṃ pravakṣyāmi nīrajāyatalocane |
pañcānāmapi vāyūnāṃ śuddhiṃ nāsti varānane
svabhāvataḥ sadā śuddhiṃ pañcabhūtātmakaṃ vapuḥ |
rodanañca tathāmūrcchāṃ bhramañca kamalānane
puruṣāt pāparūpācca jāyate kamalānane |
bhūtaśuddhestu mantrāṇi nigadāmi śṛṇu priye
praṇavaṃ trividhaṃ devi vāmā jyeṣṭhā ca pārvati |
tato raudrī maheśāni triprakāraṃ varānane
ādyante praṇavaṃ dattvā pañcāśanmātṛkāṃ japet |
bindvarddhasaṃyutaṃ kṛtvā vidyāṃ bhava vimocinīm
mātā hi mantravidyānāṃ pitā caiva śucismite |
sarvāsāṃ mantravidyānāṃ pitā mātā ca mātṛkā
pitā mātā ca santuṣya anyakrodho nirarthakaḥ |
purātanīmavijñāya bhūtaśuddhiṃ karoti yaḥ
viphalaṃ tasya deveśi bhūtaśuddhiṃ varānane |
bhūtaśuddhiṃ maheśāni japapūjāṃ na śaṃśate
atha dvādaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
etajjñānaṃ maheśāni yaḥ kuryāt satataṃ priye |
mahāyogeśvaraḥ so'pi mama tulyo na saṃśayaḥ
tasya sarvāṇi mantrāṇi vidyā ca parameśvari |
śīghraṃ sidhyati deveśi nātra kāryā vicāraṇā
etadrahasyaṃ paramaṃ sadā brahmavinirṇayam |
yogajñānaṃ tapaḥ śāstraṃ vidyā śilpāni yāni ca
sarvaṃ hi prakṛte rūpaṃ niścayaṃ vacanaṃ mama |
śṛṇu pārvati vakṣyāmi rahasyaṃ paramavyam
bhūtaśuddhermaheśāni vidyāṃ paramagopitām |
nigadāmi śṛṇu prājñe nīrajāyatalocane
śrī-īśvara uvāca
avaśyaṃ bhāvayed devi vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
kāmabījaṃ maheśāni triruccārya śucismite
dhīmahīti tato devi vahnijāyāṃ samuddharet |
tatastu parameśāni trividhaṃ kāmamuddharet
bhagavatyā idaṃ devi tena bhāgavataṃ smṛtam |
bhāgavatākhyāṃ mahāvidyāṃ daśadhā japamācaret
divase divase devi prajapet yadi mānavaḥ |
tadeva parameśāni dīkṣāphalamavāpnuyāt
nityāṃ karma maheśāni vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
vidyāṃ kalpadrumākārāṃ dharmakāmārthamokṣadām
sarvavedeṣu tantreṣu vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
gīyate parameśāni nityā prakṛtirūpiṇī
ata eva maheśāni vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
ajñānād yadi vā mohāt kāmādvā kamalekṣaṇe
na japed yadi deveśi dvijaḥ śūdratvamāpnuyāt |
sarvaṃ tasya vṛthā devi kutaḥ pūjā kutaḥ sukham
kṣatriyo'pi varārohe na japed yadi pāmaraḥ |
vaiśyatvaṃ sahasāyāti vaiśyaḥ śūdratvamāpnuyāt
kṣatriyo'pi varārohe prajapedyadekadhā |
brāhmaṇatvaṃ tato yāti sahasā parameśvari
vaiśyastu parameśāni kṣātratvaṃ yāti tatkṣaṇāt |
brāhmaṇo'pi naraśreṣṭhaḥ sākṣād brahma na saṃśayaḥ
śūdrastu parameśāni vaiśyatvaṃ yāti pārvati |
iyaṃ vidyā varārohe sadā bhāgavatābhidhā
imāṃ vidyāṃ maheśāni mātrāmekādaśākṣarīm |
ajñātvā parameśāni purāṇaṃ yastu vācayet
