અથર્વવેદ · અધ્યાય 5

સૂક્તમ્ ૧
સૂક્તમ્ ૨
સૂક્તમ્ ૩
સૂક્તમ્ ૪
સૂક્તમ્ ૫
સૂક્તમ્ ૬
સૂક્તમ્ ૭
સૂક્તમ્ ૮
સૂક્તમ્ ૯
સૂક્તમ્ ૧૦
સૂક્તમ્ ૧૧
સૂક્તમ્ ૧૨
સૂક્તમ્ ૧૩
સૂક્તમ્ ૧૪
સૂક્તમ્ ૧૫
સૂક્તમ્ ૧૬
સૂક્તમ્ ૧૭
સૂક્તમ્ ૧૮
સૂક્તમ્ ૧૯
સૂક્તમ્ ૨૦
સૂક્તમ્ ૨૧
સૂક્તમ્ ૨૨
સૂક્તમ્ ૨૩
સૂક્તમ્ ૨૪
સૂક્તમ્ ૨૫
સૂક્તમ્ ૨૬
સૂક્તમ્ ૨૭
સૂક્તમ્ ૨૮
સૂક્તમ્ ૨૯
સૂક્તમ્ ૩૦
સૂક્તમ્ ૩૧
5.1
ઋધઙ્મન્ત્રો યોનિં ય આબભૂવામૃતાસુર્વર્ધમાનઃ સુજન્મા ।
અદબ્ધાસુર્ભ્રાજમાનોઽહેવ ત્રિતો ધર્તા દાધાર ત્રીણિ

આ યો ધર્માણિ પ્રથમઃ સસાદ તતો વપૂંષિ કૃણુષે પુરૂણિ ।
ધાસ્યુર્યોનિં પ્રથમ આ વિવેશા યો વાચમનુદિતાં ચિકેત

યસ્તે શોકાય તન્વં રિરેચ ક્ષરદ્ધિરણ્યં શુચયોઽનુ સ્વાઃ ।
અત્રા દધેતે અમૃતાનિ નામાસ્મે વસ્ત્રાણિ વિશ એરયન્તામ્

પ્ર યદેતે પ્રતરં પૂર્વ્યં ગુઃ સદઃસદ આતિષ્ઠન્તો અજુર્યમ્ ।
કવિઃ શુષસ્ય માતરા રિહાણે જામ્યૈ ધુર્યં પતિમેરયેથામ્

તદૂ ષુ તે મહત્પૃથુજ્મન્ નમઃ કવિઃ કાવ્યેના કૃણોમિ ।
યત્સમ્યઞ્ચાવભિયન્તાવભિ ક્ષામત્રા મહી રોધચક્રે વાવૃધેતે

સપ્ત મર્યાદાઃ કવયસ્તતક્ષુસ્તાસામિદેકામભ્યંહુરો ગાત્।
આયોર્હ સ્કમ્ભ ઉપમસ્ય નીડે પથાં વિસર્ગે ધરુણેષુ તસ્થૌ

ઉતામૃતાસુર્વ્રત એમિ કૃન્વન્ન્ અસુરાત્મા તન્વસ્તત્સુમદ્ગુઃ ।
ઉત વા શક્રો રત્નં દધાત્યૂર્જયા વા યત્સચતે હવિર્દાઃ

ઉત પુત્રઃ પિતરં ક્ષત્રમીડે જ્યેષ્ઠં મર્યાદમહ્વયન્ત્સ્વસ્તયે ।
દર્શન્ નુ તા વરુણ યાસ્તે વિષ્ઠા આવર્વ્રતતઃ કૃણવો વપૂંષિ

અર્ધમર્ધેન પયસા પૃણક્ષ્યર્ધેન શુષ્મ વર્ધસે અમુર ।
અવિં વૃધામ શગ્મિયં સખાયં વરુણં પુત્રમદિત્યા ઇષિરમ્ ।
કવિશસ્તાન્યસ્મૈ વપૂંષ્યવોચામ રોદસી સત્યવાચા

5.2
તદિદાસ ભુવનેષુ જ્યેષ્ઠં યતો યજ્ઞ ઉગ્રસ્ત્વેષનૃમ્ણઃ ।
સદ્યો જજ્ઞાનો નિ રિણાતિ શત્રૂન્ અનુ યદેનં મદન્તિ વિશ્વ ઊમાઃ

વવૃધાનઃ શવસા ભૂર્યોજાઃ શત્રુર્દાસાય ભિયસં દધાતિ ।
અવ્યનચ્ચ વ્યનચ્ચ સસ્નિ સં તે નવન્ત પ્રભૃતા મદેષુ

ત્વે ક્રતુમપિ પૃઞ્ચન્તિ ભૂરિ દ્વિર્યદેતે ત્રિર્ભવન્ત્યૂમાઃ ।
સ્વદોઃ સ્વાદીયઃ સ્વાદુના સૃજા સમદઃ સુ મધુ મધુનાભિ યોધીઃ

યદિ ચિન્ નુ ત્વા ધના જયન્તં રણેરણે અનુમદન્તિ વિપ્રાઃ ।
ઓજીયઃ શુષ્મિન્ત્સ્થિરમા તનુષ્વ મા ત્વા દભન્ દુરેવાસઃ કશોકાઃ

ત્વયા વયં શાશદ્મહે રણેષુ પ્રપશ્યન્તો યુધેન્યાનિ ભૂરિ ।
ચોદયામિ ત આયુધા વચોભિઃ સં તે શિશામિ બ્રહ્મણા વયાંસિ

નિ તદ્દધિષેઽવરે પરે ચ યસ્મિન્ન્ આવિથાવસા દુરોણે ।
આ સ્થાપયત માતરં જિગત્નુમત ઇન્વત કર્વરાણિ ભૂરિ

સ્તુષ્વ વર્ષ્મન્ પુરુવર્ત્માનં સમૃભ્વાણમિનતમમાપ્તમાપ્ત્યાનામ્ ।
આ દર્શતિ શવસા ભૂર્યોજાઃ પ્ર સક્ષતિ પ્રતિમાનં પૃથિવ્યાઃ

ઇમા બ્રહ્મ બૃહદ્દિવઃ કૃણવદિન્દ્રાય શૂષમગ્રિયઃ સ્વર્ષાઃ ।
મહો ગોત્રસ્ય ક્ષયતિ સ્વરાજા તુરશ્ચિદ્વિશ્વમર્ણવત્તપસ્વાન્

એવા મહાન્ બૃહદ્દિવો અથર્વાવોચત્સ્વાં તન્વમિન્દ્રમેવ ।
સ્વસારૌ માતરિભ્વરી અરિપ્રે હિન્વન્તિ ચૈને શવસા વર્ધયન્તિ ચ

5.3
મમાગ્ને વર્ચો વિહવેષ્વસ્તુ વયં ત્વેન્ધાનાસ્તન્વં પુષેમ ।
મહ્યં નમન્તાં પ્રદિશશ્ચતસ્રસ્ત્વયાધ્યક્ષેણ પૃતના જયેમ

અગ્ને મન્યું પ્રતિનુદન્ પરેષાં ત્વં નો ગોપાઃ પરિ પાહિ વિશ્વતઃ ।
અપાઞ્ચો યન્તુ નિવતા દુરસ્યવોઽમૈષાં ચિત્તં પ્રબુધાં વિ નેશત્

મમ દેવા વિહવે સન્તુ સર્વ ઇન્દ્રવન્તો મરુતો વિષ્ણુરગ્નિઃ ।
મમાન્તરિક્ષમુરુલોકમસ્તુ મહ્યં વાતઃ પવતાં કામાયાસ્મૈ

મહ્યં યજન્તાં મમ યાનીષ્ટાકૂતિઃ સત્યા મનસો મે અસ્તુ ।
એનો મા નિ ગાં કતમચ્ચનાહં વિશ્વે દેવા અભિ રક્ષન્તુ મેહ

મયિ દેવા દ્રવિણમા યજન્તાં મયિ આશીરસ્તુ મયિ દેવહૂતિઃ ।
દૈવાઃ હોતારઃ સનિષન્ ન એતદરિષ્ટાઃ સ્યામ તન્વા સુવીરાઃ

દૈવીઃ ષડુર્વીરુરુ નઃ કૃણોત વિશ્વે દેવાસ ઇહ માદયધ્વમ્ ।
મા નો વિદદભિભા મો અશસ્તિર્મા નો વિદદ્વૃજિના દ્વેષ્યા યા

તિસ્રો દેવીર્મહિ નઃ શર્મ યચ્છત પ્રજાયૈ નસ્તન્વે યચ્ચ પુષ્ટમ્ ।
મા હાસ્મહિ પ્રજયા મા તનૂભિર્મા રધામ દ્વિષતે સોમ રાજન્

ઉરુવ્યચા નો મહિષઃ શર્મ યચ્છત્વસ્મિન્ હવે પુરુહૂતઃ પુરુક્ષુ ।
સ નઃ પ્રજાયૈ હર્યશ્વ મૃડેન્દ્ર મા નો રીરિષો મા પરા દાઃ

ધાતા વિધાતા ભુવનસ્ય યસ્પતિર્દેવઃ સવિતાભિમાતિષાહઃ ।
આદિત્યા રુદ્રા અશ્વિનોભા દેવાઃ પાન્તુ યજમાનં નિરૃથાત્

યે નઃ સપત્ના અપ તે ભવન્ત્વિન્દ્રાગ્નિભ્યામવ બાધામહ એનાન્ ।
આદિત્યા રુદ્રા ઉપરિસ્પૃશો નો ઉગ્રં ચેત્તારમધિરાજમક્રત

અર્વાઞ્ચમિન્દ્રમમુતો હવામહે યો ગોજિદ્ધનજિદશ્વજિદ્યઃ ।
ઇમં નો યજ્ઞં વિહવે શૃણોત્વસ્માકમભૂર્હર્યશ્વ મેદી

5.4
યો ગિરિષ્વજાયથા વીરુધાં બલવત્તમઃ ।
કુષ્ઠેહિ તક્મનાશન તક્માનં નાશયન્ન્ ઇતઃ

સુપર્ણસુવને ગિરૌ જાતં હિમવતસ્પરિ ।
ધનૈરભિ શ્રુત્વા યન્તિ વિદુર્હિ તક્મનાશનમ્

અશ્વત્થો દેવસદનસ્તૃતીયસ્યામિતો દિવિ ।
તત્રામૃતસ્ય ચક્ષણં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત

હિરણ્યયી નૌરચરદ્ધિરણ્યબન્ધના દિવિ ।
તત્રામૃતસ્ય પુષ્પં દેવાઃ કુષ્ઠમવન્વત

હિરણ્યયાઃ પન્થાન આસન્ન્ અરિત્રાણિ હિરણ્યયા ।
નાવો હિરણ્યયીરાસન્ યાભિઃ કુષ્ઠં નિરાવહન્

ઇમં મે કુષ્ઠ પૂરુષં તમા વહ તં નિષ્કુરુ ।
તમુ મે અગદં કૃધિ

દેવેભ્યો અધિ જાતોઽસિ સોમસ્યાસિ સખા હિતઃ ।
સ પ્રાણાય વ્યાનાય ચક્ષુષે મે અસ્મૈ મૃડ

ઉદઙ્જાતો હિમવતઃ સ પ્રાચ્યાં નીયસે જનમ્ ।
તત્ર કુષ્ઠસ્ય નામાન્યુત્તમાનિ વિ ભેજિરે

ઉત્તમો નામ કુષ્ઠસ્યુત્તમો નામ તે પિતા ।
યક્ષ્મં ચ સર્વં નાશય તક્માનં ચારસં કૃધિ

શીર્ષામયમુપહત્યામક્ષ્યોસ્તન્વો રપઃ ।
કુષ્ઠસ્તત્સર્વં નિષ્કરદ્દૈવં સમહ વૃષ્ણ્યમ્

5.5
રાત્રી માતા નભઃ પિતાર્યમા તે પિતામહઃ ।
સિલાચી નામ વા અસિ સા દેવાનામસિ સ્વસા

યસ્ત્વા પિબતિ જીવતિ ત્રાયસે પુરુષં ત્વમ્ ।
ભર્ત્રી હિ શશ્વતામસિ જનાનાં ચ ન્યઞ્ચની

વૃક્ષંવૃક્ષમા રોહસિ વૃષણ્યન્તીવ કન્યલા ।
જયન્તી પ્રત્યાતિષ્ઠન્તી સ્પરણી નામ વા અસિ

યદ્દણ્ડેન યદિષ્વા યદ્વારુર્હરસા કૃતમ્ ।
તસ્ય ત્વમસિ નિષ્કૃતિઃ સેમં નિષ્કૃધિ પૂરુષમ્

ભદ્રાત્પ્લક્ષાન્ નિસ્તિષ્ઠસ્યશ્વત્થાત્ખદિરાદ્ધવાત્।
ભદ્રાન્ ન્યગ્રોધાત્પર્ણાત્સા ન એહ્યરુન્ધતિ

હિરણ્યવર્ણે સુભગે સૂર્યવર્ણે વપુષ્ટમે ।
રુતં ગચ્છાસિ નિષ્કૃતે નિષ્કૃતિર્નામ વા અસિ

હિરણ્યવર્ણે સુભગે શુષ્મે લોમશવક્ષણે ।
અપામસિ સ્વસા લાક્ષે વાતો હાત્મા બભૂવ તે

સિલાચી નામ કાનીનોઽજબભ્રુ પિતા તવ ।
અશ્વો યમસ્ય યઃ શ્યાવસ્તસ્ય હાસ્નાસ્યુક્ષિતા

અશ્વસ્યાસ્નઃ સંપતિતા સા વૃક્ષામભિ સિષ્યદે ।
સરા પતત્રિણી ભૂત્વા સા ન એહ્યરુન્ધતિ

5.6
બ્રહ્મ જજ્ઞાનં પ્રથમં પુરસ્તાદ્વિ સીમતઃ સુરુચો વેન આવઃ ।
સ બુધ્ન્યા ઉપમા અસ્ય વિષ્ઠાઃ સતશ્ચ યોનિમસતશ્ચ વિ વઃ

અનાપ્તા યે વઃ પ્રથમા યાનિ કર્માણિ ચક્રિરે ।
વીરાન્ નો અત્ર મા દભન્ તદ્વ એતત્પુરો દધે

સહસ્રધાર એવ તે સમસ્વરન્ દિવો નાકે મધુજિહ્વા અસશ્ચતઃ ।
તસ્ય સ્પશો ન નિ મિષન્તિ ભૂર્ણયઃ પદેપદે પાશિનઃ સન્તિ સેતવે

પર્યૂ ષુ પ્ર ધન્વા વાજસાતયે પરિ વૃત્રાણિ સક્ષણિઃ ।
દ્વિષસ્તદધ્યર્ણવેનેયસે સનિસ્રસો નામાસિ ત્રયોદશો માસ ઇન્દ્રસ્ય ગૃહઃ

ન્વેતેનારાત્સીરસૌ સ્વાહા ।
તિગ્માયુધૌ તિગ્મહેતી સુશેવૌ સોમારુદ્રાવિહ સુ મૃડતં નઃ

અવૈતેનારાત્સીરસૌ સ્વાહા ।
તિગ્માયુધૌ તિગ્મહેતી સુશેવૌ સોમારુદ્રાવિહ સુ મૃડતં નઃ

અપૈતેનારાત્સીરસૌ સ્વાહા ।
તિગ્માયુધૌ તિગ્મહેતી સુશેવૌ સોમારુદ્રાવિહ સુ મૃડતં નઃ

મુમુક્તમસ્માન્ દુરિતાદવદ્યાજ્જુષેથાં યજ્ઞમમૃતમસ્માસુ ધત્તમ્

ચક્ષુષો હેતે મનસો હેતે બ્રહ્મણો હેતે તપસશ્ચ હેતે ।
મેન્યા મેનિરસ્યમેનયસ્તે સન્તુ યેઽસ્મામભ્યઘાયન્તિ

યોઽસ્માંશ્ચક્ષુષા મનસા ચિત્ત્યાકૂત્યા ચ યો અઘાયુરભિદાસાત્।
ત્વં તાન્ અગ્ને મેન્યામેનીન્ કૃણુ સ્વાહા

ઇન્દ્રસ્ય ગૃહોઽસિ ।
તં ત્વા પ્ર પદ્યે તં ત્વા પ્ર વિશામિ સર્વગુઃ સર્વપૂરુષઃ સર્વાત્મા સર્વતનૂઃ સહ યન્ મેઽસ્તિ તેન

ઇન્દ્રસ્ય શર્માસિ ।
તં ત્વા પ્ર પદ્યે તં ત્વા પ્ર વિશામિ સર્વગુઃ સર્વપૂરુષઃ સર્વાત્મા સર્વતનૂઃ સહ યન્ મેઽસ્તિ તેન

ઇન્દ્રસ્ય વર્માસિ ।
તં ત્વા પ્ર પદ્યે તં ત્વા પ્ર વિશામિ સર્વગુઃ સર્વપૂરુષઃ સર્વાત્મા સર્વતનૂઃ સહ યન્ મેઽસ્તિ તેન

ઇન્દ્રસ્ય વરૂથમસિ ।
તં ત્વા પ્ર પદ્યે તં ત્વા પ્ર વિશામિ સર્વગુઃ સર્વપૂરુષઃ સર્વાત્મા સર્વતનૂઃ સહ યન્ મેઽસ્તિ તેન

5.7
આ નો ભર મા પરિ ષ્ઠા અરાતે મા નો રક્ષીર્દક્ષિણાં નીયમાનામ્ ।
નમો વીર્ત્સાયા અસમૃદ્ધયે નમો અસ્ત્વરાતયે

યમરાતે પુરોધત્સે પુરુષં પરિરાપિણમ્ ।
નમસ્તે તસ્મૈ કૃણ્મો મા વનિં વ્યથયીર્મમ

પ્ર ણો વનિર્દેવકૃતા દિવા નક્તં ચ કલ્પતામ્ ।
અરાતિમનુપ્રેમો વયં નમો અસ્ત્વરાતયે

સરસ્વતીમનુમતિં ભગં યન્તો હવામહે ।
વાચં જુષ્ટાં મધુમતીમવાદિષં દેવાનાં દેવહૂતિષુ

યં યાચામ્યહં વાચા સરસ્વત્યા મનોયુજા ।
શ્રદ્ધા તમદ્ય વિન્દતુ દત્તા સોમેન બભ્રુણા

મા વનિં મા વાચં નો વીર્ત્સીરુભાવિન્દ્રાગ્ની આ ભરતાં નો વસૂનિ ।
સર્વે નો અદ્ય દિત્સન્તોઽરાતિં પ્રતિ હર્યત

પરોઽપેહ્યસમૃદ્ધે વિ તે હેતિં નયામસિ ।
વેદ ત્વાહં નિમીવન્તીં નિતુદન્તીમરાતે

ઉત નગ્ના બોભુવતી સ્વપ્નયા સચસે જનમ્ ।
અરાતે ચિત્તં વીર્ત્સન્ત્યાકૂતિં પુરુષસ્ય ચ

યા મહતી મહોન્માના વિશ્વા આશા વ્યાનશે ।
તસ્યૈ હિરણ્યકેશ્યૈ નિરૃત્યા અકરં નમઃ

હિરણ્યવર્ણા સુભગા હિરણ્યકશિપુર્મહી ।
તસ્યૈ હિરણ્યદ્રાપયેઽરાત્યા અકરં નમઃ

5.8
વૈકઙ્કતેનેધ્મેન દેવેભ્ય આજ્યં વહ ।
અગ્ને તામિહ માદય સર્વ આ યન્તુ મે હવમ્

ઇન્દ્રા યાહિ મે હવમિદં કરિષ્યામિ તચ્છૃણુ ।
ઇમ ઐન્દ્રા અતિસરા આકૂતિં સં નમન્તુ મે ।
તેભિઃ શકેમ વીર્યં જાતવેદસ્તનૂવશિન્

યદસાવમુતો દેવા અદેવઃ સંશ્ચિકીર્ષતિ ।
મા તસ્યાગ્નિર્હવ્યં વાક્ષીદ્ધવં દેવા અસ્ય મોપ ગુર્મમૈવ હવમેતન

અતિ ધાવતાતિસરા ઇન્દ્રસ્ય વચસા હત ।
અવિં વૃક ઇવ મથ્નીત સ વો જીવન્ મા મોચિ પ્રાણમસ્યાપિ નહ્યત

