અથર્વવેદ · અધ્યાય 3

સૂક્તમ્ ૧
સૂક્તમ્ ૨
સૂક્તમ્ ૩
સૂક્તમ્ ૪
સૂક્તમ્ ૫
સૂક્તમ્ ૬
સૂક્તમ્ ૭
સૂક્તમ્ ૮
સૂક્તમ્ ૯
સૂક્તમ્ ૧૦
સૂક્તમ્ ૧૧
સૂક્તમ્ ૧૨
સૂક્તમ્ ૧૩
સૂક્તમ્ ૧૪
સૂક્તમ્ ૧૫
સૂક્તમ્ ૧૬
સૂક્તમ્ ૧૭
સૂક્તમ્ ૧૮
સૂક્તમ્ ૧૯
સૂક્તમ્ ૨૦
સૂક્તમ્ ૨૧
સૂક્તમ્ ૨૨
સૂક્તમ્ ૨૩
સૂક્તમ્ ૨૪
સૂક્તમ્ ૨૫
સૂક્તમ્ ૨૬
સૂક્તમ્ ૨૭
સૂક્તમ્ ૨૮
સૂક્તમ્ ૨૯
સૂક્તમ્ ૩૦
સૂક્તમ્ ૩૧
3.1
અગ્નિર્નઃ શત્રૂન્ પ્રત્યેતુ વિદ્વાન્ પ્રતિદહન્ન્ અભિશસ્તિમરાતિમ્ ।
સ સેનાં મોહયતુ પરેષાં નિર્હસ્તાંશ્ચ કૃણવજ્જાતવેદાઃ

યૂયમુગ્રા મરુત ઈદૃશે સ્થાભિ પ્રેત મૃણત સહધ્વમ્ ।
અમીમૃણન્ વસવો નાથિતા ઇમે અગ્નિર્હ્યેષાં દૂતઃ પ્રત્યેતુ વિદ્વાન્

અમિત્રસેનાં મઘવન્ન્ અસ્માન્ છત્રૂયતીમભિ ।
યુવં તામિન્દ્ર વૃત્રહન્ન્ અગ્નિશ્ચ દહતં પ્રતિ

પ્રસૂત ઇન્દ્ર પ્રવતા હરિભ્યાં પ્ર તે વજ્રઃ પ્રમૃણન્ન્ એતુ શત્રૂન્ ।
જહિ પ્રતીચો અનૂચઃ પરાચો વિષ્વક્સત્યં કૃણુહિ ચિત્તમેષામ્

ઇન્દ્ર સેનાં મોહયામિત્રાણામ્ ।
અગ્નેર્વાતસ્ય ધ્રાજ્યા તાન્ વિષૂચો વિ નાશય

ઇન્દ્રઃ સેનાં મોહયતુ મરુતો ઘ્નન્ત્વોજસા ।
ચક્ષૂંસ્યગ્નિરા દત્તાં પુનરેતુ પરાજિતા

3.2
અગ્નિર્નો દૂતઃ પ્રત્યેતુ વિદ્વાન્ પ્રતિદહન્ન્ અભિશસ્તિમરાતિમ્ ।
સ ચિત્તાનિ મોહયતુ પરેષાં નિર્હસ્તાંશ્ચ કૃણવજ્જાતવેદાઃ

અયમગ્નિરમૂમુહદ્યાનિ ચિત્તાનિ વો હૃદિ ।
વિ વો ધમત્વોકસઃ પ્ર વો ધમતુ સર્વતઃ

ઇન્દ્ર ચિત્તાનિ મોહયન્ન્ અર્વાઙાકૂત્યા ચર ।
અગ્નેર્વાતસ્ય ધ્રાજ્યા તાન્ વિષૂચો વિ નાશય

વ્યાકૂતય એષામિતાથો ચિત્તાનિ મુહ્યત ।
અથો યદદ્યૈષાં હૃદિ તદેષાં પરિ નિર્જહિ

અમીષાં ચિત્તાનિ પ્રતિમોહયન્તી ગૃહાણાઙ્ગાન્યપ્વે પરેહિ ।
અભિ પ્રેહિ નિર્દહ હૃત્સુ શોકૈર્ગ્રાહ્યામિત્રાંસ્તમસા વિધ્ય શત્રૂન્

અસૌ યા સેના મરુતઃ પરેષામસ્માન્ ઐત્યભ્યોજસા સ્પર્ધમાના ।
તાં વિધ્યત તમસાપવ્રતેન યથૈષામન્યો અન્યં ન જાનાત્