sa yāti narakaṃ ghoraṃ sadā saṃsargiṇā saha |
tasmād yatnena deveśi varjanīyaḥ sa tu dvijaḥ
śrīdevyuvāca
śūdrasya parameśāni nādhikāro vṛṣadhvaja |
vahnijāyānvitāṃ vidyāṃ śūdrasya kathamuccaret
śrī-īśvara uvāca
tantroktaṃ praṇavaṃ devi vahnijāyāñca sundari |
prajapet satataṃ devi nātra kāryā vicāraṇā
śaktividyānvitā devi jāyate yadi pārvati |
prajapet sahasā devi tadā siddhiśca jāyate
gāyatryakṣarasaṃyuktaṃ na japed bhāgavatābhidhām |
śūdrasya parameśāni vidyāṃ bhāgavatīṃ śṛṇu
manmathaṃ triguṇaṃ devi samuddhṛnya varānane |
prathamaṃ caturdaśaṃ dattvā svayaṃ praṇavarūpiṇīm
vahnijāyāṃ pare dattvā prajapet daśadhā yadi |
śūdro'pi parameśāni vaiśyatvaṃ yāti tatkṣaṇāt
tadaiva mahatī siddhiḥ śūdrasya kamalekṣaṇe |
imāṃ bhāgavatīṃ vidyāṃ svāgamaṃ viddhi pārvati
svāgamaṃ paramaṃ brahma anantaśaktisaṃyutam |
tava snehāt samākhyātaṃ sugopyaṃ kamalekṣaṇe
sārātsāraṃ maheśāni vidyāṃ bhāgavatābhidhām |
śūdrasya sakalaṃ devi kathayāmi varānane
manmathatrayamuddhṛtya dhīkāraṃ tadanantaram |
vahnijāyāṃ pare dattvā manmathatrayamuddharet
iyaṃ bhāgavatī vidyā śūdravācyā vidhīyate |
iti te kathitaṃ tattvaṃ mahābhaktyā varānane
kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchedātmanaḥ sukham |
śāntāya ṛjave devi bhaktiścāṇḍālajātiṣu
abhaktāya maheśāni brāhmaṇāya na dāpayet |
abhaktabhyo'pi putrebhyo na dadyāt kamalekṣaṇe
bhaktāya śāntacittāya dadyād vidyāṃ varānane |
abhaktebhyo'pi putrebhyastatra mṛtyumavāpnuyāt
yat kiñcid dṛśyate devi trailokyaṃ sacarācaram |
tatsarvaṃ parameśāni śaktiyuktaṃ suniścitam
sarvatattvaṃ maheśāni parā śaktiśca mohinī |
rūpādi yāni tattvāni tāni tattvāni kuṇḍalī
rūpaṃ hi ṣaḍvidhaṃ devi sarvatantreṣu niścitam |
rasastu ṣaḍvidhaḥ svāhā nānāsvādaḥ syānniścitam
gandhaṃ hi dvividhaṃ devi sarvaśaktiyutaṃ priye |
anyāni yāni tattvāni caturviṃśati sundari
sarvaṃ śaktimayaṃ vijñe krameṇa kamalekṣaṇe |
śuklaṃ raktaṃ tathā pītaṃ haritaṃ kṛṣṇameva ca
vicitrāṇi kramato varṇaṃ kṛṣṇavarṇaṃ prakīrtitam |
rasastu dvividhaṃ devi sugandhi pratigandhakam ||
evaṃ sarvaṃ vijānīyāt sadā śaktimayaṃ priye
atha trayodaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
atha vakṣyāmi deveśi vidyāṃ śaktimayīṃ priye |
praṇavaṃ prathamaṃ devi uddhṛtya kamalānane
tataḥ kāmaṃ samuddhṛtya praṇavaṃ tadanantaram |
tataḥ praṇavamuddhṛtya māyābījaṃ samuddharet
praṇavaṃ punaruccārya śṛṇu devi varānane |
kāmabījaṃ samuddhṛtya praṇavamuddharet tataḥ
tato māyāṃ samuddhṛtya (vittoddhāraṃ) varānane |
tataḥ paraṃ maheśāni kandarpamuddharet priye
sarvānte vahnilalanāṃ dattvā japaṃ samārabhet |
eṣā tu parameśāni vidyā saptadaśākṣarī