યમમી પુરોદધિરે બ્રહ્માણમપભૂતયે ।
ઇન્દ્ર સ તે અધસ્પદં તં પ્રત્યસ્યામિ મૃત્યવે

યદિ પ્રેયુર્દેવપુરા બ્રહ્મ વર્માણિ ચક્રિરે ।
તનૂપાનં પરિપાણં કૃણ્વાના યદુપોચિરે સર્વં તદરસં કૃધિ

યાન્ અસાવતિસરાંશ્ચકાર કૃણવચ્ચ યાન્ ।
ત્વં તાન્ ઇન્દ્ર વૃત્રહન્ પ્રતીચઃ પુનરા કૃધિ યથામું તૃણહાં જનમ્

યથેન્દ્ર ઉદ્વાચનં લબ્ધ્વા ચક્રે અધસ્પદમ્ ।
કૃણ્વેઽહમધરાન્ તથા અમૂઞ્છશ્વતીભ્યઃ સમાભ્યઃ

અત્રૈનાન્ ઇન્દ્ર વૃત્રહન્ન્ ઉગ્રો મર્મણિ વિધ્ય ।
અત્રૈવૈનાન્ અભિ તિષ્ઠેન્દ્ર મેદ્યહં તવ ।
અનુ ત્વેન્દ્રા રભામહે સ્યામ સુમતૌ તવ

5.9
દિવે સ્વાહા

પૃથિવ્યૈ સ્વાહા

અન્તરિક્ષાય સ્વાહા

અન્તરિક્ષાય સ્વાહા

દિવે સ્વાહા

પૃથિવ્યૈ સ્વાહા

સૂર્યો મે ચક્ષુર્વાતઃ પ્રાણોઽન્તરિક્ષમાત્મા પૃથિવી શરીરમ્ ।
અસ્તૃતો નામાહમયમસ્મિ સ આત્માનં નિ દધે દ્યાવાપૃથિવીભ્યાં ગોપીથાય

ઉદાયુરુદ્બલમુત્કૃતમુત્કૃત્યામુન્ મનીષામુદિન્દ્રિયમ્ ।
આયુષ્કૃદાયુષ્પત્ની સ્વધાવન્તૌ ગોપા મે સ્તં ગોપાયતં મા ।
આત્મસદૌ મે સ્તં મા મા હિંસિષ્ટમ્

5.10
અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મા પ્રાચ્યા દિશોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મા દક્ષિણાયા દિશોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મા પ્રતીચ્યા દિશોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મોદીચ્યા દિશોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મા ધ્રુવાયા દિશોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મોર્ધ્વાયા દિશોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

અશ્મવર્મ મેઽસિ યો મા દિશામન્તર્દેશેભ્યોઽઘાયુરભિદાસાત્।
એતત્સ ઋછાત્

બૃહતા મન ઉપ હ્વયે માતરિશ્વના પ્રાણાપાનૌ ।
સૂર્યાચ્ચક્ષુરન્તરિક્ષાચ્છ્રોત્રં પૃથિવ્યાઃ શરીરમ્ ।
સરસ્વત્યા વાચમુપ હ્વયામહે મનોયુજા

5.11
કથં મહે અસુરાયાબ્રવીરિહ કથં પિત્રે હરયે ત્વેષનૃમ્ણઃ ।
પૃશ્નિં વરુણ દક્ષિણાં દદાવાન્ પુનર્મઘ ત્વં મનસાચિકિત્સીઃ

ન કામેન પુનર્મઘો ભવામિ સં ચક્ષે કં પૃશ્નિમેતામુપાજે ।
કેન નુ ત્વમથર્વન્ કાવ્યેન કેન જાતેનાસિ જાતવેદાઃ

સત્યમહં ગભીરઃ કાવ્યેન સત્યં જાતેનાસ્મિ જાતવેદાઃ ।
ન મે દાસો નાર્યો મહિત્વા વ્રતં મીમાય યદહં ધરિષ્યે

ન ત્વદન્યઃ કવિતરો ન મેધયા ધીરતરો વરુણ સ્વધાવન્ ।
ત્વં તા વિશ્વા ભુવનાનિ વેત્થ સ ચિન્ નુ ત્વજ્જનો માયી બિભાય

ત્વં હ્યઙ્ગ વરુણ સ્વધાવન્ વિશ્વા વેત્થ જનિમ સુપ્રણીતે ।
કિં રજસ એના પરો અન્યદસ્ત્યેના કિં પરેણાવરમમુર

એકં રજસ એના પરો અન્યદસ્ત્યેના પર એકેન દુર્ણશં ચિદર્વાક્।
તત્તે વિદ્વાન્ વરુણ પ્ર બ્રવીમ્યધોવચસઃ પણયો ભવન્તુ નીચૈર્દાસા ઉપ સર્પન્તુ ભૂમિમ્

ત્વં હ્યઙ્ગ વરુણ બ્રવીષિ પુનર્મઘેષ્વવદ્યાનિ ભૂરિ ।
મો ષુ પણીંરભ્યેતાવતો ભૂન્ મા ત્વા વોચન્ન્ અરાધસં જનાસઃ

મા મા વોચન્ન્ અરાધસં જનાસઃ પુનસ્તે પૃશ્નિં જરિતર્દદામિ ।
સ્તોત્રં મે વિશ્વમા યાહિ શચીભિરન્તર્વિશ્વાસુ માનુષીષુ દિક્ષુ

આ તે સ્તોત્રાણ્યુદ્યતાનિ યન્ત્વન્તર્વિશ્વાસુ માનુષીષુ દિક્ષુ ।
દેહિ નુ મે યન્ મે અદત્તો અસિ યુજ્યો મે સપ્તપદઃ સખાસિ

સમા નૌ બન્ધુર્વરુણ સમા જા વેદાહં તદ્યન્ નાવેષા સમા જા ।
દદામિ તદ્યત્તે અદત્તો અસ્મિ યુજ્યસ્તે સપ્તપદઃ સખાસ્મિ

દેવો દેવાય ગૃણતે વયોધા વિપ્રો વિપ્રાય સ્તુવતે સુમેધાઃ ।
અજીજનો હિ વરુણ સ્વધાવન્ન્ અથર્વાણં પિતરં દેવબન્ધુમ્ ।
તસ્મા ઉ રાધઃ કૃણુહિ સુપ્રશસ્તં સખા નો અસિ પરમં ચ બન્ધુઃ

5.12
સમિદ્ધો અદ્ય મનુષો દુરોણે દેવો દેવાન્ યજસિ જાતવેદઃ ।
આ ચ વહ મિત્રમહશ્ચિકિત્વાન્ ત્વં દૂતઃ કવિરસિ પ્રચેતાઃ

તનૂનપાત્પથ ઋતસ્ય યાનાન્ મધ્વા સમઞ્જન્ત્સ્વદયા સુજિહ્વ ।
મન્માનિ ધીભિરુત યજ્ઞમૃન્ધન્ દેવત્રા ચ કૃણુહ્યધ્વરં નઃ

આજુહ્વાન ઈડ્યો બન્દ્યશ્ચા યાહ્યગ્ને વસુભિઃ સજોષાઃ ।
ત્વં દેવાનામસિ યહ્વ હોતા સ એનાન્ યક્ષીષિતો યજીયાન્

પ્રાચીનં બર્હિઃ પ્રદિશા પૃથિવ્યા વસ્તોરસ્યા વૃજ્યતે અગ્રે અહ્નામ્ ।
વ્યુ પ્રથતે વિતરં વરીયો દેવેભ્યો અદિતયે સ્યોનમ્

વ્યચસ્વતીરુર્વિયા વિ શ્રયન્તાં પતિભ્યો ન જનયઃ શુમ્ભમાનાઃ ।
દેવીર્દ્વારો બૃહતીર્વિશ્વમિન્વા દેવેભ્યો ભવત સુપ્રાયણાઃ

આ સુષ્વયન્તી યજતે ઉપાકે ઉષાસાનક્તા સદતાં નિ યોનૌ ।
દિવ્યે યોષણે બૃહતી સુરુક્મે અધિ શ્રિયં શુક્રપિશં દધાને

દૈવ્યા હોતારા પ્રથમા સુવાચા મિમાના યજ્ઞં મનુષો યજધ્યૈ ।
પ્રચોદયન્તા વિદથેષુ કારૂ પ્રાચીનં જ્યોતિઃ પ્રદિશા દિશન્તા

આ નો યજ્ઞં ભારતી તૂયમેત્વિડા મનુષ્વદિહ ચેતયન્તી ।
તિસ્રો દેવીર્બર્હિરેદં સ્યોનં સરસ્વતીઃ સ્વપસઃ સદન્તામ્

ય ઇમે દ્યાવાપૃથિવી જનિત્રી રૂપૈરપિંશદ્ભુવનાનિ વિશ્વા ।
તમદ્ય હોતરિષિતો યજીયાન્ દેવં ત્વષ્ટારમિહ યક્ષિ વિદ્વાન્

ઉપાવસૃજ ત્મન્યા સમઞ્જન્ દેવાનાં પાથ ઋતુથા હવીંષિ ।
વનસ્પતિઃ શમિતા દેવો અગ્નિઃ સ્વદન્તુ હવ્યં મધુના ઘૃતેન

સદ્યો જાતો વ્યમિમીત યજ્ઞમગ્નિર્દેવાનામભવત્પુરોગાઃ ।
અસ્ય હોતુઃ પ્રશિષ્યૃતસ્ય વાચિ સ્વાહાકૃતં હવિરદન્તુ દેવાઃ

5.13
દદિર્હિ મહ્યં વરુણો દિવઃ કવિર્વચોભિરુગ્રૈર્નિ રિણામિ તે વિષમ્ ।
ખાતમખાતમુત સક્તમગ્રભમિરેવ ધન્વન્ નિ જજાસ તે વિષમ્

યત્તે અપોદકં વિષં તત્ત એતાસ્વગ્રભમ્ ।
ગૃહ્ણામિ તે મધ્યમમુત્તમં રસમુતાવમં ભિયસા નેશદાદુ તે

વૃષા મે રવો નભસા ન તન્યતુરુગ્રેણ તે વચસા બાધ આદુ તે ।
અહં તમસ્ય નૃભિરગ્રભં રસં તમસ ઇવ જ્યોતિરુદેતુ સૂર્યઃ

ચક્ષુષા તે ચક્ષુર્હન્મિ વિષેણ હન્મિ તે વિષમ્ ।
અહે મ્રિયસ્વ મા જીવીઃ પ્રત્યગભ્યેતુ ત્વા વિષમ્