3.3
અચિક્રદત્સ્વપા ઇહ ભુવદગ્ને વ્યચસ્વ રોદસી ઉરૂચી ।
યુઞ્જન્તુ ત્વા મરુતો વિશ્વવેદસ આમું નય નમસા રાતહવ્યમ્

દૂરે ચિત્સન્તમરુષાસ ઇન્દ્રમા ચ્યાવયન્તુ સખ્યાય વિપ્રમ્ ।
યદ્ગાયત્રીં બૃહતીમર્કમસ્મૈ સૌત્રામણ્યા દધૃષન્ત દેવાઃ

અદ્ભ્યસ્ત્વા રાજ વરુણો હ્વયતુ સોમસ્ત્વા હ્વયતુ પર્વતેભ્યઃ ।
ઇન્દ્રસ્ત્વા હ્વયતુ વિડ્ભ્ય આભ્યઃ શ્યેનો ભૂત્વા વિશ આ પતેમાઃ

શ્યેનો હવ્યં નયત્વા પરસ્માદન્યક્ષેત્રે અપરુદ્ધં ચરન્તમ્ ।
અશ્વિના પન્થાં કૃણુતાં સુગં ત ઇમં સજાતા અભિસંવિશધ્વમ્

હ્વયન્તુ ત્વા પ્રતિજનાઃ પ્રતિ મિત્રા અવૃષત ।
ઇન્દ્રાગ્ની વિશ્વે દેવાસ્તે વિશિ ક્ષેમમદીધરન્

યસ્તે હવં વિવદત્સજાતો યશ્ચ નિષ્ટ્યઃ ।
અપાઞ્ચમિન્દ્ર તં કૃત્વાથેમમિહાવ ગમય

3.4
આ ત્વા ગન્ રાષ્ટ્રં સહ વર્ચસોદિહિ પ્રાઙ્વિશાં પતિરેકરાટ્ત્વં વિ રાજ ।
સર્વાસ્ત્વા રાજન્ પ્રદિશો હ્વયન્તૂપસદ્યો નમસ્યો ભવેહ

ત્વાં વિશો વૃણતાં રાજ્યાય ત્વામિમાઃ પ્રદિશઃ પઞ્ચ દેવીઃ ।
વર્ષ્મન્ રાષ્ટ્રસ્ય કકુદિ શ્રયસ્વ તતો ન ઉગ્રો વિ ભજા વસૂનિ

અચ્છ ત્વા યન્તુ હવિનઃ સજાતા અગ્નિર્દૂતો અજિરઃ સં ચરાતૈ ।
જાયાઃ પુત્રાઃ સુમનસો ભવન્તુ બહું બલિં પ્રતિ પશ્યાસા ઉગ્રઃ

અશ્વિના ત્વાગ્રે મિત્રાવરુણોભા વિશ્વે દેવા મરુતસ્ત્વા હ્વયન્તુ ।
અધા મનો વસુદેયાય કૃણુષ્વ તતો ન ઉગ્રો વિ ભજા વસૂનિ

આ પ્ર દ્રવ પરમસ્યાઃ પરાવતઃ શિવે તે દ્યાવાપૃથિવી ઉભે સ્તામ્ ।
તદયં રાજા વરુણસ્તથાહ સ ત્વાયમહ્વત્સ ઉપેદમેહિ

ઇન્દ્રેન્દ્ર મનુષ્યાઃ પરેહિ સં હ્યજ્ઞાસ્થા વરુણૈઃ સંવિદાનઃ ।
સ ત્વાયમહ્વત્સ્વે સધસ્થે સ દેવાન્ યક્ષત્સ ઉ કલ્પયદ્વિશઃ

પથ્યા રેવતીર્બહુધા વિરૂપાઃ સર્વાઃ સંગત્ય વરીયસ્તે અક્રન્ ।
તાસ્ત્વા સર્વાઃ સંવિદાના હ્વયન્તુ દશમીમુગ્રઃ સુમના વશેહ

3.5
આયમગન્ પર્ણમણિર્બલી બલેન પ્રમૃણન્ત્સપત્નાન્ ।
ઓજો દેવાનાં પય ઓષધીનાં વર્ચસા મા જિન્વન્ત્વપ્રયાવન્

મયિ ક્ષત્રં પર્ણમણે મયિ ધારયતાદ્રયિમ્ ।
અહં રાષ્ટ્રસ્યાભીવર્ગે નિજો ભૂયાસમુત્તમઃ

યં નિદધુર્વનસ્પતૌ ગુહ્યં દેવાઃ પ્રિયં મણિમ્ ।
તમસ્મભ્યં સહાયુષા દેવા દદતુ ભર્તવે

સોમસ્ય પર્ણઃ સહ ઉગ્રમાગન્ન્ ઇન્દ્રેણ દત્તો વરુણેન શિષ્ટઃ ।
તં પ્રિયાસં બહુ રોચમાનો દીર્ઘાયુત્વાય શતશારદાય