vaiṣṇave gāṇapatye ca śaive ca parameśvari |
śākteṣu parameśāni daśavidyā suśasyate
eṣā vidyā varārohe sarvaśaktimayī priye |
sarvaśaktimayīṃ vidyāṃ na japet yadi pāmaraḥ
sarvaṃ tasya vṛthā devi hāniḥ syāduttarottaram |
vṛthā pūjā maheśāni japastasya vṛthā bhavet
nyāsañca viphalaṃ tasya bhūtaśuddhiśca pārvati |
prāṇāyāmaṃ maheśāni tathaivācamanaṃ priye
sarvāṇi tasya viphalaṃ jāyate kamalānane |
tasmādādau japed vidyāṃ saptadaśākṣarīṃ priye
na japed yadi deveśi jñātvā pūjāṃ samācaret |
sarvaśāstreṣu deveśi vaiṣṇave ca viśeṣataḥ
śaive ca gāṇapatye ca praśastā śaktirūpiṇī |
ādau vidyā maheśāni daśadhā japamācaret
bhūtaśuddhyādikaṃ sarvaṃ tataḥ sādhaka ārabhet |
śrī-īśvara uvāca
bhūtaśuddhi vidhāyetthaṃ mātṛkānyāsamācaret |
tataḥ paraṃ maheśāni prāṇāyāmaṃ varānane
prāṇāyāmaṃ vinā devi nahi pūjāṃ samācaret |
prāṇāyāmatrayaṃ dattvā āsanāni samācaret
atha caturdaśaḥ paṭalaḥ
mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ yoniñcāpi na vetti yaḥ |
śatakoṭi japenāpi tasya vidyā na sidhyati
devadeva mahādeva rahasyaṃ pūrvasūcitam |
etattattvaṃ mahādeva kṛpayā vada śaṅkara
śrī-īśvara uvāca
mantrārthaṃ parameśāni sāvadhānāvadhāraya |
tathā ca mantracaitanyaṃ nirvāṇapadamuttamam
prasaṅgāt parameśāni nivadāmi tavājñayā |
mūlādhāre mūlavidyāṃ bhāvayediṣṭadevatām
śuddhasphaṭikasaṅkāśāṃ bhāvayet paramākṣarīm |
bhāvayedakṣaraśreṇīmiṣṭavidyāṃ sanātanīm
mūhūrttārddhaṃ vibhāvyaitāṃ pañcadhyānaparo bhavet |
dhyānaṃ kṛtvā maheśāni muhūrttārddhaṃ tataḥ param
tato jīvo maheśāni manasā kamalekṣaṇe |
svādhiṣṭhānaṃ tato gatvā bhāvayediṣṭadevatām
bandhūkāruṇasaṅkāśāṃ japāsindūra ākṛtim |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ padmamadhyagatāṃ śubhām
tato jīvaḥ prasannātmā pakṣiṇā saha sundarī |
maṇipūraṃ tato gatvā bhāvayediṣṭadevatām
vibhrāma akṣaraśreṇīṃ padmamadhyagatāṃ parām |
śuddhasphaṭikasaṅkāśāṃ śivavakṣopari sthitām
tato jīvo maheśāni pakṣiṇā saha pārvati |
hṛtpadmaṃ prayayau śīghraṃ nīrajāyatalocane
iti vidyāṃ maheśāni bhāvayet kamalopari |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ mahāmarakataprabhām
tato jīvo varārohe viśuddhaṃ prayayau priye |
tatpadmagahanaṃ gatvā pakṣiṇā jīva pārvati
iṣṭavidyāṃ maheśāni ākāśopari bhāvayet |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ haridvarṇaṃ varānane
tatra ājñāpuraṃ devi prayayau jīva pārvati |
pakṣiṇā saha deveśi khañjanākṣi śucismite
iṣṭavidyāṃ maheśāni sākṣād brahmasvarūpiṇīm |
vibhāvya akṣaraśreṇīṃ caturvarṇānurañjitām
ājñācakrāṇi (sambhāvya) vibhāvya varavarṇini |
ṣaṭcakre parameśāni dhyānaṃ kṛtvā śucismite
