ભૂતશુદ્ધિતન્ત્રમ્ · અધ્યાય 1

ભૂતશુદ્ધિતન્ત્રે
પ્રથમઃ પટલઃ
શ્રીદેવી ઉવાચ
દેવ દેવ મહાદેવ સામ્પ્રતં કથય પ્રભો ! ।
ભૂતશુદ્ધિં દેહશુદ્ધિં પ્રાણાયામં તતઃ પરમ્

ક્રમેણ કથ્યતાં દેવ શૂલપાણે પિણાકધૃક્ ।
મન્ત્રં યન્ત્રં મહાદેવ યેન શુધ્યતિ ભૂતલે

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
કથયામિ વરારોહે ખઞ્જનાક્ષિ શુચિસ્મિતે ।
તત્ત્વત્રયં પ્રવક્ષ્યામિ ગુહ્યાદ્ ગુહ્યતરં મહત્

તત્ત્વત્રયં વિના દેવિ ! સિદ્ધિવિદ્યાં જપેત્ તુ યઃ ।
તસ્ય સર્વાર્થહાનિઃ સ્યાજ્જપં ચ વિફલં પ્રિયે

ભૂતશુદ્ધિં મહેશાનિ ! ન્યાસં પરમદુર્લભમ્ ।
પ્રાણાયામં તતઃ કુર્યાત્ તત્ત્વત્રયમિદં સ્મૃતમ્

સર્વં કુર્યાન્મહેશાનિ ! માતૃકાક્ષરસંયુતમ્ ।
અકારાદિક્ષકારાન્તાં માતૃકાક્ષરરૂપિણીમ્

વૈદિકં તાન્ત્રિકં સ્નાનં કૃત્વા સન્ધ્યામુપાશ્રયેત્ ।
આગત્ય દેવદેવેશિ ! યાગમણ્ડલસનીધિમ્

અન્તઃસ્નાનં તતઃ કૃત્વા અન્તઃસન્ધ્યામુપાશ્રયેત્ ।
અન્તઃસ્નાનં ચ સન્ધ્યાં ચ કથયામિ શૃણુ પ્રિયે !

ગુરુધ્યાનં પ્રથમતસ્તતઃ સ્નાનં સમાચરેત્ ।
પ્રણવેન મહેશાનિ ! જીવં ધૃત્વા શુચિસ્મિતે

મૂલાધારાત્ સમાકૃષ્ય દ્વાદશાર્ણં નયેત્ સુધીઃ ।
સ્નાયાચ્ચ વિમલે તીર્થે પુષ્કરે હૃદયાન્વિતે

મૂલાધારાત્ મહેશાનિ સહ સ્રદલમાનયેત્ ।
સઙ્ગં પરશિવે કૃત્વા આનન્દ ઉપજાયતે

તેનાનન્દેન દેવેશિ સ્નાયાજ્જીવમનાહતે ।
તતસ્તુ પરમેશાનિ અજપાં પ્રાણરૂપિણીમ્

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા સ્નાતો ભવતિ પાર્વતિ ! ।
અન્તઃસન્ધ્યાં મહેશાનિ ! કુરુ યત્નેન પાર્વતિ

શિવશક્તિસમાયોગો યસ્મિન્ કાલે પ્રજાયતે ।
સા સન્ધ્યા કુલસાધૂનાં સમાધિસ્થઃ પ્રતીયતે

એવં તુ તે મહેશાનિ ! સન્ધ્યાપૂતો ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ।
શ્રીદેવી ઉવાચ
અજપાં પરમેશાન ! કથ્યતાં મે દયાનિધે !

શ્રી-ઈશવર ઉવાચ
શૃણુ વક્ષ્યામિ દેવિશિ ! ગુહ્યાદ્ ગુહ્યતરં પ્રિયે ।
ધ્યાનમસ્યાઃ પ્રવક્ષ્યામિ યથા ધ્યાત્વા જપેન્નરઃ

હંસં નિત્યમનન્તમક્ષયગુણં સ્વાભાવતો નિર્ગતા ।
યાન્તી સ્વાશ્રયમર્કકોટિરુચિરા ધ્યેયા જગન્મોહિની
ઇતિ ધ્યાનં મહેશાનિ કૃત્વા સમારભેત્ જપમ્ ।
ષટ્ચક્રં મધ્યગં કૃત્વા અજપાં પરમાક્ષરામ્

શિવબીજં સમુદ્ધૃત્ય ભૃગુબીજં તતઃ પરમ્ ।
બિન્દ્વર્દ્ધં ચન્દ્રસંયુક્તં કુરુ યત્નેન સુન્દરિ !

એષા વિદ્યા વરારોહે ! ચાતુર્વર્ણેષુ શસ્યતે ।
એતજ્જપં વિના દેવિ ભૂતશુદ્ધિશ્ચ નિષ્ફલા

તસ્માદાદૌ જપેદ્ વિદ્યામજપાં પ્રાણરૂપિણીમ્ ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા ભૂતશુદ્ધિં સમાચરેત્

ષટ્ચક્રદલસંસ્થાને યાનિ વર્ણાનિ પાર્વતિ ! ।
તાનિ સર્વાણિ દેવેશિ જીવં સંન્યસ્ય પાર્વતિ

ભૂતશુદ્ધિં મહેશાનિ યત્નતઃ સમુપાસ્મહે ।
મૂલાધારાન્મહેશાનિ ! મૂલપદ્મં શુચિસ્મિતે

ચતુર્દલયુતં મૂલં દશવર્ણેન સંયુતમ્ ।
રક્તવર્ણં સદા સેવ્યં યોગિભિઃ પરમેશ્વરિ !

ત્રિકોણં સુન્દરં શુદ્ધં પૃથ્વીબીજં તુ મધ્યગમ્ ।
તન્મધ્યે ભાવયેદ્ દેવં શિવં શ્યામલસુન્દરમ્

અત્ર કુણ્ડલીની દેવિ પરં પ્રકૃતિરૂપિણી ।
શિવં વેષ્ટ્ય મહેશાનિ ! સર્વદા તત્ર તિષ્ઠતિ

પ્રસુપ્તભુજગાકારં વિદ્યુત્કોટિનિભાં પરામ્ ।
બ્રહ્મવિષ્ણુસ્તુતાં દેવીં કુણ્ડલીં બ્રહ્મરૂપિણીમ્

મૂલાધારે મનો દેવિ વિન્યસ્ય ભાવયેત્ સદા ।
ચતુર્દલયુતં વર્ણં તારણં વિઘ્નનાશનમ્

બિન્દ્વર્ધસંયુતં કૃત્વા દશધા પ્રજપેત્ તતઃ ।
અજપાનાં મહેશાનિ ! ચતુર્દલગતં કુરુ

સ્વાધિષ્ઠાને તતો નીત્વા પુષ્પહંસસમન્વિતમ્ ।
તત્પુરીં ચ મહેશાનિ ! નીરેણ પરિપૂરિતમ્

મૂલાધારં યથા પૃથ્વ્યા શોભતે પરમેશ્વરિ ।
નીરેણ શોભિતં દેવિ ! સ્વાધિષ્ઠાનં શુચિસ્મિતે

ષડઙ્ગવિદ્યુદાધારં ષડક્ષરસમન્વિતમ્ ।
વ - ભ - મ - ય - ર - લૈર્યુક્તં કુન્દપુષ્પસમન્વિતમ્

સ્વાધિષ્ઠાનસ્થિતં દેવિ શિવં સર્વજ્ઞભાવનમ્ ।
મૂલાધારાત્ સમુત્થાપ્ય કુણ્ડલીં બ્રહ્મરૂપિણીમ્

નીત્વા મણિપુરં દેવિ ! તદ્વર્ણં જપમાચરેત્ ।
બિન્દ્વર્ધસંયુતં કૃત્વા શોભિતં શિવમર્ચયેત્

તત્રૈવ પરમેશાનિ ! ષડક્ષરજપં કુરુ ।
ષટ્પાપં નાશયેદ્ દેવિ ! તત્ક્ષણાત્ પરમેશ્વરિ ! ।
ષડ્દલં ષડ્ગુણં દેવિ ! ગુદં ચ ચતુરઙ્ગુલમ્

અથ દ્વિતીયઃ પટલઃ
તતસ્તુ પ્રમેશાનિ ! મણિપૂરં વિભિદ્યતે ।
વાયું ચ તત્ર વૈ નીત્વા મનસા પરમેશ્વરિ

સમાનં સંયુતં કુર્યાદપાનં પરમેશ્વરિ ! ।
તતો બ્રહ્મનદીં ભિત્ત્વા વાયુર્મણિપુરં યયૌ

તત્રસ્થં શિવલિઙ્ગં તુ નીલનીરદસન્નિભમ્ ।
તત્પાત્રં કૃષ્ણવર્ણં ચ અક્ષરં કૃષ્ણરૂપકમ્

તન્મધ્યસ્થં મહાદેવં સર્વદેવાદિકારણમ્ ।
મણિપૂરં મહેશાનિ ! મહામરકતપ્રભમ્

શિવં સમ્ભાવ્ય દેવેશિ ! દશવર્ણં મનું જપેત્ ।
ડકારાદિકકારાન્તં બિન્દ્વર્ધસંયુતં કુરુ

દશપત્રસ્થિતં વર્ણં પૂર્વાદિક્રમતો જપેત્ ।
દશપત્રં કૃષ્ણવર્ણં અક્ષરં કૃષ્ણરૂપકમ્

તન્મધ્યસ્થં મહાદેવં સર્વદેવાદિકારણમ્ ।
દશાક્ષરજપાદ્ દેવિ દશજન્માઘનાશદમ્

તતો વાયુર્મહેશાનિ ! અનાહતપુરીં યયૌ ।
આદિત્યપત્રસંયુક્તં વર્ણૈર્દ્વાદશભિર્યુતમ્

તત્પત્રં પરમેશાનિ ! વર્ણં ચ શુક્લરૂપકમ્ ।
કાદિઠાન્તાક્ષરૈર્વર્ણૈઃ શોભિતં પરમાક્ષરમ્

હૃત્પદ્મં પરમેશાનિ શુદ્ધસત્ત્વાત્મકં સદા ।
પ્રદીપકલિકાકારં તન્મધ્યે બ્રહ્મરૂપિણમ્

વેષ્ટિતં દ્વાદશવર્ણૈઃ સર્વશક્તિમયં પ્રિયે ।
સમ્મુખે તસ્ય દેવેશિ ! જીવસ્તિષ્ઠતિ સર્વદા

તત્ર જીવો મહેશાનિ સદા તિષ્ઠતિ પાર્વતિ ! ।
વાયું તેજોયુતં જીવં દૃષ્ટ્વા મનોલયં કુરુ

આત્મરૂપં વાયુરૂપં નિરીહં નિર્મલં સદા ।
યકારસ્યાષ્ટસંબીજં જીવં હેમપ્રભં સદા

તત્રાદિત્યાક્ષરં દેવિ બિન્દ્વર્ધસંયુતં કુરુ ।
કૃત્વા જપં મહેશાનિ ! યત્નેન કુરુ સુન્દરિ

જન્મભિશ્ચ દ્વાદશભિર્દેવિ યત્ [કૃતમ્] પાપમર્જિતમ્ ।
તત્સર્વં નાશયત્યેવ તત્ક્ષણાત્ પરમેશ્વરિ

એવં હિ મરુતો ભિત્ત્વા વિશુદ્ધં પ્રતિગચ્છતિ ।
વિશુદ્ધં નિર્મલં શુદ્ધં ષોડશસ્વરસંયુતમ્

ધૂમ્રવર્ણં મહેશાનિ ! વિશુદ્ધાખ્યં મનોહરમ્ ।
તસ્ય મધ્યે સ્થિતં દેવિ આકાશં શક્તિરૂપિણમ્

ક્રમાજ્જીવં કુણ્ડલિન્યા પ્રણવેણ સમાહરેત્ ।
મનસ્તત્ર મહેશાનિ ! સારથિઃ સર્વતઃ સદા

સર્વં મનસિ કર્તવ્યં ભૂતશુદ્ધ્યાદિકં પ્રિયે ! ।
સ્વરં ચ ષોડશં દેવિ બિન્દ્વર્ધસંયુતં કુરુ

તતસ્તુ પરમેશાનિ ! જપેત્ ષોડશમક્ષરમ્ ।
પૂર્વાદિક્રમતો દેવિ દશધા પ્રજપેત્ પ્રિયે

જન્મભિઃ ષોડશભિર્યત્ તુ (કૃતં) પાપં શુભાશુભમ્ ।
દહેત્ તસ્ય જપાદ્ દેવિ તૃણં વહ્નિર્યથા દહેત્

તતો વાયું મહેશાનિ ! દ્રુતમાજ્ઞાપુરીં નયેત્ ।
તત્પુરીં પરમેશાનિ દ્વિદલં યુગવર્ણકમ્

વર્ણં હેમપ્રભં દેવિ ! પુરીં ચન્દ્રપ્રભં સદા ।
બિન્દ્વર્ધસંયુતં કૃત્વા સાધકો જપમાચરેત્

મનઃસારથિના દેવિ ! જીવં કુણ્ડલિનીં પ્રિયે ।
આજ્ઞાં પુરીં નયેત્ શીઘ્રં મનો મનસિ ભાવનમ્

મનસઃ પરમેશાનિ ! આજ્ઞાપુર્યાં સ્થિતિઃ સદા ।
ગુરોરાજ્ઞાધારણાત્ તુ આજ્ઞાપુરમિમં સ્મૃતમ્

સદાશિવપુરદ્વારં ગવાક્ષં પરમેશ્વરિ ! ।
એવં પ્રપઞ્ચં ભિત્ત્વા વૈ કુણ્ડલીં જીવસંયુતામ્

મનઃસારથિના દેવિ સદાશિવપુરં નયેત્ ।
પઞ્ચપ્રાણસમાયુક્તા ચતુર્વિંશતિસંયુતા

ઇન્દ્રિયાણિ દશૈકં ચ મહાભૂતાનિ પઞ્ચ ચ ।
બુદ્ધ્યહઙ્કારચિત્તાનિ નયેત્ શિવપુરં પ્રતિ

સહસ્રારે તતો નીત્વા મનસા યોજયેત્ સદા ।
શ્રીદેવી ઉવાચ
તત્ર ગત્વા મહેશાન કુણ્ડલી કિમકરોત્ પ્રભો

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
ચતુર્વિંશતિતત્ત્વેન પઞ્ચપ્રાણેન સુન્દરિ ।
ઇન્દ્રિયૈરક્ષરૈર્દેવિ ! એકત્વં જાયતે યદા

તત્ર દેવિ મહેશાનિ કુણ્ડલીં ભાવતત્પરામ્ ।
પૂર્વોક્તધ્યાનમાર્ગેણ પરાં તત્ર વિભાવયેત્ ॥
સર્વાત્મસમ્પુટં દેવિ ! સર્વવિદ્યાભિધારણમ્

ઇતિ શ્રીભૂતશુદ્ધિતન્ત્રે હરગૌરીસંવાદે દ્વિતીયઃ પટલઃ

અથ તૃતીયઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
શૃણુ પાર્વતિ ! વક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
ગુહ્યાદ્ ગુહ્યતરં દેવિ સુગોપ્યં ભુવનત્રયે

બ્રહ્મરન્ધ્રે સહસ્રારે યત્ર દેવઃ સદાશિવઃ ।
સંવેષ્ટ્ય પરમા દેવી યત્રાસ્તે પરમેશ્વરિ !