કૈરાત પૃશ્ન ઉપતૃણ્ય બભ્ર આ મે શૃણુતાસિતા અલીકાઃ ।
મા મે સખ્યુઃ સ્તામાનમપિ ષ્ઠાતાશ્રાવયન્તો નિ વિષે રમધ્વમ્

અસિતસ્ય તૈમાતસ્ય બભ્રોરપોદકસ્ય ચ ।
સાત્રાસાહસ્યાહં મન્યોરવ જ્યામિવ ધન્વનો વિ મુઞ્ચામિ રથામિવ

આલિગી ચ વિલિગી ચ પિતા ચ મતા ચ ।
વિદ્મ વઃ સર્વતો બન્ધ્વરસાઃ કિં કરિષ્યથ

ઉરુગૂલાયા દુહિતા જાતા દાસ્યસિક્ન્યા ।
પ્રતઙ્કં દદ્રુષીણાં સર્વાસામરસં વિષમ્

કર્ણા શ્વાવિત્તદબ્રવીદ્ગિરેરવચરન્તિકા ।
યાઃ કાશ્ચેમાઃ ખનિત્રિમાસ્તાસામરસતમં વિષમ્

તાબુવં ન તાબુવં ન ઘેત્ત્વમસિ તાબુવમ્ ।
તાબુવેનારસં વિષમ્

તસ્તુવં ન તસ્તુવં ન ઘેત્ત્વમસિ તસ્તુવમ્ ।
તસ્તુવેનારસં વિષમ્

5.14
સુપર્ણસ્ત્વાન્વવિન્દત્સૂકરસ્ત્વાખનન્ નસા ।
દિપ્સૌષધે ત્વં દિપ્સન્તમવ કૃત્યાકૃતં જહિ

અવ જહિ યાતુધાનાન્ અવ કૃત્યાકૃતં જહિ ।
અથો યો અસ્માન્ દિપ્સતિ તમુ ત્વં જહ્યોષધે

રિશ્યસ્યેવ પરીશાસં પરિકૃત્ય પરિ ત્વચઃ ।
કૃત્યાં કૃત્યાકૃતે દેવા નિષ્કમિવ પ્રતિ મુઞ્ચત

પુનઃ કૃત્યાં કૃત્યાકૃતે હસ્તગૃહ્ય પરા ણય ।
સમક્ષમસ્મા આ ધેહિ યથા કૃત્યાકૃતં હનત્

કૃત્યાઃ સન્તુ કૃત્યાકૃતે શપથઃ શપથીયતે ।
સુખો રથ ઇવ વર્તતાં કૃત્યા કૃત્યાકૃતં પુનઃ

યદિ સ્ત્રી યદિ વા પુમાન્ કૃત્યાં ચકાર પાપ્મને ।
તામુ તસ્મૈ નયામસ્યશ્વમિવાશ્વાભિધાન્યા

યદિ વાસિ દેવકૃતા યદિ વા પુરુષૈઃ કૃતા ।
તાં ત્વા પુનર્ણયામસીન્દ્રેણ સયુજા વયમ્

અગ્ને પૃતનાષાટ્પૃતનાઃ સહસ્વ ।
પુનઃ કૃત્યાં કૃત્યાકૃતે પ્રતિહરણેન હરામસિ

કૃતવ્યધનિ વિધ્ય તં યશ્ચકાર તમિજ્જહિ ।
ન ત્વામચક્રુષે વયં વધાય સં શિશીમહિ

પુત્ર ઇવ પિતરં ગચ્છ સ્વજ ઇવાભિષ્ઠિતો દશ ।
બન્ધમિવાવક્રામી ગચ્છ કૃત્યે કૃત્યાકૃતં પુનઃ

ઉદેણીવ વારણ્યભિસ્કન્દં મૃગીવ ।
કૃત્યા કર્તારમૃચ્છતુ

ઇષ્વા ઋજીયઃ પતતુ દ્યાવાપૃથિવી તં પ્રતિ ।
સા તં મૃગમિવ ગૃહ્ણાતુ કૃત્યા કૃત્યાકૃતં પુનઃ

અગ્નિરિવૈતુ પ્રતિકૂલમનુકૂલમિવોદકમ્ ।
સુખો રથ ઇવ વર્તતાં કૃત્યા કૃત્યાકૃતં પુનઃ

5.15
એકા ચ મે દશ ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

દ્વે ચ મે વિંશતિશ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

તિસ્રશ્ચ મે ત્રિંશચ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

ચતસ્રશ્ચ મે ચત્વારિંશચ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

પઞ્ચ ચ મે પઞ્ચાશચ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

ષટ્ચ મે ષષ્ટિશ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

સપ્ત ચ મે સપ્તતિશ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

અષ્ટ ચ મેઽશીતિશ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

નવ ચ મે નવતિશ્ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

દશ ચ મે શતં ચ મેઽપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

શતં ચ મે સહસ્રં ચાપવક્તાર ઓષધે ।
ઋતજાત ઋતાવરિ મધુ મે મધુલા કરઃ

5.16
યદ્યેકવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ દ્વિવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ ત્રિવૃસોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ ચતુર્વૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ પઞ્ચવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ ષડ્વૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ સપ્તવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદ્યષ્ટવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ નવવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદિ દશવૃષોઽસિ સૃજારસોઽસિ

યદ્યેકાદશોઽસિ સોઽપોદકોઽસિ

5.17
તેઽવદન્ પ્રથમા બ્રહ્મકિલ્બિષેઽકૂપારઃ સલિલો માતરિશ્વા ।
વીડુહરાસ્તપ ઉગ્રં મયોભૂરાપો દેવીઃ પ્રથમજા ઋતસ્ય

સોમો રાજા પ્રથમો બ્રહ્મજાયાં પુનઃ પ્રાયચ્છદહૃણીયમાનઃ ।
અન્વર્તિતા વરુણો મિત્ર આસીદગ્નિર્હોતા હસ્તગૃહ્યા નિનાય

હસ્તેનૈવ ગ્રાહ્ય આધિરસ્યા બ્રહ્મજાયેતિ ચેદવોચત્।
ન દૂતાય પ્રહેયા તસ્થ એષા તથા રાષ્ટ્રં ગુપિતં ક્ષત્રિયસ્ય

યામાહુસ્તારકૈષા વિકેશીતિ દુચ્છુનાં ગ્રામમવપદ્યમાનામ્ ।
સા બ્રહ્મજાયા વિ દુનોતિ રાષ્ટ્રં યત્ર પ્રાપાદિ શશ ઉલ્કુષીમાન્

બ્રહ્મચારી ચરતિ વેવિષદ્વિષઃ સ દેવાનાં ભવત્યેકમઙ્ગમ્ ।
તેન જાયામન્વવિન્દદ્બૃહસ્પતિઃ સોમેન નીતાં જુહ્વં ન દેવાઃ

દેવા વા એતસ્યામવદન્ત પૂર્વે સપ્તઋષયસ્તપસા યે નિષેદુઃ ।
ભીમા જાયા બ્રાહ્મણસ્યાપનીતા દુર્ધાં દધાતિ પરમે વ્યોમન્

યે ગર્ભા અવપદ્યન્તે જગદ્યચ્ચાપલુપ્યતે ।
વીરા યે તૃહ્યન્તે મિથો બ્રહ્મજાયા હિનસ્તિ તાન્

ઉત યત્પતયો દશ સ્ત્રિયાઃ પૂર્વે અબ્રાહ્મણાઃ ।
બ્રહ્મા ચેદ્ધસ્તમગ્રહીત્સ એવ પતિરેકધા

બ્રાહ્મણ એવ પતિર્ન રાજન્યો ન વૈશ્યઃ ।
તત્સૂર્યઃ પ્રબ્રુવન્ન્ એતિ પઞ્ચભ્યો માનવેભ્યઃ

પુનર્વૈ દેવા અદદુઃ પુનર્મનુષ્યા અદદુઃ ।
રાજાનઃ સત્યં ગૃહ્ણાના બ્રહ્મજાયાં પુનર્દદુઃ

પુનર્દાય બ્રહ્મજાયાં કૃત્વા દેવૈર્નિકિલ્બિષમ્ ।
ઊર્જં પૃથિવ્યા ભક્ત્વોરુગાયમુપાસતે

નાસ્ય જાયા શતવાહી કલ્યાણી તલ્પમા શયે ।
યસ્મિન્ રાષ્ટ્રે નિરુધ્યતે બ્રહ્મજાયાચિત્ત્યા

ન વિકર્ણઃ પૃથુશિરાસ્તસ્મિન્ વેશ્મનિ જાયતે ।
યસ્મિન્ રાષ્ટ્રે નિરુધ્યતે બ્રહ્મજાયાચિત્ત્યા

નાસ્ય ક્ષત્તા નિષ્કગ્રીવઃ સૂનાનામેત્યગ્રતઃ ।
યસ્મિન્ રાષ્ટ્રે નિરુધ્યતે બ્રહ્મજાયાચિત્ત્યા

નાસ્ય શ્વેતઃ કૃષ્ણકર્ણો ધુરિ યુક્તો મહીયતે ।
યસ્મિન્ રાષ્ટ્રે નિરુધ્યતે બ્રહ્મજાયાચિત્ત્યા

નાસ્ય ક્ષેત્રે પુષ્કરિણી નાણ્ડીકં જાયતે બિસમ્ ।
યસ્મિન્ રાષ્ટ્રે નિરુધ્યતે બ્રહ્મજાયાચિત્ત્યા

નાસ્મૈ પૃશ્નિં વિ દુહન્તિ યેઽસ્યા દોહમુપાસતે ।
યસ્મિન્ રાષ્ટ્રે નિરુધ્યતે બ્રહ્મજાયાચિત્ત્યા

નાસ્ય ધેનુઃ કલ્યાણી નાનડ્વાન્ત્સહતે ધુરમ્ ।
વિજાનિર્યત્ર બ્રહ્મણો રાત્રિં વસતિ પાપયા

5.18
નૈતાં તે દેવા અદદુસ્તુભ્યં નૃપતે અત્તવે ।
મા બ્રાહ્મણસ્ય રાજન્ય ગાં જિઘત્સો અનાદ્યામ્