dhyānena parameśāni yadrūpaṃ samupasthitam |
tadeva parameśāni mantrārthaṃ viddhi pārvati
praṣañcāni tato'tītya jīvastu pakṣiṇā saha |
prayayau paramaṃ ramyaṃ nirvāṇaṃ paramaṃ padam
sahasrāraṃ śivapuraṃ tanmadhye sāttvikīṃ purīm |
kauśikīṃ satataṃ devi purīṃ śaktimayīṃ priye
pakṣiṇā saha deveśi jīvaḥ śīghraṃ prayāti hi |
vibhāvya akṣaraśreṇīmamṛtāntu rasāyanīm
tat sadā śivapuraṃ ramyaṃ kalpavṛkṣatalasthitam |
nānāratnasamākīrṇaṃ tanmūlaṃ kamalānane
vṛkṣañca parameśāni satataṃ triguṇātmakam |
pañcabhūtātmakaṃ vṛkṣaṃ pañcaśākhāsamanvitam
catuḥśākhā caturvedaṃ cakratattvasamanvitam |
caturvarṇayutaṃ puṣpaṃ śuklaṃ raktaṃ śucismite
pītaṃ kṛṣṇaṃ maheśāni puṣpadvayaṃ paraṃ śṛṇu |
haritañca maheśāni vicitraṃ sarvamohanam
ṣaṭpuṇyañca maheśāni------------- midaṃ smṛtam |
anyāni yāni śākhāni kṣudrāṇi nīlalocane
tāni sarvāṇi patrāṇi sarvaśāstrāṇi sundari |
tvagasthimedhāmajjāni vṛkṣaśākhāni ca priye
tāni sarvāṇi deveśi indriyāṇi prakīrtitam |
sarvaśaktimayīṃ devi divyāṃ nīrajalocane
evaṃbhūtaṃ mahāvṛkṣaṃ bhramaraiḥ pariśobhitam |
itihāsapurāṇāni sarvāṇi vṛkṣasaṃsthitam
kokilaiḥ parameśāni śobhitaṃ bahupakṣibhiḥ |
nānāpakṣiyutaṃ ramyaṃ divyastrīgaṇasaṃyutam
devadānavagandharvaśobhitaṃ kamalānane |
bandhubhiḥ śobhitaṃ devi gaṇairatnādikāṅkṣabhiḥ
sūkṣmaṃ hi paramaṃ divyaṃ paryaṅkaṃ sarvamohanam |
candrakoṭisamaṃ devi sarvakoṭisamaprabham
śītāṃśuraśmisaṃyuktaṃ nānāgandhānumoditam |
nānāpuṣpasamūhena racitaṃ hemamālayā
tataḥ paraṃ maheśāni sadāśivaḥ svayaṃ punaḥ |
jīvaḥ pakṣiyuto devi bhāvayet tatra pārvati
sadāśivo maheśāni mahākuṇḍalinīyutaḥ |
evaṃ kalpadrumaṃ dhyātvā tadadho ratnavedikām
tatropari maheśāni paryaṅkaṃ bhāvayet priye |
kāminīkoṭisaṃyuktaṃ cāmarairhastasaṃsthitam
evaṃ vibhāvya manasi sadājīvaṃ śucismite |
yasya yasya maheśāni yadiṣṭaṃ kamalānane
tasya dhyānasamāyukto manasā parameśvari |
jīvo dhyānaparo bhūtvā japedaṣṭaśataṃ priye
mantrākṣarāṇi deveśi mātṛkāpuṭitaṃ kramāt |
kṛtvā jīvaḥ prasannātmā japedaṣṭaśataṃ priye
anulomavilomena kuryāt paramayatnataḥ |
anena kramato devi caitanyaṃ viddhi sundari
mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ kathitaṃ tava bhaktitaḥ |
na kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchecchubhamātmanaḥ
idaṃ rahasyaṃ paramaṃ gopanīyaṃ varānane |
śiṣyāya bhaktiyuktāya sādhakāya prakāśayet
vaiṣṇave'pi maheśāni kuryāccaitanyamadtam |
viṣṇumantre maheśāni śivamantre'pyupāsate
caitanyaṃ bahuratnena vaiṣṇavo yatnataścaret |
tataḥ siddho bhavenmantro vidyā ca kamalānane
siddhamantrastu yaḥ kuryāt sa śivo nātra saṃśayaḥ |
