Bhagavata Purana · Chapter 06.09
BhP_06.09.001/0 śrīśuka uvāca
tasyāsan viśvarūpasya śirāṃsi trīṇi bhārata /
somapīthaṃ surāpīthamannādamiti śuśruma
sa vai barhiṣi devebhyo bhāgaṃ pratyakṣamuccakaiḥ /
adadadyasya pitaro devāḥ sapraśrayaṃ nṛpa
sa eva hi dadau bhāgaṃ parokṣamasurān prati /
yajamāno 'vahadbhāgaṃ mātṛsnehavaśānugaḥ
taddevahelanaṃ tasya dharmālīkaṃ sureśvaraḥ /
ālakṣya tarasā bhītastacchīrṣāṇy acchinadruṣā
somapīthaṃ tu yat tasya śira āsīt kapiñjalaḥ /
kalaviṅkaḥ surāpīthamannādaṃ yat sa tittiriḥ
brahmahatyāmañjalinā jagrāha yadapīśvaraḥ /
saṃvatsarānte tadaghaṃ bhūtānāṃ sa viśuddhaye
bhūmyambudrumayoṣidbhyaścaturdhā vyabhajaddhariḥ /
bhūmisturīyaṃ jagrāha khātapūravareṇa vai
īriṇaṃ brahmahatyāyā rūpaṃ bhūmau pradṛśyate /
turyaṃ chedaviroheṇa vareṇa jagṛhurdrumāḥ
teṣāṃ niryāsarūpeṇa brahmahatyā pradṛśyate /
śaśvatkāmavareṇāṃhasturīyaṃ jagṛhuḥ striyaḥ /2/
rajorūpeṇa tāsvaṃho māsi māsi pradṛśyate /
dravyabhūyovareṇāpasturīyaṃ jagṛhurmalam
tāsu budbudaphenābhyāṃ dṛṣṭaṃ taddharati kṣipan /
hataputrastatastvaṣṭā juhāvendrāya śatrave
indraśatro vivardhasva mā ciraṃ jahi vidviṣam /
athānvāhāryapacanādutthito ghoradarśanaḥ
kṛtānta iva lokānāṃ yugāntasamaye yathā /
viṣvag vivardhamānaṃ tamiṣumātraṃ dine dine
dagdhaśailapratīkāśaṃ sandhyābhrānīkavarcasam /
taptatāmraśikhāśmaśruṃ madhyāhnārkogralocanam
dedīpyamāne triśikhe śūla āropya rodasī /
nṛtyantamunnadantaṃ ca cālayantaṃ padā mahīm
darīgambhīravaktreṇa pibatā ca nabhastalam /
lihatā jihvayarkṣāṇi grasatā bhuvanatrayam
mahatā raudradaṃṣṭreṇa jṛmbhamāṇaṃ muhurmuhuḥ /
vitrastā dudruvurlokā vīkṣya sarve diśo daśa
yenāvṛtā ime lokāstapasā tvāṣṭramūrtinā /
sa vai vṛtra iti proktaḥ pāpaḥ paramadāruṇaḥ
taṃ nijaghnurabhidrutya sagaṇā vibudharṣabhāḥ /
svaiḥ svairdivyāstraśastraughaiḥ so 'grasat tāni kṛtsnaśaḥ
tataste vismitāḥ sarve viṣaṇṇā grastatejasaḥ /
pratyañcamādipuruṣamupatasthuḥ samāhitāḥ
BhP_06.09.021/0 śrīdevā ūcuḥ
vāyvambarāgnyapkṣitayastrilokā brahmādayo ye vayamudvijantaḥ /
harāma yasmai balimantako 'sau bibheti yasmādaraṇaṃ tato naḥ
avismitaṃ taṃ paripūrṇakāmaṃ svenaiva lābhena samaṃ praśāntam /
vinopasarpaty aparaṃ hi bāliśaḥ śvalāṅgulenātititarti sindhum
yasyoruśṛṅge jagatīṃ svanāvaṃ manuryathābadhya tatāra durgam /
sa eva nastvāṣṭrabhayāddurantāt trātāśritān vāricaro 'pi nūnam
purā svayambhūrapi saṃyamāmbhasy udīrṇavātormiravaiḥ karāle /
eko 'ravindāt patitastatāra tasmādbhayādyena sa no 'stu pāraḥ
ya eka īśo nijamāyayā naḥ sasarja yenānusṛjāma viśvam /
