Atharva Veda · Chapter 5
sūktam १
sūktam २
sūktam ३
sūktam ४
sūktam ५
sūktam ६
sūktam ७
sūktam ८
sūktam ९
sūktam १०
sūktam ११
sūktam १२
sūktam १३
sūktam १४
sūktam १५
sūktam १६
sūktam १७
sūktam १८
sūktam १९
sūktam २०
sūktam २१
sūktam २२
sūktam २३
sūktam २४
sūktam २५
sūktam २६
sūktam २७
sūktam २८
sūktam २९
sūktam ३०
sūktam ३१
5.1
ṛdhaṅmantro yoniṃ ya ābabhūvāmṛtāsurvardhamānaḥ sujanmā /
adabdhāsurbhrājamāno'heva trito dhartā dādhāra trīṇi
ā yo dharmāṇi prathamaḥ sasāda tato vapūṃṣi kṛṇuṣe purūṇi /
dhāsyuryoniṃ prathama ā viveśā yo vācamanuditāṃ ciketa
yaste śokāya tanvaṃ rireca kṣaraddhiraṇyaṃ śucayo'nu svāḥ /
atrā dadhete amṛtāni nāmāsme vastrāṇi viśa erayantām
pra yadete prataraṃ pūrvyaṃ guḥ sadaḥsada ātiṣṭhanto ajuryam /
kaviḥ śuṣasya mātarā rihāṇe jāmyai dhuryaṃ patimerayethām
tadū ṣu te mahatpṛthujman namaḥ kaviḥ kāvyenā kṛṇomi /
yatsamyañcāvabhiyantāvabhi kṣāmatrā mahī rodhacakre vāvṛdhete
sapta maryādāḥ kavayastatakṣustāsāmidekāmabhyaṃhuro gāt/
āyorha skambha upamasya nīḍe pathāṃ visarge dharuṇeṣu tasthau
utāmṛtāsurvrata emi kṛnvann asurātmā tanvastatsumadguḥ /
uta vā śakro ratnaṃ dadhātyūrjayā vā yatsacate havirdāḥ
uta putraḥ pitaraṃ kṣatramīḍe jyeṣṭhaṃ maryādamahvayantsvastaye /
darśan nu tā varuṇa yāste viṣṭhā āvarvratataḥ kṛṇavo vapūṃṣi
ardhamardhena payasā pṛṇakṣyardhena śuṣma vardhase amura /
aviṃ vṛdhāma śagmiyaṃ sakhāyaṃ varuṇaṃ putramadityā iṣiram /
kaviśastānyasmai vapūṃṣyavocāma rodasī satyavācā
5.2
tadidāsa bhuvaneṣu jyeṣṭhaṃ yato yajña ugrastveṣanṛmṇaḥ /
sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūn anu yadenaṃ madanti viśva ūmāḥ
vavṛdhānaḥ śavasā bhūryojāḥ śatrurdāsāya bhiyasaṃ dadhāti /
avyanacca vyanacca sasni saṃ te navanta prabhṛtā madeṣu
tve kratumapi pṛñcanti bhūri dviryadete trirbhavantyūmāḥ /
svadoḥ svādīyaḥ svādunā sṛjā samadaḥ su madhu madhunābhi yodhīḥ
yadi cin nu tvā dhanā jayantaṃ raṇeraṇe anumadanti viprāḥ /
ojīyaḥ śuṣmintsthiramā tanuṣva mā tvā dabhan durevāsaḥ kaśokāḥ
tvayā vayaṃ śāśadmahe raṇeṣu prapaśyanto yudhenyāni bhūri /
codayāmi ta āyudhā vacobhiḥ saṃ te śiśāmi brahmaṇā vayāṃsi
ni taddadhiṣe'vare pare ca yasminn āvithāvasā duroṇe /
ā sthāpayata mātaraṃ jigatnumata invata karvarāṇi bhūri
stuṣva varṣman puruvartmānaṃ samṛbhvāṇaminatamamāptamāptyānām /
ā darśati śavasā bhūryojāḥ pra sakṣati pratimānaṃ pṛthivyāḥ
imā brahma bṛhaddivaḥ kṛṇavadindrāya śūṣamagriyaḥ svarṣāḥ /
maho gotrasya kṣayati svarājā turaścidviśvamarṇavattapasvān
evā mahān bṛhaddivo atharvāvocatsvāṃ tanvamindrameva /
svasārau mātaribhvarī aripre hinvanti caine śavasā vardhayanti ca
5.3
mamāgne varco vihaveṣvastu vayaṃ tvendhānāstanvaṃ puṣema /
mahyaṃ namantāṃ pradiśaścatasrastvayādhyakṣeṇa pṛtanā jayema
agne manyuṃ pratinudan pareṣāṃ tvaṃ no gopāḥ pari pāhi viśvataḥ /
apāñco yantu nivatā durasyavo'maiṣāṃ cittaṃ prabudhāṃ vi neśat
mama devā vihave santu sarva indravanto maruto viṣṇuragniḥ /
mamāntarikṣamurulokamastu mahyaṃ vātaḥ pavatāṃ kāmāyāsmai
mahyaṃ yajantāṃ mama yānīṣṭākūtiḥ satyā manaso me astu /
eno mā ni gāṃ katamaccanāhaṃ viśve devā abhi rakṣantu meha
mayi devā draviṇamā yajantāṃ mayi āśīrastu mayi devahūtiḥ /
daivāḥ hotāraḥ saniṣan na etadariṣṭāḥ syāma tanvā suvīrāḥ
daivīḥ ṣaḍurvīruru naḥ kṛṇota viśve devāsa iha mādayadhvam /
mā no vidadabhibhā mo aśastirmā no vidadvṛjinā dveṣyā yā
tisro devīrmahi naḥ śarma yacchata prajāyai nastanve yacca puṣṭam /
mā hāsmahi prajayā mā tanūbhirmā radhāma dviṣate soma rājan
uruvyacā no mahiṣaḥ śarma yacchatvasmin have puruhūtaḥ purukṣu /
sa naḥ prajāyai haryaśva mṛḍendra mā no rīriṣo mā parā dāḥ
dhātā vidhātā bhuvanasya yaspatirdevaḥ savitābhimātiṣāhaḥ /
ādityā rudrā aśvinobhā devāḥ pāntu yajamānaṃ nirṛthāt
ye naḥ sapatnā apa te bhavantvindrāgnibhyāmava bādhāmaha enān /
ādityā rudrā uparispṛśo no ugraṃ cettāramadhirājamakrata
arvāñcamindramamuto havāmahe yo gojiddhanajidaśvajidyaḥ /
imaṃ no yajñaṃ vihave śṛṇotvasmākamabhūrharyaśva medī
5.4
yo giriṣvajāyathā vīrudhāṃ balavattamaḥ /
kuṣṭhehi takmanāśana takmānaṃ nāśayann itaḥ
suparṇasuvane girau jātaṃ himavataspari /
dhanairabhi śrutvā yanti vidurhi takmanāśanam
aśvattho devasadanastṛtīyasyāmito divi /
tatrāmṛtasya cakṣaṇaṃ devāḥ kuṣṭhamavanvata
hiraṇyayī nauracaraddhiraṇyabandhanā divi /
tatrāmṛtasya puṣpaṃ devāḥ kuṣṭhamavanvata
hiraṇyayāḥ panthāna āsann aritrāṇi hiraṇyayā /
nāvo hiraṇyayīrāsan yābhiḥ kuṣṭhaṃ nirāvahan
imaṃ me kuṣṭha pūruṣaṃ tamā vaha taṃ niṣkuru /
tamu me agadaṃ kṛdhi
devebhyo adhi jāto'si somasyāsi sakhā hitaḥ /
sa prāṇāya vyānāya cakṣuṣe me asmai mṛḍa
udaṅjāto himavataḥ sa prācyāṃ nīyase janam /
tatra kuṣṭhasya nāmānyuttamāni vi bhejire