brahmāṇḍabhāṇḍamadhye tu viharet sa ca sādhakaḥ
śatakoṭi maheśāni tatpuraścaraṇaṃ smṛtam |
caitanyarahitaṃ devi yo japet na ca pāpakṛt
mantrārthaṃ mantracaitanyaṃ sugopyaṃ bhuvanatraye |
tava bhaktyā mayākhyātaṃ dāso'haṃ tava sundari
ahaṃ mṛtyuñjayo devi prasādāt tava sundari |
tvadvaktrāmbujapīyūṣapānena kamalānane
vajratulyaṃ mama vapuḥ sadāvibhavavarddhanam |
brahmāṇḍaṃ sakalaṃ devi tava rūpamayaṃ sadā
yā śaktiḥ parameśāni sā tvaṃ bhavasi sarvadā |
kṛpāmayi maheśāni prakṛtiḥ śarīramāśritā
satī tvaṃ parameśāni pārvatītvaṃ gatā priye |
satītvaṃ paramaṃ prāptā idānīṃ pārvatī priye
satī snehaṃ maheśāni tyaktvā sundari yat kṛtā |
pārvaṃtītvaṃ gatā bhadre menakāyāṃ śucismite
etasminnantare kāle sadā dhyānaparo hyaham |
iti dhyānaṃ samāgacchan bhūtvā tiṣṭhāmi sundari
dhyānamārgaparo bhūtvā karomi svāgamaṃ japam |
svāvāsaṃ śaktirūpaṃ sadā yat hṛdi saṃsthitam
svāvāsaṃ varṇapuñjāni nānāvidyāni pārvati |
nānāvidyāsu deveśi daśa vidyā pragīyate
etāni svāgamaṃ devi sārātsāraṃ parātparam |
japitvā lakṣavarṣāṇi svāgamaṃ śaktirūpiṇam
siddhiṃ gatā maheśāni svāgame parameśvari |
dhyānamārgaṃ parityajya tava pādeṣu gīyate
yadiṣṭaṃ dhyānamārgeṇa tatsarvaṃ kathayāmi te |
svāgamaṃ hi vinā devi na kiñcid varttate priye
sarvaṃ hi parameśāni brahmāṇḍaṃ svāgame sthitam |
svāgamācca prasūyante koṭiśaḥ kuṇḍa (ma) gnayaḥ
brahmāṇḍaṃ koṭiśo devi nirmāṇaṃ svāgamāt priye |
purāṇāni maheśāni tandraṇi vividhāni ca
yat kiñcid dṛśyate devi sthūlasūkṣmaṃ śucismite |
tat sarvaṃ parameśāni svāgamāt kamalānane
sṛṣṭiñca kurute devi brahmā svāgamāt kamalānane |
sthitiñca kurute viṣṇuḥ svāgamāt naganandini
saṃharāmi jagat sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
brahmā viṣṇuśca rudraśca sarve svāgamarūpiṇaḥ
svāgamo brahmaṇo rūpaṃ svāgamaṃ paramaṃ padam |
tejaḥpuñjaṃ maheśāni yaduktaṃ kamalānane
tejaḥpuñjantu deveśi strīrūpaṃ svāgamaṃ priye |
svāgamaṃ muktikaivalyaṃ nirvāṇapadamavyayam
svāgamantu vinā devi sadevāsuramānuṣam |
svāgamaṃ parameśāni mama iṣṭaṃ sadā priye ||
rahasyaṃ svāgamopetaṃ prasaṅgāt kathitaṃ mayā
atha pañcadaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ kalikalmaṣanāśanam |
yaḥ kuryānmātṛkānyāsaṃ sa eva śrīsadāśivaḥ
vinā nyāsaṃ maheśāni yo japenmātṛkākṣaram |
sa yāti narakaṃ ghoraṃ vighnastasya pade pade
brahmādayo'pi yāṃ kṛtvā sṛṣṭisthityantakārakāḥ |
dvārakānāyakaḥ kṛṣṇaḥyāṃ kṛtvāpi yuge yuge
yāṃ kṛtvā parameśāni śrīkṛṣṇaḥ strīṣu mohanaḥ |
mātṛkāvarṇamāśritya śrīkṛṣṇaḥ kamalānane
ṣoḍaśastrīsahasrāṇi sa reme mātṛkākāraṇāt |
śrīrāmaśca maheśāni ayodhyāyāṃ varānane