vayaṃ na yasyāpi puraḥ samīhataḥ paśyāma liṅgaṃ pṛthag īśamāninaḥ
yo naḥ sapatnairbhṛśamardyamānān devarṣitiryaṅnṛṣu nitya eva /
kṛtāvatārastanubhiḥ svamāyayā kṛtvātmasāt pāti yuge yuge ca
tameva devaṃ vayamātmadaivataṃ paraṃ pradhānaṃ puruṣaṃ viśvamanyam /
vrajāma sarve śaraṇaṃ śaraṇyaṃ svānāṃ sa no dhāsyati śaṃ mahātmā
BhP_06.09.028/0 śrīśuka uvāca
iti teṣāṃ mahārāja surāṇāmupatiṣṭhatām /
pratīcyāṃ diśy abhūdāviḥ śaṅkhacakragadādharaḥ
ātmatulyaiḥ ṣoḍaśabhirvinā śrīvatsakaustubhau /
paryupāsitamunnidra śaradamburuhekṣaṇam
dṛṣṭvā tamavanau sarva īkṣaṇāhlādaviklavāḥ /
daṇḍavat patitā rājañ chanairutthāya tuṣṭuvuḥ
BhP_06.09.031/0 śrīdevā ūcuḥ
namaste yajñavīryāya vayase uta te namaḥ /
namaste hy astacakrāya namaḥ supuruhūtaye
yat te gatīnāṃ tisṛṇāmīśituḥ paramaṃ padam /
nārvācīno visargasya dhātarveditumarhati
oṃ namaste 'stu bhagavan nārāyaṇa vāsudevādipuruṣa mahāpuruṣa mahānubhāva paramamaṅgala paramakalyāṇa paramakāruṇika kevala jagadādhāra lokaikanātha sarveśvara lakṣmīnātha paramahaṃsaparivrājakaiḥ parameṇātmayogasamādhinā paribhāvitaparisphuṭapāramahaṃsyadharmeṇodghāṭitatamaḥkapāṭadvāre citte 'pāvṛta ātmaloke svayamupalabdhanijasukhānubhavo bhavān
_*
duravabodha iva tavāyaṃ vihārayogo yadaśaraṇo 'śarīra idamanavekṣitāsmatsamavāya ātmanaivāvikriyamāṇena saguṇamaguṇaḥ sṛjasi pāsi harasi
_*
atha tatra bhavān kiṃ devadattavadiha guṇavisargapatitaḥ pāratantryeṇa svakṛtakuśalākuśalaṃ phalamupādadāty āhosvidātmārāma upaśamaśīlaḥ samañjasadarśana udāsta iti ha vāva na vidāmaḥ
_*
na hi virodha ubhayaṃ bhagavaty aparimitaguṇagaṇa īśvare 'navagāhyamāhātmye 'rvācīnavikalpavitarkavicārapramāṇābhāsakutarkaśāstrakalilāntaḥkaraṇāśrayaduravagrahavādināṃ vivādānavasara uparatasamastamāyāmaye kevala evātmamāyāmantardhāya ko nvartho durghaṭa iva bhavati svarūpadvayābhāvāt
_*
samaviṣamamatīnāṃ matamanusarasi yathā rajjukhaṇḍaḥ sarpādidhiyām
_*
sa eva hi punaḥ sarvavastuni vastusvarūpaḥ sarveśvaraḥ sakalajagatkāraṇakāraṇabhūtaḥ sarvapratyagātmatvāt sarvaguṇābhāsopalakṣita eka eva paryavaśeṣitaḥ
_*
atha ha vāva tava mahimāmṛtarasasamudravipruṣā sakṛdavalīḍhayā svamanasi niṣyandamānānavaratasukhena vismāritadṛṣṭaśrutaviṣayasukhaleśābhāsāḥ paramabhāgavatā ekāntino bhagavati sarvabhūtapriyasuhṛdi sarvātmani nitarāṃ nirantaraṃ nirvṛtamanasaḥ kathamu ha vā ete madhumathana punaḥ svārthakuśalā hy ātmapriyasuhṛdaḥ sādhavastvaccaraṇāmbujānusevāṃ visṛjanti na yatra punarayaṃ saṃsāraparyāvartaḥ
_*