કુણ્ડલીં યોજયેત્ તત્ર એકત્વં જાયતે તદા ।
અકારાદિક્ષકારાન્તાઃ સર્વબીજે નિયોજયેત્

આદૌ મનસિ દેવેશિ ! પ્રાણવિદ્યાં વરાનને ।
પ્રજપ્ય દશધા દેવિ ! કુણ્ડલીં પરમાં વ્રજેત્

પુરીં શક્તિમયીં દેવિ નિત્યાનન્દમયં સદા ।
સહસ્રદલસંયુક્તં પદ્મં નિત્યાગમં પ્રિયે

પદ્મમધ્યે મહેશાનિ ! પુરીં શક્તિમયીં પ્રિયે ।
સદાશિવો મહેશાનિ ! યત્રાસ્તે પરમેશ્વરિ

શુદ્ધતત્ત્વાદિકં દેવં નિર્મલં નિશ્ચલં સદા ।
શિવં પ્રાપ્ય મહેશાનિ ! કુણ્ડલી શિવસન્નિધૌ

શિવસ્ય મુખપદ્મં હિ ચુચુમ્બે કુણ્ડલી પ્રિયે ।
સર્વત્ર સમ્પુટં દત્ત્વા મોહયેત્ પરમં શિવમ્

સદાશિવઃ શિવસ્તત્ર શાન્તો ભવતિ સુપ્રિયે ।
પદ્મમધ્યે સ્થિતં દેવં નિરીહં શવરૂપવત્

શવરૂપો મહાદેવો હૃદ્યો નાસ્તિ કદાચન ।
શક્તિસંયોગમાત્રેણ કર્મકર્તા સ ઉચ્યતે

તસ્માત્ તત્ પરમેશ્વાનિ ! શક્તેઃ પ્રાધાન્યમુચ્યતે ।
શક્તિં વિના મહેશાનિ ન કિઞ્ચિદપિ વર્તતે

સદાશિવો મહાપ્રેતઃ કેવલં નિશ્ચયં પ્રિયે ।
સદાશિવપુરં દેવિ વૈકુણ્ઠં પરમં પદમ્

સદાશિવપુરં ગત્વા કુણ્ડલી પરદેવતા ।
સદાશિવેન ચ સમં ક્ષણમાત્રં રમેત્ પ્રિયે !

સદાશિવેન દેવેશિ સઙ્ગમં જાયતે પ્રિયે ।
અમૃતં જાયતે દેવિ તત્ક્ષણાત્ પરમેશ્વરિ ।
તેનામૃતેન દેવેશિ ષટ્ચક્રં પ્લાવયેત્ ક્રમાત્

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
શૃણુ પાર્વતિ ! વક્ષ્યામિ રહસ્યં ભુવિ દુર્લભમ્ ।
ગુહ્યાદ્ ગુહ્યતરં રમ્યં ત્રિષુ લોકેષુ દુર્લભમ્

અપાનમૂર્ધગં કૃત્વા દિવ્યમર્થં પ્રપૂર્ય ચ ।
પ્રાણમન્ત્રેણ દેવેશિ ! શક્તિં કુણ્ડલિનીં પરામ્

ક્રમાચ્ચક્રાણિ નિર્ભિદ્યં જીવાત્માનમનોહરાત્ ।
સહસ્રારે શિરઃપદ્મે પરે બ્રહ્મણિ યોજયેત્

બુદ્ધ્યહઙ્કારચિત્તાનિ તત્ત્વાનિ પ્રકૃતિર્વપુઃ ।
તસ્માત્ સર્વાણિ તત્ત્વાનિ બીજરૂપેણ ભાવયેત્

તતઃ શૂન્યે શરીરે ચ કુક્ષૌ વામે વિચિન્તયેત્ ।
સર્વપાપાત્મકં ક્રૂરં પુરુષં પિઙ્ગમૂર્ધજમ્

તતો નાભૌ વાયુબીજં ધૂમ્રં સઞ્ચિન્ત્ય તજ્જપેત્ ।
દશધા વાયુમુત્ષાદ્ય વપુઃ પાપં વિશોધયેત્

સ પાપં તુ તતો મન્ત્રી હૃદયે વહ્નિબીજકમ્ ।
રક્તં વિભાવ્ય દશધા તજ્જપાચ્ચ હુતાશનમ્

સમુત્પાદ્ય દહત્યેનં સપાપં તદ્વપુઃ પ્રિયે ।
લલાટે વારુણં બીજં શુદ્ધં સઞ્ચિન્ત્ય તજ્જપાત્

દશધામૃતવિષ્ટિન્તુ સમુત્પાદ્ય શુચિસ્મિતે ।
સર્વવ્યથાવિનિર્મુક્તં જાતં દિવ્યવપુસ્તતઃ

નિષ્પાપં પ્લાવયેત્ તસ્માત્ તથા ભાવેન તત્પરઃ ।
અવગત્ય ધરાબીજં મૂલાધારે વિચિન્તયેત્

દશધા તજ્જપાદ્ દેવિ ! પૃથ્વીમુત્પાદ્ય સુન્દરિ ।
તતઃ સર્વાણિ બીજાનિ તત્ત્વાનિ ચ શુચિસ્મિતે

યથાસ્થાને ન્યસેદ્ બીજં આજ્ઞાચક્રાત્ શુચિસ્મિતે ।
આજ્ઞાદિગુણપદ્માન્તં સંસ્થાપ્ય પરમેશ્વરિ !

ક્રમં તસ્ય પ્રવક્ષ્યામિ સાવધાનાઽવધારય ।
એતદ્ રહસ્યં પરમં સદા મમ હૃદિ સ્થિતમ્

યન્મન્ત્રસહિતં દેવિ ક્રમાત્ સુન્દરિ તત્ શૃણુ ।
બીજં કુણ્ડલિનીં દેવિ આજ્ઞાચક્રં સમાનયેત્

તસ્મિન્ ચક્રે મહેશાનિ આત્મા મનઃસમન્વિતઃ ।
પઞ્ચાશન્માતૃકામન્ત્રં દશધા પ્રજપેત્ પ્રિયે

તત્ર યુગ્મકલાં ધ્યાત્વાં મૂલમન્ત્રેણ તર્પયેત્ ।
લમ્બયેત્ પરમેશાનિ જીવં કુણ્ડલિનીસહ

મનસા સંયુતં કૃત્વા વિશુદ્ધૌ લમ્બયેત્ પ્રિયે ! ।
તચ્ચક્રે પરમેશાનિ માતૃકાવર્ણમુત્તમમ્

પ્રજપેદ્ દશધા દેવિ ! મનઃસારથિના પ્રિયે ।
સર્વં હિ મનસા કાર્યં મનઃ સર્વાર્થસાધકમ્

તત્રસ્થાં ષોડશકલાં મૂલમન્ત્રેણ તર્પયેત્ ।
લમ્બયેત્ પ્રણવૈર્દેવિ પુરીં[પ્રતિ]ધ્વનિમયીં પ્રતિ

તત્રસ્થં દેવદેવેશં મહાદેવં ચ તર્પયેત્ ।
પ્રણવેન તુ મન્ત્રેણ તર્પયેત્ શિવરૂપિણમ્

તત્રસ્થાં દ્વાદશકલાં તડિત્કોતિસમપ્રભામ્ ।
તર્પયેત્ મૂલમન્ત્રેણ માતૃકાજપપૂર્વકમ્

લમ્બયેત્ મણિપૂરે ચ શિવં તત્ર પ્રતર્પયેત્ ।
તત્રસ્થાં દશકલાં દેવિ ! મૂલમન્ત્રેણ તર્પયેત્

માતૃકાં પ્રથમે જપ્ત્વા તર્પયેત્ પરમાં કલામ્ ।
તદધઃ પરમેશાનિ ! સ્વાધિષ્ઠાનેષુ લમ્બયેત્

સ્વાધિષ્ઠાનં મહેશાનિ ! શુક્લં હીરકસન્નિભમ્ ।
તત્રસ્થં શિવદેવં ચ મૂલમન્ત્રેણ તર્પયેત્

મૂલમન્ત્રં મહેશાનિ ! પ્રાસાદં પરમં શિવમ્ ।
તત્રસ્થાં ષટ્કલાં દિવ્યાં માયાબીજેન તર્પયેત્

મૂલાધારં તતો નીત્વા બીજં કુણ્ડલિનીસહ ।
મનઃસારથિના દેવિ ! શિવં સમ્ભાવ્ય યત્નતઃ

તર્પયેન્મૂલમન્ત્રેણ પ્રાસાદેન શિવં પ્રિયે ! ।
તતો યુગકલાં નિત્યાં મૂલમન્ત્રેણ તર્પયેત્

માતૃકાં દશધા જપ્ત્વા શિવં સન્તોષયેત્ સદા ।
સ્વસ્થાનં પ્રાપ્ય દેવેશિ ! કુણ્ડલી પરદેવતા

બ્રહ્મવિષ્ણુશિવયુતા વિષતન્તુતનીયસીમ્ ।
જવાસિન્દૂરસઙ્કાશામુદ્યદ્ભાસ્કરસન્નિભામ્

શિવસ્ય યુવતીં યોગ્યાં વહ્નિરૂપધરાં પ્રિયે ! ।
તતસ્તુ પરમેશાનિ ! જીવં પુષ્કરમાનયેત્

હૃદિસ્થં પુષ્કરં પદ્મં જીવસ્થાં સદા સ્મૃતમ્ ।
બ્રહ્મસ્થાનં ચ તદ્ દેવિ ! સૂર્યમણ્ડલસન્નિભમ્

શબ્દબ્રહ્મ પરં બ્રહ્મ શબ્દાસ્તિષ્ઠન્તિ તત્ર વૈ ।
પ્રદીપકલિકાકારં શબ્દબ્રહ્મ શુચિસ્મિતે

પ્રદીપકલિકાકારં જીવં ચ પરમેશ્વરિ ! ।
શબ્દબ્રહ્મ પરં બ્રહ્મ શક્તિયુક્તં સદા પ્રિયે !

જલસૂર્યાગ્નિચન્દ્રેષુ શક્તિઃ સર્વત્ર વર્તતે ।
શક્તિઃ સર્વેષુ દેવેષુ દેવીષુ ચ શુચિસ્મિતે

શક્તિયુક્તં જાયતે સર્વં યો ન જાનાતિ પામરઃ ।
પ્રેતલોકં સ ગત્વા વૈ શૂકરત્વં પ્રજાયતે

અથ ચતુર્થઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
નાભિમધ્યે તુ વામા ચ જ્યેષ્ઠા ચ હૃદિ સંસ્થિતા ।
રૌદ્રી ચ પરમેશાનિ ! સદા શિરસિ સંસ્થિતા

વામા બ્રહ્મા મહેશાનિ ! જ્યેષ્ઠા ચ વિષ્ણુરીરિતા ।
રૌદ્રી રુદ્રં તુ વિજ્ઞેયા બિન્દુત્રયમિતીરિતા

બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ સદા પ્રકૃતિરૂપિણી ।
બિન્દુના પરમેશાનિ ! કર્મકર્તા સદા પ્રિયે

બ્રહ્મવિષ્ણુમહેશાનાં બિન્દુબીજં શુચિસ્મિતે ! ।
બિન્દુના જાયતે સૃષ્ટિઃ પાલનં ચ શુચિસ્મિતે

બિન્દુના હરતે સૃષ્ટિં ક્રમતઃ પરમેશ્વરિ ! ।
બિન્દું વિના મહેશાનિ ! સકલં પ્રેતવત્ પ્રિયે

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
મૂલાધારે મહેશાનિ ! ત્ર્યક્ષરીં દશધા જપેત્

ત્ર્યક્ષરીં શૃણુ દેવેશિ ! સાવધાનાઽવધારય ।
શિવબીજં સમુદ્ધૃત્ય પૃથ્વીબીજપુટં કુરુ

બિન્દ્વર્ધસંયુતં કૃત્વા સાધકો જપમારભેત્ ।
હૃત્પદ્મે રઞ્જિતશિવા સમુદ્ધૃત્ય શુચિસ્મિતે

શિવબીજે પુટીકૃત્ય બિન્દ્વર્ધસંયુતં કુરુ ।
લલાટે પરમેશાનિ ! રલબીજં સમુદ્ધર

કલાવતી પુટીકૃત્વા બિન્દ્વર્ધસંયુક્તં કુરુ ।
એતા વિદ્યા મહેશાનિ ! ભૂતશુદ્ધેસ્તુ કારણમ્

શ્રીદેવી ઉવાચ
કથ્યતાં દેવદેવેશ ! જ્ઞાનચક્ષુસ્તપોમયમ્ ।
કૃપયા કથયેશાન ! યદ્યહં તવ વલ્લભા

વામપાર્શ્વે સ્થિતં દેવં સંદહ્ય પરમેશ્વર ! ।
જીવઃ શુદ્ધાત્મકો ભૂત્વા મનસા પરમેશ્વર

પૂજયેદિષ્ટદેવં ચ જપેદ્ વિદ્યાં પ્રસન્નધીઃ ।
પુનસ્તુ પુરુષં પાપં કથમુત્પદ્યતે તથા

એતત્તુ સંશયં દેવ હૃદયે શાલ્યવન્મમ ।
સંશયં મે મહાદેવ ! છિન્ધિ દેવ દયાનિધે

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
શૃણુ કમલપત્રાક્ષિ ! રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
શોષણૈર્દહનૈર્દેવિ ! પુરુષં પાપરૂપકમ્

સંદહ્ય પરમેશાનિ ! પુનરુત્પદ્યતે સદા ।
ઇડા તુ વામદેશે હિ સદા તિષ્ઠતિ પાર્વતિ

વામનાડ્યા કૃતં પાપં વામકુક્ષૌ સ્થિતં પ્રિયે ।
નાડીસંયોગમાત્રેણ પાપમૂલં નિકૃન્તતિ

અત એવ મહેશાનિ ! પુરુષં કૃષ્ણમૂર્ધજમ્ ।
પુનરુત્પદ્યતે દેવિ ! જપપૂજાવિધેરનુ

શૃણુ કમલપત્રાક્ષિ ! રહસ્યં હૃદયે સ્થિતમ્ ।
દહન્તં શેષપાપં ચ નાશનં યદિ ચેચ્છસિ

તત્ પાપસ્યાપનોદે ચ વિદ્યામેનાં જપં કુરુ ।
કામનયા તથા દેવિ ! મન્મથં પરમેશ્વરિ

અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા તસ્માત્ પાપાદ્ વિમુચ્યતે ।
મનો જીવાત્મનોઃ શુદ્ધિઃ પ્રાણયામેન સુન્દરિ

એતત્ શુદ્ધિર્મહેશાનિ સર્વતન્ત્રેષુ શસ્યતે ।
સર્વેષુ વિષ્ણુમન્ત્રેષુ શિવમન્ત્રે ગણાધિપે

શક્તૌ સૂર્યે મહેશાનિ ! અન્યદેવગણેષુ ચ ।
એવં તે કથિતં દેવિ ! રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્

આધારં પૃથ્વીતત્ત્વં વૈ સ્વાધિષ્ઠાનં જલં પ્રિયે ।
મણિપુરમ્ અગ્નિતત્ત્વં વાયુતત્ત્વમનાહતે

કણ્ઠે ચ પરમેશાનિ ! શૂન્યતત્ત્વં સદા સ્મૃતમ્ ।
મનસ્તત્ત્વં તદૂર્ધ્વં ચ મનઃ સર્વત્ર વ્યાપકમ્

વિભુત્વાદ્ વ્યાપકત્વાચ્ચ સાક્ષાદ્ બિન્દુમયં મનઃ ।
યાવસ્તિ પરમેશાનિ ભૂતશુદ્ધ્યાંદિ યાનિ ચ

તાનિ સર્વાણિ દેવેશિ ! મનસૈવ પ્રણીયતે ।
સર્વગામી સર્વવેત્તા સર્વસાક્ષી સદા મનઃ

પાપપુણ્યે મહેશાનિ રક્ષકં સ્યાત્ મનઃ પ્રિયે ।
મનસા વાક્યમુત્પન્નં મનસૈવ પ્રણીયતે ।
મન્ત્રં વિદ્યા મહેશાનિ ! મનસા જપમાચરેત્

અથ પઞ્ચમઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
મનસા જીવન્સંયુક્તઃ કર્મકર્તા સદા પ્રિયે ।
મનઃ પ્રવિભવે દેવિ ! ઉન્મનીસહિતા યતઃ

ઉન્મની ચ મહેશાનિ ! ભવપાપનિકૃન્તની ।
જીવસ્ય પરમેશાનિ ! ગુપ્તતત્ત્વં શૃણુ પ્રિયે

મૂલાધારે સ્થિતં જીવં પ્રદીપકલિકાકૃતિમ્ ।
પ્રણવેન સમાકૃષ્ય દ્વાદશાન્તં લયેત્ સુધીઃ

આકાશે ચ મહેશાનિ ! સુખમોક્ષમવાપ્નુયાત્ ।
હૃત્પદ્મે ચ મહેશાનિ પરં બ્રહ્મ નિરીક્ષણમ્

