Language

ENहिગુ
Scripture Library

Avadānaśataka · Chapter 70

70.1

bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'tīte 'dhvani ekanavate kalpe vipaśyī nāma samyaksaṃbuddho loka udapādi vidyācaraṇasaṃpannaḥ sugato lokavid anuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavān* | sa bandhumatīṃ rājadhānīm upaniśritya viharati | yāvad vipaśyī samyaksaṃbuddhaḥ
-------------------- Vaidya, p. 172 --------------------
sakalaṃ buddhakāryaṃ kṛtvā indhanakṣayād ivāgnir nirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvṛtaḥ, tasya rājñā bandhumatā śarīre śarīrapūjāṃ kṛtvā samantayojanaś catūratnamayaḥ stūpaḥ pratiṣṭhāpitaḥ krośam uccatvena | yatrānekāni prāṇiśatasahasrāṇi kārān kṛtvā svargamokṣaparāyaṇāni bhavanti | tatra stūpamaho vartate | śrāddhā brāhmaṇagṛhapatayo vicitrair gandhamālyavilepanaiś chatrair dhvajaiḥ patākābhiḥ pūjāṃ kurvanti | yāvad apareṇa puruṣeṇa rājñāḥ sakāśād dyūtaṃ krīḍataḥ sūryābhāsaṃ (Speyer: sūryāvabhāsaṃ) maṇiratnaṃ nirjitam* | tatas tena prasādajātena vipaśyinaś caitye varṣāsthālyāṃ samāropitam* | tataḥ pādayor nipatya praṇidhānaṃ kṛtam*: anenāhaṃ kuśalena cittotpādena deyadharmaparityāgena ca evaṃvidhānāṃ guṇānāṃ lābhī syām*, evaṃvidhaṃ śāstāram ārāgayeyaṃ mā virāgayeyam*, evaṃvidhena cūḍāyāṃ baddhena mātuḥ kukṣer nirgaccheyam iti ||
bhagavān āha: kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau tena kālena tena samayena akṣadhūrta āsīt*, ayaṃ sa sūryaḥ | yat tena vipaśyinaḥ stūpe ratnaṃ samāropitaṃ tenāsya śirasi maṇiratnaṃ prādurbhūtam* | tenaiva hetunā abhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ | arhatvaṃ ca sākṣātkṛtam* | iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇām ekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānām ekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ | tasmāt tarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmāṇy apāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣv eva karmasv ābhogaḥ karaṇīyaḥ | ity evaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam* ||
idam avocad bhagavān* | āttamanasas te bhikṣavo bhagavato bhāṣitam abhyanandan* ||
AVŚ_70 mallapatākā | (ed. Speyer, vol. I)
buddho bhagavān satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito rājabhī rājamātrair dhanibhiḥ pauraiḥ śreṣṭhibhiḥ sārthavāhair devair nāgair yakṣair asurair garuḍaiḥ kinnarair mahoragair iti devanāgayakṣāsuragaruḍakinnaramahoragābhyarcito buddho bhagavān jñāto mahāpuṇyo lābhī cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārāṇāṃ saśrāvakasaṃghaḥ kapilavastuni viharati nyagrodhārāme | kapilavastuni anyatamaḥ śākya āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī | tena sadṛśāt kulāt kalatram ānītam* | sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati | tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ putro jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko 'tikrānto mānuṣaṃ varṇam asaṃprāptaś ca divyaṃ varṇam* | yadāsau kumāro jātas tadā devatābhir divyāḥ patākāḥ samantata ucchrāpitāḥ, divyāni vādyabhāṇḍāni parāhatāni, divyāni cotpalakumudapadmapuṇḍarīkamāndāravāṇāṃ puṣpāṇi kṣiptāni, sarvaṃ ca kapilavastu nagaraṃ yaśasā āpūritam*, sarvagṛheṣu cāsya nāmnā patākā ucchrāpitāḥ | tasya jatau jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate: kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti | jñātaya ūcuḥ: yasmād asya jātasya yaśasā sarvaloka