uttamo nāma kuṣṭhasyuttamo nāma te pitā /
yakṣmaṃ ca sarvaṃ nāśaya takmānaṃ cārasaṃ kṛdhi
śīrṣāmayamupahatyāmakṣyostanvo rapaḥ /
kuṣṭhastatsarvaṃ niṣkaraddaivaṃ samaha vṛṣṇyam
5.5
rātrī mātā nabhaḥ pitāryamā te pitāmahaḥ /
silācī nāma vā asi sā devānāmasi svasā
yastvā pibati jīvati trāyase puruṣaṃ tvam /
bhartrī hi śaśvatāmasi janānāṃ ca nyañcanī
vṛkṣaṃvṛkṣamā rohasi vṛṣaṇyantīva kanyalā /
jayantī pratyātiṣṭhantī sparaṇī nāma vā asi
yaddaṇḍena yadiṣvā yadvārurharasā kṛtam /
tasya tvamasi niṣkṛtiḥ semaṃ niṣkṛdhi pūruṣam
bhadrātplakṣān nistiṣṭhasyaśvatthātkhadirāddhavāt/
bhadrān nyagrodhātparṇātsā na ehyarundhati
hiraṇyavarṇe subhage sūryavarṇe vapuṣṭame /
rutaṃ gacchāsi niṣkṛte niṣkṛtirnāma vā asi
hiraṇyavarṇe subhage śuṣme lomaśavakṣaṇe /
apāmasi svasā lākṣe vāto hātmā babhūva te
silācī nāma kānīno'jababhru pitā tava /
aśvo yamasya yaḥ śyāvastasya hāsnāsyukṣitā
aśvasyāsnaḥ saṃpatitā sā vṛkṣāmabhi siṣyade /
sarā patatriṇī bhūtvā sā na ehyarundhati
5.6
brahma jajñānaṃ prathamaṃ purastādvi sīmataḥ suruco vena āvaḥ /
sa budhnyā upamā asya viṣṭhāḥ sataśca yonimasataśca vi vaḥ
anāptā ye vaḥ prathamā yāni karmāṇi cakrire /
vīrān no atra mā dabhan tadva etatpuro dadhe
sahasradhāra eva te samasvaran divo nāke madhujihvā asaścataḥ /
tasya spaśo na ni miṣanti bhūrṇayaḥ padepade pāśinaḥ santi setave
paryū ṣu pra dhanvā vājasātaye pari vṛtrāṇi sakṣaṇiḥ /
dviṣastadadhyarṇaveneyase sanisraso nāmāsi trayodaśo māsa indrasya gṛhaḥ
nvetenārātsīrasau svāhā /
tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāviha su mṛḍataṃ naḥ
avaitenārātsīrasau svāhā /
tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāviha su mṛḍataṃ naḥ
apaitenārātsīrasau svāhā /
tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāviha su mṛḍataṃ naḥ
mumuktamasmān duritādavadyājjuṣethāṃ yajñamamṛtamasmāsu dhattam
cakṣuṣo hete manaso hete brahmaṇo hete tapasaśca hete /
menyā menirasyamenayaste santu ye'smāmabhyaghāyanti
yo'smāṃścakṣuṣā manasā cittyākūtyā ca yo aghāyurabhidāsāt/
tvaṃ tān agne menyāmenīn kṛṇu svāhā
indrasya gṛho'si /
taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me'sti tena
indrasya śarmāsi /
taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me'sti tena
indrasya varmāsi /
taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me'sti tena
indrasya varūthamasi /
taṃ tvā pra padye taṃ tvā pra viśāmi sarvaguḥ sarvapūruṣaḥ sarvātmā sarvatanūḥ saha yan me'sti tena
5.7
ā no bhara mā pari ṣṭhā arāte mā no rakṣīrdakṣiṇāṃ nīyamānām /
namo vīrtsāyā asamṛddhaye namo astvarātaye
yamarāte purodhatse puruṣaṃ parirāpiṇam /
namaste tasmai kṛṇmo mā vaniṃ vyathayīrmama
pra ṇo vanirdevakṛtā divā naktaṃ ca kalpatām /
arātimanupremo vayaṃ namo astvarātaye
sarasvatīmanumatiṃ bhagaṃ yanto havāmahe /
vācaṃ juṣṭāṃ madhumatīmavādiṣaṃ devānāṃ devahūtiṣu
yaṃ yācāmyahaṃ vācā sarasvatyā manoyujā /
śraddhā tamadya vindatu dattā somena babhruṇā
mā vaniṃ mā vācaṃ no vīrtsīrubhāvindrāgnī ā bharatāṃ no vasūni /
sarve no adya ditsanto'rātiṃ prati haryata
paro'pehyasamṛddhe vi te hetiṃ nayāmasi /
veda tvāhaṃ nimīvantīṃ nitudantīmarāte
uta nagnā bobhuvatī svapnayā sacase janam /
arāte cittaṃ vīrtsantyākūtiṃ puruṣasya ca
yā mahatī mahonmānā viśvā āśā vyānaśe /
tasyai hiraṇyakeśyai nirṛtyā akaraṃ namaḥ
hiraṇyavarṇā subhagā hiraṇyakaśipurmahī /
tasyai hiraṇyadrāpaye'rātyā akaraṃ namaḥ
5.8
vaikaṅkatenedhmena devebhya ājyaṃ vaha /
agne tāmiha mādaya sarva ā yantu me havam
indrā yāhi me havamidaṃ kariṣyāmi tacchṛṇu /
ima aindrā atisarā ākūtiṃ saṃ namantu me /
tebhiḥ śakema vīryaṃ jātavedastanūvaśin
yadasāvamuto devā adevaḥ saṃścikīrṣati /
mā tasyāgnirhavyaṃ vākṣīddhavaṃ devā asya mopa gurmamaiva havametana
ati dhāvatātisarā indrasya vacasā hata /
aviṃ vṛka iva mathnīta sa vo jīvan mā moci prāṇamasyāpi nahyata
yamamī purodadhire brahmāṇamapabhūtaye /
indra sa te adhaspadaṃ taṃ pratyasyāmi mṛtyave
yadi preyurdevapurā brahma varmāṇi cakrire /
tanūpānaṃ paripāṇaṃ kṛṇvānā yadupocire sarvaṃ tadarasaṃ kṛdhi
yān asāvatisarāṃścakāra kṛṇavacca yān /
tvaṃ tān indra vṛtrahan pratīcaḥ punarā kṛdhi yathāmuṃ tṛṇahāṃ janam
yathendra udvācanaṃ labdhvā cakre adhaspadam /
kṛṇve'hamadharān tathā amūñchaśvatībhyaḥ samābhyaḥ
atrainān indra vṛtrahann ugro marmaṇi vidhya /
atraivainān abhi tiṣṭhendra medyahaṃ tava /
anu tvendrā rabhāmahe syāma sumatau tava
5.9
dive svāhā
pṛthivyai svāhā
antarikṣāya svāhā
antarikṣāya svāhā
dive svāhā
pṛthivyai svāhā
sūryo me cakṣurvātaḥ prāṇo'ntarikṣamātmā pṛthivī śarīram /
astṛto nāmāhamayamasmi sa ātmānaṃ ni dadhe dyāvāpṛthivībhyāṃ gopīthāya
udāyurudbalamutkṛtamutkṛtyāmun manīṣāmudindriyam /