અક્ષદ્રુગ્ધો રાજન્યઃ પાપ આત્મપરાજિતઃ ।
સ બ્રાહ્મણસ્ય ગામદ્યાદદ્ય જીવાનિ મા શ્વઃ

આવિષ્ટિતાઘવિષા પૃદાકૂરિવ ચર્મણા ।
સા બ્રાહ્મણસ્ય રાજન્ય તૃષ્ટૈષા ગૌરનાદ્યા

નિર્વૈ ક્ષત્રં નયતિ હન્તિ વર્ચોઽગ્નિરિવારબ્ધો વિ દુનોતિ સર્વમ્ ।
યો બ્રાહ્મણં મન્યતે અન્નમેવ સ વિષસ્ય પિબતિ તૈમાતસ્ય

ય એનં હન્તિ મૃદું મન્યમાનો દેવપીયુર્ધનકામો ન ચિત્તાત્।
સં તસ્યેન્દ્રો હૃદયેઽગ્નિમિન્ધે ઉભે એનં દ્વિષ્ટો નભસી ચરન્તમ્

ન બ્રાહ્મણો હિંસિતવ્યોઽગ્નિઃ પ્રિયતનોરિવ ।
સોમો હ્યસ્ય દાયાદ ઇન્દ્રો અસ્યાભિશસ્તિપાઃ

શતાપાષ્ઠાં નિ ગિરતિ તાં ન શક્નોતિ નિઃખિદમ્ ।
અન્નં યો બ્રહ્મણાં મલ્વઃ સ્વાદ્વદ્મીતિ મન્યતે

જિહ્વા જ્યા ભવતિ કુલ્મલં વાઙ્નાડીકા દન્તાસ્તપસાભિદિગ્ધાઃ ।
તેભિર્બ્રહ્મા વિધ્યતિ દેવપીયૂન્ હૃદ્બલૈર્ધનુર્ભિર્દેવજૂતૈઃ

તીક્ષ્ણેષવો બ્રાહ્મણા હેતિમન્તો યામસ્યન્તિ શરવ્યાં ન સા મૃષા ।
અનુહાય તપસા મન્યુના ચોત દુરાદવ ભિન્દન્ત્યેનમ્

યે સહસ્રમરાજન્ન્ આસન્ દશશતા ઉત ।
તે બ્રાહ્મણસ્ય ગાં જગ્ધ્વા વૈતહવ્યાઃ પરાભવન્

ગૌરેવ તાન્ હન્યમાના વૈતહવ્યામવાતિરત્।
યે કેસરપ્રાબન્ધાયાશ્ચરમાજામપેચિરન્

એકશતં તા જનતા યા ભૂમિર્વ્યધૂનુત ।
પ્રજાં હિંસિત્વા બ્રાહ્મણીમસંભવ્યં પરાભવન્

દેવપીયુશ્ચરતિ મર્ત્યેષુ ગરગીર્ણો ભવત્યસ્થિભૂયાન્ ।
યો બ્રાહ્મણં દેવબન્ધું હિનસ્તિ ન સ પિતૃયાણમપ્યેતિ લોકમ્

અગ્નિર્વૈ નઃ પદવાયઃ સોમો દાયાદ ઉચ્યતે ।
હન્તાભિશસ્તેન્દ્રસ્તથા તદ્વેધસો વિદુઃ

ઇષુરિવ દિગ્ધા નૃપતે પૃદાકૂરિવ ગોપતે ।
સા બ્રાહ્મણસ્યેષુર્ઘોરા તયા વિધ્યતિ પીયતઃ

5.19
અતિમાત્રમવર્ધન્ત નોદિવ દિવમસ્પૃશન્ ।
ભૃગું હિંસિત્વા સૃઞ્જયા વૈતહવ્યાઃ પરાભવન્

યે બૃહત્સામાનમાઙ્ગિરસમાર્પયન્ બ્રાહ્મણં જનાઃ ।
પેત્વસ્તેષામુભયાદમવિસ્તોકાન્યાવયત્

યે બ્રાહ્મણં પ્રત્યષ્ઠીવન્ યે વાસ્મિઞ્છુલ્કમીષિરે ।
અસ્નસ્તે મધ્યે કુલ્યાયાઃ કેશાન્ ખાદન્ત આસતે

બ્રહ્મગવી પચ્યમાના યાવત્સાભિ વિજઙ્ગહે ।
તેજો રાષ્ટ્રસ્ય નિર્હન્તિ ન વીરો જાયતે વૃષા

ક્રૂરમસ્યા આશસનં તૃષ્ટં પિશિતમસ્યતે ।
ક્ષીરં યદસ્યાઃ પીયતે તદ્વૈ પિતૃષુ કિલ્બિષમ્

ઉગ્રો રાજા મન્યમાનો બ્રાહ્મણં યો જિઘત્સતિ ।
પરા તત્સિચ્યતે રાષ્ટ્રં બ્રાહ્મણો યત્ર જીયતે

અષ્ટાપદી ચતુરક્ષી ચતુઃશ્રોત્રા ચતુર્હનુઃ ।
દ્વ્યાસ્યા દ્વિજિહ્વા ભૂત્વા સા રાષ્ટ્રમવ ધૂનુતે બ્રહ્મજ્યસ્ય

તદ્વૈ રાષ્ટ્રમા સ્રવતિ નાવં ભિન્નામિવોદકમ્ ।
બ્રહ્માણં યત્ર હિંસન્તિ તદ્રાષ્ટ્રં હન્તિ દુછુના

તં વૃક્ષા અપ સેધન્તિ છાયાં નો મોપ ગા ઇતિ ।
યો બ્રાહ્મણસ્ય સદ્ધનમભિ નારદ મન્યતે

વિષમેતદ્દેવકૃતં રાજા વરુણોઽબ્રવીત્।
ન બ્રાહ્મણસ્ય ગાં જગ્ધ્વા રાસ્ત્રે જાગાર કશ્ચન

નવૈવ તા નવતયો યા ભૂમિર્વ્યધૂનુત ।
પ્રજાં હિંસિત્વા બ્રાહ્મણીમસંભવ્યં પરાભવન્

યાં મૃતાયાનુબધ્નન્તિ કૂદ્યં પદયોપનીમ્ ।
તદ્વૈ બ્રહ્મજ્ય તે દેવા ઉપસ્તરણમબ્રુવન્

અશ્રૂણિ કૃપમાનસ્ય યાનિ જીતસ્ય વાવૃતુઃ ।
તં વૈ બ્રહ્મજ્ય તે દેવા અપાં ભાગમધારયન્

યેન મૃતં સ્નપયન્તિ શ્મશ્રૂણિ યેનોન્દતે ।
તં વૈ બ્રહ્મજ્ય તે દેવા અપાં ભાગમધારયન્

ન વર્ષં મૈત્રાવરુણં બ્રહ્મજ્યમભિ વર્ષતિ ।
નાસ્મૈ સમિતિઃ કલ્પતે ન મિત્રં નયતે વશમ્

5.20
ઉચ્ચૈર્ઘોષો દુન્દુભિઃ સત્વનાયન્ વાનસ્પત્યઃ સંભૃત ઉસૃઇયાભિઃ ।
વાચં ક્ષુણુવાનો દમયન્ત્સપત્નાન્ત્સિંહ ઇવ જેષ્યન્ન્ અભિ તંસ્તનીહિ

સિંહ ઇવાસ્તાનીદ્દ્રુવયો વિબદ્ધોઽભિક્રન્દન્ન્ ઋષભો વાસિતામિવ ।
વૃષા ત્વં વધ્રયસ્તે સપત્ના ઐન્દ્રસ્તે શુષ્મો અભિમાતિષાહઃ

વૃષેવ યૂથે સહસા વિદાનો ગવ્યન્ન્ અભિ રુવ સંધનાજિત્।
શુચા વિધ્ય હૃદયં પરેષાં હિત્વા ગ્રામાન્ પ્રચ્યુતા યન્તુ શત્રવઃ

સંજયન્ પૃતના ઊર્ધ્વમાયુર્ગૃહ્યા ગૃહ્ણાનો બહુધા વિ ચક્ષ્વ ।
દૈવીં વાચં દુન્દુભ આ ગુરસ્વ વેધાઃ શત્રૂણામુપ ભરસ્વ વેદઃ

દુન્દુભેર્વાચં પ્રયતાં વદન્તીમાશૃણ્વતી નાથિતા ઘોષબુદ્ધા ।
નારી પુત્રં ધાવતુ હસ્તગૃહ્યામિત્રી ભીતા સમરે વધાનામ્

પૂર્વો દુન્દુભે પ્ર વદાસિ વાચં ભૂમ્યાઃ પૃષ્ઠે વદ રોચમાનઃ ।
અમિત્રસેનામભિજઞ્જભાનો દ્યુમદ્વદ દુન્દુભે સૂનૃતાવત્

અન્તરેમે નભસી ઘોષો અસ્તુ પૃથક્તે ધ્વનયો યન્તુ શીભમ્ ।
અભિ ક્રન્દ સ્તનયોત્પિપાનઃ શ્લોકકૃન્ મિત્રતૂર્યાય સ્વર્ધી

ધીભિઃ કૃતઃ પ્ર વદાતિ વાચમુદ્ધર્ષય સત્વનામાયુધાનિ ।
ઇન્દ્રમેદી સત્વનો નિ હ્વયસ્વ મિત્રૈરમિત્રામવ જઙ્ઘનીહિ

સંક્રન્દનઃ પ્રવદો ધૃષ્ણુષેણઃ પ્રવેદકૃદ્બહુધા ગ્રામઘોષી ।
શ્રિયો વન્વનો વયુનાનિ વિદ્વાન્ કીર્તિં બહુભ્યો વિ હર દ્વિરાજે

શ્રેયઃકેતો વસુજિત્સહીયાન્ત્સંગ્રામજિત્સંશિતો બ્રહ્મણાસિ ।
અંશૂન્ ઇવ ગ્રાવાધિષવણે અદ્રિર્ગવ્યન્ દુન્દુભેઽધિ નૃત્ય વેદઃ

શત્રૂષાણ્નીષાદભિમાતિષાહો ગવેષણઃ સહમાન ઉદ્ભિત્।
વાગ્વીવ મન્ત્રં પ્ર ભરસ્વ વાચં સાંગ્રામજિત્યાયેષમુદ્વદેહ

અચ્યુતચ્યુત્સમદો ગમિષ્ઠો મૃધો જેતા પુરએતાયોધ્યઃ ।
ઇન્દ્રેણ ગુપ્તો વિદથા નિચિક્યદ્ધૃદ્દ્યોતનો દ્વિષતાં યાહિ શીભમ્