tribhuvanātmabhavana trivikrama trinayana trilokamanoharānubhāva tavaiva vibhūtayo ditijadanujādayaścāpi teṣāmupakramasamayo 'yamiti svātmamāyayā suranaramṛgamiśritajalacarākṛtibhiryathāparādhaṃ daṇḍaṃ daṇḍadhara dadhartha evamenamapi bhagavan jahi tvāṣṭramuta yadi manyase
_*
asmākaṃ tāvakānāṃ tatatata natānāṃ hare tava caraṇanalinayugaladhyānānubaddhahṛdayanigaḍānāṃ svaliṅgavivaraṇenātmasātkṛtānāmanukampānurañjitaviśadaruciraśiśirasmitāvalokena vigalitamadhuramukharasāmṛtakalayā cāntastāpamanaghārhasi śamayitum
_*
atha bhagavaṃstavāsmābhirakhilajagadutpattisthitilayanimittāyamānadivyamāyāvinodasya sakalajīvanikāyānāmantarhṛdayeṣu bahirapi ca brahmapratyagātmasvarūpeṇa pradhānarūpeṇa ca yathādeśakāladehāvasthānaviśeṣaṃ tadupādānopalambhakatayānubhavataḥ sarvapratyayasākṣiṇa ākāśaśarīrasya sākṣāt parabrahmaṇaḥ paramātmanaḥ kiyān iha vārthaviśeṣo vijñāpanīyaḥ syādvisphuliṅgādibhiriva hiraṇyaretasaḥ
_*
ata eva svayaṃ tadupakalpayāsmākaṃ bhagavataḥ paramagurostava caraṇaśatapalāśacchāyāṃ vividhavṛjinasaṃsārapariśramopaśamanīmupasṛtānāṃ vayaṃ yatkāmenopasāditāḥ
_*
atho īśa jahi tvāṣṭraṃ grasantaṃ bhuvanatrayam /
grastāni yena naḥ kṛṣṇa tejāṃsy astrāyudhāni ca
haṃsāya dahranilayāya nirīkṣakāya kṛṣṇāya mṛṣṭayaśase nirupakramāya /
satsaṅgrahāya bhavapānthanijāśramāptāv ante parīṣṭagataye haraye namaste
BhP_06.09.046/0 śrīśuka uvāca
athaivamīḍito rājan sādaraṃ tridaśairhariḥ /
svamupasthānamākarṇya prāha tān abhinanditaḥ
BhP_06.09.047/0 śrībhagavān uvāca
prīto 'haṃ vaḥ suraśreṣṭhā madupasthānavidyayā /
ātmaiśvaryasmṛtiḥ puṃsāṃ bhaktiścaiva yayā mayi
kiṃ durāpaṃ mayi prīte tathāpi vibudharṣabhāḥ /
mayy ekāntamatirnānyan matto vāñchati tattvavit
na veda kṛpaṇaḥ śreya ātmano guṇavastudṛk /
tasya tān icchato yacchedyadi so 'pi tathāvidhaḥ
svayaṃ niḥśreyasaṃ vidvān na vakty ajñāya karma hi /
na rāti rogiṇo 'pathyaṃ vāñchato 'pi bhiṣaktamaḥ
maghavan yāta bhadraṃ vo dadhyañcamṛṣisattamam /
vidyāvratatapaḥsāraṃ gātraṃ yācata mā ciram
sa vā adhigato dadhyaṅṅ aśvibhyāṃ brahma niṣkalam /
yadvā aśvaśiro nāma tayoramaratāṃ vyadhāt
dadhyaṅṅ ātharvaṇastvaṣṭre varmābhedyaṃ madātmakam /
viśvarūpāya yat prādāt tvaṣṭā yat tvamadhāstataḥ
yuṣmabhyaṃ yācito 'śvibhyāṃ dharmajño 'ṅgāni dāsyati /
tatastairāyudhaśreṣṭho viśvakarmavinirmitaḥ /
yena vṛtraśiro hartā mattejaupabṛṃhitaḥ
tasmin vinihate yūyaṃ tejo 'strāyudhasampadaḥ /
bhūyaḥ prāpsyatha bhadraṃ vo na hiṃsanti ca matparān
Original text: Bhāgavatapurāṇa · Data entry Ulrich Stiehl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0