આજ્ઞાયાં પરમેશાનિ પ્રથમં ગુરુદર્શનમ્ ।
મણિપૂરં તતો ગત્વા સ્નાપયેન્મનસા સહ

સ્વાધિષ્ઠાનં તતો ગત્વા અગ્નિસ્પર્શં સમાચરેત્ ।
તતો જીવં મહેશાનિ ! મૂલાધારં લયેત્ પ્રિયે

મનઃસારથિના દેવિ ! ઉન્મની ભવનાશિની ।
સંહત્ય સદસત્કર્મ જીવઃ સર્વં કરોતિ હિ

શુદ્ધસત્ત્વાત્મકો જીવઃ સદસત્કર્મવર્જિતઃ ।
વામપાર્શ્વે સ્થિતં પાપં પુરુષેણ યદા પ્રિયે

સંયોગો જાયતે તત્ર અસત્કર્મ તદાઽકરોત્ ।
પાપસ્ય પરમેશાનિ ! સંયોગો યદિ જાયતે

મનસા જીવસંયોગાત્ સત્કાર્યં કુરુતે તદા ।
શુદ્ધસત્ત્વાત્મકો જીવસ્તસ્ય કાર્યં કુતઃ પ્રિયે

મનશ્ચ પરમેશાનિ ઉન્મની સંયુતા યદિ ।
જીવસ્ય વામપાર્શ્વે તુ તદા તિષ્ઠતિ પાપધૃક્

દક્ષિણે પરમેશાનિ મનશ્ચ ઉન્મની યતઃ ।
ઉન્મજ્જન્તિ નિમજ્જન્તિ પ્રપઞ્ચેષુ શુચિસ્મિતે

ઉન્મનીકરણં દેવિ ! દશાસુ પરમેશ્વરિ ।
જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્ત્યવસ્થાં ચાપિ પરમેશ્વરિ

સુષુમ્નાન્તર્ગતા ચિત્રા ચન્દ્રકોટિસમપ્રભા ।
તત્ર કુણ્ડલિની દેવિ યાતાયાતં કરોતિ હિ

કદાચિત્ માસિ તં પદ્મં કદાચિત્ રક્તપઙ્કજમ્ ।
કદાચિત્ શુક્લપદ્મં હિ વહ્નિપદ્મં કદા પ્રિયે

ભિત્વા પુરીં યાતિ પુનરાયાતિ કુણ્ડલી સદા ।
પ્રપઞ્ચાનાં મહેશાનિ ! દેવાનુચરમુત્તમમ્

કથયામિ મહેશાનિ સર્વતન્ત્રેષુ ગોપિતમ્ ।
યજ્જ્ઞાત્વા સાધકો દેવિ સર્વસિદ્ધિમવાપ્નુયાત્

ધર્માર્થકામમોક્ષાણાં ફલભાગ્ વૈષ્ણવો યતઃ ।
તવ સ્નેહાન્મહેશાનિ ! નિગદામિ શુચિસ્મિતે

બ્રહ્માણી ચણ્ડિકા રૌદ્રી ગૌરીન્દ્રાણી તથૈવ ચ ।
કૌમારી વૈષ્ણવી દુર્ગા નારસિંહી ચ કાલિકા

શિવદૂતી ચ વારાહી માહેશી કૌશિકી તથા ।
શાઙ્કરી ચ જયન્તી ચ વિશુદ્ધપદ્મસંસ્થિતા

મઙ્ગલા કપાલિકા ચૈવ મેધા ચ શિવરૂપિકા ।
શાકમ્ભરી ચ ભીમા ચ ગાણ્ડા ચ ભ્રામરી તથા

રુદ્રરુપિણ્યમ્બિકા ચ ક્ષમા ચ વહ્નિરૂપિણી ।
એતાસ્તુ પરમેશાનિ ! હૃત્પદ્મે સંસ્થિતાઃ સદા

ધાત્રી ચ વહ્નિરૂપા ચ મધ્યમા ચ શુચિસ્મિતે ! ।
અપર્ણા ચ મહેશાનિ તથા વામા મહોદરી

ઘોરરૂપા મહાકાલી તથા ચૈવ ભયઙ્કરી ।
ક્ષેમઙ્કરી ચ દેવિશિ ! મણિપૂરે સ્થિતા સદા

ઉગ્રચણ્ડા ચ દેવેશિ તથા ચણ્ડાવતી પ્રિયે ।
ચણ્ડા ચૈવ પ્રચણ્ડા ચ ચણ્ડનાયકસેવિતા

ચણ્ડિકા ચૈવ દેવેશિ ! સ્વાધિષ્ઠાને સ્થિતા સદા ।
મહાદેવી મહેશાનિ તથૈવ મોહરુપિણી

તથા પ્રિયઙ્કરી ચૈવ તથા ચૈવ સનાતની ।
એતાસ્તુ પરમેશાનિ મૂલાધારે સ્થિતાઃ સદા

ફલવિકરિણીરૂપા બલપ્રમથિની તથા ।
અક્ષરં યુગલં દેવિ આજ્ઞાચક્રે સ્થિતા સદા

અસ્યાસ્તુ પરમેશાનિ વિશેષં શૃણુ પાર્વતિ ।
એતજ્જ્ઞાનં મહેશાનિ સદાશિવવ્યવસ્થિતમ્

અસ્ય જ્ઞાનપ્રભાવેણ સંહરામિ જગત્ ત્રયમ્ ।
સ્થિતિકર્તા ભવેદ્ વિષ્ણુર્બ્રહ્મા સૃષ્ટિકરં સદા

યસ્ય યસ્ય ચ દેવેશિ ! યદ્ બીજં પૂર્વસૂચિતમ્ ।
તદ્બીજે પુટિતં કૃત્વા દેવાનાં જપમાચરેત્

ભૂતશુદ્ધિસ્તદા દેવિ ! સિદ્ધો ભવતિ પાર્વતિ ।
અન્યથા પ્રેતવચ્છુદ્ધિર્જાયતે કમલેક્ષણે

પઞ્ચાશન્માતૃણાં દેવિ ષટ્ચક્રે ક્રમતો જપેત્ ।
ષટ્ચક્રે પરમેશાનિ ! યત્નતો જપમાચરેત્

તદૈવ મહતી સિદ્ધિઃ સાધકસ્યાષિ જાયતે ।
કલાવૃક્ષે સમો ભૂત્વા સાધકઃ ખેચરો ભવેત્

અણિમાદિગુણાધારં તથા ભવતિ સાધકઃ ।
અણિમા સૂક્ષ્મરૂપં ચ લઘિમા સ્થૂલરૂપકમ્

સર્વૈશ્વર્યપદપ્રાપ્તિં પ્રાપ્તિં પરમમુચ્યતે ।
મનઃક્લેશકરં ચૈવ પ્રાકાશ્યં કમલાનને

મહિમા સર્વલોકેષુ ગીયતે કમલાનને ।
તદૈવ મહિમા દેવિ ! મમ જ્ઞાનેષુ વર્તતે

બ્રહ્માણ્ડવ્યાપકં રૂપં ઈશિત્વં ચ પ્રકીર્તિતમ્ ।
બ્રહ્માણ્ડવશરૂપં ચ વશિત્વં કથિતં પ્રિયે !

કન્દર્પધ્વંસજનનમેતત્ કામવશાયિતા ।
અણિમાદિગુણં દેવિ ! તવ ભક્ત્યા પ્રકાશિતમ્

ન કસ્મૈચિત્ પ્રવક્તવ્યં તવ યોનિં યથા પ્રિયે ।
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ ભૂતશુદ્ધેસ્તુ કારણમ્

-------મહેશાનિ ! અષ્ટોત્તરશતં જપેત્ ।
તારં વ્યોમાગ્નિ ગુણ્ડી તથા જ્યોતિર્મનુઃ સ્મૃતઃ ।
એતજ્જ્ઞાનપ્રભાવેણ ભૂતશુદ્ધેઃ ફલં ભવેત્

અથ ષષ્ઠઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
શૃણુ જ્ઞાનં મહેશાનિ ! વિશેષં કથયામિ તે ।
યજ્જ્ઞાત્વા પરમેશાનિ શિવોઽહં મૃત્યુનાશકઃ

યજ્જ્ઞાત્વા પરમેશાનિ ! બ્રહ્મા સૃષ્ટિકરઃ સદા ।
યજ્જ્ઞાત્વા વિષ્ણુદેવશ્ચ સ્થિતિકર્તા શુચિસ્મિતે

યજ્ઞાત્વા તુ મહેશાનિ ! નાશકોઽહં મહેશ્વરિ ।
ચન્દ્રઃ સૂર્યો મહેશાનિ યજ્જ્ઞાત્વા પરમેશ્વરિ

પ્રકાશં કુરુતે વિશ્વં બ્રહ્માણ્ડં સચરાચરમ્ ।
અવ્યક્તરૂપિણીં રમ્યાં યોગગમ્યાં સદા પ્રિયે

સદા શરીરમાશ્રિત્ય વસતે કામરૂપિણી ।
શરીરં દ્વિવિધં દેવિ ! સ્થૂલં સૂક્ષ્મં શુચિસ્મિતે

માંસાસ્થિલોમરક્તાનિ મેદો મજ્જા વરાનને ! ।
વિણ્મૂત્રસ્થે હરં ચૈવ વાતપિત્તે તુ સઙ્ગતમ્

એતત્ સ્થૂલમયં દેવિ સૂક્ષ્મં ચ કથયામિ તે ।
ઇડા વામે સ્થિતા નાડી શુક્લા તુ ચન્દ્રરૂપિણી

દક્ષિણે પિઙ્ગલા નામ્ની પુંરૂપા સૂર્યવિગ્રહા ।
તન્મધ્યે પરમેશાનિ ! સુષુમ્ના બ્રહ્મરૂપિણી

વામાવર્તક્રમેણૈવ વેષ્ટનં વિષતન્તુવત્ ।
મૂલાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં વ્યાપ્ય તિષ્ઠતિ સર્વદા

ઇચ્છાજ્ઞાનક્રિયારૂપા ત્રિનાડી સર્વતન્તુષુ ।
તિસ્રઃ કોટ્યઃ સહસ્રં તુ શરીરે નાડ્યો મતાઃ

તાસુ મુખ્યા દશ પ્રોક્તા તાસુ તિસ્રો વ્યવસ્થિતાઃ ।
વામનાડ્યાં મહેશાનિ ! વાયુબીજેન પૂરયેત્

વાયું ષોડ્શધા જપ્ત્વા પૂરયેદ્ વામવર્તનિ ।
મણિપૂરે મહેશાનિ ચતુઃષષ્ઠી ચ ધારયેત્

રેચયેત્ કુમ્ભકાર્ધેન દક્ષનાડ્યાં શુચિસ્મિતે ।
વહ્નિબીજં મહેશાનિ ! હૃત્પદ્મે પૂર્વવત્ પ્રિયે

સંશોધ્ય વાયુબીજેન વહ્નિબીજેન સન્દહેત્ ।
લલાટે વારુણં બીજં શુક્લં સઞ્ચિન્ત્ય સુન્દરિ

કુમ્ભકાર્ધં જપિત્વા વૈ રેચયેદ્ દક્ષિણે પથે ।
એવં દ્વાદશધા દેવિ ભૂતશુદ્ધિં સમાચરેત્

બૃહચ્છુદ્ધિં મહેશાનિ પઞ્ચભૂતસ્ય પાર્વતિ ! ।
પૂર્વોક્તં પરમેશાનિ સામાન્યં શુદ્ધિમેવ ચ

દેહસ્ય પરમેશાનિ ભૂતશુદ્ધિરિતીરિતા ।
દેહસ્ય સૂક્ષ્મરૂપસ્ય ભૂતશુદ્ધિરિયં પ્રિયે

મનસઃ પરમેશાનિ ! ઉન્મનીસહિતા યદિ ।
જીવેન સહ દેવેશિ સુષુમ્નાયાં નિમજ્જયેત્

ધ્યાનધારણયોગેન બ્રહ્મ સાક્ષાન્ન સંશયઃ ।
પ્રજપેત્ પરયા ભક્ત્યા માલયા વર્ણસઙ્ખ્યયા

મુહૂર્તં ભાવયેદ્ વિદ્યાં મનોન્મનીયુતા પ્રિયે ।
મનોન્મનીયુતે જીવઃ બ્રહ્મરન્ધ્રે ચ સંજપેત્

તતો બ્રહ્મનદીં પ્રાપ્ય સ્નાનં કૃત્વા વરાનને ! ।
જીવઃ શુદ્ધો ભવેદ્ દેવિ ગણૈઃ પરિકરૈઃ સહ

જીવસ્ય પરમેશાનિ પરિવારં શૃણુ પ્રિયે ।
અક્ષિણી નાસિકે કર્ણૌ જિહ્વા ચ કમલેક્ષણે

હસ્તપાદૌ મહેશાનિ ગુહ્યોપસ્થૌ ક્રમાત્ પ્રિયે ।
નાભિં ચ પરમેશાનિ ! મનશ્ચ પરમેશ્વરિ

સર્વેષામિન્દ્રિયાણાં ચ મનઃ સર્વત્ર સારથિઃ ।
મનશ્ચ પરમેશાનિ ! ઉન્મની ભવનાશિની

ઉન્મની સારથિર્દેવિ દશા તુ નિર્ગુણાઃ પ્રિયે ।
જાગ્રત્સ્વપ્નસુષુપ્ત્યવસ્થા એતદ્ દેવિ ત્રયં સ્મૃતમ્

તતઃ પરં મહેશાનિ તુ [સૂ] ર્યાવસ્થા વિધીયતે ।
ઇન્દ્રિયાણાં તુ સર્વેષાં મનઃ પરમસારથિઃ

સદસત્કર્મકર્તૃત્વાજ્જીવસ્ય સારથિર્મનઃ ।
સ્વકર્મ ભજતે દેવિ ! ઉન્મની સતતં પ્રિયે

અસત્કર્મ મહેશાનિ પાપયોગાત્ પ્રજાયતે ।
રોદનં મોહમૂર્ચ્છે ચ ક્ષુધા તૃષ્ણા શુચિસ્મિતે

પુરુષાત્ પાપમુ[સ્યો]ત્પત્તિર્જાયતે કમલેક્ષણે ।
જોબો નિત્યોઽવ્યયઃ સૂક્ષ્મઃ સર્વગઃ સર્વવિત્ પરઃ

યથા બ્રહ્મ તથા જીવઃ પ્રદીપકલિકા ઇવ ।
પ્રદીપકલિકાકારઃ સર્વઃ પ્રાપ્ય વિજૃમ્ભતે

મનસા પરમેશાનિ ધ્યાત્વા નાડીં પરાં શિવામ્ ।
કોટિસૂર્યપ્રતીકાશાં સ્વર્ણદીં પાપનાશિનીમ્

તન્મધ્યે પરમેશાનિ સુષુમ્નાં ભુવિ તત્પરામ્ ।
સાક્ષાદ્ બ્રહ્મહ્રદાકારાં નાનાસુખવિહારિણીમ્

સુખસેવ્યાં સદારાધ્યાં સાક્ષાદ્ બ્રહ્મસ્વરૂપિણીમ્ ।
જ્ઞાનવિજ્ઞાનસંયુક્તાં ચિદાકારાં સનાતનીમ્

પરં બ્રહ્મ મહેશાનિ યસ્યાઃ પાલઙ્કમિચ્છતિ ।
વામપાર્શ્વે સ્થિતાં નિત્યાં બ્રહ્મરૂપાં તડિન્મયીમ્

દક્ષિણે પિઙ્ગલાં દેવીં પુંરૂપાં સૂર્યસન્નિભામ્ ।
તન્મધ્યસ્થાં મહેશાનિ અમૃતભવપૂરિતામ્

વિચિત્રાં પરમાં સૂક્ષ્માં મહામોક્ષપ્રદાયિનીમ્ ।
વામનાડી મહેશાનિ સુપ્તિરૂપા પુરઃસ્થિતા

