Bhavishya Purana · Chapter 186

śrīkṛṣṇa uvāca // //
puṇyā mahānavamyasti tithīnāṃ pravarā tithiḥ//
sānuṣṭheyā suraiḥ sarvaiḥ prajāpālairviśeṣataḥ

bhavānutthāpayetpārtha saṃvatsarasukhāya vai //
bhūtapretapiśācānāṃ prītyarthaṃ cotsavāya vā

// yudhiṣṭhira uvāca // //
kasmātkālātpravṛtteyaṃ navamī mahaśabdayuk //
kimādāvupānno'sti bhagavannavamīvidhiḥ

yaśodāgarbhasaṃbhūteruta yātrā pravartate //
utāho pṛrvamevāsītkṛtatretāyugādiṣu

yadasyāṃ prāṇinaḥ kecinmanyaṃte ghātayaṃti ca //
hatānāṃ prāṇināṃ teṣāṃ kā gatiḥ pāralaukikī

svayaṃ ghnatāṃ ghātayatāmanumodayatāṃ tathā //
etanme saṃśayaṃ pūrvaṃ vaktumarhasi keśava

// śrīkṛṣṇa uvāca // //
pārtha yā paramā śaktiranaṃtā lokaviśrutā //
ādyā sarvagatā śuddhā bhāva gamyā manoharā

ādyāṣṭamī kalākālī dvitīyā sarvamaṃgalā //
māyā kātyāyanī durgā cāmuṃḍā śaṃkarapriyā

dhyāyaṃti yāṃ yogaratāṃ sā devī parameśvarī //
rūpabhedairnāmabhedairbhavānī pūjyate śivā

aṣṭamyāṃ tu navamyāṃ tu devadānavarākṣasaiḥ//
gaṃdharvairuragairyajñaiḥ pūjyate kinnarairnaraiḥ

anyeṣvapi yugeṣvādau sṛṣṭeḥ pūrvaṃ pradarśitā//
pūjyateyaṃ purā devī tebhyaḥ pūrvataraiḥ śubhaiḥ

āśvayukśuklapakṣe ca yāṣṭamī mūla saṃyutā //
sā mahānavamī nāma trailokye'pi sudurlabhā

kanyāgate savitari śuklapakṣe'ṣṭamī tu yā //
mūlanakṣatrasaṃyuktā sā mahānavamī smṛtā

aṣṭamyāṃ ca navamyāṃ ca jaganmātaramambikām //
pūjayitvā''śvine māsi viśoko jayati dviṣaḥ

saṃtarjayaṃtī huṃkāraiḥ khaḍgādibhiraharniśam //
navamyāṃ pūjitā devī dadāti navamaṃ phalam

sā puṇyā sā pavitrā ca sā dharmasukhadāyinī //
tasmātsadā pūjanīyā cāmuṃḍā muṃḍamālinī

tasyāṃ yadyupayujyaṃte prāṇino mahiṣādayaḥ //
sarve te svargatiṃ yāṃti ghnatāṃ pāpaṃ na vidyate

na tathā balidānena puṣpadhūpavilepanaiḥ //
yathā saṃtuṣyate loke mahiṣairviṃdhyavāsinī

uddiśya durgāṃ hanyaṃte vidhānādye'tra jaṃtavaḥ //
svargaṃ te yāṃti kauṃteya ghātayaṃto'pi bhaktiḥ

bhavānīprāṅgaṇe prāṇā yeṣāṃ yātā yudhiṣṭhira //
teṣāṃ svarge dhruvaṃ vāso varāste'pyarasāṃ priyāḥ

manvantareṣu sarveṣu kalpeṣu kurunadana //
teṣu sarveṣu caivāsannavamīyaṃ purārcitā

prasiddhānādinidhanā varṣevarṣe yudhiṣṭhira //
bhūyobhūyo'vatāraiśca bhavānīpūjya tesuraiḥ

avatīrṇā bhuvi sadā nityaṃ daityanibarhiṇī //
svargapātālamartyeṣu karoti sthitipālanam

punaścaiṣā mahādevī yaśodā garbhasaṃbhavā //
kaṃsāsurasyottamāṅge pādaṃ dattvā gatāyuṣaḥ

tataḥ prabhṛti lokeṣu yaśodānaṃdadāyinīm //
viṃdhyācale sthāpayitvā punaḥ pūjā pravartitā