આ મારુક્ષત્પર્ણમણિર્મહ્યા અરિષ્ટતાતયે ।
યથાહમુત્તરોઽસાન્યર્યમ્ણ ઉત સંવિદઃ

યે ધીવાનો રથકારાઃ કર્મારા યે મનીષિણઃ ।
ઉપસ્તીન્ પર્ણ મહ્યં ત્વં સર્વાન્ કૃણ્વભિતો જનાન્

યે રાજાનો રાજકૃતઃ સૂતા ગ્રામણ્યશ્ચ યે ।
ઉપસ્તીન્ પર્ણ મહ્યં ત્વં સર્વાન્ કૃણ્વભિતો જનાન્

પર્ણોઽસિ તનૂપાનઃ સયોનિર્વીરો વીરેણ મયા ।
સંવત્સરસ્ય તેજસા તેન બધ્નામિ ત્વા મણે

3.6
પુમાન્ પુંસઃ પરિજાતોઽશ્વત્થઃ ખદિરાદધિ ।
સ હન્તુ શત્રૂન્ મામકાન્ યાન્ અહં દ્વેષ્મિ યે ચ મામ્

તાન્ અશ્વત્થ નિઃ શૃણીહિ શત્રૂન્ વૈબાધદોધતઃ ।
ઇન્દ્રેણ વૃત્રઘ્ના મેદી મિત્રેણ વરુણેન ચ

યથાશ્વત્થ નિરભનોઽન્તર્મહત્યર્ણવે ।
એવા તાન્ત્સર્વાન્ નિર્ભઙ્ગ્ધિ યાન્ અહં દ્વેષ્મિ યે ચ મામ્

યઃ સહમાનશ્ચરસિ સાસહાન ઇવ ઋષભઃ ।
તેનાશ્વત્થ ત્વયા વયં સપત્નાન્ત્સહિષીમહિ

સિનાત્વેનાન્ નિરૃતિર્મૃત્યોઃ પાશૈરમોક્યૈઃ ।
અશ્વત્થ શત્રૂન્ મામકાન્ યાન્ અહં દ્વેષ્મિ યે ચ મામ્

યથાશ્વત્થ વાનસ્પત્યાન્ આરોહન્ કૃણુષેઽધરાન્ ।
એવા મે શત્રોર્મૂર્ધાનં વિષ્વગ્ભિન્દ્ધિ સહસ્વ ચ

તેઽધરાઞ્ચઃ પ્ર પ્લવન્તાં છિન્ના નૌરિવ બન્ધનાત્।
ન વૈબાધપ્રણુત્તાનાં પુનરસ્તિ નિવર્તનમ્

પ્રૈણાન્ નુદે મનસા પ્ર ચિત્તેનોત બ્રહ્મણા ।
પ્રૈણાન્ વૃક્ષસ્ય શાખયાશ્વત્થસ્ય નુદામહે

3.7
હરિણસ્ય રઘુષ્યદોઽધિ શીર્ષણિ ભેષજમ્ ।
સ ક્ષેત્રિયં વિષાણયા વિષૂચીનમનીનશત્

અનુ ત્વા હરિણો વૃષા પદ્ભિશ્ચતુર્ભિરક્રમીત્।
વિષાણે વિ ષ્ય ગુષ્પિતં યદસ્ય ક્ષેત્રિયં હૃદિ

અદો યદવરોચતે ચતુષ્પક્ષમિવ છદિઃ ।
તેના તે સર્વં ક્ષેત્રિયમઙ્ગેભ્યો નાશયામસિ

અમૂ યે દિવિ સુભગે વિચૃતૌ નામ તારકે ।
વિ ક્ષેત્રિયસ્ય મુઞ્ચતામધમં પાશમુત્તમમ્

આપ ઇદ્વા ઉ ભેષજીરાપો અમીવચાતનીઃ ।
આપો વિશ્વસ્ય ભેષજીસ્તાસ્ત્વા મુઞ્ચન્તુ ક્ષેત્રિયાત્

યદાસુતેઃ ક્રિયમાનાયાઃ ક્ષેત્રિયં ત્વા વ્યાનશે ।
વેદાહં તસ્ય ભેષજં ક્ષેત્રિયં નાશયામિ ત્વત્