સ્વપ્નન્તુ પરમેશાનિ તુરીયા પરિગીયતે ।
---------------દક્ષિણે પિઙ્ગલાશ્રિતા

સુષુમ્ના પરમેશાનિ જાગદ્રૂપા સનાતની ।
વિચિત્રા પરમેશાનિ તુરીયા પરિગીયતે

ચિત્રા મધ્યગતા ભૂત્વા જીવઃ શુદ્ધમના ભવેત્ ।
શુદ્ધઃ સત્ત્વાત્મકો જીવ ઇષ્ટદેવીં હૃદિ ન્યસેત્

હૃદિ ધ્યાત્વા મહેશાનિ જીવો બ્રહ્મપરં ભવેત્ ।
વારત્રયં મહેશાનિ યાતાયાતં કરોતિ હિ

એતદ્રહસ્યં પરમં બ્રહ્મલોકે સુદુર્લભમ્ ।
ન કસ્મૈચિત્ પ્રવક્તવ્યં પશવે કમલેક્ષણે

એતત્ પ્રકાશનાદ્દેવિ હાનિઃ સ્યાદુત્તરોત્તરમ્ ।
એતત્તત્વં મહેશાનિ હૃદયે કુરુ યત્નતઃ

એતત્તત્વં મહેશાનિ બ્રહ્મ જાનાતિ કેશવઃ ।
એતત્તત્ત્વં વિના દેવિ મન્ત્રસિદ્ધિર્ન જાયતે ।
એતત્તત્ત્વં મહેશાનિ બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકમ્

અથ સપ્તમઃ પટલઃ
શ્રીદેવી ઉવાચ
ભૂતશુદ્ધેર્મહેશાન રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
અન્યદ્ વદ મહેશાન યદ્યહં તવ વલ્લભા

યદિ ન કથ્યતે દેવ વિમુઞ્ચામિ તદા તનુમ્ ।
શૂલપાણે મહાદેવ કૃપયા કથય પ્રભો

ગણસુન્દર દેવેશ હૃદયાન્મમ સામ્પ્રતમ્ ।
રહસ્યં ન હિ દેવેશિ સમ્પુટં હૃદયે મમ ।
તવ સ્નેહાન્મહેશાનિ નિગદામિ પુનઃ પુનઃ

હૃદયે સમ્પુટે દેવિ બ્રહ્મરન્ધ્રે ચ વર્ત્તતે ।
યાનિ યાનીહ તિષ્ઠન્તિ રહસ્યં કમલેક્ષણે

સદા મયિ મહેશાનિ ગૌરવં વિહિતઃ પ્રિયે ।
ત્રયોદશાત્મકં [દેવિ] બિન્દ્વર્દ્ધચન્દ્રસંયુતમ્

કુરુ બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાત્મકં પ્રણવં ત્રિગુણાન્વિતં તત્ત્વસુખમ્ ।
બ્રહ્મસ્થાનં સદા સેવ્યમાનં પરમેશ્વરિ

------------------------બ્રહ્મા વિષ્ણુશિવોપરિ સ્થિતમ્ ।
અર્દ્ધયોનિં તદુપરિ બિન્દું નિર્વિકારં નિરીહમ્

જ્યોતિર્મયી સદા સંસેવ્યમાનં બ્રહ્માદિભિર્યા મૂર્ધ્નિ ધત્તે પરમેશ્વરિ ।
તં બિન્દું સદા ભાવય પાર્વતિ

નાન્યથા વચનં મમ હૃદિ સંસ્થિતં નિરઞ્જનં પુરં બિન્દુમ્ ।
બિન્દું ભાવય દેવેશિ કિં જપેન શુચિસ્મિતે

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય હૃદયે સર્વં પૂજાફલં લભેત્ ।
પૂજાભાવે મહેશાનિ હૃદયે ચિન્તયેત્ શિવામ્

સર્વપૂજાફલં દેવિ પ્રાપ્નોતિ પૂજકઃ પ્રિયે ।
કિં તસ્ય ધ્યાનપૂજાયાં બિન્દું ભાવય પાર્વતિ

સર્વેષામિન્દ્રિયાણાઞ્ચ તત્ત્વાનાઞ્ચ શુચિસ્મિતે ।
જીવોન્મની ચ દેવેશિ સર્વાણિ બ્રહ્મ કારણમ્

યાનિ યાનીહ દેવેશિ ઇન્દ્રિયાણીહ પાર્વતિ ।
તાનિ સર્વાણિ દેવેશિ પ્રકૃતેઃ પરમં વપુઃ

બ્રહ્મણઃ કારણં દેવિ સદા પ્રકૃતિરૂપિણી ।
પ્રકૃતિઃ પરમેશાનિ બ્રહ્મણોઽવ્યક્તમવ્યયમ્

સ્વસ્ત્યર્થે પરમેશાનિ ભિન્નતાં સતતં ગતા ।
શક્તિં વિના મહેશાનિ બ્રહ્મ વૈ શવરૂપવત્

નિરઞ્જનં નિરાકારં સદા પશ્યન્તિ યોગિનઃ ।
પ્રકૃત્યા સહ સંયોગં સદા યાતિ નિરઞ્જનઃ

સૃષ્ટિકર્તા સદા નિત્યં જાયતે કમલાનને ।
અત એવ મહેશાનિ શક્તિપ્રાધાન્યમુચ્યતે

અનન્તાઃ શક્તયઃ પ્રોક્તા વ્યાપ્ય તે સચરાચરમ્ ।
શક્તિં બિના મહેશાનિ બ્રહ્માણ્ડં શવરૂપવત્

યા શક્તિઃ પરમેશાનિ મુક્તિસ્તુ પરિગીયતે ।
સા સ્ત્રીરૂપા મહાદેવિ હેતુભૂતા સનાતની

યત્કિઞ્ચિત્ ક્રિયતે કાર્યં સર્વં તેજસિ લીયતે ।
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
શૃણુ વક્ષ્યામિ દેવેશિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ।
સારાત્સારતરં રમ્યં આત્મમધ્યસ્થિતં સદા

તતો જીવો મહેશાનિ ધ્યાયેત્ પરમસુન્દરીમ્ ।
શિવસ્ય યુવતીં ભદ્રાં કોટિકન્દર્પસંયુતામ્

તસ્યા કટાક્ષમાત્રેણ બ્રહ્માદ્યા જડવત્ પ્રિયે ।
તન્ત્રોક્તવિધિના દેવિ ધ્યાયેત્ પરમસુન્દરીમ્

ઇષ્ટવિદ્યાં મહેશાનિ અષ્ટોત્તરશતં જપેત્ ।
મૂલાદિબ્રહ્મરન્ધ્રાન્તં નદીં બ્રહ્મસ્વરૂપિણીમ્

તત્ર નદ્યાં મહેશાનિ સ્નાતો જીવઃ સદા શુચિઃ ।
વાયું વહ્નિં તદા દેવિ વરુણં તદનન્તરમ્

બિન્દ્વર્દ્ધસંયુતં કૃત્વા સદા મનસિ ભાવયેત્ ।
ભૂતશુદ્ધિર્મહેશાનિ તત્ક્ષણાદપિ જાયતે

તતો જીવઃ પ્રસન્નાત્મા સૂક્ષ્મશુદ્ધિમવાપ્નુયાત્ ।
ઇન્દ્રિયાણાઞ્ચ સર્વેષાં સર્વતત્ત્વં શુચિસ્મિતે

તાનિ સર્વાણિ સૂક્ષ્માણિ પ્રકૃતિસ્થા સદા શિવે ।
શરીરં દ્વિવિધં દેવિ સ્થૂલં સૂક્ષ્મમિદં સ્મૃતમ્

સૂક્ષ્મઞ્ચ પ્રકૃતે રૂપં સ્થૂલઞ્ચ પરમેશ્વરિ ।
સૂક્ષ્મં સંશોધ્ય વિધિવત્ સ્થૂલઞ્ચ તદનન્તરમ્

શૃણુ કમલપત્રાક્ષિ ભાવયેદિષ્ટદેવતામ્ ।
જીવઞ્ચ પરમેશાનિ બ્રહ્મનદ્યાં શુચિસ્મિતે

સ્નાનં હિ વિધિવત્ કૃત્વા સદા શિવપુરં વ્રજેત્ ।
તતો જીવો મહેશાનિ વામનાસાપુટે પ્રિયે

વિશુદ્ધાં પરમાં સુક્ષ્માં વિષતન્તુતનીયસીમ્ ।
સમાનીય વહ્નિરૂપં સાક્ષાત્ પરમસુન્દરીમ્

સદા શિવપુરે ભદ્રે ભાવયેત્ પરદેવતામ્ ।
તત્ર ગત્વા મહેશાનિ ભાવયેદિષ્ટદેવતામ્

તન્ત્રોક્તવિધિના દેવિ ધ્યાત્વામૃતમયીં શિવામ્ ।
સદા ષોડશવર્ષીયાં નવયૌવનસંયુતામ્

પૂર્ણચન્દ્રનિભાં રક્તાં સદા ચઞ્ચલલોચનામ્ ।
શુક્લકૃષ્ણારુણયુતાં પીતાં નીલસમાવૃતામ્

નાનારત્નયુતાં રમ્યાં પાદૌ નૂપુરશોભિતામ્ ।
કિઙ્કિણી ચ તથા કટ્યાં રત્નકાઞ્ચનમણ્ડિતામ્

યોગિનીકોટિભિર્યુક્તાં નાનાસુખવિહારિણીમ્ ।
કન્દર્પકોટિલાવણ્યાં સદામૃતવિવર્દ્ધિનીમ્

પ્રફુલ્લચઞ્ચલાપાઙ્ગિ પ્રબોધ્ય પરમં શિવમ્ ।
મુખારવિન્દગન્ધેનામોદિતં પરમં શિવમ્

પ્રબોધ્ય પરમેશાનિ તત્રોપ(ચોપ)વિશેત્ પ્રિયે ।
શક્તિસંયોગમાત્રેણ સારત્વં તસ્ય નશ્યતિ ।
શિવશક્તિસમાયોગાદાનન્દં જાયતે દ્રુતમ્

અથ અથાષ્ટમઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
એતસ્મિન્ સમયે દેવિ સ્વવિદ્યાં પ્રજપેત્ સુધીઃ ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા સિદ્ધો ભવતિ નાન્યથા

મનઃસારથિના જીવઃ ઉન્મની મનસારથિઃ ।
તસ્મિન્ ક્ષણે મહેશાનિ પુરુષં પાપરુપિણમ્

સખાવત્ મનસા દેવિ જીવો બ્રહ્મપુરં યદા ।
પાપસ્ય ગમનં નાસ્તિ સદાશિવપુરં પ્રિયે

સદાશિવપુરં દેવિ સર્વશક્તિમયં સ્મૃતમ્ ।
ષટ્ચક્રે પરમેશાનિ ક્ષણં ધ્યાત્વા જપેન્મનુમ્

તદનુ પરમેશાનિ પ્રતિચક્રેષુ સંજપેત્ ।
ષટ્ચક્રં પરમં દિવ્યં સદા શિવપુરીસમમ્

ષટ્ચક્રે પરમેશાનિ ષટ્શક્તિર્વિદ્યતે નૃણામ્ ।
મુહૂર્તાભ્યન્તરે દેવિ યાતાયાતં કરોતિ યઃ

સ શિવઃ સ ચ વિષ્ણુશ્ચ સ સિદ્ધઃ પરમેશ્વરિ ।
યઃ કરોતિ પ્રસન્નાત્મા સુષુમ્નામધ્યવર્તિનિ

યો જપેત્ પરયા ભક્ત્યા સ્વવિદ્યાં કમલેક્ષણે ।
એકોચ્ચારેણ ગિરિજે કોટિપૂજાફલં લભેત્

કિં તસ્ય બાહ્યપૂજાયાં સર્વં વ્યર્થં કદર્થનમ્ ।
માનસોચ્ચારણાદ્ દેવિ જપાત્ સિદ્ધિઃ પ્રજાયતે

મનસા ધ્યાનમાત્રેણ સર્વસિદ્ધિર્ન સંશયઃ ।
અન્તઃપૂજા મહેશાનિ બાહ્યકોટિસમં સ્મૃતમ્

પૂજા હિ પરમેશાનિ દ્વિવિધં કમલાનને ।
અન્તઃ સૂક્ષ્મં બહિઃ સ્થૂલં સર્વાગમમતં પ્રિયે

એકં હિ સૂક્ષ્મપૂજાયાં કોટિસ્થૂલં ભવેત્ પ્રિયે ।
ન શુદ્ધિં પરમેશાનિ વસ્ત્રાદીનિ શુચિસ્મિતે

સર્વાસુ બાહ્યપૂજાસુ અન્તઃપૂજા વિધીયતે ।
અન્તઃપૂજા મહેશાનિ તેજઃપુઞ્જસ્ય ભાવનમ્

તેજઃપુઞ્જં મહેશાનિ અનન્તશક્તિસંયુતમ્ ।
સૂક્ષ્મદેહે મહેશાનિ સૂક્ષ્મપૂજા વિધીયતે

સ્થૂલપૂજા સ્થૂલદેહે પૂજાદ્વયમિહોચ્યતે ।
સુક્ષ્મા તુ પરમા પૂજા સાક્ષાત્ પ્રકૃતિરૂપિણી

યા પૂજા પરમેશાનિ સ્ત્રીરૂપા શક્તિરૂપિણી ।
બ્રહ્મવિષ્ણુશિવાદીનાં સા પૂજા ઇષ્ટદેવતા

વિષ્ણું વા પૂજયેદ્ યસ્તુ શિવં વા કમલેક્ષણે ।
સર્વં હિ પરમેશાનિ પરતેજસિ લીયતે

યાનિ યાનિ મહેશાનિ નૈવેદ્યં દીપમુત્તમમ્ ।
સર્વં તદક્ષયં યાતિ પરતેજસિ અર્પણાત્

નિશ્ચયં પરમં બ્રહ્મ કુતઃ પ્રીતિઃ કુતઃ સુખમ્ ।
નિરાકારં નિરીહઞ્ચ રહિતમિન્દ્રિયેણ ચ

સર્વં હિ પરમેશાનિ વ્યાપ્ય તિષ્ઠતિ મોહિની ।
યદ્ યત્ કર્મકૃતં પુણ્યં તત્તદક્ષયમાપ્નુયાત્

બ્રહ્મરૂપં મહેશાનિ શક્તિશ્ચ નિશ્ચયં પ્રિયે ।
તસ્ય પૂજા મહેશાનિ કદાચિન્નાસ્તિ પાર્વતિ

અત એવ મહેશાનિ બ્રહ્મણઃ શક્તિકારણમ્ ।
કાર્યઞ્ચ પરમેશાનિ શક્તિશ્ચ સતતં પ્રિયે

અતઃ પરં મહેશાનિ ન કાર્યકારણં પ્રિયે ।
યસ્તુ સતતં દેવિ ઈશ્વરે નિશ્ચલઃ સદા

શક્તિયુક્તં જપેદ્ દેવં ઈશ્વરં સતતં પ્રિયે ।
અત એવ મહેશાનિ બ્રહ્મશક્તિઃ પરા સદા

શક્ત્યા બિના મહેશાનિ ન હિ મુક્તિઃ પ્રજાયતે ।
તસ્માચ્છક્તિશ્ચ મુક્તિશ્ચ સ્ત્રીરૂપી શક્તિરૂપિણી

ભક્ત્યા બિના મહેશાનિ ન હિ મુક્તિઃ પ્રજાયતે ।
મુક્તેસ્તુ કારણં દેવિ ભક્તિઃ પરમદુર્લભા

અતસ્ત્રયં મહેશાનિ સ્ત્રીમયં સચરાચરમ્ ।
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
ષટ્ચક્રાણાં મહેશાનિ ક્રમાદ્ વક્ષ્યામિ શોધનમ્ ।
મૂલાધારસ્થિતં ભૂમિં સ્વાધિષ્ઠાનસ્વરૂપકમ્

મણિપૂરે જલં દેવિ તતશ્ચ મરુતં તથા ।
વિશુદ્ધૌ ચ મહેશાનિ આકાશં કમલાનને

આજ્ઞાચક્રે મહેશાનિ મનઃ સર્વાર્થસાધકમ્ ।
તદૂર્ધ્વે પરમેશાનિ પદ્મમૂર્ધ્વમુખં તથા

શક્તિપુરં મહેશાનિ સદાશિવપુરોપરિ ।
સદાશિવપુરં પ્રાપ્ય શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્