vīryādhikārī deveśi bhuṅkte rājyamakaṇṭakam |
daśavarṣasahasrāṇi rāmo rājyamācīkarat
hatvā ca trividhān vīrān vāraṇādiniśācarān |
mātṛkāvarṇamāśritya sarvaṃ kuryādraghūttamaḥ
pañcāśanmātṛkāṃ devīṃ jananīṃ viśvamohinīm |
pūrvoktatantravad devi sarvaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ
prathamaṃ mātṛkāgāyatrīṃ dhyānapūrvāṃ śucismite |
tato japaṃ mātṛkāyāḥ kuryāt sādhakayatnataḥ
ṣaḍaṅgayugalaṃ devi tataḥ kuryāt samāhitaḥ |
tatastu mātṛkādhyānaṃ bahirnyāsaṃ tataḥ param
tataḥ paraṃ maheśāni mātṛkāpānamuttamam |
evamaṣṭamakaṃ devi mātṛkānyāsamācaret
paṭhitvā kavacaṃ devi deheṣu nyāsamācaret |
nyāsasya parameśāni varasya gururūpakam
yannoktaṃ sarvatantreṣu prasaṅgāt kathayāmi te |
triguṇasya maheśāni nyāsaṃ vakṣyāmi saṃśṛṇu
yaṃ vinā parameśāni vyartha-------------------------------|
śivaviṣṇubrahmayutaṃ bindvardhvacandrasaṃyutam
rajaḥ sattvaṃ tamo devi arddha yonī śucismite |
sarvopari maheśāni bindu brahmasvarūpiṇam
nyāsaśca triguṇopetaṃ vinyaset tasya sandhiṣu |
pañcāśanmātṛkāsthāne triguṇaṃ nyāsamācaret
tato bhāvaya deveśi nyāsaṃ trailokyamohanam |
nyāsasya parameśāni rahasyaṃ paramādbhutam
prapañcānāṃ maheśāni daleṣu triguṇaṃ nyaset |
gatañca parameśāni tridhā vartanato bhavet
aṣṭadhā triguṇaṃ devi sahasrāre tato nyaset |
aṣṭottaraśataṃ devi bhinnāyāṃ triguṇaṃ nyaset
nyāsādhikārī deveśi tato bhavati sādhakaḥ |
triguṇanyāsamātreṇa adhikārīti gīyate
anyathā viphalaṃ nyasyaṃ japañca viphalaṃ bhavet |
nyāsañca vividhaṃ devi nānātantreṣu gīyate
mātṛkāparamādhyānaṃ sadā brahmādibhiḥ priye |
nyāsānāṃ parameśāni mātṛkā viśvamohinī
sraṣṭā ca parameśāni gīyate āgamaiḥ priye |
tasmāttu yatnato devi mātṛkānyāsamācaret
rahasyaṃ paramaṃ divyaṃ triguṇanyāsakarmaṇi |
ataḥ paraṃ mātṛkāyāḥ ṣoḍhā mokṣapradāyinī
akṛtvā mātṛkāṃ ṣoḍhāṃ nyāsamanyaṃ karoti yaḥ |
ṣoḍhā ca viphalaṃ tasya mātṛkā viphalaṃ bhavet
kṛtvā tu parameśāni yāni nyāsāni ācaret |
saphalāni sadā tasya anyathā rodanaṃ vane
tasmāttu yatnataḥ ṣoḍhāṃ śṛṇu devi varānane |
ṣoḍhā tu parameśāni sākṣād brahmasvarūpiṇī
nirakṣarā sākṣarā vā koṭicandrasamaprabhām |
brahmaviṣṇunutāṃ ramyāṃ mama sampuṭasaṃsthitām
mama prāṇasamāṃ vidyāṃ sākṣājjyotirmayīṃ śivām |
mātṛṣoḍhāṃ varārohe sāvadhānāvadhāraya
mantrauṅkārakrameṇaiva prasaṅgāt kathayāmi te |
triguṇe puṭitāṃ kṛtvā pañcāśanmātṛkāṃ priye
parayatnena deveśi pañcāśat sthānasandhiṣu |
prathamamanulome tu vilomaṃ tadanantaram
tataḥ paraṃ varārohe triguṇaṃ nyāsamācaret |
aṣṭottaraśataṃ kṛtvā sarvasiddhīśvaro bhavet
nyāsamātreṇa deveśi jīvanmukto bhavennaraḥ |
prapañcānāṃ dale devi prathamaṃ nyāsamācaret