અપવાસે નક્ષત્રાણામપવાસ ઉષસામુત ।
અપાસ્મત્સર્વં દુર્ભૂતમપ ક્ષેત્રિયમુચ્છતુ

3.8
આ યાતુ મિત્ર ઋતુભિઃ કલ્પમાનઃ સંવેશયન્ પૃથિવીમુસ્રિયાભિઃ ।
અથાસ્મભ્યં વરુણો વાયુરગ્નિર્બૃહદ્રાષ્ટ્રં સંવેશ્યં દધાતુ

ધાતા રાતિઃ સવિતેદં જુશન્તામિન્દ્રસ્ત્વષ્ટા પ્રતિ હર્યન્તુ મે વચઃ ।
હુવે દેવીમદિતિં શૂરપુત્રાં સજાતાનાં મધ્યમેષ્ઠા યથાસાનિ

હુવે સોમં સવિતારં નમોભિર્વિશ્વાન્ આદિત્યામહમુત્તરત્વે ।
અયમગ્નિર્દીદાયદ્દીર્ઘમેવ સજાતૈરિદ્ધોઽપ્રતિબ્રુવદ્ભિઃ

ઇહેદસાથ ન પરો ગમાથેર્યો ગોપાઃ પુષ્ટપતિર્વ આજત્।
અસ્મૈ કામાયોપ કામિનીર્વિશ્વે વો દેવા ઉપસંયન્તુ

સં વો મનાંસિ સં વ્રતા સમાકૂતીર્નમામસિ ।
અમી યે વિવ્રતા સ્થન તાન્ વઃ સં નમયામસિ

અહં ગૃભ્ણામિ મનસા મનાંસિ મમ ચિત્તમનુ ચિત્તેભિરેત ।
મમ વશેષુ હૃદયાનિ વઃ કૃણોમિ મમ યાતમનુવર્ત્માન એત

3.9
કર્શફસ્ય વિશફસ્ય દ્યૌઃ પિતા પૃથિવી માતા ।
યથાભિચક્ર દેવાસ્તથાપ કૃણુતા પુનઃ

અશ્રેષ્માણો અધારયન્ તથા તન્ મનુના કૃતમ્ ।
કૃણોમિ વધ્રિ વિષ્કન્ધં મુષ્કાબર્હો ગવામિવ

પિશઙ્ગે સૂત્રે ખૃગલં તદા બધ્નન્તિ વેધસઃ ।
શ્રવસ્યું શુષ્મં કાબવં વધ્રિં કૃણ્વન્તુ બન્ધુરઃ

યેના શ્રવસ્યવશ્ચરથ દેવા ઇવાસુરમાયયા ।
શુનાં કપિરિવ દૂષણો બન્ધુરા કાબવસ્ય ચ

દુષ્ટ્યૈ હિ ત્વા ભત્સ્યામિ દૂષયિષ્યામિ કાબવમ્ ।
ઉદાશવો રથા ઇવ શપથેભિઃ સરિષ્યથ

એકશતં વિષ્કન્ધાનિ વિષ્ઠિતા પૃથિવીમનુ ।
તેષાં ત્વામગ્રે ઉજ્જહરુર્મણિં વિષ્કન્ધદૂષણમ્

3.10
પ્રથમા હ વ્યુવાસ સા ધેનુરભવદ્યમે ।
સા નઃ પયસ્વતી દુહામુત્તરામુત્તરાં સમામ્

યાં દેવાઃ પ્રતિનન્દન્તિ રાત્રિં ધેનુમુપાયતીમ્ ।
સંવત્સરસ્ય યા પત્ની સા નો અસ્તુ સુમઙ્ગલી

સંવત્સરસ્ય પ્રતિમાં યાં ત્વા રાત્ર્યુપાસ્મહે ।
સા ન આયુષ્મતીં પ્રજાં રાયસ્પોષેણ સં સૃજ

ઇયમેવ સા યા પ્રથમા વ્યૌચ્છદાસ્વિતરાસુ ચરતિ પ્રવિષ્ટા ।
મહાન્તો અસ્યાં મહિમાનો અન્તર્વધૂર્જિગાય નવગજ્જનિત્રી

વાનસ્પત્યા ગ્રાવાણો ઘોષમક્રત હવિષ્કૃણ્વન્તઃ પરિવત્સરીણમ્ ।
એકાષ્ટકે સુપ્રજસઃ સુવીરા વયં સ્યામ પતયો રયીણામ્

ઇડાયાસ્પદં ઘૃતવત્સરીસૃપં જાતવેદઃ પ્રતિ હવ્યા ગૃભાય ।
યે ગ્રામ્યાઃ પશવો વિશ્વરૂપાસ્તેષાં સપ્તાનાં મયિ રન્તિરસ્તુ

આ મા પુષ્ટે ચ પોષે ચ રાત્રિ દેવાનાં સુમતૌ સ્યામ ।
પૂર્ણા દર્વે પરા પત સુપૂર્ણા પુનરા પત ।
સર્વાન્ યજ્ઞાન્ત્સંભુઞ્જતીષમૂર્જં ન આ ભર

આયમગન્ત્સંવત્સરઃ પતિરેકાષ્ટકે તવ ।
સા ન આયુષ્મતીં પ્રજાં રાયસ્પોષેણ સં સૃજ

ઋતૂન્ યજ ઋતુપતીન્ આર્તવાન્ ઉત હાયનાન્ ।
સમાઃ સંવત્સરાન્ માસાન્ ભૂતસ્ય પતયે યજે

ઋતુભ્યષ્ટ્વાર્તવેભ્યો માદ્ભ્યઃ સંવત્સરેભ્યઃ ।
ધાત્રે વિધાત્રે સમૃધે ભૂતસ્ય પતયે યજે

ઇડયા જુહ્વતો વયં દેવાન્ ઘૃતવતા યજે ।
ગૃહાન્ અલુભ્યતો વયં સં વિશેમોપ ગોમતઃ

એકાષ્ટકા તપસા તપ્યમાના જજાન ગર્ભં મહિમાનમિન્દ્રમ્ ।
તેન દેવા વ્યસહન્ત શત્રૂન્ હન્તા દસ્યૂનામભવચ્છચીપતિઃ

ઇન્દ્રપુત્રે સોમપુત્રે દુહિતાસિ પ્રજાપતેઃ ।
કામાન્ અસ્માકં પૂરય પ્રતિ ગૃહ્ણાહિ નો હવિઃ

3.11
મુઞ્ચામિ ત્વા હવિષા જીવનાય કમજ્ઞાતયક્ષ્માદુત રાજયક્ષ્માત્।
ગ્રાહિર્જગ્રાહ યદ્યેતદેનં તસ્યા ઇન્દ્રાગ્ની પ્ર મુમુક્તમેનમ્

યદિ ક્ષિતાયુર્યદિ વા પરેતો યદિ મૃત્યોરન્તિકમેવ ।
તમા હરામિ નિરૃતેરુપસ્થાદસ્પાર્શમેનં શતશારદાય

સહસ્રાક્ષેણ શતવીર્યેણ શતાયુષા હવિષાહાર્ષમેનમ્ ।
ઇન્દ્રો યથૈનં શરદો નયાત્યતિ વિશ્વસ્ય દુરિતસ્ય પારમ્

શતં જીવ શરદો વર્ધમાનઃ શતં હેમન્તાન્ છતમુ વસન્તાન્ ।
શતં તે ઇન્દ્રો અગ્નિઃ સવિતા બૃહસ્પતિઃ શતાયુષા હવિષાહાર્ષમેનમ્

પ્ર વિશતં પ્રાણાપાનાવનડ્વાહાવિવ વ્રજમ્ ।
વ્યન્યે યન્તુ મૃત્યવો યાન્ આહુરિતરાન્ છતમ્

ઇહૈવ સ્તં પ્રાણાપાનૌ માપ ગાતમિતો યુવમ્ ।
શરીરમસ્યાઙ્ગાનિ જરસે વહતં પુનઃ

જરાયૈ ત્વા પરિ દદામિ જરાયૈ નિ ધુવામિ ત્વા ।
જરા ત્વા ભદ્રા નેષ્ટ વ્યન્યે યન્તુ મૃત્યવો યાન્ આહુરિતરાન્ છતમ્

અભિ ત્વા જરિમાહિત ગામુક્ષણમિવ રજ્જ્વા ।
યસ્ત્વા મૃત્યુરભ્યધત્ત જાયમાનં સુપાશયા ।
તં તે સત્યસ્ય હસ્તાભ્યામુદમુઞ્ચદ્બૃહસ્પતિઃ

3.12
ઇહૈવ ધ્રુવાં નિ મિનોમિ શાલાં ક્ષેમે તિષ્ઠાતિ ઘૃતમુક્ષમાણા ।
તાં ત્વા શાલે સર્વવીરાઃ સુવીરા અરિષ્ટવીરા ઉપ સં ચરેમ

ઇહૈવ ધ્રુવા પ્રતિ તિષ્ઠ શાલેઽશ્વાવતી ગોમતી સૂનૃતાવતી ।
ઊર્જસ્વતી ઘૃતવતી પયસ્વત્યુચ્છ્રયસ્વ મહતે સૌભગાય

ધરુણ્યસિ શાલે બૃહચ્છન્દાઃ પૂતિધાન્યા ।
આ ત્વા વત્સો ગમેદા કુમાર આ ધેનવઃ સાયમાસ્પન્દમાનાઃ

ઇમાં શાલાં સવિતા વાયુરિન્દ્રો બૃહસ્પતિર્નિ મિનોતુ પ્રજાનન્ ।
ઉક્ષન્તૂદ્ના મરુતો ઘૃતેન ભગો નો રાજા નિ કૃષિં તનોતુ

માનસ્ય પત્નિ શરણા સ્યોના દેવી દેવેભિર્નિમિતાસ્યગ્રે ।
તૃણં વસાના સુમના અસસ્ત્વમથાસ્મભ્યં સહવીરં રયિં દાઃ

ઋતેન સ્થૂણામધિ રોહ વંશોગ્રો વિરાજન્ન્ અપ વૃઙ્ક્ષ્વ શત્રૂન્ ।
મા તે રિષન્ન્ ઉપસત્તારો ગૃહાણાં શાલે શતં જીવેમ શરદઃ સર્વવીરાઃ

એમાં કુમારસ્તરુણ આ વત્સો જગતા સહ ।
એમાં પરિસ્રુતઃ કુમ્ભ આ દધ્નઃ કલશૈરગુઃ

પૂર્ણં નારિ પ્ર ભર કુમ્ભમેતં ઘૃતસ્ય ધારામમૃતેન સંભૃતામ્ ।
ઇમાં પાતૄન્ અમૃતેન સમઙ્ગ્ધીષ્ટાપૂર્તમભિ રક્ષાત્યેનામ્

ઇમા આપઃ પ્ર ભરામ્યયક્ષ્મા યક્ષ્મનાશનીઃ ।
ગૃહાન્ ઉપ પ્ર સીદામ્યમૃતેન સહાગ્નિના

3.13
યદદઃ સંપ્રયતીરહાવનદતા હતે ।
તસ્માદા નદ્યો નામ સ્થ તા વો નામાનિ સિન્ધવઃ

યત્પ્રેષિતા વરુણેનાચ્છીભં સમવલ્ગત ।
તદાપ્નોદિન્દ્રો વો યતીસ્તસ્માદાપો અનુ ષ્ઠન

અપકામં સ્યન્દમાના અવીવરત વો હિ કમ્ ।
ઇન્દ્રો વઃ શક્તિભિર્દેવીસ્તસ્માદ્વાર્નામ વો હિતમ્

એકઃ વો દેવોઽપ્યતિષ્ઠત્સ્યન્દમાના યથાવશમ્ ।
ઉદાનિષુર્મહીરિતિ તસ્માદુદકમુચ્યતે

આપો ભદ્રા ઘૃતમિદાપ આસન્ન્ અગ્નીષોમૌ બિભ્રત્યાપ ઇત્તાઃ ।
તીવ્રો રસો મધુપૃચામરંગમ આ મા પ્રાણેન સહ વર્ચસા ગમેત્

આદિત્પશ્યામ્યુત વા શૃણોમ્યા મા ઘોષો ગચ્છતિ વાઙ્માસામ્ ।
મન્યે ભેજાનો અમૃતસ્ય તર્હિ હિરણ્યવર્ણા અતૃપં યદા વઃ

ઇદં વ આપો હૃદયમયં વત્સ ઋતાવરીઃ ।
ઇહેત્થમેત શક્વરીર્યત્રેદં વેશયામિ વઃ

3.14
સં વો ગોષ્ઠેન સુષદા સં રય્યા સં સુભૂત્યા ।
અહર્જાતસ્ય યન્ નામ તેના વઃ સં સૃજામસિ

સં વઃ સૃજત્વર્યમા સં પૂષા સં બૃહસ્પતિઃ ।
સમિન્દ્રો યો ધનંજયો મયિ પુષ્યત યદ્વસુ

સંજગ્માના અબિભ્યુષીરસ્મિન્ ગોષ્ઠે કરીષિણીઃ ।
બિભ્રતીઃ સોમ્યં મધ્વનમીવા ઉપેતન

ઇહૈવ ગાવ એતનેહો શકેવ પુષ્યત ।
ઇહૈવોત પ્ર જાયધ્વં મયિ સંજ્ઞાનમસ્તુ વઃ

શિવો વો ગોષ્ઠો ભવતુ શારિશાકેવ પુષ્યત ।
ઇહૈવોત પ્ર જાયધ્વં મયા વઃ સં સૃજામસિ

મયા ગાવો ગોપતિના સચધ્વમયં વો ગોષ્ઠ ઇહ પોષયિષ્ણુઃ ।
રાયસ્પોષેણ બહુલા ભવન્તીર્જીવા જીવન્તીરુપ વઃ સદેમ