સહસ્રાદિત્યસઙ્કાશં મહાકાલેન સઙ્ગતમ્ ।
મહાનન્દિગણાકીર્ણં મનસા ભાવયેત્ સદા

અથ નવમઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
એવં હિ મનસા જીવં દૃષ્ટ્વા હિ પરમં શિવમ્ ।
આનન્દપુલકોદ્ભૂતે જીવો ભવતિ સુન્દરિ

સદાશિવં મહેશાનિ શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્ ।
બહુરત્નસમાકીર્ણં દીર્ઘબાહું મનોહરમ્

સુખપ્રસન્નવદનં સ્વૈરાપ્યં સતતં પ્રિયે ।
શ્રવણે કુણ્ડલોપેતે રત્નહારેણ શોભિતમ્

ગોલપદ્મસહસ્રેણ માલયા શોભિતં વપુઃ ।
અષ્ટબાહુ। ત્રિનયનં શિવં પદ્મદલેક્ષણમ્

પાદયોર્નૂપુરં રમ્યં શબ્દઞ્ચ શબ્દબ્રહ્મવત્ ।
એવં સ્થૂલવપુસ્તસ્ય ભાવયેત્ કમલાનને

શિરસોપરિ દેવેશિ ભાવયેજ્જીવશતં શિવમ્ ।
સૂક્ષ્મન્તુ પરમં દિવ્યં નિરીહં જડવત્ સદા

સૂક્ષ્મે ધ્યાનં મહેશાનિ કદાચિન્ન હિ જાયતે ।
સ્થૂલધ્યાનં મહેશાનિ કૃત્વા મોક્ષમવાપ્નુયાત્

સ્થૂલં હિ પ્રકૃતે રૂપં ધ્યાનઞ્ચ પ્રકૃતેઃ પ્રિયે ।
આદૌ સ્થૂલતનું દેવિ સમ્પૂજ્ય કમલાનને

તતસ્તુ પરમેશાનિ પરતેજશ્ચ ભાવયેત્ ।
તેજશ્ચ પરમેશાનિ પ્રકૃતિર્મોહિનીતિ ચ

પ્રાધાન્યં પરમેશાનિ પ્રકૃતેઃ શિવપૂજને ।
તસ્માત્ સર્વાસુ પૂજ્સાસુ શક્તિઃ પ્રાધાન્યમુચ્યતે

યદા તુ પરમેશાનિ હૃદયે ચિન્તયેદ્ધરિમ્ ।
ધ્યાનં કૃત્વા સૂક્ષ્મતનોઃ સ્થૂલં વિન્યસ્ય તત્ર વૈ

તતઃ સ્થૂલતનું ધ્યાત્વા હરિં પદ્મદલેક્ષણમ્ ।
શ્યામલં પીતવાસઞ્ચ વનમાલાવિભૂષિતમ્

કિરીટિનં કુણ્ડલિનં પ્રસન્નમુખપઙ્કજમ્ ।
શ્રીવત્સશોભિતં વક્ષો રત્નહારેણ શોભિતમ્

કૌસ્તુભોદ્ભાસિ વરદં દીર્ઘબાહુમરિન્દમમ્ ।
પ્રસન્નનેત્રકમલં ચરણે નૂપુરં પ્રિયે

વેણુવીણાનિનાદેન શબ્દબ્રહ્મેણ સુન્દરિ ।
પૂરયન્તં જગદ્ દેવિ સતતં કમલાનને

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
હરેઃ સૂક્ષ્મં મહેશાનિ વિભાવ્ય ધ્યાનમાચરેત્ ।
સૂક્ષ્મં હિ નિશ્ચલં દેહં સૂક્ષ્મા પ્રકૃતિરૂપિણી

તથાપિ હરિપૂજાયાં શક્તિપ્રાધાન્યમુચ્યતે ।
યત્તુ ધ્યાનં ધારણઞ્ચ સમાધિશ્ચ શુચિસ્મિતે

સર્વં હિ પ્રકૃતે રૂપં નાન્યથા વચનં મમ ।
ધ્યાનઞ્ચ પરમેશાનિ સર્વાઙ્ગચિન્તનં પ્રિયે

તદનુ પરમેશાનિ એકાઙ્ગચિન્તનં પ્રિયે ।
ઇદન્તુ ધારણાખ્યાતં શૃણુ પાર્વતિ સાદરમ્

ધ્યાઞ્ચ ધારણં દેવિ ત્યક્ત્વા યદ્ભાવયેત્ હૃદિ ।
એષા સમાધિર્વિજ્ઞેયો નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ધ્યાનઞ્ચ ધારણઞ્ચૈવ સમાધિશ્ચ શુચિસ્મિતે ।
મયોક્તં યત્ તદ્ દેવેશિ સર્વં શક્તિમયં સ્મૃતમ્

સૂક્ષ્મં સ્થૂલં મહેશાનિ તથા શક્તિદ્વયં પ્રિયે ।
શ્રીદેવ્યુવાચ
દેવદેવ મહાદેવ ષટ્ચક્રે પરમેશ્વર ।
યથા પૂજાં યથા ધ્યાનં કૃત્વા જપં સમાચરેત્

રહસ્યં પરમં ગુહ્યં મમ હર્ષવિવર્દ્ધનમ્ ।
કૃપયા કથય મે નાથ તવાહં પરિચારિકા

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
દેવેશિ તવ દાસોઽહં કથયામિ શુચિસ્મિતે ।
ક્ષણાર્દ્ધં ન હિ જીવામિ ત્વાં વિના કમલેક્ષણે

ત્વદ્વક્ત્રામ્બુજપાનેન અમૃતેન શુચિસ્મિતે ।
શિવોઽહં પરમેશાનિ મૃત્યું જિત્વા વરાનને

શૃઙ્ગારરસસંયોગાત્ કાલકૂટં પિબામ્યહમ્ ।
મમાપિ પરમેશાનિ તનુવજ્રસમં સદા

દેવેશિ તવ દાસોહઽમન્તર્બાહ્યે શુચિસ્મિતે ।
અન્તરે ત્વાં મહેશાનિ વિભાવ્ય સૂક્ષ્મરૂપિણી

ભાવનાત્ પરમેશાનિ લક્ષવર્ષો ગતો મમ ।
બાહ્યજ્ઞાનં મયા દેવિ જાયતે મમ યોગિની

મયિ ચ પરમેશાનિ ત્વમેવ સૂક્ષ્મરૂપિણી ।
દૃષ્ટ્વા તચ્ચરણદ્વન્દ્વં તવ વક્ત્રં વરાનને

આત્મજ્ઞાનં પરિત્યજ્ય ચરણે પતિતો હ્યહમ્ ।
પ્રકારાચ્ચ મહેશાનિ શૃણુ સમ્પ્રતિ મદ્વચઃ

યદુક્તં ભૂતશુદ્ધ્યાદિ સર્વં ત્વં નગનન્દિનિ ।
સદ્યોગત્વં મહેશાનિ સ્વાગમં કથયામિ તે

સ્ઘાગમં પરમં જ્ઞાનં ચક્ષુઃ પ્રજ્ઞાનસંયુતમ્ ।
વિજ્ઞાનેન મતં દેવિ દેવમાતરમેવ ચ

વેદાશ્ચ પરમેશાનિ યાનિ યાનિ યથા તથા ।
દર્શનાનિ તથા દેવિ સકલાનિ પૃથક્ પૃથક્

ચતુર્દશાનિ તન્ત્રાણિ તથા નાનાવિધાનિ ચ ।
સ્વાગમાશ્ચ પ્રસૂયન્તે સતતં પરમેશ્વરિ

મમ પ્રાણસમં દેવિ સ્વાગમં મમ સમ્પુટમ્ ।
હૃદયે મમ દેવેશિ સંસ્થિતં કમલાનને

યસ્મિન્ ક્ષણે મહેશાનિ અન્તર્ધ્યાત્વા હરો હ્યહમ્ ।
સ્વાગમં ભાવિતં દેવિ તત્ક્ષણે પરમેશ્વરિ

અન્તર્ધ્યાનં હૃતં દેવિ સ્વાગમં હૃદયે સ્થિતમ્ ।
અન્તર્ધ્યાનં સમાહૃત્ય બાહ્યદૃષ્ટિં સદા મમ

તદાહં સહસા દેવિ કથયામિ તવાગ્રતઃ ।
વિભાવ્ય પરમેશાનિ સ્વાગમં હૃદયાત્મનિ

અન્યથા પરમેશાનિ સ્વાગમં કથયામિ તે ।
સ્વાગમં લક્ષગ્રન્થં હિ નાના વિદ્યા શુચિસ્મિતે

મહેષુ પરમેશાનિ નિર્મિતં બ્રહ્મરૂપિણમ્ ।
સ્વાગમં પરમં પુણ્યં બ્રહ્માણ્ડબીજમવ્યમ્

સ્વાગમં શૃણુ વક્ષ્યામિ ગિરિજા ચ ત્રિલોચને ।
નાનાશાસ્ત્રે ચ વિદ્યાસુ સ્વાગમસ્તુ પ્રશસ્યતે

સ્વાગમં પરમાં વિદ્યાં નાનાતન્ત્રવિનિર્મિતામ્ ।
શિવે વિષ્ણૌ મહેશાનિ સૂર્યે ચ નગનન્દિનિ

તથા ચ સર્વદેવેષુ વન્હ્યાદિષુ શુચિસ્મિતે ।
તથા ચ સર્વશાસ્ત્રેષુ શક્તેઃ પ્રાધાન્યમુચ્યતે ।
શઙ્ખાવ(સંખ્યયૈવ)ક્રમાદ્દેવિ શક્તિઃ સર્વત્ર ગીયતે

અથ દશમઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
વનમાલાદિકં દેવિ વિષ્ણોર્મતં શુચિસ્મિતે ।
તત્સર્વં પરમેશાનિ શક્તિરૂપં ન ચાન્યથા

સહસ્રારે શક્તિપુરે ભાવયેત્ પરમેશ્વરિ ।
જીવસ્ય બ્રહ્મણશ્ચાપિ એકતાં યત્નતશ્ચરેત્

તતો ધ્યાનં પ્રકુર્વીત સ્વાગમે રૂઢિતઞ્ચ યત્ ।
જપઞ્ચ પરમેશાનિ મનસા ચ સમાચરેત્

જપેત્ સમાહિતો ભૂત્વા માલયા વર્ણસઙ્ખ્યયા ।
તત આજ્ઞાપુરીં નીત્વા ભાવયેદિષ્ટદેવતામ્

ધ્યાત્વા જપ્ત્વા ચ દેવેશિ સાક્ષાત્ સુરગુરુર્ભવેત્ ।
વિશુદ્ધં પ્રતિ દેવેશિ લમ્બયેન્મનો વિદ્યયા

વિશુદ્ધં પરમં પદ્મં ષટ્ચક્રં તત્તુ ગમ્યતે ।
ષટ્ચક્રે પરમેશાનિ ધ્યાત્વા જગન્મયીં શિવામ્

તડિત્કોટિપ્રભાં તન્વીં બ્રહ્માણ્ડરૂપિણીં શિવામ્ ।
નિરીહાં નિશ્ચલાં રમ્યાં મહાયોગમયીં પરામ્

મોહિનીં સર્વદેવાનાં આનન્દાર્થિયુતાં પરામ્ ।
વિષતન્તુમયીં દેવીં સાક્ષાદમૃતરૂપિણીમ્

શિવસ્ય યુવતીં યોગ્યાં વિભાવ્ય શુદ્ધવર્તિનિ ।
મનસા પરમેશાનિ જપેદષ્ટશતં પ્રિયે

હૃત્પદ્મં પ્રતિ દેવેશિ ન સ્વપેત્ પરમાં પરામ્ ।
શુદ્ધધ્યાનઞ્ચ વર્ણાનાં યોગપદ્મસ્થિતાં પરામ્

યોગપદ્મે મહેશાનિ જીવો મનસિ ભાવયેત્ ।
ભુજઙ્ગરૂપિણીં દેવીં નિત્યાં કુણ્ડલિનીં પરામ્

અવ્યક્તરૂપિણીં રમ્યાં ધ્યાનગમ્યાં વરાનને ।
યોગપથે મહેશાનિ જપેદષ્ટશતં પુનઃ

ન સ્વપેજ્જીવમનસા મણિપૂરં પ્રતિ પ્રિયે ।
ભુજઙ્ગભૃઙ્ગસઙ્કાશં મણિપૂરં મહાપ્રભમ્

તત્રસ્થશિવલિઙ્ગેન યોજયેત્ કુણ્ડલીં પરામ્ ।
તતો જીવો મહેશાનિ તત્ક્ષણાદ્ બ્રહ્મચાપ્નુયાત્

તતસ્તુ પરમેશાનિ જીવસ્તુ મનસા વૃતઃ ।
ધ્યાત્વા બ્રહ્મમયીં શુદ્ધાં જપેદષ્ટશતં પ્રિયે

તદનુ પરમેશાનિ સ્વાધિષ્ઠાનં લયેત્ પરામ્ ।
સ્વાધિષ્ઠાનં મહેશાનિ શુદ્ધસ્ફટિકસન્નિભમ્

ભાવયેત્ તત્ર દેવેશં શઙ્ખકુન્દસમપ્રભમ્ ।
સંયોજ્ય પરમાં દિવ્યાં શિવેન સહ પાર્વતિ

સર્વં હિ પરમેશાનિ મનસા કુરુ યત્નતઃ ।
ઇન્દ્રિયાણાં પ્રધાનં હિ મનઃ સર્વત્ર ગીયતે

તત્ર દેવં શિવં શાન્તં વિચિન્ત્ય મનસા ક્ષણાત્ ।
પરં બ્રહ્મમયં ભૂત્વા જપેદષ્ટશતં તથા

તદનુ પરમેશાનિ મૂલાધારાત્ વ્રજેત્ પરમ્ ।
ગુદપદ્મં મહેશાનિ મૂલાધારં પ્રકીર્તિતમ્

ચતુર્દલયુતં રમ્યં તરુણારુણવિગ્રહમ્ ।
ભાવયેત્ પરમેશાનં સિન્ધુવરુણવિગ્રહમ્

સંયોજ્ય પરમાં નિત્યાં નિષ્ફલાં જ્ઞાનરૂપિણીમ્ ।
શિવસંયોગમાત્રેણ જીવો બ્રહ્મમયો ભવેત્ ॥
મનસા સંયુતો ભૂત્વા જપેદષ્ટશતં તથા

અથ એકાદશઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
એવં દ્વાદશધા દેવિ યતાયાતઃ કરોતિ યઃ ।
સ સિદ્ધઃ સ ગમઃ સોઽપિ મમ તુલ્યઃ સદા પ્રિયે

વચોમાત્રેણ દેવેશિ તસ્ય વિદ્યા હિ સિદ્ધયે ।
સપ્તાનાં કોટિવિદ્યાનાં મન્ત્રાણાઞ્ચ વરાનને

સિદ્ધમાધ્યાદિકં દેવિ અતિગુહ્યતરં પ્રિયે ।
અપ્રકાશ્યમિદં તત્ત્વં પશોર્ગોપ્યં સદા પ્રિયે

હૃદયે મમ દેવેશિ અજપા સમ્પુટે સ્થિતમ્ ।
સર્વાસાં નરનારીણાં સમ્પુટં હંસપક્ષિણમ્

નિઃસરન્તિ મહેશાનિ વિદ્યામન્ત્રાણિ પાર્વતિ ।
શક્તિપ્રસાદાદ્ દેવેશિ લક્ષવર્ષં ગતસ્તદા

લક્ષવર્ષં મહેશાનિ ભાવયામિ શુચિસ્મિતે ।
સમ્પુટે પરમાં વિદ્યાં સર્વવિદ્યાસ્વરૂપિણીમ્

પુંરૂપાં પ્રકૃતિરૂપાં ચન્દ્રસૂર્યસમપ્રભામ્ ।
વેદમાતાં સદા વન્ધ્યાં યોગિનીં યોગરૂપિણીમ્

સંસારતારિણીં દેવીં મહામોક્ષપ્રદાયિનીમ્ ।
પ્રણમામિ સદા શુદ્ધાં નિત્યાં વિગ્રહરૂપિણીમ્