āyuṣkṛdāyuṣpatnī svadhāvantau gopā me staṃ gopāyataṃ mā /
ātmasadau me staṃ mā mā hiṃsiṣṭam
5.10
aśmavarma me'si yo mā prācyā diśo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
aśmavarma me'si yo mā dakṣiṇāyā diśo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
aśmavarma me'si yo mā pratīcyā diśo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
aśmavarma me'si yo modīcyā diśo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
aśmavarma me'si yo mā dhruvāyā diśo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
aśmavarma me'si yo mordhvāyā diśo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
aśmavarma me'si yo mā diśāmantardeśebhyo'ghāyurabhidāsāt/
etatsa ṛchāt
bṛhatā mana upa hvaye mātariśvanā prāṇāpānau /
sūryāccakṣurantarikṣācchrotraṃ pṛthivyāḥ śarīram /
sarasvatyā vācamupa hvayāmahe manoyujā
5.11
kathaṃ mahe asurāyābravīriha kathaṃ pitre haraye tveṣanṛmṇaḥ /
pṛśniṃ varuṇa dakṣiṇāṃ dadāvān punarmagha tvaṃ manasācikitsīḥ
na kāmena punarmagho bhavāmi saṃ cakṣe kaṃ pṛśnimetāmupāje /
kena nu tvamatharvan kāvyena kena jātenāsi jātavedāḥ
satyamahaṃ gabhīraḥ kāvyena satyaṃ jātenāsmi jātavedāḥ /
na me dāso nāryo mahitvā vrataṃ mīmāya yadahaṃ dhariṣye
na tvadanyaḥ kavitaro na medhayā dhīrataro varuṇa svadhāvan /
tvaṃ tā viśvā bhuvanāni vettha sa cin nu tvajjano māyī bibhāya
tvaṃ hyaṅga varuṇa svadhāvan viśvā vettha janima supraṇīte /
kiṃ rajasa enā paro anyadastyenā kiṃ pareṇāvaramamura
ekaṃ rajasa enā paro anyadastyenā para ekena durṇaśaṃ cidarvāk/
tatte vidvān varuṇa pra bravīmyadhovacasaḥ paṇayo bhavantu nīcairdāsā upa sarpantu bhūmim
tvaṃ hyaṅga varuṇa bravīṣi punarmagheṣvavadyāni bhūri /
mo ṣu paṇīṃrabhyetāvato bhūn mā tvā vocann arādhasaṃ janāsaḥ
mā mā vocann arādhasaṃ janāsaḥ punaste pṛśniṃ jaritardadāmi /
stotraṃ me viśvamā yāhi śacībhirantarviśvāsu mānuṣīṣu dikṣu
ā te stotrāṇyudyatāni yantvantarviśvāsu mānuṣīṣu dikṣu /
dehi nu me yan me adatto asi yujyo me saptapadaḥ sakhāsi
samā nau bandhurvaruṇa samā jā vedāhaṃ tadyan nāveṣā samā jā /
dadāmi tadyatte adatto asmi yujyaste saptapadaḥ sakhāsmi
devo devāya gṛṇate vayodhā vipro viprāya stuvate sumedhāḥ /
ajījano hi varuṇa svadhāvann atharvāṇaṃ pitaraṃ devabandhum /
tasmā u rādhaḥ kṛṇuhi supraśastaṃ sakhā no asi paramaṃ ca bandhuḥ
5.12
samiddho adya manuṣo duroṇe devo devān yajasi jātavedaḥ /
ā ca vaha mitramahaścikitvān tvaṃ dūtaḥ kavirasi pracetāḥ
tanūnapātpatha ṛtasya yānān madhvā samañjantsvadayā sujihva /
manmāni dhībhiruta yajñamṛndhan devatrā ca kṛṇuhyadhvaraṃ naḥ
ājuhvāna īḍyo bandyaścā yāhyagne vasubhiḥ sajoṣāḥ /
tvaṃ devānāmasi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān
prācīnaṃ barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastorasyā vṛjyate agre ahnām /
vyu prathate vitaraṃ varīyo devebhyo aditaye syonam
vyacasvatīrurviyā vi śrayantāṃ patibhyo na janayaḥ śumbhamānāḥ /
devīrdvāro bṛhatīrviśvaminvā devebhyo bhavata suprāyaṇāḥ
ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau /
divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṃ śukrapiśaṃ dadhāne
daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñaṃ manuṣo yajadhyai /
pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṃ jyotiḥ pradiśā diśantā
ā no yajñaṃ bhāratī tūyametviḍā manuṣvadiha cetayantī /
tisro devīrbarhiredaṃ syonaṃ sarasvatīḥ svapasaḥ sadantām
ya ime dyāvāpṛthivī janitrī rūpairapiṃśadbhuvanāni viśvā /
tamadya hotariṣito yajīyān devaṃ tvaṣṭāramiha yakṣi vidvān
upāvasṛja tmanyā samañjan devānāṃ pātha ṛtuthā havīṃṣi /
vanaspatiḥ śamitā devo agniḥ svadantu havyaṃ madhunā ghṛtena
sadyo jāto vyamimīta yajñamagnirdevānāmabhavatpurogāḥ /
asya hotuḥ praśiṣyṛtasya vāci svāhākṛtaṃ haviradantu devāḥ
5.13
dadirhi mahyaṃ varuṇo divaḥ kavirvacobhirugrairni riṇāmi te viṣam /
khātamakhātamuta saktamagrabhamireva dhanvan ni jajāsa te viṣam
yatte apodakaṃ viṣaṃ tatta etāsvagrabham /
gṛhṇāmi te madhyamamuttamaṃ rasamutāvamaṃ bhiyasā neśadādu te
vṛṣā me ravo nabhasā na tanyaturugreṇa te vacasā bādha ādu te /
ahaṃ tamasya nṛbhiragrabhaṃ rasaṃ tamasa iva jyotirudetu sūryaḥ
cakṣuṣā te cakṣurhanmi viṣeṇa hanmi te viṣam /
ahe mriyasva mā jīvīḥ pratyagabhyetu tvā viṣam
kairāta pṛśna upatṛṇya babhra ā me śṛṇutāsitā alīkāḥ /
mā me sakhyuḥ stāmānamapi ṣṭhātāśrāvayanto ni viṣe ramadhvam
asitasya taimātasya babhrorapodakasya ca /
sātrāsāhasyāhaṃ manyorava jyāmiva dhanvano vi muñcāmi rathāmiva
āligī ca viligī ca pitā ca matā ca /
vidma vaḥ sarvato bandhvarasāḥ kiṃ kariṣyatha
urugūlāyā duhitā jātā dāsyasiknyā /
prataṅkaṃ dadruṣīṇāṃ sarvāsāmarasaṃ viṣam
karṇā śvāvittadabravīdgireravacarantikā /
yāḥ kāścemāḥ khanitrimāstāsāmarasatamaṃ viṣam