pūrvapravṛddho'pi punarbhaginyā mahimā kṛtaḥ //
bhuvi sarvopakārāya sarvopadravaśāṃtaye

evaṃ viṃdhyopavāsinyā navarātropavāsinaḥ //
ekarātreṇa naktena svaśaktyā'yācitena vā

yajanairyājanairdevāḥ sthānesthāne purepure //
gṛhegṛhe bhaktipare rgrāmegrāme vanevane

snātaiḥ pramuditairhṛṣṭairbrāhmaṇaiḥ kṣatriyairnṛpaiḥ //
vaiśyaiḥ śūdrairbhakticitrairmlecchairanyaiśca mānavaiḥ

strībhiśca kuruśārdūla tadvidhānamidaṃ śṛṇu //
jayābhilāṣī nṛpatiḥ pratipatprabhṛtikramāt

lohābhihārikaṃ karma kārayedyāvadaṣṭami //
prāgudakpravaṇe deśe patākābhiralaṃkṛtam

maṇḍapaṃ kārayeddivyaṃ navasaptakaraṃ varam //
āgneyyāṃ kārayetkuṇḍaṃ hastamātraṃ suśobhanam

mekhalātrayasaṃ yuktaṃ yonyaśvatthadalābhayā //
rājacihnāni sarvāṇi śastrāṇyastrāṇi yāni ca

ānīya maṇḍape tāni sarvāṇyevādhivāsayet //
tatastu brāhmaṇaḥ snātaḥ śuklāṃbaradharaḥ śuciḥ

ॐkārapūrvakairmantraistalliṃgairjuhuyādghṛtam//
lohanāmābhavatpūrvaṃ dānavastu mahābalaḥ

sa devaiḥ samare kruddhairbahudhā śakalīkṛtaḥ //
tadaṃgasambhavaṃ lohaṃ yatsarvaṃdṛśyate kṣitau

śastrāstramantrairhotavyaṃ pāyasaṃ ghṛtasaṃyutam //
hutaśeṣaṃ turaṃgāṇāṃ gajānāmupahārayet

lohābhihārikaṃ karma tenaitadṛṣibhiḥ smṛtam //
baddhapratiśaravyaṃ ca gajāśvasamalaṃkṛtam

bhrāmayennagare nityaṃ naṃdi ghoṣapurassaram//
pratyahaṃ nṛpatiḥ snātvā saṃpūjya pitṛdevatāḥ

pūjayedrājacihnāni phalamālyānulepanaiḥ //
hutaśeṣaṃ pradātavyamaupanāyanike dvije

tasyābhiharaṇādrājño vijayaḥ samudāhṛtaḥ //
pūjāmaṃtrānpravakṣyāmi purāṇoktānahaṃ tava

yaiḥ pūjitāḥ prayacchanti kīrtimāyu ryaśobalama//
yathāṃbudaśchādayati śivāyemāṃ vasundharām

tathācchādaya rājānaṃ vijayārogyavṛddhaye // ( iti chatramantraḥ) //
gandharva kulajātastvaṃ mābhūyāḥ kuladūṣakaḥ

brahmaṇaḥ satyavākyena somasya varuṇasya ca //
prabhāvāñca hutāśasya varddhasva tvaṃ turaṃgama

tejasā caiva sūryasya munīnāṃ tapasā yathā //
rudrasya brahmacaryeṇa pavanasya valena ca// smṛ //
smara tvaṃ rājaputro'si kaustubhaṃ ca maṇiṃ smara //
yāṃ gatiṃ brahmahā gacchetpitṛhā mātṛhā tathā

bhūmyarthenṛtavādī ca kṣatriyaśca parāṅmukhaḥ //
sūryācandramasau vāyuḥ pāvakaśca na yatra vai

vrajecca tāṃ gatiṃ kṣipraṃ tacca pāpaṃ bhavetkila //
vikṛtiṃ yadi gacchestvaṃ yuddhedhvani turaṃgama //
ripūnvijitya samare saha bhartrā sukhī bhava

// // ( ityaśvamaṃtraḥ) // //
śakraketo mahāvīrya suparṇastvayyupasthitaḥ //
patatrirāḍvainateyastathā nārāyaṇadhvajaḥ

kāśyapeyo'mṛto jñeyo nāgārirviṣṇuvāhanaḥ //
aprameyo durādharṣo devaśatruniṣūdanaḥ

garutmānmārutagatistvayi sannihitaḥ sthitaḥ //
śastravarmāyudhānyodhānrakṣāsmāṃśca ripūndaha