પ્રણમ્ય પરમાં દિવ્યાં નિગદામિ શુચિસ્મિતે ।
ઈશ્વર ઉવાચ
કાઞ્ચનાખ્યં સમુદ્ધૃત્ય રોમઞ્ચ તદનન્તરમ્ ।
સરિહરિં સમુદ્ધૃત્ય તદનુ કાઞ્ચનં પ્રિયે

બિન્દ્વર્દ્ધસંયુતં કૃત્વા ષટ્પદ્મે જપમાચરેત્ ।
અષ્ટોત્તરશતં જપ્ત્વા ષટ્પદ્મે કમલેક્ષણે

દશધા પ્રજપેદ્ વાપિ ભૂતશુદ્ધિફલં લભેત્ ।
એકધા તુ સમુદ્ધૃત્ય ભૂતશુદ્ધિં સમાચરેત્

ભૂતશુદ્ધિં મહેશાનિ તદા સાઙ્ગં ભવેત્ પ્રિયે ।
અન્યથા વિફલા પૂજા જપઞ્ચ વિફલં પ્રિયે

યુગાક્ષરં જપેદ્ દેવિ ચતુર્યુગફલં લભેત્ ।
ચતુર્યુગજપાદ્દેવિ યત્ફલં લભતે નૃણામ્

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ એકોચ્ચારેણ પાર્વતિ ।
એકોચ્ચારેણ દેવેશિ મમ તોષો ન સંશયઃ

સમ્પુટં પરમેશાનિ નિત્યાં સર્વસ્વરૂપિણીમ્ ।
વિભાવ્ય સતતં દેવિ ષટ્ચક્રં સતતં શિવે

એકામુપાસ્ય દેવેશિ મહાવિદ્યામુપાસ્મહે ।
અન્યથા પરમેશાનિ મહાવિદ્યાં વરાનને

તદનુ પરમેશાનિ મહાવિદ્યામુપાસ્મહે ।
અન્યથા પરમેશાનિ પ્રેતવત્ સકલં ભવેત્

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
અન્યતન્ત્રં મહેશાનિ નિગદામિ પુનઃ પ્રિયે ।
તન્ત્રં તન્ત્રસ્ય વક્ષ્યામિ ભૂતશુદ્ધિં ભવેદ્ યથા

પાપસ્ય કારણં દેવિ પુરુષં પાપસંયુતમ્ ।
ક્રોધમોહયુતં કૃષ્ણં ઈષત્પિઙ્ગં વરાનને

તસ્ય શુદ્ધિં પ્રવક્ષ્યામિ નીરજાયતલોચને ।
પઞ્ચાનામપિ વાયૂનાં શુદ્ધિં નાસ્તિ વરાનને

સ્વભાવતઃ સદા શુદ્ધિં પઞ્ચભૂતાત્મકં વપુઃ ।
રોદનઞ્ચ તથામૂર્ચ્છાં ભ્રમઞ્ચ કમલાનને

પુરુષાત્ પાપરૂપાચ્ચ જાયતે કમલાનને ।
ભૂતશુદ્ધેસ્તુ મન્ત્રાણિ નિગદામિ શૃણુ પ્રિયે

પ્રણવં ત્રિવિધં દેવિ વામા જ્યેષ્ઠા ચ પાર્વતિ ।
તતો રૌદ્રી મહેશાનિ ત્રિપ્રકારં વરાનને

આદ્યન્તે પ્રણવં દત્ત્વા પઞ્ચાશન્માતૃકાં જપેત્ ।
બિન્દ્વર્દ્ધસંયુતં કૃત્વા વિદ્યાં ભવ વિમોચિનીમ્

માતા હિ મન્ત્રવિદ્યાનાં પિતા ચૈવ શુચિસ્મિતે ।
સર્વાસાં મન્ત્રવિદ્યાનાં પિતા માતા ચ માતૃકા

પિતા માતા ચ સન્તુષ્ય અન્યક્રોધો નિરર્થકઃ ।
પુરાતનીમવિજ્ઞાય ભૂતશુદ્ધિં કરોતિ યઃ

વિફલં તસ્ય દેવેશિ ભૂતશુદ્ધિં વરાનને ।
ભૂતશુદ્ધિં મહેશાનિ જપપૂજાં ન શંશતે

અથ દ્વાદશઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
એતજ્જ્ઞાનં મહેશાનિ યઃ કુર્યાત્ સતતં પ્રિયે ।
મહાયોગેશ્વરઃ સોઽપિ મમ તુલ્યો ન સંશયઃ

તસ્ય સર્વાણિ મન્ત્રાણિ વિદ્યા ચ પરમેશ્વરિ ।
શીઘ્રં સિધ્યતિ દેવેશિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એતદ્રહસ્યં પરમં સદા બ્રહ્મવિનિર્ણયમ્ ।
યોગજ્ઞાનં તપઃ શાસ્ત્રં વિદ્યા શિલ્પાનિ યાનિ ચ

સર્વં હિ પ્રકૃતે રૂપં નિશ્ચયં વચનં મમ ।
શૃણુ પાર્વતિ વક્ષ્યામિ રહસ્યં પરમવ્યમ્

ભૂતશુદ્ધેર્મહેશાનિ વિદ્યાં પરમગોપિતામ્ ।
નિગદામિ શૃણુ પ્રાજ્ઞે નીરજાયતલોચને

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
અવશ્યં ભાવયેદ્ દેવિ વિદ્યાં ભાગવતાભિધામ્ ।
કામબીજં મહેશાનિ ત્રિરુચ્ચાર્ય શુચિસ્મિતે

ધીમહીતિ તતો દેવિ વહ્નિજાયાં સમુદ્ધરેત્ ।
તતસ્તુ પરમેશાનિ ત્રિવિધં કામમુદ્ધરેત્

ભગવત્યા ઇદં દેવિ તેન ભાગવતં સ્મૃતમ્ ।
ભાગવતાખ્યાં મહાવિદ્યાં દશધા જપમાચરેત્

દિવસે દિવસે દેવિ પ્રજપેત્ યદિ માનવઃ ।
તદેવ પરમેશાનિ દીક્ષાફલમવાપ્નુયાત્

નિત્યાં કર્મ મહેશાનિ વિદ્યાં ભાગવતાભિધામ્ ।
વિદ્યાં કલ્પદ્રુમાકારાં ધર્મકામાર્થમોક્ષદામ્

સર્વવેદેષુ તન્ત્રેષુ વિદ્યાં ભાગવતાભિધામ્ ।
ગીયતે પરમેશાનિ નિત્યા પ્રકૃતિરૂપિણી

અત એવ મહેશાનિ વિદ્યાં ભાગવતાભિધામ્ ।
અજ્ઞાનાદ્ યદિ વા મોહાત્ કામાદ્વા કમલેક્ષણે

ન જપેદ્ યદિ દેવેશિ દ્વિજઃ શૂદ્રત્વમાપ્નુયાત્ ।
સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ કુતઃ પૂજા કુતઃ સુખમ્

ક્ષત્રિયોઽપિ વરારોહે ન જપેદ્ યદિ પામરઃ ।
વૈશ્યત્વં સહસાયાતિ વૈશ્યઃ શૂદ્રત્વમાપ્નુયાત્

ક્ષત્રિયોઽપિ વરારોહે પ્રજપેદ્યદેકધા ।
બ્રાહ્મણત્વં તતો યાતિ સહસા પરમેશ્વરિ

વૈશ્યસ્તુ પરમેશાનિ ક્ષાત્રત્વં યાતિ તત્ક્ષણાત્ ।
બ્રાહ્મણોઽપિ નરશ્રેષ્ઠઃ સાક્ષાદ્ બ્રહ્મ ન સંશયઃ

શૂદ્રસ્તુ પરમેશાનિ વૈશ્યત્વં યાતિ પાર્વતિ ।
ઇયં વિદ્યા વરારોહે સદા ભાગવતાભિધા

ઇમાં વિદ્યાં મહેશાનિ માત્રામેકાદશાક્ષરીમ્ ।
અજ્ઞાત્વા પરમેશાનિ પુરાણં યસ્તુ વાચયેત્

સ યાતિ નરકં ઘોરં સદા સંસર્ગિણા સહ ।
તસ્માદ્ યત્નેન દેવેશિ વર્જનીયઃ સ તુ દ્વિજઃ

શ્રીદેવ્યુવાચ
શૂદ્રસ્ય પરમેશાનિ નાધિકારો વૃષધ્વજ ।
વહ્નિજાયાન્વિતાં વિદ્યાં શૂદ્રસ્ય કથમુચ્ચરેત્

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
તન્ત્રોક્તં પ્રણવં દેવિ વહ્નિજાયાઞ્ચ સુન્દરિ ।
પ્રજપેત્ સતતં દેવિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

શક્તિવિદ્યાન્વિતા દેવિ જાયતે યદિ પાર્વતિ ।
પ્રજપેત્ સહસા દેવિ તદા સિદ્ધિશ્ચ જાયતે

ગાયત્ર્યક્ષરસંયુક્તં ન જપેદ્ ભાગવતાભિધામ્ ।
શૂદ્રસ્ય પરમેશાનિ વિદ્યાં ભાગવતીં શૃણુ

મન્મથં ત્રિગુણં દેવિ સમુદ્ધૃન્ય વરાનને ।
પ્રથમં ચતુર્દશં દત્ત્વા સ્વયં પ્રણવરૂપિણીમ્

વહ્નિજાયાં પરે દત્ત્વા પ્રજપેત્ દશધા યદિ ।
શૂદ્રોઽપિ પરમેશાનિ વૈશ્યત્વં યાતિ તત્ક્ષણાત્

તદૈવ મહતી સિદ્ધિઃ શૂદ્રસ્ય કમલેક્ષણે ।
ઇમાં ભાગવતીં વિદ્યાં સ્વાગમં વિદ્ધિ પાર્વતિ

સ્વાગમં પરમં બ્રહ્મ અનન્તશક્તિસંયુતમ્ ।
તવ સ્નેહાત્ સમાખ્યાતં સુગોપ્યં કમલેક્ષણે

સારાત્સારં મહેશાનિ વિદ્યાં ભાગવતાભિધામ્ ।
શૂદ્રસ્ય સકલં દેવિ કથયામિ વરાનને

મન્મથત્રયમુદ્ધૃત્ય ધીકારં તદનન્તરમ્ ।
વહ્નિજાયાં પરે દત્ત્વા મન્મથત્રયમુદ્ધરેત્

ઇયં ભાગવતી વિદ્યા શૂદ્રવાચ્યા વિધીયતે ।
ઇતિ તે કથિતં તત્ત્વં મહાભક્ત્યા વરાનને

કસ્મૈચિત્ પ્રવક્તવ્યં યદીચ્છેદાત્મનઃ સુખમ્ ।
શાન્તાય ઋજવે દેવિ ભક્તિશ્ચાણ્ડાલજાતિષુ

અભક્તાય મહેશાનિ બ્રાહ્મણાય ન દાપયેત્ ।
અભક્તભ્યોઽપિ પુત્રેભ્યો ન દદ્યાત્ કમલેક્ષણે

ભક્તાય શાન્તચિત્તાય દદ્યાદ્ વિદ્યાં વરાનને ।
અભક્તેભ્યોઽપિ પુત્રેભ્યસ્તત્ર મૃત્યુમવાપ્નુયાત્

યત્ કિઞ્ચિદ્ દૃશ્યતે દેવિ ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।
તત્સર્વં પરમેશાનિ શક્તિયુક્તં સુનિશ્ચિતમ્

સર્વતત્ત્વં મહેશાનિ પરા શક્તિશ્ચ મોહિની ।
રૂપાદિ યાનિ તત્ત્વાનિ તાનિ તત્ત્વાનિ કુણ્ડલી

રૂપં હિ ષડ્વિધં દેવિ સર્વતન્ત્રેષુ નિશ્ચિતમ્ ।
રસસ્તુ ષડ્વિધઃ સ્વાહા નાનાસ્વાદઃ સ્યાન્નિશ્ચિતમ્

ગન્ધં હિ દ્વિવિધં દેવિ સર્વશક્તિયુતં પ્રિયે ।
અન્યાનિ યાનિ તત્ત્વાનિ ચતુર્વિંશતિ સુન્દરિ

સર્વં શક્તિમયં વિજ્ઞે ક્રમેણ કમલેક્ષણે ।
શુક્લં રક્તં તથા પીતં હરિતં કૃષ્ણમેવ ચ

વિચિત્રાણિ ક્રમતો વર્ણં કૃષ્ણવર્ણં પ્રકીર્તિતમ્ ।
રસસ્તુ દ્વિવિધં દેવિ સુગન્ધિ પ્રતિગન્ધકમ્ ॥
એવં સર્વં વિજાનીયાત્ સદા શક્તિમયં પ્રિયે

અથ ત્રયોદશઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
અથ વક્ષ્યામિ દેવેશિ વિદ્યાં શક્તિમયીં પ્રિયે ।
પ્રણવં પ્રથમં દેવિ ઉદ્ધૃત્ય કમલાનને

તતઃ કામં સમુદ્ધૃત્ય પ્રણવં તદનન્તરમ્ ।
તતઃ પ્રણવમુદ્ધૃત્ય માયાબીજં સમુદ્ધરેત્

પ્રણવં પુનરુચ્ચાર્ય શૃણુ દેવિ વરાનને ।
કામબીજં સમુદ્ધૃત્ય પ્રણવમુદ્ધરેત્ તતઃ

તતો માયાં સમુદ્ધૃત્ય (વિત્તોદ્ધારં) વરાનને ।
તતઃ પરં મહેશાનિ કન્દર્પમુદ્ધરેત્ પ્રિયે

સર્વાન્તે વહ્નિલલનાં દત્ત્વા જપં સમારભેત્ ।
એષા તુ પરમેશાનિ વિદ્યા સપ્તદશાક્ષરી

વૈષ્ણવે ગાણપત્યે ચ શૈવે ચ પરમેશ્વરિ ।
શાક્તેષુ પરમેશાનિ દશવિદ્યા સુશસ્યતે

એષા વિદ્યા વરારોહે સર્વશક્તિમયી પ્રિયે ।
સર્વશક્તિમયીં વિદ્યાં ન જપેત્ યદિ પામરઃ

સર્વં તસ્ય વૃથા દેવિ હાનિઃ સ્યાદુત્તરોત્તરમ્ ।
વૃથા પૂજા મહેશાનિ જપસ્તસ્ય વૃથા ભવેત્

ન્યાસઞ્ચ વિફલં તસ્ય ભૂતશુદ્ધિશ્ચ પાર્વતિ ।
પ્રાણાયામં મહેશાનિ તથૈવાચમનં પ્રિયે

સર્વાણિ તસ્ય વિફલં જાયતે કમલાનને ।
તસ્માદાદૌ જપેદ્ વિદ્યાં સપ્તદશાક્ષરીં પ્રિયે

ન જપેદ્ યદિ દેવેશિ જ્ઞાત્વા પૂજાં સમાચરેત્ ।
સર્વશાસ્ત્રેષુ દેવેશિ વૈષ્ણવે ચ વિશેષતઃ

શૈવે ચ ગાણપત્યે ચ પ્રશસ્તા શક્તિરૂપિણી ।
આદૌ વિદ્યા મહેશાનિ દશધા જપમાચરેત્

ભૂતશુદ્ધ્યાદિકં સર્વં તતઃ સાધક આરભેત્ ।
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
ભૂતશુદ્ધિ વિધાયેત્થં માતૃકાન્યાસમાચરેત્ ।
તતઃ પરં મહેશાનિ પ્રાણાયામં વરાનને

પ્રાણાયામં વિના દેવિ નહિ પૂજાં સમાચરેત્ ।
પ્રાણાયામત્રયં દત્ત્વા આસનાનિ સમાચરેત્

અથ ચતુર્દશઃ પટલઃ
મન્ત્રાર્થં મન્ત્રચૈતન્યં યોનિઞ્ચાપિ ન વેત્તિ યઃ ।
શતકોટિ જપેનાપિ તસ્ય વિદ્યા ન સિધ્યતિ

દેવદેવ મહાદેવ રહસ્યં પૂર્વસૂચિતમ્ ।
એતત્તત્ત્વં મહાદેવ કૃપયા વદ શઙ્કર

શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
મન્ત્રાર્થં પરમેશાનિ સાવધાનાવધારય ।
તથા ચ મન્ત્રચૈતન્યં નિર્વાણપદમુત્તમમ્