tābuvaṃ na tābuvaṃ na ghettvamasi tābuvam /
tābuvenārasaṃ viṣam
tastuvaṃ na tastuvaṃ na ghettvamasi tastuvam /
tastuvenārasaṃ viṣam
5.14
suparṇastvānvavindatsūkarastvākhanan nasā /
dipsauṣadhe tvaṃ dipsantamava kṛtyākṛtaṃ jahi
ava jahi yātudhānān ava kṛtyākṛtaṃ jahi /
atho yo asmān dipsati tamu tvaṃ jahyoṣadhe
riśyasyeva parīśāsaṃ parikṛtya pari tvacaḥ /
kṛtyāṃ kṛtyākṛte devā niṣkamiva prati muñcata
punaḥ kṛtyāṃ kṛtyākṛte hastagṛhya parā ṇaya /
samakṣamasmā ā dhehi yathā kṛtyākṛtaṃ hanat
kṛtyāḥ santu kṛtyākṛte śapathaḥ śapathīyate /
sukho ratha iva vartatāṃ kṛtyā kṛtyākṛtaṃ punaḥ
yadi strī yadi vā pumān kṛtyāṃ cakāra pāpmane /
tāmu tasmai nayāmasyaśvamivāśvābhidhānyā
yadi vāsi devakṛtā yadi vā puruṣaiḥ kṛtā /
tāṃ tvā punarṇayāmasīndreṇa sayujā vayam
agne pṛtanāṣāṭpṛtanāḥ sahasva /
punaḥ kṛtyāṃ kṛtyākṛte pratiharaṇena harāmasi
kṛtavyadhani vidhya taṃ yaścakāra tamijjahi /
na tvāmacakruṣe vayaṃ vadhāya saṃ śiśīmahi
putra iva pitaraṃ gaccha svaja ivābhiṣṭhito daśa /
bandhamivāvakrāmī gaccha kṛtye kṛtyākṛtaṃ punaḥ
udeṇīva vāraṇyabhiskandaṃ mṛgīva /
kṛtyā kartāramṛcchatu
iṣvā ṛjīyaḥ patatu dyāvāpṛthivī taṃ prati /
sā taṃ mṛgamiva gṛhṇātu kṛtyā kṛtyākṛtaṃ punaḥ
agnirivaitu pratikūlamanukūlamivodakam /
sukho ratha iva vartatāṃ kṛtyā kṛtyākṛtaṃ punaḥ
5.15
ekā ca me daśa ca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
dve ca me viṃśatiśca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
tisraśca me triṃśacca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
catasraśca me catvāriṃśacca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
pañca ca me pañcāśacca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
ṣaṭca me ṣaṣṭiśca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
sapta ca me saptatiśca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
aṣṭa ca me'śītiśca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
nava ca me navatiśca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
daśa ca me śataṃ ca me'pavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
śataṃ ca me sahasraṃ cāpavaktāra oṣadhe /
ṛtajāta ṛtāvari madhu me madhulā karaḥ
5.16
yadyekavṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi dvivṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi trivṛso'si sṛjāraso'si
yadi caturvṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi pañcavṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi ṣaḍvṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi saptavṛṣo'si sṛjāraso'si
yadyaṣṭavṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi navavṛṣo'si sṛjāraso'si
yadi daśavṛṣo'si sṛjāraso'si
yadyekādaśo'si so'podako'si
5.17
te'vadan prathamā brahmakilbiṣe'kūpāraḥ salilo mātariśvā /
vīḍuharāstapa ugraṃ mayobhūrāpo devīḥ prathamajā ṛtasya
somo rājā prathamo brahmajāyāṃ punaḥ prāyacchadahṛṇīyamānaḥ /
anvartitā varuṇo mitra āsīdagnirhotā hastagṛhyā nināya
hastenaiva grāhya ādhirasyā brahmajāyeti cedavocat/
na dūtāya praheyā tastha eṣā tathā rāṣṭraṃ gupitaṃ kṣatriyasya
yāmāhustārakaiṣā vikeśīti ducchunāṃ grāmamavapadyamānām /
sā brahmajāyā vi dunoti rāṣṭraṃ yatra prāpādi śaśa ulkuṣīmān
brahmacārī carati veviṣadviṣaḥ sa devānāṃ bhavatyekamaṅgam /
tena jāyāmanvavindadbṛhaspatiḥ somena nītāṃ juhvaṃ na devāḥ
devā vā etasyāmavadanta pūrve saptaṛṣayastapasā ye niṣeduḥ /
bhīmā jāyā brāhmaṇasyāpanītā durdhāṃ dadhāti parame vyoman
ye garbhā avapadyante jagadyaccāpalupyate /
vīrā ye tṛhyante mitho brahmajāyā hinasti tān
uta yatpatayo daśa striyāḥ pūrve abrāhmaṇāḥ /
brahmā ceddhastamagrahītsa eva patirekadhā
brāhmaṇa eva patirna rājanyo na vaiśyaḥ /
tatsūryaḥ prabruvann eti pañcabhyo mānavebhyaḥ
punarvai devā adaduḥ punarmanuṣyā adaduḥ /
rājānaḥ satyaṃ gṛhṇānā brahmajāyāṃ punardaduḥ
punardāya brahmajāyāṃ kṛtvā devairnikilbiṣam /
ūrjaṃ pṛthivyā bhaktvorugāyamupāsate
nāsya jāyā śatavāhī kalyāṇī talpamā śaye /
yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā
na vikarṇaḥ pṛthuśirāstasmin veśmani jāyate /
yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā
nāsya kṣattā niṣkagrīvaḥ sūnānāmetyagrataḥ /
yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā
nāsya śvetaḥ kṛṣṇakarṇo dhuri yukto mahīyate /
yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā
nāsya kṣetre puṣkariṇī nāṇḍīkaṃ jāyate bisam /
yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā
nāsmai pṛśniṃ vi duhanti ye'syā dohamupāsate /
yasmin rāṣṭre nirudhyate brahmajāyācittyā
nāsya dhenuḥ kalyāṇī nānaḍvāntsahate dhuram /
vijāniryatra brahmaṇo rātriṃ vasati pāpayā
5.18
naitāṃ te devā adadustubhyaṃ nṛpate attave /
mā brāhmaṇasya rājanya gāṃ jighatso anādyām