5.21
વિહૃદયં વૈમનસ્યં વદામિત્રેષુ દુન્દુભે ।
વિદ્વેષં કશ્મશં ભયમમિત્રેષુ નિ દધ્મસ્યવ એનાન્ દુન્દુભે જહિ

ઉદ્વેપમાના મનસા ચક્ષુષા હૃદયેન ચ ।
ધાવન્તુ બિભ્યતોઽમિત્રાઃ પ્રત્રાસેનાજ્યે હુતે

વાનસ્પત્યઃ સંભૃત ઉસ્રિયાભિર્વિશ્વગોત્ર્યઃ ।
પ્રત્રાસમમિત્રેભ્યો વદાજ્યેનાભિઘારિતઃ

યથા મૃગાઃ સંવિજન્ત આરણ્યાઃ પુરુષાદધિ ।
એવ ત્વં દુન્દુભેઽમિત્રાન્ અભિ ક્રન્દ પ્ર ત્રાસયાથો ચિત્તાનિ મોહય

યથા વૃકાદજાવયો ધાવન્તિ બહુ બિભ્યતીઃ ।
એવ ત્વં દુન્દુભેઽમિત્રાન્ અભિ ક્રન્દ પ્ર ત્રાસયાથો ચિત્તાનિ મોહય

યથા શ્યેનાત્પતત્રિણઃ સંવિજન્તે અહર્દિવિ સિંહસ્ય સ્તનથોર્યથા ।
એવ ત્વં દુન્દુભેઽમિત્રાન્ અભિ ક્રન્દ પ્ર ત્રાસયાથો ચિત્તાનિ મોહય

પરામિત્રાન્ દુન્દુભિના હરિણસ્યાજિનેન ચ ।
સર્વે દેવા અતિત્રસન્ યે સંગ્રામસ્યેષતે

યૈરિન્દ્રઃ પ્રક્રીડતે પદ્ઘોષૈશ્છાયયા સહ ।
તૈરમિત્રાસ્ત્રસન્તુ નોઽમી યે યન્ત્યનીકશઃ

જ્યાઘોષા દુન્દુભયોઽભિ ક્રોશન્તુ યા દિશઃ ।
સેનાઃ પરાજિતા યતીરમિત્રાણામનીકશઃ

આદિત્ય ચક્ષુરા દત્સ્વ મરીચયોઽનુ ધાવત ।
પત્સઙ્ગિનીરા સજન્તુ વિગતે બાહુવીર્યે

યૂયમુગ્રા મરુતઃ પૃશ્નિમાતર ઇન્દ્રેણ યુજા પ્ર મૃનીત શત્રૂન્ ।
સોમો રાજા વરુણો રાજા મહાદેવ ઉત મૃત્યુરિન્દ્રઃ

એતા દેવસેનાઃ સૂર્યકેતવઃ સચેતસઃ ।
અમિત્રાન્ નો જયન્તુ સ્વાહા

5.22
અગ્નિસ્તક્માનમપ બાધતામિતઃ સોમો ગ્રાવા વરુણઃ પૂતદક્ષાઃ ।
વેદિર્બર્હિઃ સમિધઃ શોશુચાના અપ દ્વેષાંસ્યમુયા ભવન્તુ

અયં યો વિશ્વાન્ હરિતાન્ કૃણોષ્યુચ્છોચયન્ન્ અગ્નિરિવાભિદુન્વન્ ।
અધા હિ તક્મન્ન્ અરસો હિ ભૂયા અધા ન્યઙ્ઙધરાન્ વા પરેહિ

યઃ પરુષઃ પારુષેયોઽવધ્વંસ ઇવારુણઃ ।
તક્માનં વિશ્વધાવીર્યાધરાઞ્ચં પરા સુવા

અધરાઞ્ચં પ્ર હિણોમિ નમઃ કૃત્વા તક્મને ।
શકમ્ભરસ્ય મુષ્ટિહા પુનરેતુ મહાવૃષાન્

ઓકો અસ્ય મૂજવન્ત ઓકો અસ્ય મહાવૃષાઃ ।
યાવજ્જાતસ્તક્મંસ્તાવાન્ અસિ બલ્હિકેષુ ન્યોચરઃ

તક્મન્ વ્યાલ વિ ગદ વ્યઙ્ગ ભૂરિ યાવય ।
દાસીં નિષ્ટક્વરીમિચ્છ તાં વજ્રેણ સમર્પય

તક્મન્ મૂજવતો ગચ્છ બલ્હિકાન્ વા પરસ્તરામ્ ।
શૂદ્રામિચ્છ પ્રફર્વ્યં તાં તક્મન્ વીવ ધૂનુહિ

મહાવૃષાન્ મૂજવતો બન્ધ્વદ્ધિ પરેત્ય ।
પ્રૈતાનિ તક્મને બ્રૂમો અન્યક્ષેત્રાણિ વા ઇમા

અન્યક્ષેત્રે ન રમસે વશી સન્ મૃડયાસિ નઃ ।
અભૂદુ પ્રાર્થસ્તક્મા સ ગમિષ્યતિ બલ્હિકાન્

યત્ત્વં શીતોઽથો રૂરઃ સહ કાસાવેપયઃ ।
ભીમાસ્તે તક્મન્ હેતયસ્તાભિઃ સ્મ પરિ વૃઙ્ગ્ધિ નઃ

મા સ્મૈતાન્ત્સખીન્ કુરુથા બલાસં કાસમુદ્યુગમ્ ।
મા સ્માતોઽર્વાઙૈઃ પુનસ્તત્ત્વા તક્મન્ન્ ઉપ બ્રુવે

તક્મન્ ભ્રાત્રા બલાસેન સ્વસ્રા કાસિકયા સહ ।
પાપ્મા ભ્રાતૃવ્યેણ સહ ગછામુમરણં જનમ્

તૃતીયકં વિતૃતીયં સદન્દિમુત શારદમ્ ।
તક્માનં શીતં રૂરં ગ્રૈષ્મં નાશય વાર્ષિકમ્

ગન્ધારિભ્યો મૂજવદ્ભ્યોઽઙ્ગેભ્યો મગધેભ્યઃ ।
પ્રૈષ્યન્ જનમિવ શેવધિં તક્માનં પરિ દદ્મસિ

5.23
ઓતે મે દ્યાવાપૃથિવી ઓતા દેવી સરસ્વતી ।
ઓતૌ મ ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ ક્રિમિં જમ્ભયતામિતિ

અસ્યેન્દ્ર કુમારસ્ય ક્રિમીન્ ધનપતે જહિ ।
હતા વિશ્વા અરાતય ઉગ્રેણ વચસા મમ

યો અક્ષ્યૌ પરિસર્પતિ યો નાસે પરિસર્પતિ ।
દતાં યો મધ્યં ગચ્છતિ તં ક્રિમિં જમ્ભયામસિ

સરૂપૌ દ્વૌ વિરૂપૌ દ્વૌ કૃષ્ણૌ દ્વૌ રોહિતૌ દ્વૌ ।
બભ્રુશ્ચ બભ્રુકર્ણશ્ચ ગૃધ્રઃ કોકશ્ચ તે હતાઃ

યે ક્રિમયઃ શિતિકક્ષા યે કૃષ્ણાઃ શિતિબાહવઃ ।
યે કે ચ વિશ્વરૂપાસ્તાન્ ક્રિમીન્ જમ્ભયામસિ

ઉત્પુરસ્તાત્સૂર્ય એતિ વિશ્વદૃષ્ટો અદૃષ્ટહા ।
દૃષ્ટાંશ્ચ ઘ્નન્ન્ અદૃષ્ટાંશ્ચ સર્વાંશ્ચ પ્રમૃણન્ ક્રિમીન્

યેવાષાસઃ કષ્કષાસ એજત્કાઃ શિપવિત્નુકાઃ ।
દૃષ્ટશ્ચ હન્યતાં ક્રિમિરુતાદૃષ્ટશ્ચ હન્યતામ્

હતો યેવાષઃ ક્રિમીણાં હતો નદનિમોત ।
સર્વાન્ નિ મષ્મષાકરં દૃષદા ખલ્વામિવ

ત્રિશીર્ષાણં ત્રિકકુદં ક્રિમિં સારઙ્ગમર્જુનમ્ ।
શૃણામ્યસ્ય પૃષ્ટીરપિ વૃશ્ચામિ યચ્છિરઃ

અત્રિવદ્વઃ ક્રિમયો હન્મિ કણ્વવજ્જમદગ્નિવત્।
અગસ્ત્યસ્ય બ્રહ્મણા સં પિનષ્મ્યહં ક્રિમીન્

હતો રાજા ક્રિમીણામુતૈષાં સ્થપતિર્હતઃ ।
હતો હતમાતા ક્રિમિર્હતભ્રાતા હતસ્વસા

હતાસો અસ્ય વેશસો હતાસઃ પરિવેશસઃ ।
અથો યે ક્ષુલ્લકા ઇવ સર્વે તે ક્રિમયો હતાઃ

સર્વેષાં ચ ક્રિમીણાં સર્વાસાં ચ ક્રિમીનામ્ ।
ભિનદ્મ્યશ્મના શિરો દહામ્યગ્નિના મુખમ્

5.24
સવિતા પ્રસવાનામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

અગ્નિર્વનસ્પતીનામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

દ્યાવાપૃથિવી દાતૄણામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

વરુણોઽપામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

મિત્રાવરુણૌ વૃષ્ટ્યાધિપતી તૌ માવતામ્ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

મરુતઃ પર્વતાનામધિપતયસ્તે માવન્તુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

સોમો વીરુધામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

વાયુરન્તરિક્ષસ્યાધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

સૂર્યશ્ચક્ષુષામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

ચન્દ્રમા નક્ષત્રાણામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

ઇન્દ્રો દિવોઽધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

મરુતાં પિતા પશૂનામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

મૃત્યુઃ પ્રજાનામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

યમઃ પિતૄણામધિપતિઃ સ માવતુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

પિતરઃ પરે તે માવન્તુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

તતા અવરે તે માવન્તુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિસ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

તતસ્તતામહાસ્તે માવન્તુ ।
અસ્મિન્ બ્રહ્મણ્યસ્મિન્ કર્મણ્યસ્યાં પુરોધાયામસ્યાં પ્રતિષ્ઠાયામસ્યામ્ ।
ચિત્ત્યામસ્યામાકૂત્યામસ્યામાશિષ્યસ્યાં દેવહૂત્યાં સ્વાહા