// (iti dhvajamaṃtraḥ) // //
kumudairāvaṇau padmaḥ puṣpadaṃto'tha vāmanaḥ //
supratīkoñjano nīla ete'ṣṭau devayonayaḥ //

eteṣāṃ putrapautrāśca balānyaṣṭau samāśritāḥ //
bhadro mandro mṛgaścaiva gajaḥ saṃkīrṇa eva ca //
vanevane prasūtāste kariyoniṃ mahāgajāḥ

pātu tvāṃ vasavo rudrā ādityāḥ samarudgaṇāḥ //
bhartāraṃ rakṣa nāgendra samayaṃ pratipālayan

avāpurhi jayaṃ yuddhe gamane svasti no vraja //
śrīste somādbalaṃ viṣṇostejaḥ sūryājjavonilāt //
sthairyaṃ merorjayaṃ rudrādyaśo devātpuraṃdarāt

yuddhe rakṣaṃtu nāgāstvāṃ diśaśca saha daivataiḥ //
aśvinau saha gaṃdharvaiḥ pāṃtu tvāṃ sarvataḥ sadā

( iti hastimaṃtraḥ //)
hutabhugvasavo rudrā vāyuḥ somo maharṣayaḥ //
nāgakinnaragandharvayakṣa bhūtagaṇāgrahāḥ

pramathāśca sahādityairbhūteśo mātṛbhiḥ saha //
śakrasenāpatiḥ skando varuṇaścāśritāstvayi

pradahaṃtu ripūnsarvānrājā vijayamṛcchatu //
yāni prayuktānyaribhirdūṣaṇāni samaṃtataḥ

etāni paraśatrūṇāṃ hatāni tava tejasā //
kālanemivadhe yuddhe yuddhe tripuraghātane

hiraṇyakaśiporyuddhe yuddhe devāsure tathā //
śobhitāsi tathaivādya śobhamānāstu bhūpateḥ

nīlāṃ śvetāmimāṃ dṛṣṭvā naśyaṃtvadya nṛpārayaḥ //
vyādhibhirvividhairghoraiḥ śastraiśca yudhi nirjitāḥ

sadyaḥ svasthā bhavaṃti sma tvadvātenāpamārjitāḥ

pūtanā revatī nāmnā kālarātrīti yā smṛtā //
dahaṃtvāśu ripūnsarvānpatāke tvāmupāgatāḥ

(iti patākāmantraḥ //)
asiśca ripuhā khaḍgastīkṣṇakarmā durāsadaḥ //
śrīgarbho vijayaścaiva dharmadhārastathaiva ca

ityaṣṭau tava nāmāni svayamuktāni vedhasā //
nakṣatraṃ kṛttikā tubhyaṃ gururdevo maheśvaraḥ

hiraṇyaṃ ca śarīraṃte dhātā devojanārdanaḥ //
pitā pitāmaho devastvaṃ māṃ pālaya sarvadā

(iti khaḍgamantraḥ //)
śarmapradastvaṃ samare varma sarvāyaso hyasi //
rakṣa māṃ rakṣaṇīyo'haṃ tava varmannamo'stu te

( iti varmamantraḥ //) //
dundubhe tvaṃ sapatnānāṃ .ghoṣāddhṛdayakampan //
bhava bhūmipa sainyānāṃ tathā vijayavarddhanaḥ

yathā jīmūtaghoṣeṇa hṛṣyaṃti varavāraṇāḥ //
tathāstu tava śabdena harṣo'smākaṃ mudāvahaḥ

yathā jīmūtaśabdena strīṇāṃ trāso'bhijāyate //
tathā ca tava śabdena trasyaṃtvasmaddviṣo raṇe

( iti duṃdubhimaṃtraḥ //)
sarvāyudha mahāmātra sarvadevārisūdana //
cāpa māṃ sarvadā rakṣa sākaṃ sāyakasattamaiḥ

( iti cāpamantraḥ//)
puṇyastvaṃ śaṅkha puṣpāṇāṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam //
viṣṇunā vidhṛto nityaṃ manaḥśāṃtiprado bhava