akṣadrugdho rājanyaḥ pāpa ātmaparājitaḥ /
sa brāhmaṇasya gāmadyādadya jīvāni mā śvaḥ
āviṣṭitāghaviṣā pṛdākūriva carmaṇā /
sā brāhmaṇasya rājanya tṛṣṭaiṣā gauranādyā
nirvai kṣatraṃ nayati hanti varco'gnirivārabdho vi dunoti sarvam /
yo brāhmaṇaṃ manyate annameva sa viṣasya pibati taimātasya
ya enaṃ hanti mṛduṃ manyamāno devapīyurdhanakāmo na cittāt/
saṃ tasyendro hṛdaye'gnimindhe ubhe enaṃ dviṣṭo nabhasī carantam
na brāhmaṇo hiṃsitavyo'gniḥ priyatanoriva /
somo hyasya dāyāda indro asyābhiśastipāḥ
śatāpāṣṭhāṃ ni girati tāṃ na śaknoti niḥkhidam /
annaṃ yo brahmaṇāṃ malvaḥ svādvadmīti manyate
jihvā jyā bhavati kulmalaṃ vāṅnāḍīkā dantāstapasābhidigdhāḥ /
tebhirbrahmā vidhyati devapīyūn hṛdbalairdhanurbhirdevajūtaiḥ
tīkṣṇeṣavo brāhmaṇā hetimanto yāmasyanti śaravyāṃ na sā mṛṣā /
anuhāya tapasā manyunā cota durādava bhindantyenam
ye sahasramarājann āsan daśaśatā uta /
te brāhmaṇasya gāṃ jagdhvā vaitahavyāḥ parābhavan
gaureva tān hanyamānā vaitahavyāmavātirat/
ye kesaraprābandhāyāścaramājāmapeciran
ekaśataṃ tā janatā yā bhūmirvyadhūnuta /
prajāṃ hiṃsitvā brāhmaṇīmasaṃbhavyaṃ parābhavan
devapīyuścarati martyeṣu garagīrṇo bhavatyasthibhūyān /
yo brāhmaṇaṃ devabandhuṃ hinasti na sa pitṛyāṇamapyeti lokam
agnirvai naḥ padavāyaḥ somo dāyāda ucyate /
hantābhiśastendrastathā tadvedhaso viduḥ
iṣuriva digdhā nṛpate pṛdākūriva gopate /
sā brāhmaṇasyeṣurghorā tayā vidhyati pīyataḥ
5.19
atimātramavardhanta nodiva divamaspṛśan /
bhṛguṃ hiṃsitvā sṛñjayā vaitahavyāḥ parābhavan
ye bṛhatsāmānamāṅgirasamārpayan brāhmaṇaṃ janāḥ /
petvasteṣāmubhayādamavistokānyāvayat
ye brāhmaṇaṃ pratyaṣṭhīvan ye vāsmiñchulkamīṣire /
asnaste madhye kulyāyāḥ keśān khādanta āsate
brahmagavī pacyamānā yāvatsābhi vijaṅgahe /
tejo rāṣṭrasya nirhanti na vīro jāyate vṛṣā
krūramasyā āśasanaṃ tṛṣṭaṃ piśitamasyate /
kṣīraṃ yadasyāḥ pīyate tadvai pitṛṣu kilbiṣam
ugro rājā manyamāno brāhmaṇaṃ yo jighatsati /
parā tatsicyate rāṣṭraṃ brāhmaṇo yatra jīyate
aṣṭāpadī caturakṣī catuḥśrotrā caturhanuḥ /
dvyāsyā dvijihvā bhūtvā sā rāṣṭramava dhūnute brahmajyasya
tadvai rāṣṭramā sravati nāvaṃ bhinnāmivodakam /
brahmāṇaṃ yatra hiṃsanti tadrāṣṭraṃ hanti duchunā
taṃ vṛkṣā apa sedhanti chāyāṃ no mopa gā iti /
yo brāhmaṇasya saddhanamabhi nārada manyate
viṣametaddevakṛtaṃ rājā varuṇo'bravīt/
na brāhmaṇasya gāṃ jagdhvā rāstre jāgāra kaścana
navaiva tā navatayo yā bhūmirvyadhūnuta /
prajāṃ hiṃsitvā brāhmaṇīmasaṃbhavyaṃ parābhavan
yāṃ mṛtāyānubadhnanti kūdyaṃ padayopanīm /
tadvai brahmajya te devā upastaraṇamabruvan
aśrūṇi kṛpamānasya yāni jītasya vāvṛtuḥ /
taṃ vai brahmajya te devā apāṃ bhāgamadhārayan
yena mṛtaṃ snapayanti śmaśrūṇi yenondate /
taṃ vai brahmajya te devā apāṃ bhāgamadhārayan
na varṣaṃ maitrāvaruṇaṃ brahmajyamabhi varṣati /
nāsmai samitiḥ kalpate na mitraṃ nayate vaśam
5.20
uccairghoṣo dundubhiḥ satvanāyan vānaspatyaḥ saṃbhṛta usṛiyābhiḥ /
vācaṃ kṣuṇuvāno damayantsapatnāntsiṃha iva jeṣyann abhi taṃstanīhi
siṃha ivāstānīddruvayo vibaddho'bhikrandann ṛṣabho vāsitāmiva /
vṛṣā tvaṃ vadhrayaste sapatnā aindraste śuṣmo abhimātiṣāhaḥ
vṛṣeva yūthe sahasā vidāno gavyann abhi ruva saṃdhanājit/
śucā vidhya hṛdayaṃ pareṣāṃ hitvā grāmān pracyutā yantu śatravaḥ
saṃjayan pṛtanā ūrdhvamāyurgṛhyā gṛhṇāno bahudhā vi cakṣva /
daivīṃ vācaṃ dundubha ā gurasva vedhāḥ śatrūṇāmupa bharasva vedaḥ
dundubhervācaṃ prayatāṃ vadantīmāśṛṇvatī nāthitā ghoṣabuddhā /
nārī putraṃ dhāvatu hastagṛhyāmitrī bhītā samare vadhānām
pūrvo dundubhe pra vadāsi vācaṃ bhūmyāḥ pṛṣṭhe vada rocamānaḥ /
amitrasenāmabhijañjabhāno dyumadvada dundubhe sūnṛtāvat
antareme nabhasī ghoṣo astu pṛthakte dhvanayo yantu śībham /
abhi kranda stanayotpipānaḥ ślokakṛn mitratūryāya svardhī
dhībhiḥ kṛtaḥ pra vadāti vācamuddharṣaya satvanāmāyudhāni /
indramedī satvano ni hvayasva mitrairamitrāmava jaṅghanīhi
saṃkrandanaḥ pravado dhṛṣṇuṣeṇaḥ pravedakṛdbahudhā grāmaghoṣī /
śriyo vanvano vayunāni vidvān kīrtiṃ bahubhyo vi hara dvirāje
śreyaḥketo vasujitsahīyāntsaṃgrāmajitsaṃśito brahmaṇāsi /
aṃśūn iva grāvādhiṣavaṇe adrirgavyan dundubhe'dhi nṛtya vedaḥ
śatrūṣāṇnīṣādabhimātiṣāho gaveṣaṇaḥ sahamāna udbhit/
vāgvīva mantraṃ pra bharasva vācaṃ sāṃgrāmajityāyeṣamudvadeha
acyutacyutsamado gamiṣṭho mṛdho jetā puraetāyodhyaḥ /
indreṇa gupto vidathā nicikyaddhṛddyotano dviṣatāṃ yāhi śībham
5.21
vihṛdayaṃ vaimanasyaṃ vadāmitreṣu dundubhe /
vidveṣaṃ kaśmaśaṃ bhayamamitreṣu ni dadhmasyava enān dundubhe jahi
udvepamānā manasā cakṣuṣā hṛdayena ca /
dhāvantu bibhyato'mitrāḥ pratrāsenājye hute
vānaspatyaḥ saṃbhṛta usriyābhirviśvagotryaḥ /
pratrāsamamitrebhyo vadājyenābhighāritaḥ
yathā mṛgāḥ saṃvijanta āraṇyāḥ puruṣādadhi /