tataḥ paraṃ maheśāni bāhyanyāsaṃ samācaret |
śūdrastu parameśāni caturdaśasvaraṃ nyaset
kavacaṃ hi vinā devi prathamaṃ nyāsamācaret |
caturdaśasvaraṃ puṇyaṃ dīrghapraṇavamucyate ||
tasmāt sarvatra śūdrastu dīrghapraṇavamucyate
atha ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
prāṇāyāmaṃ maheśāni prasaṅgāt kathayāmi te |
jīvaśuddhiṃ manaḥśuddhiṃ prāṇāyāmamidaṃ smṛtam
dvividhaṃ parameśāni prāṇāyāmaṃ samācaret |
prāṇāyāmaṃ vinā devi na pūjāṃ na japañcaret
sagarbhañca vigarbhañca prāṇāyāmaṃ varānane |
japadhyānādibhiryuktaṃ sagarbhaṃ kamalānane
vigarbhañca tathā devi varṇahīnaṃ bhaved dhruvam |
pūrayet ṣoḍaśairvāyumiḍayā parameśvari
catuṣaṣṭyā dhārayettu citrāmadhyagatāṃ priye |
recayet kumbhakārdhena nāḍyā madhyamayā sadā
evaṃ dvādaśād devi prāṇāyāmaṃ samācaret |
prāṇāyāmaṃ maheśāni mahāyogamayaṃ sadā
yogaṃ vinā maheśāni mantrasiddhirna jāyate |
dvayordvayornāmayogo brahmasaṃsiddhikāraṇam
evaṃ hi manasā devi sadā yogaṃ samabhyaset |
yasya yasya ca devasya yathā bhūṣaṇavāhanam
tadeva pūjane tasya cintayet pūrakādibhiḥ |
pūrakaṃ dhārakaṃ devi recakaṃ naganandini
sarvaśaktimayaṃ devi sarvatantreṣu niścitam |
---------------------vedānte brahma nirṇitam
vaiśeṣike tu deveśi paramāṇurnigīyate |
nyāse ca parameśāni īśvaraṃ nyāsasammatam
-------------- ------------------- --puruṣaṃ kūṭarūpiṇam |
mīmāṃsayā tathā devi brahmakarma pragīyate
vedādau turyacaitanyaṃ gīyate satataṃ priye |
tatpuro'pyasti deveśi guptabrahma sanātanam
nirindriyaṃ niścalaṃ hi sākṣāt suptamiva sthitam |
etat sarvaṃ maheśāni śavarūpaṃ nirindriyam
sarveṣāṃ parameśāni śaktiḥ prakṛtirūpiṇī |
tasmāt sarveṣu deveṣu śakteḥ prādhānyamucyate
śaktiḥ kuṇḍalinī samastajananī śatadhā vartanamayī |
sadā tāñca namāmyātmabhūtaye kamalekṣaṇe
tataḥ śaktiṃ vinā devi brahmādyāḥ śavarūpavat |
śavatvaṃ sarvadeveṣu vinā śaktiṃ śucismite
śavarūpa ivāyāti paraṃ brahma sadā priye |
śaktiyuktaṃ yadā brahma tadā devatvamāpnuyāt
svāgamaṃ hi maheśāni prakṛtiṃ viddhi pārvati |
svāgame sarvavedāni nānātantrāṇi vidyate
svāgamaṃ hi vinā devi na kiñcid vidyate priye |
tasmāttu parameśāni sarvaṃ prakṛtimayaṃ smṛtam
brahmāṇḍaṃ koṭinirmāṇaṃ sarvaśaktiyutaṃ sadā |
ādhārañca tathā deyaṃ pāṇḍityaṃ yastu pārvati
mūkatvaṃ kavitāṃ devi yadyadanyaṃ śucismite |
tatsarvaṃ parameśāni śaktiṃ vidyāt śucismite
śaktihiṃ parameśāni brahmadvandvaṃ sadā priye |
śabdabrahma paraṃbrahma śaktiyuktaṃ sadā priye
evaṃ brahmā maheśāni śabdabrahma praśasyate |
śabdasya kāraṇaṃ devi mātṛkāṃ brahmarūpiṇīm
ata eva maheśāni sadā mama hṛdi sthitam |