-------------------- Vaidya, p. 173 --------------------
āpūritaḥ, tasmād bhavatu dārakasya viditayaśā iti nāmeti | viditayaśā dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo datto dvābhyām aṃsadhātrībhyāṃ dvābhyāṃ kṣīradhātrībhyāṃ dvābhyāṃ maladhātrībhyāṃ dvābhyāṃ krīḍanikābhyāṃ dhātrībhyām* | so 'ṣṭābhir dhātrībhir unnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā sarpimaṇḍenānyaiś cottaptottaptair upakaraṇaviśeṣaiḥ | āśu vardhate hradastham iva paṅkajam* | sa ca śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśaya ātmahitaparahitapratipannaḥ kāruṇiko mahātmā dharmakāmaḥ prajāvatsalaḥ |
yāvad apareṇa samayena nyagrodhārāmaṃ gataḥ | athāsau dadarśa buddhaṃ bhagavantaṃ dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtam aśītyā cānuvyañjanair virājitagātraṃ vyāmaprabhālaṃkṛtaṃ sūryasahasrātirekaprabhaṃ jaṅgamam iva ratnaparvataṃ samantato bhadrakam* | sahadarśanāc cānena bhagavato 'ntike cittaṃ prasāditam* | prasādajātaś ca bhagavatpādābhivandanaṃ kṛtvā purastān niṣaṇṇo dharmaśravaṇāya | tasmai bhagavatā āśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāryasatyasaṃprativedhikī dharmadeśanā kṛtā, yāṃ śrutvā tena viditayaśasā dārakeṇa viṃśatiśikharasamudgataṃ satkāyadṛṣṭiśailaṃ jñānavajreṇa bhitvā srotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam* | sa dṛṣṭasatyaḥ śramaṇabrāhmaṇakṛpaṇavanīpakebhyo dānapradānāni datvā mātāpitarāv anujñāpya bhagavacchāsane pravrajitaḥ | tena yujyamānena ghaṭamānena vyāyacchamānena idam eva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalaṃ viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śatanapatanavikiraṇavidhvaṃsanadharmatayā parāhatya sarvakleśaprahāṇād arhatvaṃ sākṣātkṛtam* | arhan saṃvṛttaḥ traidhātukavītarāgaḥ samaloṣṭakāñcana ākāśapāṇitalasamacitto vāsīcandanakalpo vidyāvidāritāṇḍakośo vidyābhijñāpratisaṃvitprāpto bhavalābhalobhasatkāraparāṅmukhaḥ | sendropendrāṇāṃ devānāṃ pūjyo mānyo 'bhivādyaś ca saṃvṛttaḥ | sa yācitacīvaraṃ paribhuṅkte alpam ayācitam*, yācitapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkārān paribhuṅkte alpam ayācitam* ||
bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuḥ: kāni bhadanta viditayaśasā karmāṇi kṛtāny yena jātamātrasya devatābhiḥ patākā ucchrāpitāḥ, yaśasā ca sarvaloka āpūrṇaḥ, pravrajya cārhatvaṃ sākṣātkṛtam iti | bhagavān āha: viditayaśasaiva bhikṣavaḥ pūrvam anyāsu jātiṣu karmāṇi kṛtāny upacitāni labdhasaṃbhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavat pratyupasthitāny avaśyaṃbhāvīni | viditayaśasā karmāṇi kṛtāny upacitāni | ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāny upacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣv eva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtāni vipacyante śubhāny aśubhāni ca:
na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatair api |
sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām*

Original text: Avadānaśataka · Edition: the following editions: (1) Ed. P.L. Vaidya, Darbhanga 1958 (Buddhist Sanskrit Texts ; 19) and (2) Ed. J.S. Speyer, St. Petersbourg, 2 vols., 1906-1909 (Bibliotheca Buddhica ; 3) · Data entry Klaus Wille · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc