Atharva Veda · Chapter 3
sūktam १
sūktam २
sūktam ३
sūktam ४
sūktam ५
sūktam ६
sūktam ७
sūktam ८
sūktam ९
sūktam १०
sūktam ११
sūktam १२
sūktam १३
sūktam १४
sūktam १५
sūktam १६
sūktam १७
sūktam १८
sūktam १९
sūktam २०
sūktam २१
sūktam २२
sūktam २३
sūktam २४
sūktam २५
sūktam २६
sūktam २७
sūktam २८
sūktam २९
sūktam ३०
sūktam ३१
3.1
agnirnaḥ śatrūn pratyetu vidvān pratidahann abhiśastimarātim /
sa senāṃ mohayatu pareṣāṃ nirhastāṃśca kṛṇavajjātavedāḥ
yūyamugrā maruta īdṛśe sthābhi preta mṛṇata sahadhvam /
amīmṛṇan vasavo nāthitā ime agnirhyeṣāṃ dūtaḥ pratyetu vidvān
amitrasenāṃ maghavann asmān chatrūyatīmabhi /
yuvaṃ tāmindra vṛtrahann agniśca dahataṃ prati
prasūta indra pravatā haribhyāṃ pra te vajraḥ pramṛṇann etu śatrūn /
jahi pratīco anūcaḥ parāco viṣvaksatyaṃ kṛṇuhi cittameṣām
indra senāṃ mohayāmitrāṇām /
agnervātasya dhrājyā tān viṣūco vi nāśaya
indraḥ senāṃ mohayatu maruto ghnantvojasā /
cakṣūṃsyagnirā dattāṃ punaretu parājitā
3.2
agnirno dūtaḥ pratyetu vidvān pratidahann abhiśastimarātim /
sa cittāni mohayatu pareṣāṃ nirhastāṃśca kṛṇavajjātavedāḥ
ayamagniramūmuhadyāni cittāni vo hṛdi /
vi vo dhamatvokasaḥ pra vo dhamatu sarvataḥ
indra cittāni mohayann arvāṅākūtyā cara /
agnervātasya dhrājyā tān viṣūco vi nāśaya
vyākūtaya eṣāmitātho cittāni muhyata /
atho yadadyaiṣāṃ hṛdi tadeṣāṃ pari nirjahi
amīṣāṃ cittāni pratimohayantī gṛhāṇāṅgānyapve parehi /
abhi prehi nirdaha hṛtsu śokairgrāhyāmitrāṃstamasā vidhya śatrūn
asau yā senā marutaḥ pareṣāmasmān aityabhyojasā spardhamānā /
tāṃ vidhyata tamasāpavratena yathaiṣāmanyo anyaṃ na jānāt
3.3
acikradatsvapā iha bhuvadagne vyacasva rodasī urūcī /
yuñjantu tvā maruto viśvavedasa āmuṃ naya namasā rātahavyam
dūre citsantamaruṣāsa indramā cyāvayantu sakhyāya vipram /
yadgāyatrīṃ bṛhatīmarkamasmai sautrāmaṇyā dadhṛṣanta devāḥ
adbhyastvā rāja varuṇo hvayatu somastvā hvayatu parvatebhyaḥ /
indrastvā hvayatu viḍbhya ābhyaḥ śyeno bhūtvā viśa ā patemāḥ
śyeno havyaṃ nayatvā parasmādanyakṣetre aparuddhaṃ carantam /
aśvinā panthāṃ kṛṇutāṃ sugaṃ ta imaṃ sajātā abhisaṃviśadhvam
hvayantu tvā pratijanāḥ prati mitrā avṛṣata /
indrāgnī viśve devāste viśi kṣemamadīdharan
yaste havaṃ vivadatsajāto yaśca niṣṭyaḥ /
apāñcamindra taṃ kṛtvāthemamihāva gamaya
3.4
ā tvā gan rāṣṭraṃ saha varcasodihi prāṅviśāṃ patirekarāṭtvaṃ vi rāja /
sarvāstvā rājan pradiśo hvayantūpasadyo namasyo bhaveha
tvāṃ viśo vṛṇatāṃ rājyāya tvāmimāḥ pradiśaḥ pañca devīḥ /
varṣman rāṣṭrasya kakudi śrayasva tato na ugro vi bhajā vasūni
accha tvā yantu havinaḥ sajātā agnirdūto ajiraḥ saṃ carātai /
jāyāḥ putrāḥ sumanaso bhavantu bahuṃ baliṃ prati paśyāsā ugraḥ
aśvinā tvāgre mitrāvaruṇobhā viśve devā marutastvā hvayantu /
adhā mano vasudeyāya kṛṇuṣva tato na ugro vi bhajā vasūni
ā pra drava paramasyāḥ parāvataḥ śive te dyāvāpṛthivī ubhe stām /
tadayaṃ rājā varuṇastathāha sa tvāyamahvatsa upedamehi
indrendra manuṣyāḥ parehi saṃ hyajñāsthā varuṇaiḥ saṃvidānaḥ /
sa tvāyamahvatsve sadhasthe sa devān yakṣatsa u kalpayadviśaḥ
pathyā revatīrbahudhā virūpāḥ sarvāḥ saṃgatya varīyaste akran /
tāstvā sarvāḥ saṃvidānā hvayantu daśamīmugraḥ sumanā vaśeha
3.5
āyamagan parṇamaṇirbalī balena pramṛṇantsapatnān /
ojo devānāṃ paya oṣadhīnāṃ varcasā mā jinvantvaprayāvan
mayi kṣatraṃ parṇamaṇe mayi dhārayatādrayim /
ahaṃ rāṣṭrasyābhīvarge nijo bhūyāsamuttamaḥ
yaṃ nidadhurvanaspatau guhyaṃ devāḥ priyaṃ maṇim /
tamasmabhyaṃ sahāyuṣā devā dadatu bhartave
somasya parṇaḥ saha ugramāgann indreṇa datto varuṇena śiṣṭaḥ /
taṃ priyāsaṃ bahu rocamāno dīrghāyutvāya śataśāradāya
ā mārukṣatparṇamaṇirmahyā ariṣṭatātaye /
yathāhamuttaro'sānyaryamṇa uta saṃvidaḥ
ye dhīvāno rathakārāḥ karmārā ye manīṣiṇaḥ /
upastīn parṇa mahyaṃ tvaṃ sarvān kṛṇvabhito janān
ye rājāno rājakṛtaḥ sūtā grāmaṇyaśca ye /
upastīn parṇa mahyaṃ tvaṃ sarvān kṛṇvabhito janān
parṇo'si tanūpānaḥ sayonirvīro vīreṇa mayā /
saṃvatsarasya tejasā tena badhnāmi tvā maṇe
3.6
pumān puṃsaḥ parijāto'śvatthaḥ khadirādadhi /
sa hantu śatrūn māmakān yān ahaṃ dveṣmi ye ca mām
tān aśvattha niḥ śṛṇīhi śatrūn vaibādhadodhataḥ /
indreṇa vṛtraghnā medī mitreṇa varuṇena ca
yathāśvattha nirabhano'ntarmahatyarṇave /
evā tāntsarvān nirbhaṅgdhi yān ahaṃ dveṣmi ye ca mām
yaḥ sahamānaścarasi sāsahāna iva ṛṣabhaḥ /
tenāśvattha tvayā vayaṃ sapatnāntsahiṣīmahi
sinātvenān nirṛtirmṛtyoḥ pāśairamokyaiḥ /
aśvattha śatrūn māmakān yān ahaṃ dveṣmi ye ca mām
yathāśvattha vānaspatyān ārohan kṛṇuṣe'dharān /
evā me śatrormūrdhānaṃ viṣvagbhinddhi sahasva ca
te'dharāñcaḥ pra plavantāṃ chinnā nauriva bandhanāt/
na vaibādhapraṇuttānāṃ punarasti nivartanam
praiṇān nude manasā pra cittenota brahmaṇā /
praiṇān vṛkṣasya śākhayāśvatthasya nudāmahe
3.7
hariṇasya raghuṣyado'dhi śīrṣaṇi bheṣajam /
sa kṣetriyaṃ viṣāṇayā viṣūcīnamanīnaśat
anu tvā hariṇo vṛṣā padbhiścaturbhirakramīt/
viṣāṇe vi ṣya guṣpitaṃ yadasya kṣetriyaṃ hṛdi
ado yadavarocate catuṣpakṣamiva chadiḥ /
tenā te sarvaṃ kṣetriyamaṅgebhyo nāśayāmasi
amū ye divi subhage vicṛtau nāma tārake /
vi kṣetriyasya muñcatāmadhamaṃ pāśamuttamam
āpa idvā u bheṣajīrāpo amīvacātanīḥ /
āpo viśvasya bheṣajīstāstvā muñcantu kṣetriyāt
yadāsuteḥ kriyamānāyāḥ kṣetriyaṃ tvā vyānaśe /
vedāhaṃ tasya bheṣajaṃ kṣetriyaṃ nāśayāmi tvat
apavāse nakṣatrāṇāmapavāsa uṣasāmuta /
apāsmatsarvaṃ durbhūtamapa kṣetriyamucchatu
3.8
ā yātu mitra ṛtubhiḥ kalpamānaḥ saṃveśayan pṛthivīmusriyābhiḥ /
athāsmabhyaṃ varuṇo vāyuragnirbṛhadrāṣṭraṃ saṃveśyaṃ dadhātu
dhātā rātiḥ savitedaṃ juśantāmindrastvaṣṭā prati haryantu me vacaḥ /
huve devīmaditiṃ śūraputrāṃ sajātānāṃ madhyameṣṭhā yathāsāni
huve somaṃ savitāraṃ namobhirviśvān ādityāmahamuttaratve /
ayamagnirdīdāyaddīrghameva sajātairiddho'pratibruvadbhiḥ
ihedasātha na paro gamātheryo gopāḥ puṣṭapatirva ājat/
asmai kāmāyopa kāminīrviśve vo devā upasaṃyantu
saṃ vo manāṃsi saṃ vratā samākūtīrnamāmasi /
amī ye vivratā sthana tān vaḥ saṃ namayāmasi
ahaṃ gṛbhṇāmi manasā manāṃsi mama cittamanu cittebhireta /
mama vaśeṣu hṛdayāni vaḥ kṛṇomi mama yātamanuvartmāna eta
3.9
karśaphasya viśaphasya dyauḥ pitā pṛthivī mātā /
yathābhicakra devāstathāpa kṛṇutā punaḥ
aśreṣmāṇo adhārayan tathā tan manunā kṛtam /
kṛṇomi vadhri viṣkandhaṃ muṣkābarho gavāmiva
piśaṅge sūtre khṛgalaṃ tadā badhnanti vedhasaḥ /
śravasyuṃ śuṣmaṃ kābavaṃ vadhriṃ kṛṇvantu bandhuraḥ
yenā śravasyavaścaratha devā ivāsuramāyayā /
śunāṃ kapiriva dūṣaṇo bandhurā kābavasya ca
duṣṭyai hi tvā bhatsyāmi dūṣayiṣyāmi kābavam /
udāśavo rathā iva śapathebhiḥ sariṣyatha
ekaśataṃ viṣkandhāni viṣṭhitā pṛthivīmanu /
teṣāṃ tvāmagre ujjaharurmaṇiṃ viṣkandhadūṣaṇam
3.10
prathamā ha vyuvāsa sā dhenurabhavadyame /
sā naḥ payasvatī duhāmuttarāmuttarāṃ samām
yāṃ devāḥ pratinandanti rātriṃ dhenumupāyatīm /
saṃvatsarasya yā patnī sā no astu sumaṅgalī
saṃvatsarasya pratimāṃ yāṃ tvā rātryupāsmahe /
sā na āyuṣmatīṃ prajāṃ rāyaspoṣeṇa saṃ sṛja
iyameva sā yā prathamā vyaucchadāsvitarāsu carati praviṣṭā /
mahānto asyāṃ mahimāno antarvadhūrjigāya navagajjanitrī
vānaspatyā grāvāṇo ghoṣamakrata haviṣkṛṇvantaḥ parivatsarīṇam /
ekāṣṭake suprajasaḥ suvīrā vayaṃ syāma patayo rayīṇām
iḍāyāspadaṃ ghṛtavatsarīsṛpaṃ jātavedaḥ prati havyā gṛbhāya /
ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpāsteṣāṃ saptānāṃ mayi rantirastu
ā mā puṣṭe ca poṣe ca rātri devānāṃ sumatau syāma /
pūrṇā darve parā pata supūrṇā punarā pata /
sarvān yajñāntsaṃbhuñjatīṣamūrjaṃ na ā bhara
āyamagantsaṃvatsaraḥ patirekāṣṭake tava /
sā na āyuṣmatīṃ prajāṃ rāyaspoṣeṇa saṃ sṛja
ṛtūn yaja ṛtupatīn ārtavān uta hāyanān /
samāḥ saṃvatsarān māsān bhūtasya pataye yaje
ṛtubhyaṣṭvārtavebhyo mādbhyaḥ saṃvatsarebhyaḥ /
dhātre vidhātre samṛdhe bhūtasya pataye yaje
iḍayā juhvato vayaṃ devān ghṛtavatā yaje /
gṛhān alubhyato vayaṃ saṃ viśemopa gomataḥ
ekāṣṭakā tapasā tapyamānā jajāna garbhaṃ mahimānamindram /
tena devā vyasahanta śatrūn hantā dasyūnāmabhavacchacīpatiḥ
indraputre somaputre duhitāsi prajāpateḥ /
kāmān asmākaṃ pūraya prati gṛhṇāhi no haviḥ
3.11
muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kamajñātayakṣmāduta rājayakṣmāt/
grāhirjagrāha yadyetadenaṃ tasyā indrāgnī pra mumuktamenam
yadi kṣitāyuryadi vā pareto yadi mṛtyorantikameva /
tamā harāmi nirṛterupasthādaspārśamenaṃ śataśāradāya
sahasrākṣeṇa śatavīryeṇa śatāyuṣā haviṣāhārṣamenam /
indro yathainaṃ śarado nayātyati viśvasya duritasya pāram
śataṃ jīva śarado vardhamānaḥ śataṃ hemantān chatamu vasantān /
śataṃ te indro agniḥ savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣā haviṣāhārṣamenam
pra viśataṃ prāṇāpānāvanaḍvāhāviva vrajam /
vyanye yantu mṛtyavo yān āhuritarān chatam
ihaiva staṃ prāṇāpānau māpa gātamito yuvam /
śarīramasyāṅgāni jarase vahataṃ punaḥ
jarāyai tvā pari dadāmi jarāyai ni dhuvāmi tvā /
jarā tvā bhadrā neṣṭa vyanye yantu mṛtyavo yān āhuritarān chatam
abhi tvā jarimāhita gāmukṣaṇamiva rajjvā /
yastvā mṛtyurabhyadhatta jāyamānaṃ supāśayā /
taṃ te satyasya hastābhyāmudamuñcadbṛhaspatiḥ
3.12
ihaiva dhruvāṃ ni minomi śālāṃ kṣeme tiṣṭhāti ghṛtamukṣamāṇā /
tāṃ tvā śāle sarvavīrāḥ suvīrā ariṣṭavīrā upa saṃ carema
ihaiva dhruvā prati tiṣṭha śāle'śvāvatī gomatī sūnṛtāvatī /
ūrjasvatī ghṛtavatī payasvatyucchrayasva mahate saubhagāya
dharuṇyasi śāle bṛhacchandāḥ pūtidhānyā /
ā tvā vatso gamedā kumāra ā dhenavaḥ sāyamāspandamānāḥ
imāṃ śālāṃ savitā vāyurindro bṛhaspatirni minotu prajānan /
ukṣantūdnā maruto ghṛtena bhago no rājā ni kṛṣiṃ tanotu
mānasya patni śaraṇā syonā devī devebhirnimitāsyagre /
tṛṇaṃ vasānā sumanā asastvamathāsmabhyaṃ sahavīraṃ rayiṃ dāḥ
ṛtena sthūṇāmadhi roha vaṃśogro virājann apa vṛṅkṣva śatrūn /
mā te riṣann upasattāro gṛhāṇāṃ śāle śataṃ jīvema śaradaḥ sarvavīrāḥ
emāṃ kumārastaruṇa ā vatso jagatā saha /
emāṃ parisrutaḥ kumbha ā dadhnaḥ kalaśairaguḥ
pūrṇaṃ nāri pra bhara kumbhametaṃ ghṛtasya dhārāmamṛtena saṃbhṛtām /
imāṃ pātṝn amṛtena samaṅgdhīṣṭāpūrtamabhi rakṣātyenām
imā āpaḥ pra bharāmyayakṣmā yakṣmanāśanīḥ /
gṛhān upa pra sīdāmyamṛtena sahāgninā
3.13
yadadaḥ saṃprayatīrahāvanadatā hate /
tasmādā nadyo nāma stha tā vo nāmāni sindhavaḥ
yatpreṣitā varuṇenācchībhaṃ samavalgata /
tadāpnodindro vo yatīstasmādāpo anu ṣṭhana
apakāmaṃ syandamānā avīvarata vo hi kam /
indro vaḥ śaktibhirdevīstasmādvārnāma vo hitam
ekaḥ vo devo'pyatiṣṭhatsyandamānā yathāvaśam /
udāniṣurmahīriti tasmādudakamucyate
āpo bhadrā ghṛtamidāpa āsann agnīṣomau bibhratyāpa ittāḥ /
tīvro raso madhupṛcāmaraṃgama ā mā prāṇena saha varcasā gamet
āditpaśyāmyuta vā śṛṇomyā mā ghoṣo gacchati vāṅmāsām /
manye bhejāno amṛtasya tarhi hiraṇyavarṇā atṛpaṃ yadā vaḥ
idaṃ va āpo hṛdayamayaṃ vatsa ṛtāvarīḥ /
ihetthameta śakvarīryatredaṃ veśayāmi vaḥ
3.14
saṃ vo goṣṭhena suṣadā saṃ rayyā saṃ subhūtyā /
aharjātasya yan nāma tenā vaḥ saṃ sṛjāmasi
saṃ vaḥ sṛjatvaryamā saṃ pūṣā saṃ bṛhaspatiḥ /
samindro yo dhanaṃjayo mayi puṣyata yadvasu
saṃjagmānā abibhyuṣīrasmin goṣṭhe karīṣiṇīḥ /
bibhratīḥ somyaṃ madhvanamīvā upetana
ihaiva gāva etaneho śakeva puṣyata /
ihaivota pra jāyadhvaṃ mayi saṃjñānamastu vaḥ
śivo vo goṣṭho bhavatu śāriśākeva puṣyata /
ihaivota pra jāyadhvaṃ mayā vaḥ saṃ sṛjāmasi
mayā gāvo gopatinā sacadhvamayaṃ vo goṣṭha iha poṣayiṣṇuḥ /
rāyaspoṣeṇa bahulā bhavantīrjīvā jīvantīrupa vaḥ sadema
3.15
indramahaṃ vaṇijaṃ codayāmi sa na aitu puraetā no astu /
nudann arātiṃ paripanthinaṃ mṛgaṃ sa īśāno dhanadā astu mahyam
ye panthāno bahavo devayānā antarā dyāvāpṛthivī saṃcaranti /
te mā juṣantāṃ payasā ghṛtena yathā krītvā dhanamāharāṇi
idhmenāgna icchamāno ghṛtena juhomi havyaṃ tarase balāya /
yāvadīśe brahmaṇā vandamāna imāṃ dhiyaṃ śataseyāya devīm
imāmagne śaraṇiṃ mīmṛṣo no yamadhvānamagāma dūram /
śunaṃ no astu prapaṇo vikrayaśca pratipaṇaḥ phalinaṃ mā kṛṇotu /
idaṃ havyaṃ saṃvidānau juṣethāṃ śunaṃ no astu caritamutthitaṃ ca
yena dhanena prapaṇaṃ carāmi dhanena devā dhanamicchamānaḥ /
tan me bhūyo bhavatu mā kanīyo'gne sātaghno devān haviṣā ni ṣedha
yena dhanena prapaṇaṃ carāmi dhanena devā dhanamicchamānaḥ /
tasmin ma indro rucimā dadhātu prajāpatiḥ savitā somo agniḥ
upa tvā namasā vayaṃ hotarvaiśvānara stumaḥ /
sa naḥ prajāsvātmasu goṣu prāṇeṣu jāgṛhi
viśvāhā te sadamidbharemāśvāyeva tiṣṭhate jātavedaḥ /
rāyaspoṣeṇa samiṣā madanto mā te agne prativeśā riṣāma
3.16
prātaragniṃ prātarindraṃ havāmahe prātarmitrāvaruṇā prātaraśvinā /
prātarbhagaṃ pūṣaṇaṃ brahmaṇaspatiṃ prātaḥ somamuta rudraṃ havāmahe
prātarjitaṃ bhagamugraṃ havāmahe vayaṃ putramaditeryo vidhartā /
ādhraścidyaṃ manyamānasturaścidrājā cidyaṃ bhagaṃ bhakṣītyāha
bhaga praṇetarbhaga satyarādho bhagemāṃ dhiyamudavā dadan naḥ /
bhaga pra ṇo janaya gobhiraśvairbhaga pra nṛbhirnṛvantaḥ syāma
utedānīṃ bhagavantaḥ syāmota prapitva uta madhye ahnām /