5.25
પર્વતાદ્દિવો યોનેરઙ્ગાદઙ્ગાત્સમાભૃતમ્ ।
શેપો ગર્ભસ્ય રેતોધાઃ સરૌ પર્ણમિવા દધત્

યથેયં પૃથિવી મહી ભૂતાનાં ગર્ભમાદધે ।
એવા દધામિ તે ગર્ભં તસ્મૈ ત્વામવસે હુવે

ગર્ભં ધેહિ સિનીવાલિ ગર્ભં ધેહિ સરસ્વતિ ।
ગર્ભં તે અશ્વિનોભા ધત્તાં પુષ્કરસ્રજા

ગર્ભં તે મિત્રાવરુણૌ ગર્ભં દેવો બૃહસ્પતિઃ ।
ગર્ભં ત ઇન્દ્રશ્ચાગ્નિશ્ચ ગર્ભં ધાતા દધાતુ તે

વિષ્ણુર્યોનિં કલ્પયતુ ત્વષ્ટા રૂપાણિ પિંશતુ ।
આ સિઞ્ચતુ પ્રજાપતિર્ધાતા ગર્ભં દધાતુ તે

યદ્વેદ રાજા વરુણો યદ્વા દેવી સરસ્વતી ।
યદિન્દ્રો વૃત્રહા વેદ તદ્ગર્ભકરણં પિબ

ગર્ભો અસ્યોષધીનાં ગર્ભો વનસ્પતીનામ્ ।
ગર્ભો વિશ્વસ્ય ભૂતસ્ય સો અગ્ને ગર્ભમેહ ધાઃ

અધિ સ્કન્દ વીરયસ્વ ગર્ભમા ધેહિ યોન્યામ્ ।
વૃષાસિ વૃષ્ણ્યાવન્ પ્રજાયૈ ત્વા નયામસિ

વિ જિહીષ્વ બાર્હત્સામે ગર્ભસ્તે યોનિમા શયામ્ ।
અદુષ્ટે દેવાઃ પુત્રં સોમપા ઉભયાવિનમ્

ધાતઃ શ્રેષ્ઠેન રૂપેણાસ્યા નાર્યા ગવીન્યોઃ ।
પુમાંસં પુત્રમા ધેહિ દશમે માસિ સૂતવે

ત્વષ્ટઃ શ્રેષ્ઠેન રૂપેણાસ્યા નાર્યા ગવીન્યોઃ ।
પુમાંસં પુત્રમા ધેહિ દશમે માસિ સૂતવે

સવિતઃ શ્રેષ્ઠેન રૂપેણાસ્યા નાર્યા ગવીન્યોઃ ।
પુમાંસં પુત્રમા ધેહિ દશમે માસિ સૂતવે

પ્રજાપતે શ્રેષ્ઠેન રૂપેણાસ્યા નાર્યા ગવીન્યોઃ ।
પુમાંસં પુત્રમા ધેહિ દશમે માસિ સૂતવે

5.26
યજૂંષિ યજ્ઞે સમિધઃ સ્વાહાગ્નિઃ પ્રવિદ્વાન્ ઇહ વો યુનક્તુ

યુનક્તુ દેવઃ સવિતા પ્રજાનન્ન્ અસ્મિન્ યજ્ઞે મહિષઃ સ્વાહા

ઇન્દ્ર ઉક્થામદાન્યસ્મિન્ યજ્ઞે પ્રવિદ્વાન્ યુનક્તુ સુયુજઃ સ્વાહા

પ્રૈષા યજ્ઞે નિવિદઃ સ્વાહા શિષ્ટાઃ પત્નીભિર્વહતેહ યુક્તાઃ

છન્દાંસિ યજ્ઞે મરુતઃ સ્વાહા માતેવ પુત્રં પિપૃતેહ યુક્તાઃ

એયમગન્ બર્હિષા પ્રોક્ષણીભિર્યજ્ઞં તન્વાનાદિતિઃ સ્વાહા

વિષ્ણુર્યુનક્તુ બહુધા તપાંસ્યસ્મિન્ યજ્ઞે સુયુજઃ સ્વાહા

ત્વષ્ટા યુનક્તુ બહુધા નુ રૂપા અસ્મિન્ યજ્ઞે યુનક્તુ સુયુજઃ સ્વાહા

ભગો યુનક્ત્વાશિષો ન્વસ્મા અસ્મિન્ યજ્ઞે પ્રવિદ્વાન્ યુનક્તુ સુયુજઃ સ્વાહા

સોમો યુનક્તુ બહુધા પયાંસ્યસ્મિન્ યજ્ઞે સુયુજઃ સ્વાહા

ઇન્દ્રો યુનક્તુ બહુધા પયાંસ્યસ્મિન્ યજ્ઞે સુયુજઃ સ્વાહા

અશ્વિના બ્રહ્મણા યાતમર્વાઞ્ચૌ વષટ્કારેણ યજ્ઞં વર્ધયન્તૌ ।
બૃહસ્પતે બ્રહ્મણા યાહ્યર્વાઙ્યજ્ઞો અયં સ્વરિદં યજમાનાય સ્વાહા

5.27
ઊર્ધ્વા અસ્ય સમિધો ભવન્ત્યૂર્ધ્વા શુક્રા શોચીષ્યગ્નેઃ ।
દ્યુમત્તમા સુપ્રતીકઃ સસૂનુસ્તનૂનપાદસુરો ભૂરિપાણિઃ

દેવો દેવેષુ દેવઃ પથો અનક્તિ મધ્વા ઘૃતેન

મધ્વા યજ્ઞં નક્ષતિ પ્રૈણાનો નરાશંસો અગ્નિઃ સુકૃદ્દેવઃ સવિતા વિશ્વવારઃ

અછાયમેતિ શવસા ઘૃતા ચિદીદાનો વહ્નિર્નમસા

અગ્નિઃ સ્રુચો અધ્વરેષુ પ્રયક્ષુ સ યક્ષદસ્ય મહિમાનમગ્નેઃ

તરી મન્દ્રાસુ પ્રયક્ષુ વસવશ્ચાતિષ્ઠન્ વસુધાતરશ્ચ

દ્વારો દેવીરન્વસ્ય વિશ્વે વ્રતં રક્ષન્તિ વિશ્વહા

ઉરુવ્યચસાગ્નેર્ધામ્ના પત્યમાને ।
આ સુષ્વયન્તી યજતે ઉપાકે ઉષાસાનક્તેમં યજ્ઞમવતામધ્વરં નઃ

દૈવા હોતાર ઊર્ધ્વમધ્વરં નોઽગ્નેર્જિહ્વયાભિ ગૃનત ગૃનતા નઃ સ્વિષ્ટયે ।
તિસ્રો દેવીર્બર્હિરેદં સદન્તામિડા સરસ્વતી મહી ભારતી ગૃણાના

તન્ નસ્તુરીપમદ્ભુતં પુરુક્ષુ ।
દેવ ત્વષ્ટા રાયસ્પોષં વિ ષ્ય નાભિમસ્ય

વનસ્પતેઽવ સૃજા રરાણઃ ।
ત્મના દેવેભ્યો અગ્નિર્હવ્યં શમિતા સ્વદયતુ

અગ્ને સ્વાહા કૃણુહિ જાતવેદઃ ।
ઇન્દ્રાય યજ્ઞં વિશ્વે દેવા હવિરિદં જુષન્તામ્

5.28
નવ પ્રાણાન્ નવભિઃ સં મિમીતે દીર્ઘાયુત્વાય શતશારદાય ।
હરિતે ત્રીણિ રજતે ત્રીણ્યયસિ ત્રીણિ તપસાવિષ્ટિતાનિ

અગ્નિઃ સૂર્યશ્ચન્દ્રમા ભૂમિરાપો દ્યૌરન્તરિક્ષં પ્રદિશો દિશશ્ચ ।
આર્તવા ઋતુભિઃ સંવિદાના અનેન મા ત્રિવૃતા પારયન્તુ

ત્રયઃ પોષાસ્ત્રિવૃતિ શ્રયન્તામનક્તુ પૂષા પયસા ઘૃતેન ।
અન્નસ્ય ભૂમા પુરુષસ્ય ભૂમા ભૂમા પશૂનાં ત ઇહ શ્રયન્તામ્

ઇમમાદિત્યા વસુના સમુક્ષતેમમગ્ને વર્ધય વવૃધાનઃ ।
ઇમમિન્દ્ર સં સૃજ વીર્યેણાસ્મિન્ ત્રિવૃચ્છ્રયતાં પોષયિષ્ણુ

ભૂમિષ્ટ્વા પાતુ હરિતેન વિશ્વભૃદગ્નિઃ પિપર્ત્વયસા સજોષાઃ ।
વીરુદ્ભિષ્ટે અર્જુનં સંવિદાનં દક્ષં દધાતુ સુમનસ્યમાનમ્

ત્રેધા જાતં જન્મનેદં હિરણ્યમગ્નેરેકં પ્રિયતમં બભૂવ સોમસ્યૈકં હિંસિતસ્ય પરાપતત્।
અપામેકં વેધસાં રેત આહુસ્તત્તે હિરણ્યં ત્રિવૃદસ્ત્વાયુષે

ત્ર્યાયુષં જમદગ્નેઃ કશ્યપસ્ય ત્ર્યાયુષમ્ ।
ત્રેધામૃતસ્ય ચક્ષણં ત્રીણ્યાયૂંષિ તેઽકરમ્

ત્રયઃ સુપર્ણાસ્ત્રિવૃતા યદાયન્ન્ એકાક્ષરમભિસંભૂય શક્રાઃ ।
પ્રત્યૌહન્ મૃત્યુમમૃતેન સાકમન્તર્દધાના દુરિતાનિ વિશ્વા

દિવસ્ત્વા પાતુ હરિતં મધ્યાત્ત્વા પાત્વર્જુનમ્ ।
ભૂમ્યા અયસ્મયં પાતુ પ્રાગાદ્દેવપુરા અયમ્

ઇમાસ્તિસ્રો દેવપુરાસ્તાસ્ત્વા રક્ષન્તુ સર્વતઃ ।
તાસ્ત્વં બિભ્રદ્વર્ચસ્વ્યુત્તરો દ્વિષતાં ભવ

પુરં દેવાનામમૃતં હિરણ્યં ય આબેધે પ્રથમો દેવો અગ્રે ।
તસ્મૈ નમો દશ પ્રાચીઃ કૃણોમ્યનુ મન્યતાં ત્રિવૃદાબધે મે