( iti śaṅkhamantraḥ //)
śaśāṃkakarasaṃkāśa hima ḍiṃḍīrapāṃḍura //
protsārayāśu duritaṃ cāmarāmaravallabha

( iti cāmaramaṃtraḥ //)
sarvāyudhānāṃ prathamā nirmitā'si pinākinā //
śūlāyudhādviniṣkṛṣya kṛtvā muṣṭiparigraham

caṃḍikāyāḥ pradattāsi sarvaduṣṭanibarhiṇi //
tathā vistāritā cāsi devānāṃ pratipāditā

sarva sattvāṃgabhūtāsi sarvāśubhanivāriṇi //
churike rakṣa māṃ nityaṃ śāntiṃ yaccha namo'stu te

( iticchūrikāmaṃtraḥ //)
protsāraṇāya duṣṭānāṃ sādhusaṃgrahaṇāya ca //
brahmaṇā nirmitaścāsi vyavahāraprasiddhaye

yaśo dehi sukhaṃ dehi jagado bhava bhūpateḥ //
tāḍayāśu ripūnsarvānhemadaṃḍa namostu te

( iti kanakadaṇḍamantraḥ //)
vijayo jayado jetā ripughātī priyaṃkaraḥ //
duḥkhahā dharmadaḥ śāṃtaḥ sarvāriṣṭavināśanaḥ

ete'ṣṭausaṃnidhau yasmāttava siṃhā mahābalāḥ///
tena siṃhāsaneti tvaṃ viprairvedeṣu gīyase

tvayi sthitaḥ śivaḥ sākṣāttvayi śakraḥ sureśvaraḥ//
tvayi sthito harirdevastvadarthaṃ tapyate tapaḥ

namaste sarvato bhadra bhadrado bhava bhūpateḥ //
trailokyajayasarvasva siṃhāsana namo'stu te

( iti siṃhāsanamaṃtraḥ //)
lohābhihārikaṃ karma kṛtvedaṃ maṃtrapūrvakam//
phalanaivedyakusumairdhūpadīpavilepanaiḥ

aṣṭamyāṃ dhāvanaṃ kṛtvā pūrvāhṇe snānamācaret//

( atha gadyam)
durgāṃ kāṃcanamūrtiṃ raupyāṃ vā paittalīṃ vārkṣī caitrīṃ tāmrīṃ vādhibhavataḥ kṛtvā dāruvicitratoraṇavinyastāṃ śobhane sthāne purato vinyastadṛṣṭāṃ vicitragṛhamadhyagāṃ snātāṃ kuṃkumacaṃdanagaṃdhaiścatuḥsamaiścīrapaṭṭaiścarcitagātrāṃ devīṃ kusumairabhyarcya tāṃ bahubhiḥ puṣyamāṇakīrtistairdvijananairjanitaparitoṣairdivānvito nareṃdraḥ svayaṃ prayacchetpurohitaiḥ sārdhaṃ bilvapatreṇārcanena maṃtreṇānena bhagavatyai //
( iti gadyaṃ sampūrṇaṃ) //
jayaṃtī maṃgalā kālī bhadrakālī kapālinī //
durgā śivā kṣamā dhātrī svāhā svadhā namostu te

amṛtodbhavaḥ śrīvṛkṣo mahādevīpriyaḥ sadā //
bilvapatraṃ prayacchāmi pavitraṃ te sureśvari

durgā saṃpūjanīyā ca taddināddroṇapuṣpayā //
sā cābhīṣṭā sureśānyāstathā rūḍhavraṇāyutaḥ /

/
tataḥ khaḍgaṃ namaskṛtya śatrūṇāṃ mānamarddanam //
icchetsvavijayaṃ rājyaṃ subhikṣaṃ cātmano nṛpa

punaḥ punaḥ praṇamyātha dhyāyecca hṛdaye śivām//
mahiṣaghrīṃ bahubhujāṃ kumārīṃ siṃhavāhinīm

dānavāṃstarjayaṃtīṃ ca khaḍgoddhatakarāṃ śubhām //
ghaṃṭākṣasragdharāṃ durgāṃ raṇāraṃbhe vyavasthitām

tato jayajayākāraiḥ stavaṃ kuryādimaṃ tataḥ

sarvamaṅgalamāṅgalye śive sarvārthasādhike //
śaraṇye tryaṃbake gauri nārāyaṇi namo'stu te

kuṃkumena samālabdhe candanena vilepite //
bilvapatrakṛtāmāle durge'haṃ śaraṇaṃ gataḥ

kṛtvaivamarccāṃ kauravya aṣṭamyāṃ jāgaraṃ niśi //
naṭanartanagītaiśca kārayettu mahotsavam

evaṃ hṛṣṭairniśāṃ nītvā prabhāte cāruṇodaye //
pātayenmahiṣānmeṣānagrato natakandharān