utoditau maghavantsūryasya vayaṃ devānāṃ sumatau syāma
bhaga eva bhagavāmastu devastenā vayaṃ bhagavantaḥ syāma /
taṃ tvā bhaga sarva ijjohavīmi sa no bhaga puraetā bhaveha
samadhvarāyoṣaso namanta dadhikrāveva śucaye padāya /
arvācīnaṃ vasuvidaṃ bhagaṃ me rathamivāśvā vājina ā vahantu
aśvāvatīrgomatīrna uṣāso vīravatīḥ sadamucchantu bhadrāḥ /
ghṛtaṃ duhānā viśvataḥ prapītā yūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā naḥ
3.17
sīrā yuñjanti kavayo yugā vi tanvate pṛthak/
dhīrā deveṣu sumnayau
yunakta sīrā vi yugā tanota kṛte yonau vapateha bījam /
virājaḥ śnuṣṭiḥ sabharā asan no nedīya itsṛṇyaḥ pakvamā yavan
lāṅgalaṃ pavīravatsuśīmaṃ somasatsaru /
udidvapatu gāmaviṃ prasthāvadrathavāhanaṃ pībarīṃ ca prapharvyam
indraḥ sītāṃ ni gṛhṇātu tāṃ pūṣābhi rakṣatu /
sā naḥ payasvatī duhāmuttarāmuttarāṃ samām
śunaṃ suphālā vi tudantu bhūmiṃ śunaṃ kīnāśā anu yantu vāhān /
śunāsīrā haviṣā tośamānā supippalā oṣadhīḥ kartamasmai
śunaṃ vāhāḥ śunaṃ naraḥ śunaṃ kṛṣatu lāṅgalam /
śunaṃ varatrā badhyantāṃ śunamaṣṭrāmudiṅgaya
śunāsīreha sma me juṣethām /
yaddivi cakrathuḥ payastenemāmupa siñcatam
sīte vandāmahe tvārvācī subhage bhava /
yathā naḥ sumanā aso yathā naḥ suphalā bhuvaḥ
ghṛtena sītā madhunā samaktā viśvairdevairanumatā marudbhiḥ /
sā naḥ sīte payasābhyāvavṛtsvorjasvatī ghṛtavatpinvamānā
3.18
imāṃ khanāmyoṣadhiṃ vīrudhāṃ balavattamām /
yayā sapatnīṃ bādhate yayā saṃvindate patim
uttānaparṇe subhage devajūte sahasvati /
sapatnīṃ me parā ṇuda patiṃ me kevalaṃ kṛdhi
nahi te nāma jagrāha no asmin ramase patau /
parāmeva parāvataṃ sapatnīṃ gamayāmasi
uttarāhamuttara uttareduttarābhyaḥ /
adhaḥ sapatnī yā mamādharā sādharābhyaḥ
ahamasmi sahamānātho tvamasi sāsahiḥ /
ubhe sahasvatī bhūtvā sapatnīṃ me sahāvahai
abhi te'dhāṃ sahamānāmupa te'dhāṃ sahīyasīm /
māmanu pra te mano vatsaṃ gauriva dhāvatu pathā vāriva dhāvatu
3.19
saṃśitaṃ ma idaṃ brahma saṃśitaṃ vīryaṃ balam /
saṃśitaṃ kṣatramajaramastu jiṣṇuryeṣāmasmi purohitaḥ
samahameṣāṃ rāṣṭraṃ syāmi samojo vīryaṃ balam /
vṛścāmi śatrūṇāṃ bāhūn anena haviṣā aham
nīcaiḥ padyantāmadhare bhavantu ye naḥ sūriṃ maghavānaṃ pṛtanyān /
kṣiṇāmi brahmaṇāmitrān un nayāmi svān aham
tīkṣṇīyāṃsaḥ paraśoragnestīkṣṇatarā uta /
indrasya vajrāttīkṣṇīyāṃso yeṣāmasmi purohitaḥ
eṣāmahamāyudhā saṃ syāmyeṣāṃ rāṣṭraṃ suvīraṃ vardhayāmi /
eṣāṃ kṣatramajaramastu jiṣṇveṣāṃ cittaṃ viśve'vantu devāḥ
uddharṣantāṃ maghavan vājinānyudvīrāṇāṃ jayatāmetu ghoṣaḥ /
pṛthagghoṣā ululayaḥ ketumanta udīratām /
devā indrajyeṣṭhā maruto yantu senayā
pretā jayatā nara ugrā vaḥ santu bāhavaḥ /
tīkṣṇeṣavo'baladhanvano hatogrāyudhā abalān ugrabāhavaḥ
avasṛṣṭā parā pata śaravye brahmasaṃśite /
jaya amitrān pra padyasva jahyeṣāṃ varaṃvaraṃ māmīṣāṃ moci kaścana
3.20
ayaṃ te yonirṛtviyo yato jāto arocathāḥ /
taṃ jānann agna ā rohādhā no vardhaya rayim
agne achā vadeha naḥ pratyaṅnaḥ sumanā bhava /
pra ṇo yaccha viśāṃ pate dhanadā asi nastvam
pra ṇo yacchatvaryamā pra bhagaḥ pra bṛhaspatiḥ /
pra devīḥ prota sūnṛtā rayiṃ devī dadhātu me
somaṃ rājānamavase'gniṃ gīrbhirhavāmahe /
ādityaṃ viṣṇuṃ sūryaṃ brahmāṇaṃ ca bṛhaspatim
tvaṃ no agne agnibhirbrahma yajñaṃ vardhaya /