આ ત્વા ચૃતત્વર્યમા પૂષા બૃહસ્પતિઃ ।
અહર્જાતસ્ય યન્ નામ તેન ત્વાતિ ચૃતામસિ

ઋતુભિષ્ટ્વાર્તવૈરાયુષે વર્ચસે ત્વા ।
સંવત્સરસ્ય તેજસા તેન સંહનુ કૃણ્મસિ

ઘૃતાદુલ્લુપ્તં મધુના સમક્તં ભૂમિદૃંહમચ્યુતં પારયિષ્ણુ ।
ભિન્દત્સપત્નાન્ અધરાંશ્ચ કૃણ્વદા મા રોહ મહતે સૌભગાય

5.29
પુરસ્તાદ્યુક્તો વહ જાતવેદોઽગ્ને વિદ્ધિ ક્રિયમાણં યથેદમ્ ।
ત્વં ભિષગ્ભેષજસ્યાસિ કર્તા ત્વયા ગામશ્વં પુરુષં સનેમ

તથા તદગ્ને કૃણુ જાતવેદો વિશ્વેભિર્દેવૈઃ સહ સંવિદાનઃ ।
યો નો દિદેવ યતમો જઘાસ યથા સો અસ્ય પરિધિષ્પતાતિ

યથા સો અસ્ય પરિધિષ્પતાતિ તથા તદગ્ને કૃણુ જાતવેદઃ ।
વિશ્વેભિર્દેવૈર્સહ સંવિદાનઃ

અક્ષ્યૌ નિ વિધ્ય હૃદયં નિ વિધ્ય જિહ્વાં નિ તૃન્દ્ધિ પ્ર દતો મૃણીહિ ।
પિશાચો અસ્ય યતમો જઘાસાગ્ને યવિષ્ઠ પ્રતિ શૃણીહિ

યદસ્ય હૃતં વિહૃતં યત્પરાભૃતમાત્મનો જગ્ધં યતમત્પિશાચૈઃ ।
તદગ્ને વિદ્વાન્ પુનરા ભર ત્વં શરીરે માંસમસુમેરયામઃ

આમે સુપક્વે શબલે વિપક્વે યો મા પિશાચો અશને દદમ્ભ ।
તદાત્મના પ્રજયા પિશાચા વિ યાતયન્તામગદોઽયમસ્તુ

ક્ષીરે મા મન્થે યતમો દદમ્ભાકૃષ્ટપચ્યે અશને ધાન્યે યઃ ।
તદાત્મના પ્રજયા પિશાચા વિ યાતયન્તામગદોઽયમસ્તુ

અપાં મા પાને યતમો દદમ્ભ ક્રવ્યાદ્યાતૂનાં શયને શયાનમ્ ।
તદાત્મના પ્રજયા પિશાચા વિ યાતયન્તામગદોઽયમસ્તુ

દિવા મા નક્તં યતમો દદમ્ભ ક્રવ્યાદ્યાતૂનાં શયને શયાનમ્ ।
તદાત્મના પ્રજયા પિશાચા વિ યાતયન્તામગદોઽયમસ્તુ

ક્રવ્યાદમગ્ને રુધિરં પિશાચં મનોહનં જહિ જાતવેદઃ ।
તમિન્દ્રો વાજી વજ્રેણ હન્તુ છિનત્તુ સોમઃ શિરો અસ્ય ધૃષ્ણુઃ

સનાદગ્ને મૃણસિ યાતુધાનાન્ ન ત્વા રક્ષાંસિ પૃતનાસુ જિગ્યુઃ ।
સહમૂરાન્ અનુ દહ ક્રવ્યાદો મા તે હેત્યા મુક્ષત દૈવ્યાયાઃ

સમાહર જાતવેદો યદ્ધૃતં યત્પરાભૃતમ્ ।
ગાત્રાણ્યસ્ય વર્ધન્તામંશુરિવા પ્યાયતામયમ્

સોમસ્યેવ જાતવેદો અંશુરા પ્યાયતામયમ્ ।
અગ્ને વિરપ્શિનં મેધ્યમયક્ષ્મં કૃણુ જીવતુ

એતાસ્તે અગ્ને સમિધઃ પિશાચજમ્ભનીઃ ।
તાસ્ત્વં જુષસ્વ પ્રતિ ચૈના ગૃહાણ જાતવેદઃ

તાર્ષ્ટાઘીરગ્ને સમિધઃ પ્રતિ ગૃહ્ણાહ્યર્ચિષા ।
જહાતુ ક્રવ્યાદ્રૂપં યો અસ્ય માંસં જિહીર્ષતિ

5.30
આવતસ્ત આવતઃ પરાવતસ્ત આવતઃ ।
ઇહૈવ ભવ મા નુ ગા મા પૂર્વાન્ અનુ ગાઃ પિતૄન્ અસું બધ્નામિ તે દૃઢમ્

યત્ત્વાભિચેરુઃ પુરુષઃ સ્વો યદરણો જનઃ ।
ઉન્મોચનપ્રમોચને ઉભે વાચા વદામિ તે

યદ્દુદ્રોહિથ શેપિષે સ્ત્રિયૈ પુંસે અચિત્ત્યા ।
ઉન્મોચનપ્રમોચને ઉભે વાચા વદામિ તે

યતેનસો માતૃકૃતાચ્છેષે પિતૃકૃતાચ્ચ યત્।
ઉન્મોચનપ્રમોચને ઉભે વાચા વદામિ તે

યત્તે માતા યત્તે પિતા જમિર્ભ્રાતા ચ સર્જતઃ ।
પ્રત્યક્સેવસ્વ ભેષજં જરદષ્ટિં કૃણોમિ ત્વા

ઇહૈધિ પુરુષ સર્વેણ મનસા સહ ।
દૂતૌ યમસ્ય માનુ ગા અધિ જીવપુરા ઇહિ

અનુહૂતઃ પુનરેહિ વિદ્વાન્ ઉદયનં પથઃ ।
આરોહણમાક્રમણં જીવતોજીવતોઽયનમ્

મા બિભેર્ન મરિષ્યસિ જરદષ્ટિં કૃણોમિ ત્વા ।
નિરવોચમહં યક્ષ્મમઙ્ગેભ્યો અઙ્ગજ્વરં તવ

અઙ્ગભેદો અઙ્ગજ્વરો યશ્ચ તે હૃદયામયઃ ।
યક્ષ્મઃ શ્યેન ઇવ પ્રાપપ્તદ્વચા સાઢઃ પરસ્તરામ્

ઋષી બોધપ્રતીબોધાવસ્વપ્નો યશ્ચ જાગૃવિઃ ।
તૌ તે પ્રાણસ્ય ગોપ્તારૌ દિવા નક્તં ચ જાગૃતામ્

અયમગ્નિરુપસદ્ય ઇહ સૂર્ય ઉદેતુ તે ।
ઉદેહિ મૃત્યોર્ગમ્ભીરાત્કૃષ્ણાચ્ચિત્તમસસ્પરિ

નમો યમાય નમો અસ્તુ મૃત્યવે નમઃ પિતૃભ્ય ઉત યે નયન્તિ ।
ઉત્પારણસ્ય યો વેદ તમગ્નિં પુરો દધેઽસ્મા અરિષ્ટતાતયે

ઐતુ પ્રાણ ઐતુ મન ઐતુ ચક્ષુરથો બલમ્ ।
શરીરમસ્ય સં વિદાં તત્પદ્ભ્યાં પ્રતિ તિષ્ઠતુ

પ્રાણેનાગ્ને ચક્ષુષા સં સૃજેમં સમીરય તન્વા સં બલેન ।
વેત્થામૃતસ્ય મા નુ ગાન્ મા નુ ભૂમિગૃહો ભુવત્

મા તે પ્રાણ ઉપ દસન્ મો અપાનોઽપિ ધાયિ તે ।
સૂર્યસ્ત્વાધિપતિર્મૃત્યોરુદાયચ્છતુ રશ્મિભિઃ

ઇયમન્તર્વદતિ જિહ્વા બદ્ધા પનિષ્પદા ।
ત્વયા યક્ષ્મં નિરવોચં શતં રોપીશ્ચ તક્મનઃ

અયં લોકઃ પ્રિયતમો દેવાનામપરાજિતઃ ।
યસ્મૈ ત્વમિહ મૃત્યવે દિષ્ટઃ પુરુષ જજ્ઞિષે ।
સ ચ ત્વાનુ હ્વયામસિ મા પુરા જરસો મૃથાઃ

5.31
યાં તે ચક્રુરામે પાત્રે યાં ચક્રુર્મિશ્રધાન્યે ।
આમે માંસે કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુઃ કૃકવાકાવજે વા યાં કુરીરિણિ ।
અવ્યાં તે કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુરેકશફે પશૂનામુભયાદતિ ।
ગર્દભે કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુરમૂલાયાં વલગં વા નરાચ્યામ્ ।
ક્ષેત્રે તે કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુર્ગાર્હપત્યે પૂર્વાગ્નાવુત દુશ્ચિતઃ ।
શાલાયાં કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુઃ સભાયાં યાં ચક્રુરધિદેવને ।
અક્ષેષુ કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુઃ સેનાયાં યાં ચક્રુરિષ્વાયુધે ।
દુન્દુભૌ કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે કૃત્યાં કૂપેઽવદધુઃ શ્મશાને વા નિચખ્નુઃ ।
સદ્મનિ કૃત્યાં યાં ચક્રુઃ પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

યાં તે ચક્રુઃ પુરુષાસ્થે અગ્નૌ સંકસુકે ચ યામ્ ।
મ્રોકં નિર્દાહં ક્રવ્યાદં પુનઃ પ્રતિ હરામિ તામ્

અપથેના જભારૈનાં તાં પથેતઃ પ્ર હિણ્મસિ ।
અધીરો મર્યાધીરેભ્યઃ સં જભારાચિત્ત્યા

યશ્ચકાર ન શશાક કર્તું શશ્રે પાદમઙ્ગુરિમ્ ।
ચકાર ભદ્રમસ્મભ્યમભગો ભગવદ્ભ્યઃ

કૃત્યાકૃતં વલગિનં મૂલિનં શપથેય્યમ્ ।
ઇન્દ્રસ્તં હન્તુ મહતા વધેનાગ્નિર્વિધ્યત્વસ્તયા