śataṃ cāpi śatārdhaṃ vā tadarddhaṃ vā yathecchayā //
surāsavabhṛtaiḥ kuṃbhaistarpayetparameśvarīm

kāpālikebhyastaddeyaṃ dāsīdāsajanaistathā //
vibhajya sarvaṃ kauṃteya suhṛtsaṃbaṃdhibaṃdhuṣu

tatoparāhṇasamaye navamyāṃ syaṃdane sthitām //
bhavānīṃ bhrāmayedrāṣṭre svayaṃ rājā sasainyavān

sahasraiḥ puruṣairvāpi rathayuktaiḥ suśikṣitaiḥ //
śanaiḥ śanairadhikayā dīptyā prajvaladīpakaiḥ

ākṛṣṭakhaḍgairvīraiśca dhāturaktairgajaistathā //
nadadbhiḥ śaṃkhapaṭahairnṛtyadbhirvārayauvataiḥ //
alaṃkṛtābhirnārībhirbālakaiḥ suvibhūṣitaiḥ

bhūtebhyastu baliṃ dadyānmaṃtreṇānena sāmiṣam //
saraktaṃ sajalaṃ sānnaṃ gandhapuṣpākṣatairyutam //१ ०२//
trīṃstrīnvārāṃstriśūlena digvidikṣu kṣipedbalim //
baliṃ gṛhṇantvimaṃ devā ādityā vasavastathā

maruto'thāśvinau rudrāḥ suparṇāḥ pannagā grahāḥ //
asurā yātudhānāśca mātaraśca piśācakāḥ // १०४
śākinyo yakṣavetālā yoginyaḥ pūtanāḥ śivāḥ //
jṛṃbhakāḥ siddhagandharvā vyālā vidyādharā dharāḥ

dikpālā lokapālāśca ye ca vighnavināyakāḥ //
jagatāṃ śāṃtikartāro brahmādyāśca maharṣayaḥ

savighnaṃ mama pāpaṃ te śāmyaṃtu paripanthinaḥ//
saumyā bhavaṃtu tṛptāśca bhūtāḥ pretāḥ sukhāvahāḥ

ityevaṃ bhrāmayedrāṣṭre durgāṃ devīṃ rathe sthitām//
narayānena vā pārtha tato'vighnaṃ samāpayet //१ ०८//
athotpanneṣu vighneṣu bhūtaśāṃtiṃ samācaret //
yena vighnā na jāyaṃte yātrāsaṃpūrṇatāṃ vrajet//१ ०९//
evaṃ ye kurvate yātrāṃ rājāno'nye'pi mānavāḥ//
mahānavamyāṃ naṃdāyāṃ putrakā hṛṣṭamānasāḥ //११ ०//
te sarve pāpanirmuktā yāṃti bhāgavatīṃ purīm //१ ११//
na teṣāṃ śāvakonāgnirna caurā na vināyakāḥ //
vighnaṃ kurvanti rājendra yeṣāṃ tuṣṭā maheśvarī

nīrujaḥ sukhino bhogabhoktāro bhayavarjitāḥ//
bhavaṃti bhaktāḥ puruṣāḥ bhagavatyāḥ kimucyate

ityeṣa te samākhyāto durgādevyā mahotsavaḥ //
paṭhatāṃ śṛṇvatāṃ caiva sarvāśubhavināśanaḥ

śūlāgrabhinnamahiṣāsurapṛṣṭhaviṣṭāmṛtakhātakhaḍgarucirāṃgadabāhudaṇḍām //
abhyarcya paṃcavadanānugatāṃ navamyāṃ durgāṃ sudurgagahanāni taraṃti martyāḥ

iti śrībhaviṣye mahāpurāṇa uttaraparvaṇi śrīkṛṣṇayudhiṣṭhirasaṃvāde mahānavamīvratavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśaduttaraśatatamo'dhyāyaḥ