tvaṃ no deva dātave rayiṃ dānāya codaya
indravāyū ubhāviha suhaveha havāmahe /
yathā naḥ sarva ijjanaḥ saṃgatyāṃ sumanā asaddānakāmaśca no bhuvat
aryamaṇaṃ bṛhaspatimindraṃ dānāya codaya /
vātaṃ viṣṇuṃ sarasvatīṃ savitāraṃ ca vājinam
vājasya nu prasave saṃ babhūvimemā ca viśvā bhuvanāni antaḥ /
utāditsantaṃ dāpayatu prajānan rayiṃ ca naḥ sarvavīraṃ ni yaccha
duhrāṃ me pañca pradiṣo duhrāmurvīryathābalam /
prāpeyaṃ sarvā ākūtīrmanasā hṛdayena ca
gosaniṃ vācamudeyaṃ varcasā mābhyudihi /
ā rundhāṃ sarvato vāyustvaṣṭā poṣaṃ dadhātu me
3.21
ye agnayo apsvantarye vṛtre ye puruṣe ye aśmasu /
ya āviveśoṣadhīryo vanaspatīṃstebhyo agnibhyo hutamastvetat
yaḥ some antaryo goṣvantarya āviṣṭo vayaḥsu yo mṛgeṣu /
ya āviveśa dvipado yascatuṣpadastebhyo agnibhyo hutamastvetat
ya indreṇa sarathaṃ yāti devo vaiśvānara uta viśvadāvyaḥ /
yaṃ johavīmi pṛtanāsu sāsahiṃ tebhyo agnibhyo hutamastvetat
yo devo viśvādyamu kāmamāhuryaṃ dātāraṃ pratigṛhṇantamāhuḥ /
yo dhīraḥ śakraḥ paribhūradābhyastebhyo agnibhyo hutamastvetat
yaṃ tvā hotāraṃ manasābhi saṃvidustrayodaśa bhauvanāḥ pañca mānavāḥ /
varcodhase yaśase sūnṛtāvate tebhyo agnibhyo hutamastvetat
ukṣānnāya vaśānnāya somapṛṣṭhāya vedhase /
vaiśvānarajyeṣṭhebhyastebhyo agnibhyo hutamastvetat
divaṃ pṛthivīmanvantarikṣaṃ ye vidyutamanusaṃcaranti /
ye dikṣvantarye vāte antastebhyo agnibhyo hutamastvetat
hiraṇyapāṇiṃ savitāramindraṃ bṛhaspatiṃ varuṇaṃ mitramagnim /
viśvān devān aṅgiraso havāmahe imaṃ kravyādaṃ śamayantvagnim
śānto agniḥ kravyācchāntaḥ puruṣareṣaṇaḥ /
atho yo viśvadāvyastaṃ kravyādamaśīśamam
ye parvatāḥ somapṛṣṭhā āpa uttānaśīvarīḥ /
vātaḥ parjanya ādagniste kravyādamaśīśaman
3.22
hastivarcasaṃ prathatāṃ bṛhadyaśo adityā yattanvaḥ saṃbabhūva /
tatsarve samadurmahyametadviśve devā aditiḥ sajoṣāḥ
mitraśca varuṇaścendro rudraśca cetatu /
devāso viśvadhāyasaste māñjantu varcasā
yena hastī varcasā saṃbabhūva yena rājā manuṣyesvapsvantaḥ /
yena devā devatāmagra āyan tena māmadya varcasāgne varcasvinaṃ kṛṇu
yatte varco jātavedo bṛhadbhavatyāhuteḥ /
yāvatsūryasya varca āsurasya ca hastinaḥ /
tāvan me aśvinā varca ā dhattāṃ puṣkarasrajā
yāvaccatasraḥ pradiśaścakṣuryāvatsamaśnute /
tāvatsamaitvindriyaṃ mayi taddhastivarcasam
hastī mṛgāṇāṃ suṣadāmatiṣṭhāvān babhūva hi /
tasya bhagena varcasābhi ṣiñcāmi māmaham
3.23
yena vehadbabhūvitha nāśayāmasi tattvat/
idaṃ tadanyatra tvadapa dūre ni dadhmasi
ā te yoniṃ garbha etu pumān bāṇa iveṣudhim /
ā vīro'tra jāyatāṃ putraste daśamāsyaḥ
pumāṃsaṃ putraṃ janaya taṃ pumān anu jāyatām /
bhavāsi putrāṇāṃ mātā jātānāṃ janayāśca yān
yāni badrāṇi bījānyṛṣabhā janayanti ca /
taistvaṃ putraṃ vindasva sā prasūrdhenukā bhava
kṛṇomi te prājāpatyamā yoniṃ garbha etu te /
vindasva tvaṃ putraṃ nāri yastubhyaṃ śamasacchamu tasmai tvaṃ bhava
yāsāṃ dyauḥ pitā pṛthivī mātā samudro mūlaṃ vīrudhāṃ babhūva /
tāstvā putravidyāya daivīḥ prāvantvoṣadhayaḥ
3.24
payasvatīroṣadhayaḥ payasvan māmakaṃ vacaḥ /
atho payasvatīnāmā bhare'haṃ sahasraśaḥ
vedāhaṃ payasvantaṃ cakāra dhānyaṃ bahu /
saṃbhṛtvā nāma yo devastaṃ vayaṃ havāmahe yoyo ayajvano gṛhe
imā yāḥ pañca pradiśo mānavīḥ pañca kṛṣṭayaḥ /
vṛṣṭe śāpaṃ nadīriveha sphātiṃ samāvahān