tava bhaktyā mayā khyātaṃ sugopyaṃ hi śucismite |
na kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchet śubhamātmanaḥ
iti śrībhūtaśuddhitantre harapārvatīsaṃvāde ṣoḍaśaḥ paṭalaḥ
atha saptadaśaḥ paṭalaḥ
śrī-īśvara uvāca
etat tantraṃ maheśāni svargamartyarasātale |
praśastaṃ syāt sadā devi nānyathā mama bhāṣitam
yasmin rājye maheśāni etat tantraṃ hi vartate |
notpātastatra deveśi na ca bhītiḥ kadācana
nāśayurvyādhayo devi tasmin rājye na kutracit |
na ca mārībhayaṃ tatra na ca rogastadā priye
sarvadharmeṣu yaddharmaḥ sarvayajñeṣu yat phalam |
tatphalaṃ labhate devi pustakasya ca pūjanāt
yadgṛhe vidyate devi pustakaṃ mama durlabham |
kāmarūpasamaṃ devi tadgṛhaṃ bhuvi durlabham
pustakañca maheśāni yadgṛhe vidyate sadā |
kāśyādīni ca tīrthāni sarvāṇi tasya mandire
yadgṛhe pustakaṃ devi vidyate kamalānane |
sarvadevamayaḥ sarvadevamayaḥ sadā
etat tantraṃ maheśāni satataṃ yasya mandire |
sarvāgamamayaṃ so'pi sa nānyathā tu kadācana
satataṃ mandire yasya etat tantraṃ varānane |
sarvaśāstrasamaḥ so'pi nānyathā vacanaṃ mama
saṃkṣepeṇa bhūtaśuddhivivaraṇam
ramiti jaladhārayā vahniprākāraṃ vicintya svāṅke uttānau karau kṛtvā so'hamiti jīvātmānaṃ hṛdayasthaṃ dīpakalikākāraṃ mūlādhārastha kulakuṇḍalinyā saha suṣumnāvartmanā mūlādhārasvādhiṣṭhānamaṇipūrakānāhata viśuddhājñākhyaṣaṭ cakrāṇi bhitvā śiro'vasthitādhomukha sahasradalakamalakarṇikāntargataparamātmani saṃyojya tatraiva pṛthivyaptejovāyavākāśagandharasarūpasparśaśabda nāsikā - jihvā - cakṣustvakśrotravākpāṇipādapāyupasthaprakṛtimanobuddhyāhaṅkāra-rūpacaturviṃśatitattvāni līnāni vibhāvya yamiti vāyubījaṃ dhūmravarṇaṃ vāmanāsāpuṭe vicintya tasya ṣoḍaśavārajapena | vāyunā dehamāpūrya nāsāpuṭau dhṛtvā tasya catuḥṣaṣṭhivārajapena kumbhakaṃ kṛtvā vāmakukṣisthakṛṣṇavarṇaṃ pāpapuruṣeṇa saha dehaṃ saṃśoṣya tasya dvātriṃśadvārajapena dakṣiṇanāsayā vāyuṃ recayet, dakṣiṇanāsāpuṭe ramiti vahnibījaṃ raktavarṇaṃ dhyātvā tasya ṣoḍaśavārajapena vāyunā dehamāpūrya nāsāpuṭau dhṛvā tasya catuḥṣaṣṭivārajapena kumbhakaṃ kṛtvā pāpapuruṣeṇa saha dehaṃ mūlādhārotthitavahninā dagdhvā tasya dvātriṃśadvārajapena vāmanāsayā bhasmanā saha ṭhamiti candrabījaṃ śuklavarṇaṃ vāmanāsāyāṃ dhyātvā tasya ṣoḍaśavārajapena lalāṭe candraṃ nītvā nāsāpuṭau dhṛtvā ramiti varuṇabījasya catuḥṣaṣṭivārajapena tasmāllalāṭasthacandrād galitasudhayā mātṛkāvarṇātmikayā samastadehaṃ viracya lamiti pṛthvībījasya dvātriṃśadvārajapena dehaṃ sudṛrḍha vicintya dakṣiṇena vāyuṃ recayet |
iti śrībhūtaśuddhitantraṃ samāptam |
Original text: bhūtaśuddhitantram · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0