પ્રસઙ્ગાત્ પરમેશાનિ નિવદામિ તવાજ્ઞયા ।
મૂલાધારે મૂલવિદ્યાં ભાવયેદિષ્ટદેવતામ્

શુદ્ધસ્ફટિકસઙ્કાશાં ભાવયેત્ પરમાક્ષરીમ્ ।
ભાવયેદક્ષરશ્રેણીમિષ્ટવિદ્યાં સનાતનીમ્

મૂહૂર્ત્તાર્દ્ધં વિભાવ્યૈતાં પઞ્ચધ્યાનપરો ભવેત્ ।
ધ્યાનં કૃત્વા મહેશાનિ મુહૂર્ત્તાર્દ્ધં તતઃ પરમ્

તતો જીવો મહેશાનિ મનસા કમલેક્ષણે ।
સ્વાધિષ્ઠાનં તતો ગત્વા ભાવયેદિષ્ટદેવતામ્

બન્ધૂકારુણસઙ્કાશાં જપાસિન્દૂર આકૃતિમ્ ।
વિભાવ્ય અક્ષરશ્રેણીં પદ્મમધ્યગતાં શુભામ્

તતો જીવઃ પ્રસન્નાત્મા પક્ષિણા સહ સુન્દરી ।
મણિપૂરં તતો ગત્વા ભાવયેદિષ્ટદેવતામ્

વિભ્રામ અક્ષરશ્રેણીં પદ્મમધ્યગતાં પરામ્ ।
શુદ્ધસ્ફટિકસઙ્કાશાં શિવવક્ષોપરિ સ્થિતામ્

તતો જીવો મહેશાનિ પક્ષિણા સહ પાર્વતિ ।
હૃત્પદ્મં પ્રયયૌ શીઘ્રં નીરજાયતલોચને

ઇતિ વિદ્યાં મહેશાનિ ભાવયેત્ કમલોપરિ ।
વિભાવ્ય અક્ષરશ્રેણીં મહામરકતપ્રભામ્

તતો જીવો વરારોહે વિશુદ્ધં પ્રયયૌ પ્રિયે ।
તત્પદ્મગહનં ગત્વા પક્ષિણા જીવ પાર્વતિ

ઇષ્ટવિદ્યાં મહેશાનિ આકાશોપરિ ભાવયેત્ ।
વિભાવ્ય અક્ષરશ્રેણીં હરિદ્વર્ણં વરાનને

તત્ર આજ્ઞાપુરં દેવિ પ્રયયૌ જીવ પાર્વતિ ।
પક્ષિણા સહ દેવેશિ ખઞ્જનાક્ષિ શુચિસ્મિતે

ઇષ્ટવિદ્યાં મહેશાનિ સાક્ષાદ્ બ્રહ્મસ્વરૂપિણીમ્ ।
વિભાવ્ય અક્ષરશ્રેણીં ચતુર્વર્ણાનુરઞ્જિતામ્

આજ્ઞાચક્રાણિ (સમ્ભાવ્ય) વિભાવ્ય વરવર્ણિનિ ।
ષટ્ચક્રે પરમેશાનિ ધ્યાનં કૃત્વા શુચિસ્મિતે

ધ્યાનેન પરમેશાનિ યદ્રૂપં સમુપસ્થિતમ્ ।
તદેવ પરમેશાનિ મન્ત્રાર્થં વિદ્ધિ પાર્વતિ

પ્રષઞ્ચાનિ તતોઽતીત્ય જીવસ્તુ પક્ષિણા સહ ।
પ્રયયૌ પરમં રમ્યં નિર્વાણં પરમં પદમ્

સહસ્રારં શિવપુરં તન્મધ્યે સાત્ત્વિકીં પુરીમ્ ।
કૌશિકીં સતતં દેવિ પુરીં શક્તિમયીં પ્રિયે

પક્ષિણા સહ દેવેશિ જીવઃ શીઘ્રં પ્રયાતિ હિ ।
વિભાવ્ય અક્ષરશ્રેણીમમૃતાન્તુ રસાયનીમ્

તત્ સદા શિવપુરં રમ્યં કલ્પવૃક્ષતલસ્થિતમ્ ।
નાનારત્નસમાકીર્ણં તન્મૂલં કમલાનને

વૃક્ષઞ્ચ પરમેશાનિ સતતં ત્રિગુણાત્મકમ્ ।
પઞ્ચભૂતાત્મકં વૃક્ષં પઞ્ચશાખાસમન્વિતમ્

ચતુઃશાખા ચતુર્વેદં ચક્રતત્ત્વસમન્વિતમ્ ।
ચતુર્વર્ણયુતં પુષ્પં શુક્લં રક્તં શુચિસ્મિતે

પીતં કૃષ્ણં મહેશાનિ પુષ્પદ્વયં પરં શૃણુ ।
હરિતઞ્ચ મહેશાનિ વિચિત્રં સર્વમોહનમ્

ષટ્પુણ્યઞ્ચ મહેશાનિ------------- મિદં સ્મૃતમ્ ।
અન્યાનિ યાનિ શાખાનિ ક્ષુદ્રાણિ નીલલોચને

તાનિ સર્વાણિ પત્રાણિ સર્વશાસ્ત્રાણિ સુન્દરિ ।
ત્વગસ્થિમેધામજ્જાનિ વૃક્ષશાખાનિ ચ પ્રિયે

તાનિ સર્વાણિ દેવેશિ ઇન્દ્રિયાણિ પ્રકીર્તિતમ્ ।
સર્વશક્તિમયીં દેવિ દિવ્યાં નીરજલોચને

એવંભૂતં મહાવૃક્ષં ભ્રમરૈઃ પરિશોભિતમ્ ।
ઇતિહાસપુરાણાનિ સર્વાણિ વૃક્ષસંસ્થિતમ્

કોકિલૈઃ પરમેશાનિ શોભિતં બહુપક્ષિભિઃ ।
નાનાપક્ષિયુતં રમ્યં દિવ્યસ્ત્રીગણસંયુતમ્

દેવદાનવગન્ધર્વશોભિતં કમલાનને ।
બન્ધુભિઃ શોભિતં દેવિ ગણૈરત્નાદિકાઙ્ક્ષભિઃ

સૂક્ષ્મં હિ પરમં દિવ્યં પર્યઙ્કં સર્વમોહનમ્ ।
ચન્દ્રકોટિસમં દેવિ સર્વકોટિસમપ્રભમ્

શીતાંશુરશ્મિસંયુક્તં નાનાગન્ધાનુમોદિતમ્ ।
નાનાપુષ્પસમૂહેન રચિતં હેમમાલયા

તતઃ પરં મહેશાનિ સદાશિવઃ સ્વયં પુનઃ ।
જીવઃ પક્ષિયુતો દેવિ ભાવયેત્ તત્ર પાર્વતિ

સદાશિવો મહેશાનિ મહાકુણ્ડલિનીયુતઃ ।
એવં કલ્પદ્રુમં ધ્યાત્વા તદધો રત્નવેદિકામ્

તત્રોપરિ મહેશાનિ પર્યઙ્કં ભાવયેત્ પ્રિયે ।
કામિનીકોટિસંયુક્તં ચામરૈર્હસ્તસંસ્થિતમ્

એવં વિભાવ્ય મનસિ સદાજીવં શુચિસ્મિતે ।
યસ્ય યસ્ય મહેશાનિ યદિષ્ટં કમલાનને

તસ્ય ધ્યાનસમાયુક્તો મનસા પરમેશ્વરિ ।
જીવો ધ્યાનપરો ભૂત્વા જપેદષ્ટશતં પ્રિયે

મન્ત્રાક્ષરાણિ દેવેશિ માતૃકાપુટિતં ક્રમાત્ ।
કૃત્વા જીવઃ પ્રસન્નાત્મા જપેદષ્ટશતં પ્રિયે

અનુલોમવિલોમેન કુર્યાત્ પરમયત્નતઃ ।
અનેન ક્રમતો દેવિ ચૈતન્યં વિદ્ધિ સુન્દરિ

મન્ત્રાર્થં મન્ત્રચૈતન્યં કથિતં તવ ભક્તિતઃ ।
ન કસ્મૈચિત્ પ્રવક્તવ્યં યદીચ્છેચ્છુભમાત્મનઃ

ઇદં રહસ્યં પરમં ગોપનીયં વરાનને ।
શિષ્યાય ભક્તિયુક્તાય સાધકાય પ્રકાશયેત્

વૈષ્ણવેઽપિ મહેશાનિ કુર્યાચ્ચૈતન્યમદ્તમ્ ।
વિષ્ણુમન્ત્રે મહેશાનિ શિવમન્ત્રેઽપ્યુપાસતે

ચૈતન્યં બહુરત્નેન વૈષ્ણવો યત્નતશ્ચરેત્ ।
તતઃ સિદ્ધો ભવેન્મન્ત્રો વિદ્યા ચ કમલાનને

સિદ્ધમન્ત્રસ્તુ યઃ કુર્યાત્ સ શિવો નાત્ર સંશયઃ ।
બ્રહ્માણ્ડભાણ્ડમધ્યે તુ વિહરેત્ સ ચ સાધકઃ

શતકોટિ મહેશાનિ તત્પુરશ્ચરણં સ્મૃતમ્ ।
ચૈતન્યરહિતં દેવિ યો જપેત્ ન ચ પાપકૃત્

મન્ત્રાર્થં મન્ત્રચૈતન્યં સુગોપ્યં ભુવનત્રયે ।
તવ ભક્ત્યા મયાખ્યાતં દાસોઽહં તવ સુન્દરિ

અહં મૃત્યુઞ્જયો દેવિ પ્રસાદાત્ તવ સુન્દરિ ।
ત્વદ્વક્ત્રામ્બુજપીયૂષપાનેન કમલાનને

વજ્રતુલ્યં મમ વપુઃ સદાવિભવવર્દ્ધનમ્ ।
બ્રહ્માણ્ડં સકલં દેવિ તવ રૂપમયં સદા

યા શક્તિઃ પરમેશાનિ સા ત્વં ભવસિ સર્વદા ।
કૃપામયિ મહેશાનિ પ્રકૃતિઃ શરીરમાશ્રિતા

સતી ત્વં પરમેશાનિ પાર્વતીત્વં ગતા પ્રિયે ।
સતીત્વં પરમં પ્રાપ્તા ઇદાનીં પાર્વતી પ્રિયે

સતી સ્નેહં મહેશાનિ ત્યક્ત્વા સુન્દરિ યત્ કૃતા ।
પાર્વંતીત્વં ગતા ભદ્રે મેનકાયાં શુચિસ્મિતે

એતસ્મિન્નન્તરે કાલે સદા ધ્યાનપરો હ્યહમ્ ।
ઇતિ ધ્યાનં સમાગચ્છન્ ભૂત્વા તિષ્ઠામિ સુન્દરિ

ધ્યાનમાર્ગપરો ભૂત્વા કરોમિ સ્વાગમં જપમ્ ।
સ્વાવાસં શક્તિરૂપં સદા યત્ હૃદિ સંસ્થિતમ્

સ્વાવાસં વર્ણપુઞ્જાનિ નાનાવિદ્યાનિ પાર્વતિ ।
નાનાવિદ્યાસુ દેવેશિ દશ વિદ્યા પ્રગીયતે

એતાનિ સ્વાગમં દેવિ સારાત્સારં પરાત્પરમ્ ।
જપિત્વા લક્ષવર્ષાણિ સ્વાગમં શક્તિરૂપિણમ્

સિદ્ધિં ગતા મહેશાનિ સ્વાગમે પરમેશ્વરિ ।
ધ્યાનમાર્ગં પરિત્યજ્ય તવ પાદેષુ ગીયતે

યદિષ્ટં ધ્યાનમાર્ગેણ તત્સર્વં કથયામિ તે ।
સ્વાગમં હિ વિના દેવિ ન કિઞ્ચિદ્ વર્ત્તતે પ્રિયે

સર્વં હિ પરમેશાનિ બ્રહ્માણ્ડં સ્વાગમે સ્થિતમ્ ।
સ્વાગમાચ્ચ પ્રસૂયન્તે કોટિશઃ કુણ્ડ (મ) ગ્નયઃ

બ્રહ્માણ્ડં કોટિશો દેવિ નિર્માણં સ્વાગમાત્ પ્રિયે ।
પુરાણાનિ મહેશાનિ તન્દ્રણિ વિવિધાનિ ચ

યત્ કિઞ્ચિદ્ દૃશ્યતે દેવિ સ્થૂલસૂક્ષ્મં શુચિસ્મિતે ।
તત્ સર્વં પરમેશાનિ સ્વાગમાત્ કમલાનને

સૃષ્ટિઞ્ચ કુરુતે દેવિ બ્રહ્મા સ્વાગમાત્ કમલાનને ।
સ્થિતિઞ્ચ કુરુતે વિષ્ણુઃ સ્વાગમાત્ નગનન્દિનિ

સંહરામિ જગત્ સર્વં ત્રૈલોક્યં સચરાચરમ્ ।
બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ રુદ્રશ્ચ સર્વે સ્વાગમરૂપિણઃ

સ્વાગમો બ્રહ્મણો રૂપં સ્વાગમં પરમં પદમ્ ।
તેજઃપુઞ્જં મહેશાનિ યદુક્તં કમલાનને

તેજઃપુઞ્જન્તુ દેવેશિ સ્ત્રીરૂપં સ્વાગમં પ્રિયે ।
સ્વાગમં મુક્તિકૈવલ્યં નિર્વાણપદમવ્યયમ્

સ્વાગમન્તુ વિના દેવિ સદેવાસુરમાનુષમ્ ।
સ્વાગમં પરમેશાનિ મમ ઇષ્ટં સદા પ્રિયે ॥
રહસ્યં સ્વાગમોપેતં પ્રસઙ્ગાત્ કથિતં મયા

અથ પઞ્ચદશઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
ધન્યં યશસ્યમાયુષ્યં કલિકલ્મષનાશનમ્ ।
યઃ કુર્યાન્માતૃકાન્યાસં સ એવ શ્રીસદાશિવઃ

વિના ન્યાસં મહેશાનિ યો જપેન્માતૃકાક્ષરમ્ ।
સ યાતિ નરકં ઘોરં વિઘ્નસ્તસ્ય પદે પદે

બ્રહ્માદયોઽપિ યાં કૃત્વા સૃષ્ટિસ્થિત્યન્તકારકાઃ ।
દ્વારકાનાયકઃ કૃષ્ણઃયાં કૃત્વાપિ યુગે યુગે

યાં કૃત્વા પરમેશાનિ શ્રીકૃષ્ણઃ સ્ત્રીષુ મોહનઃ ।
માતૃકાવર્ણમાશ્રિત્ય શ્રીકૃષ્ણઃ કમલાનને

ષોડશસ્ત્રીસહસ્રાણિ સ રેમે માતૃકાકારણાત્ ।
શ્રીરામશ્ચ મહેશાનિ અયોધ્યાયાં વરાનને

વીર્યાધિકારી દેવેશિ ભુઙ્ક્તે રાજ્યમકણ્ટકમ્ ।
દશવર્ષસહસ્રાણિ રામો રાજ્યમાચીકરત્

હત્વા ચ ત્રિવિધાન્ વીરાન્ વારણાદિનિશાચરાન્ ।
માતૃકાવર્ણમાશ્રિત્ય સર્વં કુર્યાદ્રઘૂત્તમઃ

પઞ્ચાશન્માતૃકાં દેવીં જનનીં વિશ્વમોહિનીમ્ ।
પૂર્વોક્તતન્ત્રવદ્ દેવિ સર્વં કુર્યાદ્ વિચક્ષણઃ

પ્રથમં માતૃકાગાયત્રીં ધ્યાનપૂર્વાં શુચિસ્મિતે ।
તતો જપં માતૃકાયાઃ કુર્યાત્ સાધકયત્નતઃ