eva tvaṃ dundubhe'mitrān abhi kranda pra trāsayātho cittāni mohaya
yathā vṛkādajāvayo dhāvanti bahu bibhyatīḥ /
eva tvaṃ dundubhe'mitrān abhi kranda pra trāsayātho cittāni mohaya
yathā śyenātpatatriṇaḥ saṃvijante ahardivi siṃhasya stanathoryathā /
eva tvaṃ dundubhe'mitrān abhi kranda pra trāsayātho cittāni mohaya
parāmitrān dundubhinā hariṇasyājinena ca /
sarve devā atitrasan ye saṃgrāmasyeṣate
yairindraḥ prakrīḍate padghoṣaiśchāyayā saha /
tairamitrāstrasantu no'mī ye yantyanīkaśaḥ
jyāghoṣā dundubhayo'bhi krośantu yā diśaḥ /
senāḥ parājitā yatīramitrāṇāmanīkaśaḥ
āditya cakṣurā datsva marīcayo'nu dhāvata /
patsaṅginīrā sajantu vigate bāhuvīrye
yūyamugrā marutaḥ pṛśnimātara indreṇa yujā pra mṛnīta śatrūn /
somo rājā varuṇo rājā mahādeva uta mṛtyurindraḥ
etā devasenāḥ sūryaketavaḥ sacetasaḥ /
amitrān no jayantu svāhā
5.22
agnistakmānamapa bādhatāmitaḥ somo grāvā varuṇaḥ pūtadakṣāḥ /
vedirbarhiḥ samidhaḥ śośucānā apa dveṣāṃsyamuyā bhavantu
ayaṃ yo viśvān haritān kṛṇoṣyucchocayann agnirivābhidunvan /
adhā hi takmann araso hi bhūyā adhā nyaṅṅadharān vā parehi
yaḥ paruṣaḥ pāruṣeyo'vadhvaṃsa ivāruṇaḥ /
takmānaṃ viśvadhāvīryādharāñcaṃ parā suvā
adharāñcaṃ pra hiṇomi namaḥ kṛtvā takmane /
śakambharasya muṣṭihā punaretu mahāvṛṣān
oko asya mūjavanta oko asya mahāvṛṣāḥ /
yāvajjātastakmaṃstāvān asi balhikeṣu nyocaraḥ
takman vyāla vi gada vyaṅga bhūri yāvaya /
dāsīṃ niṣṭakvarīmiccha tāṃ vajreṇa samarpaya
takman mūjavato gaccha balhikān vā parastarām /
śūdrāmiccha prapharvyaṃ tāṃ takman vīva dhūnuhi
mahāvṛṣān mūjavato bandhvaddhi paretya /
praitāni takmane brūmo anyakṣetrāṇi vā imā
anyakṣetre na ramase vaśī san mṛḍayāsi naḥ /
abhūdu prārthastakmā sa gamiṣyati balhikān
yattvaṃ śīto'tho rūraḥ saha kāsāvepayaḥ /
bhīmāste takman hetayastābhiḥ sma pari vṛṅgdhi naḥ
mā smaitāntsakhīn kuruthā balāsaṃ kāsamudyugam /
mā smāto'rvāṅaiḥ punastattvā takmann upa bruve
takman bhrātrā balāsena svasrā kāsikayā saha /
pāpmā bhrātṛvyeṇa saha gachāmumaraṇaṃ janam
tṛtīyakaṃ vitṛtīyaṃ sadandimuta śāradam /
takmānaṃ śītaṃ rūraṃ graiṣmaṃ nāśaya vārṣikam
gandhāribhyo mūjavadbhyo'ṅgebhyo magadhebhyaḥ /
praiṣyan janamiva śevadhiṃ takmānaṃ pari dadmasi
5.23
ote me dyāvāpṛthivī otā devī sarasvatī /
otau ma indraścāgniśca krimiṃ jambhayatāmiti
asyendra kumārasya krimīn dhanapate jahi /
hatā viśvā arātaya ugreṇa vacasā mama
yo akṣyau parisarpati yo nāse parisarpati /
datāṃ yo madhyaṃ gacchati taṃ krimiṃ jambhayāmasi
sarūpau dvau virūpau dvau kṛṣṇau dvau rohitau dvau /
babhruśca babhrukarṇaśca gṛdhraḥ kokaśca te hatāḥ
ye krimayaḥ śitikakṣā ye kṛṣṇāḥ śitibāhavaḥ /
ye ke ca viśvarūpāstān krimīn jambhayāmasi
utpurastātsūrya eti viśvadṛṣṭo adṛṣṭahā /
dṛṣṭāṃśca ghnann adṛṣṭāṃśca sarvāṃśca pramṛṇan krimīn
yevāṣāsaḥ kaṣkaṣāsa ejatkāḥ śipavitnukāḥ /
dṛṣṭaśca hanyatāṃ krimirutādṛṣṭaśca hanyatām
hato yevāṣaḥ krimīṇāṃ hato nadanimota /
sarvān ni maṣmaṣākaraṃ dṛṣadā khalvāmiva
triśīrṣāṇaṃ trikakudaṃ krimiṃ sāraṅgamarjunam /
śṛṇāmyasya pṛṣṭīrapi vṛścāmi yacchiraḥ
atrivadvaḥ krimayo hanmi kaṇvavajjamadagnivat/
agastyasya brahmaṇā saṃ pinaṣmyahaṃ krimīn
hato rājā krimīṇāmutaiṣāṃ sthapatirhataḥ /
hato hatamātā krimirhatabhrātā hatasvasā
hatāso asya veśaso hatāsaḥ pariveśasaḥ /
atho ye kṣullakā iva sarve te krimayo hatāḥ
sarveṣāṃ ca krimīṇāṃ sarvāsāṃ ca krimīnām /
bhinadmyaśmanā śiro dahāmyagninā mukham
5.24
savitā prasavānāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
agnirvanaspatīnāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
dyāvāpṛthivī dātṝṇāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
varuṇo'pāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
mitrāvaruṇau vṛṣṭyādhipatī tau māvatām /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
marutaḥ parvatānāmadhipatayaste māvantu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
somo vīrudhāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
vāyurantarikṣasyādhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
sūryaścakṣuṣāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
candramā nakṣatrāṇāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
indro divo'dhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
marutāṃ pitā paśūnāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
mṛtyuḥ prajānāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
yamaḥ pitṝṇāmadhipatiḥ sa māvatu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
pitaraḥ pare te māvantu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
tatā avare te māvantu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratisṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