udutsaṃ śatadhāraṃ sahasradhāramakṣitam /
evāsmākedaṃ dhānyaṃ sahasradhāramakṣitam
śatahasta samāhara sahasrahasta saṃ kira /
kṛtasya kāryasya ceha sphātiṃ samāvaha
tisro mātrā gandharvāṇāṃ catasro gṛhapatnyāḥ /
tāsāṃ yā sphātimattamā tayā tvābhi mṛśāmasi
upohaśca samūhaśca kṣattārau te prajāpate /
tāvihā vahatāṃ sphātiṃ bahuṃ bhūmānamakṣitam
3.25
uttudastvottudatu mā dhṛthāḥ śayane sve /
iṣuḥ kāmasya yā bhīmā tayā vidhyāmi tvā hṛdi
ādhīparṇāṃ kāmaśalyāmiṣuṃ saṃkalpakulmalām /
tāṃ susaṃnatāṃ kṛtvā kāmo vidhyatu tvā hṛdi
yā plīhānaṃ śoṣayati kāmasyeṣuḥ susaṃnatā /
prācīnapakṣā vyoṣā tayā vidhyāmi tvā hṛdi
śucā viddhā vyoṣayā śuṣkāsyābhi sarpa mā /
mṛdurnimanyuḥ kevalī priyavādinyanuvratā
ājāmi tvājanyā pari māturatho pituḥ /
yathā mama kratāvaso mama cittamupāyasi
vyasyai mitrāvaruṇau hṛdaścittānyasyatam /
athaināmakratuṃ kṛtvā mamaiva kṛṇutaṃ vaśe
3.26
ye'syāṃ stha prācyāṃ diśi hetayo nāma devāsteṣāṃ vo agniriṣavaḥ /
te no mṛḍata te no'dhi brūta tebhyo vo namastebhyo vaḥ svāhā
ye'syāṃ stha dakṣiṇāyāṃ diśyaviṣyavo nāma devāsteṣāṃ vaḥ kāma iṣavaḥ /
te no mṛḍata te no'dhi brūta tebhyo vo namastebhyo vaḥ svāhā
ye'syāṃ stha pratīcyāṃ diśi vairājā nāma devāsteṣāṃ va āpa iṣavaḥ /
te no mṛḍata te no'dhi brūta tebhyo vo namastebhyo vaḥ svāhā
ye'syāṃ sthodīcyāṃ diśi pravidhyanto nāma devāsteṣāṃ vo vāta iṣavaḥ /
te no mṛḍata te no'dhi brūta tebhyo vo namastebhyo vaḥ svāhā
ye'syāṃ stha dhruvāyāṃ diśi nilimpā nāma devāsteṣāṃ va oṣadhīriṣavaḥ /
te no mṛḍata te no'dhi brūta tebhyo vo namastebhyo vaḥ svāhā
ye'syāṃ sthordhvāyāṃ diśyavasvanto nāma devāsteṣāṃ vo bṛhaspatiriṣavaḥ /
te no mṛḍata te no'dhi brūta tebhyo vo namastebhyo vaḥ svāhā
3.27
prācī digagniradhipatirasito rakṣitādityā iṣavaḥ /
tebhyo namo'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu /
yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmastaṃ vo jambhe dadhmaḥ
dakṣiṇā digindro'dhipatistiraścirājī rakṣitā pitara iṣavaḥ /
tebhyo namo'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu /
yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmastaṃ vo jambhe dadhmaḥ
pratīcī digvaruṇo'dhipatiḥ pṛdākū rakṣitānnamiṣavaḥ /
tebhyo namo'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu /
yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmastaṃ vo jambhe dadhmaḥ
udīcī diksomo'dhipatiḥ svajo rakṣitāśaniriṣavaḥ /
tebhyo namo'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu /
yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmastaṃ vo jambhe dadhmaḥ
dhruvā digviṣṇuradhipatiḥ kalmāṣagrīvo rakṣitā vīrudha iṣavaḥ /
tebhyo namo'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu /
yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmastaṃ vo jambhe dadhmaḥ
ūrdhvā digbṛhaspatiradhipatiḥ śvitro rakṣitā varṣamiṣavaḥ /
tebhyo namo'dhipatibhyo namo rakṣitṛbhyo nama iṣubhyo nama ebhyo astu /
yo'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmastaṃ vo jambhe dadhmaḥ
3.28
ekaikayaiṣā sṛṣṭyā saṃ babhūva yatra gā asṛjanta bhūtakṛto viśvarūpāḥ /
yatra vijāyate yaminyapartuḥ sā paśūn kṣiṇāti riphatī ruśatī
eṣā paśūntsaṃ kṣiṇāti kravyādbhūtvā vyadvarī /
utaināṃ brahmaṇe dadyāttathā syonā śivā syāt