3.15
ઇન્દ્રમહં વણિજં ચોદયામિ સ ન ઐતુ પુરએતા નો અસ્તુ ।
નુદન્ન્ અરાતિં પરિપન્થિનં મૃગં સ ઈશાનો ધનદા અસ્તુ મહ્યમ્

યે પન્થાનો બહવો દેવયાના અન્તરા દ્યાવાપૃથિવી સંચરન્તિ ।
તે મા જુષન્તાં પયસા ઘૃતેન યથા ક્રીત્વા ધનમાહરાણિ

ઇધ્મેનાગ્ન ઇચ્છમાનો ઘૃતેન જુહોમિ હવ્યં તરસે બલાય ।
યાવદીશે બ્રહ્મણા વન્દમાન ઇમાં ધિયં શતસેયાય દેવીમ્

ઇમામગ્ને શરણિં મીમૃષો નો યમધ્વાનમગામ દૂરમ્ ।
શુનં નો અસ્તુ પ્રપણો વિક્રયશ્ચ પ્રતિપણઃ ફલિનં મા કૃણોતુ ।
ઇદં હવ્યં સંવિદાનૌ જુષેથાં શુનં નો અસ્તુ ચરિતમુત્થિતં ચ

યેન ધનેન પ્રપણં ચરામિ ધનેન દેવા ધનમિચ્છમાનઃ ।
તન્ મે ભૂયો ભવતુ મા કનીયોઽગ્ને સાતઘ્નો દેવાન્ હવિષા નિ ષેધ

યેન ધનેન પ્રપણં ચરામિ ધનેન દેવા ધનમિચ્છમાનઃ ।
તસ્મિન્ મ ઇન્દ્રો રુચિમા દધાતુ પ્રજાપતિઃ સવિતા સોમો અગ્નિઃ

ઉપ ત્વા નમસા વયં હોતર્વૈશ્વાનર સ્તુમઃ ।
સ નઃ પ્રજાસ્વાત્મસુ ગોષુ પ્રાણેષુ જાગૃહિ

વિશ્વાહા તે સદમિદ્ભરેમાશ્વાયેવ તિષ્ઠતે જાતવેદઃ ।
રાયસ્પોષેણ સમિષા મદન્તો મા તે અગ્ને પ્રતિવેશા રિષામ

3.16
પ્રાતરગ્નિં પ્રાતરિન્દ્રં હવામહે પ્રાતર્મિત્રાવરુણા પ્રાતરશ્વિના ।
પ્રાતર્ભગં પૂષણં બ્રહ્મણસ્પતિં પ્રાતઃ સોમમુત રુદ્રં હવામહે

પ્રાતર્જિતં ભગમુગ્રં હવામહે વયં પુત્રમદિતેર્યો વિધર્તા ।
આધ્રશ્ચિદ્યં મન્યમાનસ્તુરશ્ચિદ્રાજા ચિદ્યં ભગં ભક્ષીત્યાહ

ભગ પ્રણેતર્ભગ સત્યરાધો ભગેમાં ધિયમુદવા દદન્ નઃ ।
ભગ પ્ર ણો જનય ગોભિરશ્વૈર્ભગ પ્ર નૃભિર્નૃવન્તઃ સ્યામ

ઉતેદાનીં ભગવન્તઃ સ્યામોત પ્રપિત્વ ઉત મધ્યે અહ્નામ્ ।
ઉતોદિતૌ મઘવન્ત્સૂર્યસ્ય વયં દેવાનાં સુમતૌ સ્યામ

ભગ એવ ભગવામસ્તુ દેવસ્તેના વયં ભગવન્તઃ સ્યામ ।
તં ત્વા ભગ સર્વ ઇજ્જોહવીમિ સ નો ભગ પુરએતા ભવેહ

સમધ્વરાયોષસો નમન્ત દધિક્રાવેવ શુચયે પદાય ।
અર્વાચીનં વસુવિદં ભગં મે રથમિવાશ્વા વાજિન આ વહન્તુ

અશ્વાવતીર્ગોમતીર્ન ઉષાસો વીરવતીઃ સદમુચ્છન્તુ ભદ્રાઃ ।
ઘૃતં દુહાના વિશ્વતઃ પ્રપીતા યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ

3.17
સીરા યુઞ્જન્તિ કવયો યુગા વિ તન્વતે પૃથક્।
ધીરા દેવેષુ સુમ્નયૌ

યુનક્ત સીરા વિ યુગા તનોત કૃતે યોનૌ વપતેહ બીજમ્ ।
વિરાજઃ શ્નુષ્ટિઃ સભરા અસન્ નો નેદીય ઇત્સૃણ્યઃ પક્વમા યવન્