tatastatāmahāste māvantu /
asmin brahmaṇyasmin karmaṇyasyāṃ purodhāyāmasyāṃ pratiṣṭhāyāmasyām /
cittyāmasyāmākūtyāmasyāmāśiṣyasyāṃ devahūtyāṃ svāhā
5.25
parvatāddivo yoneraṅgādaṅgātsamābhṛtam /
śepo garbhasya retodhāḥ sarau parṇamivā dadhat
yatheyaṃ pṛthivī mahī bhūtānāṃ garbhamādadhe /
evā dadhāmi te garbhaṃ tasmai tvāmavase huve
garbhaṃ dhehi sinīvāli garbhaṃ dhehi sarasvati /
garbhaṃ te aśvinobhā dhattāṃ puṣkarasrajā
garbhaṃ te mitrāvaruṇau garbhaṃ devo bṛhaspatiḥ /
garbhaṃ ta indraścāgniśca garbhaṃ dhātā dadhātu te
viṣṇuryoniṃ kalpayatu tvaṣṭā rūpāṇi piṃśatu /
ā siñcatu prajāpatirdhātā garbhaṃ dadhātu te
yadveda rājā varuṇo yadvā devī sarasvatī /
yadindro vṛtrahā veda tadgarbhakaraṇaṃ piba
garbho asyoṣadhīnāṃ garbho vanaspatīnām /
garbho viśvasya bhūtasya so agne garbhameha dhāḥ
adhi skanda vīrayasva garbhamā dhehi yonyām /
vṛṣāsi vṛṣṇyāvan prajāyai tvā nayāmasi
vi jihīṣva bārhatsāme garbhaste yonimā śayām /
aduṣṭe devāḥ putraṃ somapā ubhayāvinam
dhātaḥ śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ /
pumāṃsaṃ putramā dhehi daśame māsi sūtave
tvaṣṭaḥ śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ /
pumāṃsaṃ putramā dhehi daśame māsi sūtave
savitaḥ śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ /
pumāṃsaṃ putramā dhehi daśame māsi sūtave
prajāpate śreṣṭhena rūpeṇāsyā nāryā gavīnyoḥ /
pumāṃsaṃ putramā dhehi daśame māsi sūtave
5.26
yajūṃṣi yajñe samidhaḥ svāhāgniḥ pravidvān iha vo yunaktu
yunaktu devaḥ savitā prajānann asmin yajñe mahiṣaḥ svāhā
indra ukthāmadānyasmin yajñe pravidvān yunaktu suyujaḥ svāhā
praiṣā yajñe nividaḥ svāhā śiṣṭāḥ patnībhirvahateha yuktāḥ
chandāṃsi yajñe marutaḥ svāhā māteva putraṃ pipṛteha yuktāḥ
eyamagan barhiṣā prokṣaṇībhiryajñaṃ tanvānāditiḥ svāhā
viṣṇuryunaktu bahudhā tapāṃsyasmin yajñe suyujaḥ svāhā
tvaṣṭā yunaktu bahudhā nu rūpā asmin yajñe yunaktu suyujaḥ svāhā
bhago yunaktvāśiṣo nvasmā asmin yajñe pravidvān yunaktu suyujaḥ svāhā
somo yunaktu bahudhā payāṃsyasmin yajñe suyujaḥ svāhā
indro yunaktu bahudhā payāṃsyasmin yajñe suyujaḥ svāhā
aśvinā brahmaṇā yātamarvāñcau vaṣaṭkāreṇa yajñaṃ vardhayantau /
bṛhaspate brahmaṇā yāhyarvāṅyajño ayaṃ svaridaṃ yajamānāya svāhā
5.27
ūrdhvā asya samidho bhavantyūrdhvā śukrā śocīṣyagneḥ /
dyumattamā supratīkaḥ sasūnustanūnapādasuro bhūripāṇiḥ
devo deveṣu devaḥ patho anakti madhvā ghṛtena
madhvā yajñaṃ nakṣati praiṇāno narāśaṃso agniḥ sukṛddevaḥ savitā viśvavāraḥ
achāyameti śavasā ghṛtā cidīdāno vahnirnamasā
agniḥ sruco adhvareṣu prayakṣu sa yakṣadasya mahimānamagneḥ
tarī mandrāsu prayakṣu vasavaścātiṣṭhan vasudhātaraśca
dvāro devīranvasya viśve vrataṃ rakṣanti viśvahā
uruvyacasāgnerdhāmnā patyamāne /
ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktemaṃ yajñamavatāmadhvaraṃ naḥ
daivā hotāra ūrdhvamadhvaraṃ no'gnerjihvayābhi gṛnata gṛnatā naḥ sviṣṭaye /
tisro devīrbarhiredaṃ sadantāmiḍā sarasvatī mahī bhāratī gṛṇānā
tan nasturīpamadbhutaṃ purukṣu /
deva tvaṣṭā rāyaspoṣaṃ vi ṣya nābhimasya
vanaspate'va sṛjā rarāṇaḥ /
tmanā devebhyo agnirhavyaṃ śamitā svadayatu
agne svāhā kṛṇuhi jātavedaḥ /
indrāya yajñaṃ viśve devā haviridaṃ juṣantām
5.28
nava prāṇān navabhiḥ saṃ mimīte dīrghāyutvāya śataśāradāya /
harite trīṇi rajate trīṇyayasi trīṇi tapasāviṣṭitāni
agniḥ sūryaścandramā bhūmirāpo dyaurantarikṣaṃ pradiśo diśaśca /
ārtavā ṛtubhiḥ saṃvidānā anena mā trivṛtā pārayantu
trayaḥ poṣāstrivṛti śrayantāmanaktu pūṣā payasā ghṛtena /
annasya bhūmā puruṣasya bhūmā bhūmā paśūnāṃ ta iha śrayantām
imamādityā vasunā samukṣatemamagne vardhaya vavṛdhānaḥ /
imamindra saṃ sṛja vīryeṇāsmin trivṛcchrayatāṃ poṣayiṣṇu
bhūmiṣṭvā pātu haritena viśvabhṛdagniḥ pipartvayasā sajoṣāḥ /
vīrudbhiṣṭe arjunaṃ saṃvidānaṃ dakṣaṃ dadhātu sumanasyamānam
tredhā jātaṃ janmanedaṃ hiraṇyamagnerekaṃ priyatamaṃ babhūva somasyaikaṃ hiṃsitasya parāpatat/
apāmekaṃ vedhasāṃ reta āhustatte hiraṇyaṃ trivṛdastvāyuṣe
tryāyuṣaṃ jamadagneḥ kaśyapasya tryāyuṣam /
tredhāmṛtasya cakṣaṇaṃ trīṇyāyūṃṣi te'karam
trayaḥ suparṇāstrivṛtā yadāyann ekākṣaramabhisaṃbhūya śakrāḥ /
pratyauhan mṛtyumamṛtena sākamantardadhānā duritāni viśvā
divastvā pātu haritaṃ madhyāttvā pātvarjunam /
bhūmyā ayasmayaṃ pātu prāgāddevapurā ayam
imāstisro devapurāstāstvā rakṣantu sarvataḥ /
tāstvaṃ bibhradvarcasvyuttaro dviṣatāṃ bhava
puraṃ devānāmamṛtaṃ hiraṇyaṃ ya ābedhe prathamo devo agre /
tasmai namo daśa prācīḥ kṛṇomyanu manyatāṃ trivṛdābadhe me
ā tvā cṛtatvaryamā pūṣā bṛhaspatiḥ /
aharjātasya yan nāma tena tvāti cṛtāmasi
ṛtubhiṣṭvārtavairāyuṣe varcase tvā /
saṃvatsarasya tejasā tena saṃhanu kṛṇmasi
ghṛtādulluptaṃ madhunā samaktaṃ bhūmidṛṃhamacyutaṃ pārayiṣṇu /