śivā bhava puruṣebhyo gobhyo aśvebhyaḥ śivā /
śivāsmai sarvasmai kṣetrāya śivā na ihaidhi
iha puṣṭiriha rasa iha sahasrasātamā bhava /
paśūn yamini poṣaya
yatrā suhārdaḥ sukṛto madanti vihāya rogaṃ tanvaḥ svāyāḥ /
taṃ lokaṃ yaminyabhisaṃbabhūva sā no mā hiṃsītpuruṣān paśūṃśca
yatrā suhārdāṃ sukṛtāmagnihotrahutāṃ yatra lokaḥ /
taṃ lokaṃ yaminyabhisaṃbabhūva sā no mā hiṃsītpuruṣān paśūṃśca
3.29
yadrājāno vibhajanta iṣṭāpūrtasya ṣoḍaśaṃ yamasyāmī sabhāsadaḥ /
avistasmātpra muñcati dattaḥ śitipātsvadhā
sarvān kāmān pūrayatyābhavan prabhavan bhavan /
ākūtipro'virdattaḥ śitipānn nopa dasyati
yo dadāti śitipādamaviṃ lokena saṃmitam /
sa nākamabhyārohati yatra śulko na kriyate abalena balīyase
pañcāpūpaṃ śitipādamaviṃ lokena saṃmitam /
pradātopa jīvati pitṝṇāṃ loke'kṣitam
pañcāpūpaṃ śitipādamaviṃ lokena saṃmitam /
pradātopa jīvati sūryāmāsayorakṣitam
ireva nopa dasyati samudra iva payo mahat/
devau savāsināviva śitipān nopa dasyati
ka idaṃ kasmā adātkāmaḥ kāmāyādāt/
kāmo dātā kāmaḥ pratigrahītā kāmaḥ samudramā viveśa /
kāmena tvā prati gṛhnāmi kāmaitatte
bhūmiṣṭvā prati gṛhṇātvantarikṣamidaṃ mahat/
māhaṃ prāṇena mātmanā mā prajayā pratigṛhya vi rādhiṣi
3.30
sahṛdayaṃ sāṃmanasyamavidveṣaṃ kṛṇomi vaḥ /
anyo anyamabhi haryata vatsaṃ jātamivāghnyā
anuvrataḥ pituḥ putro mātrā bhavatu saṃmanāḥ /
jāyā patye madhumatīṃ vācaṃ vadatu śantivām
mā bhrātā bhrātaraṃ dvikṣan mā svasāramuta svasā /
samyañcaḥ savratā bhūtvā vācaṃ vadata bhadrayā
yena devā na viyanti no ca vidviṣate mithaḥ /
tatkṛṇmo brahma vo gṛhe saṃjñānaṃ puruṣebhyaḥ
jyāyasvantaścittino mā vi yauṣṭa saṃrādhayantaḥ sadhurāścarantaḥ /
anyo anyasmai valgu vadanta eta sadhrīcīnān vaḥ saṃmanasaskrṇomi
samānī prapā saha vo'nnabhāgaḥ samāne yoktre saha vo yunajmi /
samyañco'gniṃ saparyatārā nābhimivābhitaḥ
sadhrīcīnān vaḥ saṃmanasaskṛṇomyekaśnuṣṭīntsaṃvananena sarvān /
devā ivāmṛtaṃ rakṣamāṇāḥ sāyaṃprātaḥ saumanaso vo astu
3.31
vi devā jarasāvṛtan vi tvamagne arātyā /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
vyārtyā pavamāno vi śakraḥ pāpakṛtyayā /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
vi grāmyāḥ paśava āraṇyairvyāpastṛṣṇayāsaran /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
vī me dyāvāpṛthivī ito vi panthāno diśaṃdiśam /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
tvaṣṭā duhitre vahatuṃ yunaktītīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vi yāti /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
agniḥ prāṇāntsaṃ dadhāti candraḥ prāṇena saṃhitaḥ /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
prāṇena viśvatovīryaṃ devāḥ sūryaṃ samairayan /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
āyuṣmatāmāyuṣkṛtāṃ prāṇena jīva mā mṛthāḥ /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
prāṇena prāṇatāṃ prāṇehaiva bhava mā mṛthāḥ /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
udāyuṣā samāyuṣodoṣadhīnāṃ rasena /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
ā parjanyasya vṛṣṭyodasthāmāmṛtā vayam /
vyahaṃ sarveṇa pāpmanā vi yakṣmeṇa samāyuṣā
Original text: atharvavedaḥ · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0