ષડઙ્ગયુગલં દેવિ તતઃ કુર્યાત્ સમાહિતઃ ।
તતસ્તુ માતૃકાધ્યાનં બહિર્ન્યાસં તતઃ પરમ્

તતઃ પરં મહેશાનિ માતૃકાપાનમુત્તમમ્ ।
એવમષ્ટમકં દેવિ માતૃકાન્યાસમાચરેત્

પઠિત્વા કવચં દેવિ દેહેષુ ન્યાસમાચરેત્ ।
ન્યાસસ્ય પરમેશાનિ વરસ્ય ગુરુરૂપકમ્

યન્નોક્તં સર્વતન્ત્રેષુ પ્રસઙ્ગાત્ કથયામિ તે ।
ત્રિગુણસ્ય મહેશાનિ ન્યાસં વક્ષ્યામિ સંશૃણુ

યં વિના પરમેશાનિ વ્યર્થ-------------------------------।
શિવવિષ્ણુબ્રહ્મયુતં બિન્દ્વર્ધ્વચન્દ્રસંયુતમ્

રજઃ સત્ત્વં તમો દેવિ અર્દ્ધ યોની શુચિસ્મિતે ।
સર્વોપરિ મહેશાનિ બિન્દુ બ્રહ્મસ્વરૂપિણમ્

ન્યાસશ્ચ ત્રિગુણોપેતં વિન્યસેત્ તસ્ય સન્ધિષુ ।
પઞ્ચાશન્માતૃકાસ્થાને ત્રિગુણં ન્યાસમાચરેત્

તતો ભાવય દેવેશિ ન્યાસં ત્રૈલોક્યમોહનમ્ ।
ન્યાસસ્ય પરમેશાનિ રહસ્યં પરમાદ્ભુતમ્

પ્રપઞ્ચાનાં મહેશાનિ દલેષુ ત્રિગુણં ન્યસેત્ ।
ગતઞ્ચ પરમેશાનિ ત્રિધા વર્તનતો ભવેત્

અષ્ટધા ત્રિગુણં દેવિ સહસ્રારે તતો ન્યસેત્ ।
અષ્ટોત્તરશતં દેવિ ભિન્નાયાં ત્રિગુણં ન્યસેત્

ન્યાસાધિકારી દેવેશિ તતો ભવતિ સાધકઃ ।
ત્રિગુણન્યાસમાત્રેણ અધિકારીતિ ગીયતે

અન્યથા વિફલં ન્યસ્યં જપઞ્ચ વિફલં ભવેત્ ।
ન્યાસઞ્ચ વિવિધં દેવિ નાનાતન્ત્રેષુ ગીયતે

માતૃકાપરમાધ્યાનં સદા બ્રહ્માદિભિઃ પ્રિયે ।
ન્યાસાનાં પરમેશાનિ માતૃકા વિશ્વમોહિની

સ્રષ્ટા ચ પરમેશાનિ ગીયતે આગમૈઃ પ્રિયે ।
તસ્માત્તુ યત્નતો દેવિ માતૃકાન્યાસમાચરેત્

રહસ્યં પરમં દિવ્યં ત્રિગુણન્યાસકર્મણિ ।
અતઃ પરં માતૃકાયાઃ ષોઢા મોક્ષપ્રદાયિની

અકૃત્વા માતૃકાં ષોઢાં ન્યાસમન્યં કરોતિ યઃ ।
ષોઢા ચ વિફલં તસ્ય માતૃકા વિફલં ભવેત્

કૃત્વા તુ પરમેશાનિ યાનિ ન્યાસાનિ આચરેત્ ।
સફલાનિ સદા તસ્ય અન્યથા રોદનં વને

તસ્માત્તુ યત્નતઃ ષોઢાં શૃણુ દેવિ વરાનને ।
ષોઢા તુ પરમેશાનિ સાક્ષાદ્ બ્રહ્મસ્વરૂપિણી

નિરક્ષરા સાક્ષરા વા કોટિચન્દ્રસમપ્રભામ્ ।
બ્રહ્મવિષ્ણુનુતાં રમ્યાં મમ સમ્પુટસંસ્થિતામ્

મમ પ્રાણસમાં વિદ્યાં સાક્ષાજ્જ્યોતિર્મયીં શિવામ્ ।
માતૃષોઢાં વરારોહે સાવધાનાવધારય

મન્ત્રૌઙ્કારક્રમેણૈવ પ્રસઙ્ગાત્ કથયામિ તે ।
ત્રિગુણે પુટિતાં કૃત્વા પઞ્ચાશન્માતૃકાં પ્રિયે

પરયત્નેન દેવેશિ પઞ્ચાશત્ સ્થાનસન્ધિષુ ।
પ્રથમમનુલોમે તુ વિલોમં તદનન્તરમ્

તતઃ પરં વરારોહે ત્રિગુણં ન્યાસમાચરેત્ ।
અષ્ટોત્તરશતં કૃત્વા સર્વસિદ્ધીશ્વરો ભવેત્

ન્યાસમાત્રેણ દેવેશિ જીવન્મુક્તો ભવેન્નરઃ ।
પ્રપઞ્ચાનાં દલે દેવિ પ્રથમં ન્યાસમાચરેત્

તતઃ પરં મહેશાનિ બાહ્યન્યાસં સમાચરેત્ ।
શૂદ્રસ્તુ પરમેશાનિ ચતુર્દશસ્વરં ન્યસેત્

કવચં હિ વિના દેવિ પ્રથમં ન્યાસમાચરેત્ ।
ચતુર્દશસ્વરં પુણ્યં દીર્ઘપ્રણવમુચ્યતે ॥
તસ્માત્ સર્વત્ર શૂદ્રસ્તુ દીર્ઘપ્રણવમુચ્યતે

અથ ષોડશઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
પ્રાણાયામં મહેશાનિ પ્રસઙ્ગાત્ કથયામિ તે ।
જીવશુદ્ધિં મનઃશુદ્ધિં પ્રાણાયામમિદં સ્મૃતમ્

દ્વિવિધં પરમેશાનિ પ્રાણાયામં સમાચરેત્ ।
પ્રાણાયામં વિના દેવિ ન પૂજાં ન જપઞ્ચરેત્

સગર્ભઞ્ચ વિગર્ભઞ્ચ પ્રાણાયામં વરાનને ।
જપધ્યાનાદિભિર્યુક્તં સગર્ભં કમલાનને

વિગર્ભઞ્ચ તથા દેવિ વર્ણહીનં ભવેદ્ ધ્રુવમ્ ।
પૂરયેત્ ષોડશૈર્વાયુમિડયા પરમેશ્વરિ

ચતુષષ્ટ્યા ધારયેત્તુ ચિત્રામધ્યગતાં પ્રિયે ।
રેચયેત્ કુમ્ભકાર્ધેન નાડ્યા મધ્યમયા સદા

એવં દ્વાદશાદ્ દેવિ પ્રાણાયામં સમાચરેત્ ।
પ્રાણાયામં મહેશાનિ મહાયોગમયં સદા

યોગં વિના મહેશાનિ મન્ત્રસિદ્ધિર્ન જાયતે ।
દ્વયોર્દ્વયોર્નામયોગો બ્રહ્મસંસિદ્ધિકારણમ્

એવં હિ મનસા દેવિ સદા યોગં સમભ્યસેત્ ।
યસ્ય યસ્ય ચ દેવસ્ય યથા ભૂષણવાહનમ્

તદેવ પૂજને તસ્ય ચિન્તયેત્ પૂરકાદિભિઃ ।
પૂરકં ધારકં દેવિ રેચકં નગનન્દિનિ

સર્વશક્તિમયં દેવિ સર્વતન્ત્રેષુ નિશ્ચિતમ્ ।
---------------------વેદાન્તે બ્રહ્મ નિર્ણિતમ્

વૈશેષિકે તુ દેવેશિ પરમાણુર્નિગીયતે ।
ન્યાસે ચ પરમેશાનિ ઈશ્વરં ન્યાસસમ્મતમ્

-------------- ------------------- --પુરુષં કૂટરૂપિણમ્ ।
મીમાંસયા તથા દેવિ બ્રહ્મકર્મ પ્રગીયતે

વેદાદૌ તુર્યચૈતન્યં ગીયતે સતતં પ્રિયે ।
તત્પુરોઽપ્યસ્તિ દેવેશિ ગુપ્તબ્રહ્મ સનાતનમ્

નિરિન્દ્રિયં નિશ્ચલં હિ સાક્ષાત્ સુપ્તમિવ સ્થિતમ્ ।
એતત્ સર્વં મહેશાનિ શવરૂપં નિરિન્દ્રિયમ્

સર્વેષાં પરમેશાનિ શક્તિઃ પ્રકૃતિરૂપિણી ।
તસ્માત્ સર્વેષુ દેવેષુ શક્તેઃ પ્રાધાન્યમુચ્યતે

શક્તિઃ કુણ્ડલિની સમસ્તજનની શતધા વર્તનમયી ।
સદા તાઞ્ચ નમામ્યાત્મભૂતયે કમલેક્ષણે

તતઃ શક્તિં વિના દેવિ બ્રહ્માદ્યાઃ શવરૂપવત્ ।
શવત્વં સર્વદેવેષુ વિના શક્તિં શુચિસ્મિતે

શવરૂપ ઇવાયાતિ પરં બ્રહ્મ સદા પ્રિયે ।
શક્તિયુક્તં યદા બ્રહ્મ તદા દેવત્વમાપ્નુયાત્

સ્વાગમં હિ મહેશાનિ પ્રકૃતિં વિદ્ધિ પાર્વતિ ।
સ્વાગમે સર્વવેદાનિ નાનાતન્ત્રાણિ વિદ્યતે

સ્વાગમં હિ વિના દેવિ ન કિઞ્ચિદ્ વિદ્યતે પ્રિયે ।
તસ્માત્તુ પરમેશાનિ સર્વં પ્રકૃતિમયં સ્મૃતમ્

બ્રહ્માણ્ડં કોટિનિર્માણં સર્વશક્તિયુતં સદા ।
આધારઞ્ચ તથા દેયં પાણ્ડિત્યં યસ્તુ પાર્વતિ

મૂકત્વં કવિતાં દેવિ યદ્યદન્યં શુચિસ્મિતે ।
તત્સર્વં પરમેશાનિ શક્તિં વિદ્યાત્ શુચિસ્મિતે

શક્તિહિં પરમેશાનિ બ્રહ્મદ્વન્દ્વં સદા પ્રિયે ।
શબ્દબ્રહ્મ પરંબ્રહ્મ શક્તિયુક્તં સદા પ્રિયે

એવં બ્રહ્મા મહેશાનિ શબ્દબ્રહ્મ પ્રશસ્યતે ।
શબ્દસ્ય કારણં દેવિ માતૃકાં બ્રહ્મરૂપિણીમ્

અત એવ મહેશાનિ સદા મમ હૃદિ સ્થિતમ્ ।
તવ ભક્ત્યા મયા ખ્યાતં સુગોપ્યં હિ શુચિસ્મિતે ।
ન કસ્મૈચિત્ પ્રવક્તવ્યં યદીચ્છેત્ શુભમાત્મનઃ

ઇતિ શ્રીભૂતશુદ્ધિતન્ત્રે હરપાર્વતીસંવાદે ષોડશઃ પટલઃ

અથ સપ્તદશઃ પટલઃ
શ્રી-ઈશ્વર ઉવાચ
એતત્ તન્ત્રં મહેશાનિ સ્વર્ગમર્ત્યરસાતલે ।
પ્રશસ્તં સ્યાત્ સદા દેવિ નાન્યથા મમ ભાષિતમ્

યસ્મિન્ રાજ્યે મહેશાનિ એતત્ તન્ત્રં હિ વર્તતે ।
નોત્પાતસ્તત્ર દેવેશિ ન ચ ભીતિઃ કદાચન

નાશયુર્વ્યાધયો દેવિ તસ્મિન્ રાજ્યે ન કુત્રચિત્ ।
ન ચ મારીભયં તત્ર ન ચ રોગસ્તદા પ્રિયે

સર્વધર્મેષુ યદ્ધર્મઃ સર્વયજ્ઞેષુ યત્ ફલમ્ ।
તત્ફલં લભતે દેવિ પુસ્તકસ્ય ચ પૂજનાત્

યદ્ગૃહે વિદ્યતે દેવિ પુસ્તકં મમ દુર્લભમ્ ।
કામરૂપસમં દેવિ તદ્ગૃહં ભુવિ દુર્લભમ્

પુસ્તકઞ્ચ મહેશાનિ યદ્ગૃહે વિદ્યતે સદા ।
કાશ્યાદીનિ ચ તીર્થાનિ સર્વાણિ તસ્ય મન્દિરે

યદ્ગૃહે પુસ્તકં દેવિ વિદ્યતે કમલાનને ।
સર્વદેવમયઃ સર્વદેવમયઃ સદા

એતત્ તન્ત્રં મહેશાનિ સતતં યસ્ય મન્દિરે ।
સર્વાગમમયં સોઽપિ સ નાન્યથા તુ કદાચન

સતતં મન્દિરે યસ્ય એતત્ તન્ત્રં વરાનને ।
સર્વશાસ્ત્રસમઃ સોઽપિ નાન્યથા વચનં મમ

સંક્ષેપેણ ભૂતશુદ્ધિવિવરણમ્
રમિતિ જલધારયા વહ્નિપ્રાકારં વિચિન્ત્ય સ્વાઙ્કે ઉત્તાનૌ કરૌ કૃત્વા સોઽહમિતિ જીવાત્માનં હૃદયસ્થં દીપકલિકાકારં મૂલાધારસ્થ કુલકુણ્ડલિન્યા સહ સુષુમ્નાવર્ત્મના મૂલાધારસ્વાધિષ્ઠાનમણિપૂરકાનાહત વિશુદ્ધાજ્ઞાખ્યષટ્ ચક્રાણિ ભિત્વા શિરોઽવસ્થિતાધોમુખ સહસ્રદલકમલકર્ણિકાન્તર્ગતપરમાત્મનિ સંયોજ્ય તત્રૈવ પૃથિવ્યપ્તેજોવાયવાકાશગન્ધરસરૂપસ્પર્શશબ્દ નાસિકા - જિહ્વા - ચક્ષુસ્ત્વક્શ્રોત્રવાક્પાણિપાદપાયુપસ્થપ્રકૃતિમનોબુદ્ધ્યાહઙ્કાર-રૂપચતુર્વિંશતિતત્ત્વાનિ લીનાનિ વિભાવ્ય યમિતિ વાયુબીજં ધૂમ્રવર્ણં વામનાસાપુટે વિચિન્ત્ય તસ્ય ષોડશવારજપેન । વાયુના દેહમાપૂર્ય નાસાપુટૌ ધૃત્વા તસ્ય ચતુઃષષ્ઠિવારજપેન કુમ્ભકં કૃત્વા વામકુક્ષિસ્થકૃષ્ણવર્ણં પાપપુરુષેણ સહ દેહં સંશોષ્ય તસ્ય દ્વાત્રિંશદ્વારજપેન દક્ષિણનાસયા વાયું રેચયેત્, દક્ષિણનાસાપુટે રમિતિ વહ્નિબીજં રક્તવર્ણં ધ્યાત્વા તસ્ય ષોડશવારજપેન વાયુના દેહમાપૂર્ય નાસાપુટૌ ધૃવા તસ્ય ચતુઃષષ્ટિવારજપેન કુમ્ભકં કૃત્વા પાપપુરુષેણ સહ દેહં મૂલાધારોત્થિતવહ્નિના દગ્ધ્વા તસ્ય દ્વાત્રિંશદ્વારજપેન વામનાસયા ભસ્મના સહ ઠમિતિ ચન્દ્રબીજં શુક્લવર્ણં વામનાસાયાં ધ્યાત્વા તસ્ય ષોડશવારજપેન લલાટે ચન્દ્રં નીત્વા નાસાપુટૌ ધૃત્વા રમિતિ વરુણબીજસ્ય ચતુઃષષ્ટિવારજપેન તસ્માલ્લલાટસ્થચન્દ્રાદ્ ગલિતસુધયા માતૃકાવર્ણાત્મિકયા સમસ્તદેહં વિરચ્ય લમિતિ પૃથ્વીબીજસ્ય દ્વાત્રિંશદ્વારજપેન દેહં સુદૃર્ઢ વિચિન્ત્ય દક્ષિણેન વાયું રેચયેત્ ।
ઇતિ શ્રીભૂતશુદ્ધિતન્ત્રં સમાપ્તમ્ ।