bhindatsapatnān adharāṃśca kṛṇvadā mā roha mahate saubhagāya
5.29
purastādyukto vaha jātavedo'gne viddhi kriyamāṇaṃ yathedam /
tvaṃ bhiṣagbheṣajasyāsi kartā tvayā gāmaśvaṃ puruṣaṃ sanema
tathā tadagne kṛṇu jātavedo viśvebhirdevaiḥ saha saṃvidānaḥ /
yo no dideva yatamo jaghāsa yathā so asya paridhiṣpatāti
yathā so asya paridhiṣpatāti tathā tadagne kṛṇu jātavedaḥ /
viśvebhirdevairsaha saṃvidānaḥ
akṣyau ni vidhya hṛdayaṃ ni vidhya jihvāṃ ni tṛnddhi pra dato mṛṇīhi /
piśāco asya yatamo jaghāsāgne yaviṣṭha prati śṛṇīhi
yadasya hṛtaṃ vihṛtaṃ yatparābhṛtamātmano jagdhaṃ yatamatpiśācaiḥ /
tadagne vidvān punarā bhara tvaṃ śarīre māṃsamasumerayāmaḥ
āme supakve śabale vipakve yo mā piśāco aśane dadambha /
tadātmanā prajayā piśācā vi yātayantāmagado'yamastu
kṣīre mā manthe yatamo dadambhākṛṣṭapacye aśane dhānye yaḥ /
tadātmanā prajayā piśācā vi yātayantāmagado'yamastu
apāṃ mā pāne yatamo dadambha kravyādyātūnāṃ śayane śayānam /
tadātmanā prajayā piśācā vi yātayantāmagado'yamastu
divā mā naktaṃ yatamo dadambha kravyādyātūnāṃ śayane śayānam /
tadātmanā prajayā piśācā vi yātayantāmagado'yamastu
kravyādamagne rudhiraṃ piśācaṃ manohanaṃ jahi jātavedaḥ /
tamindro vājī vajreṇa hantu chinattu somaḥ śiro asya dhṛṣṇuḥ
sanādagne mṛṇasi yātudhānān na tvā rakṣāṃsi pṛtanāsu jigyuḥ /
sahamūrān anu daha kravyādo mā te hetyā mukṣata daivyāyāḥ
samāhara jātavedo yaddhṛtaṃ yatparābhṛtam /
gātrāṇyasya vardhantāmaṃśurivā pyāyatāmayam
somasyeva jātavedo aṃśurā pyāyatāmayam /
agne virapśinaṃ medhyamayakṣmaṃ kṛṇu jīvatu
etāste agne samidhaḥ piśācajambhanīḥ /
tāstvaṃ juṣasva prati cainā gṛhāṇa jātavedaḥ
tārṣṭāghīragne samidhaḥ prati gṛhṇāhyarciṣā /
jahātu kravyādrūpaṃ yo asya māṃsaṃ jihīrṣati
5.30
āvatasta āvataḥ parāvatasta āvataḥ /
ihaiva bhava mā nu gā mā pūrvān anu gāḥ pitṝn asuṃ badhnāmi te dṛḍham
yattvābhiceruḥ puruṣaḥ svo yadaraṇo janaḥ /
unmocanapramocane ubhe vācā vadāmi te
yaddudrohitha śepiṣe striyai puṃse acittyā /
unmocanapramocane ubhe vācā vadāmi te
yatenaso mātṛkṛtāccheṣe pitṛkṛtācca yat/
unmocanapramocane ubhe vācā vadāmi te
yatte mātā yatte pitā jamirbhrātā ca sarjataḥ /
pratyaksevasva bheṣajaṃ jaradaṣṭiṃ kṛṇomi tvā
ihaidhi puruṣa sarveṇa manasā saha /
dūtau yamasya mānu gā adhi jīvapurā ihi
anuhūtaḥ punarehi vidvān udayanaṃ pathaḥ /
ārohaṇamākramaṇaṃ jīvatojīvato'yanam
mā bibherna mariṣyasi jaradaṣṭiṃ kṛṇomi tvā /
niravocamahaṃ yakṣmamaṅgebhyo aṅgajvaraṃ tava
aṅgabhedo aṅgajvaro yaśca te hṛdayāmayaḥ /
yakṣmaḥ śyena iva prāpaptadvacā sāḍhaḥ parastarām
ṛṣī bodhapratībodhāvasvapno yaśca jāgṛviḥ /
tau te prāṇasya goptārau divā naktaṃ ca jāgṛtām
ayamagnirupasadya iha sūrya udetu te /
udehi mṛtyorgambhīrātkṛṣṇāccittamasaspari
namo yamāya namo astu mṛtyave namaḥ pitṛbhya uta ye nayanti /
utpāraṇasya yo veda tamagniṃ puro dadhe'smā ariṣṭatātaye
aitu prāṇa aitu mana aitu cakṣuratho balam /
śarīramasya saṃ vidāṃ tatpadbhyāṃ prati tiṣṭhatu
prāṇenāgne cakṣuṣā saṃ sṛjemaṃ samīraya tanvā saṃ balena /
vetthāmṛtasya mā nu gān mā nu bhūmigṛho bhuvat
mā te prāṇa upa dasan mo apāno'pi dhāyi te /
sūryastvādhipatirmṛtyorudāyacchatu raśmibhiḥ
iyamantarvadati jihvā baddhā paniṣpadā /
tvayā yakṣmaṃ niravocaṃ śataṃ ropīśca takmanaḥ
ayaṃ lokaḥ priyatamo devānāmaparājitaḥ /
yasmai tvamiha mṛtyave diṣṭaḥ puruṣa jajñiṣe /
sa ca tvānu hvayāmasi mā purā jaraso mṛthāḥ
5.31
yāṃ te cakrurāme pātre yāṃ cakrurmiśradhānye /
āme māṃse kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakruḥ kṛkavākāvaje vā yāṃ kurīriṇi /
avyāṃ te kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakrurekaśaphe paśūnāmubhayādati /
gardabhe kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakruramūlāyāṃ valagaṃ vā narācyām /
kṣetre te kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakrurgārhapatye pūrvāgnāvuta duścitaḥ /
śālāyāṃ kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakruḥ sabhāyāṃ yāṃ cakruradhidevane /
akṣeṣu kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakruḥ senāyāṃ yāṃ cakruriṣvāyudhe /
dundubhau kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te kṛtyāṃ kūpe'vadadhuḥ śmaśāne vā nicakhnuḥ /
sadmani kṛtyāṃ yāṃ cakruḥ punaḥ prati harāmi tām
yāṃ te cakruḥ puruṣāsthe agnau saṃkasuke ca yām /
mrokaṃ nirdāhaṃ kravyādaṃ punaḥ prati harāmi tām
apathenā jabhāraināṃ tāṃ pathetaḥ pra hiṇmasi /
adhīro maryādhīrebhyaḥ saṃ jabhārācittyā
yaścakāra na śaśāka kartuṃ śaśre pādamaṅgurim /
cakāra bhadramasmabhyamabhago bhagavadbhyaḥ
kṛtyākṛtaṃ valaginaṃ mūlinaṃ śapatheyyam /
indrastaṃ hantu mahatā vadhenāgnirvidhyatvastayā
Original text: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0