લાઙ્ગલં પવીરવત્સુશીમં સોમસત્સરુ ।
ઉદિદ્વપતુ ગામવિં પ્રસ્થાવદ્રથવાહનં પીબરીં ચ પ્રફર્વ્યમ્

ઇન્દ્રઃ સીતાં નિ ગૃહ્ણાતુ તાં પૂષાભિ રક્ષતુ ।
સા નઃ પયસ્વતી દુહામુત્તરામુત્તરાં સમામ્

શુનં સુફાલા વિ તુદન્તુ ભૂમિં શુનં કીનાશા અનુ યન્તુ વાહાન્ ।
શુનાસીરા હવિષા તોશમાના સુપિપ્પલા ઓષધીઃ કર્તમસ્મૈ

શુનં વાહાઃ શુનં નરઃ શુનં કૃષતુ લાઙ્ગલમ્ ।
શુનં વરત્રા બધ્યન્તાં શુનમષ્ટ્રામુદિઙ્ગય

શુનાસીરેહ સ્મ મે જુષેથામ્ ।
યદ્દિવિ ચક્રથુઃ પયસ્તેનેમામુપ સિઞ્ચતમ્

સીતે વન્દામહે ત્વાર્વાચી સુભગે ભવ ।
યથા નઃ સુમના અસો યથા નઃ સુફલા ભુવઃ

ઘૃતેન સીતા મધુના સમક્તા વિશ્વૈર્દેવૈરનુમતા મરુદ્ભિઃ ।
સા નઃ સીતે પયસાભ્યાવવૃત્સ્વોર્જસ્વતી ઘૃતવત્પિન્વમાના

3.18
ઇમાં ખનામ્યોષધિં વીરુધાં બલવત્તમામ્ ।
યયા સપત્નીં બાધતે યયા સંવિન્દતે પતિમ્

ઉત્તાનપર્ણે સુભગે દેવજૂતે સહસ્વતિ ।
સપત્નીં મે પરા ણુદ પતિં મે કેવલં કૃધિ

નહિ તે નામ જગ્રાહ નો અસ્મિન્ રમસે પતૌ ।
પરામેવ પરાવતં સપત્નીં ગમયામસિ

ઉત્તરાહમુત્તર ઉત્તરેદુત્તરાભ્યઃ ।
અધઃ સપત્ની યા મમાધરા સાધરાભ્યઃ

અહમસ્મિ સહમાનાથો ત્વમસિ સાસહિઃ ।
ઉભે સહસ્વતી ભૂત્વા સપત્નીં મે સહાવહૈ

અભિ તેઽધાં સહમાનામુપ તેઽધાં સહીયસીમ્ ।
મામનુ પ્ર તે મનો વત્સં ગૌરિવ ધાવતુ પથા વારિવ ધાવતુ

3.19
સંશિતં મ ઇદં બ્રહ્મ સંશિતં વીર્યં બલમ્ ।
સંશિતં ક્ષત્રમજરમસ્તુ જિષ્ણુર્યેષામસ્મિ પુરોહિતઃ

સમહમેષાં રાષ્ટ્રં સ્યામિ સમોજો વીર્યં બલમ્ ।
વૃશ્ચામિ શત્રૂણાં બાહૂન્ અનેન હવિષા અહમ્

નીચૈઃ પદ્યન્તામધરે ભવન્તુ યે નઃ સૂરિં મઘવાનં પૃતન્યાન્ ।
ક્ષિણામિ બ્રહ્મણામિત્રાન્ ઉન્ નયામિ સ્વાન્ અહમ્

તીક્ષ્ણીયાંસઃ પરશોરગ્નેસ્તીક્ષ્ણતરા ઉત ।
ઇન્દ્રસ્ય વજ્રાત્તીક્ષ્ણીયાંસો યેષામસ્મિ પુરોહિતઃ

એષામહમાયુધા સં સ્યામ્યેષાં રાષ્ટ્રં સુવીરં વર્ધયામિ ।
એષાં ક્ષત્રમજરમસ્તુ જિષ્ણ્વેષાં ચિત્તં વિશ્વેઽવન્તુ દેવાઃ

ઉદ્ધર્ષન્તાં મઘવન્ વાજિનાન્યુદ્વીરાણાં જયતામેતુ ઘોષઃ ।
પૃથગ્ઘોષા ઉલુલયઃ કેતુમન્ત ઉદીરતામ્ ।
દેવા ઇન્દ્રજ્યેષ્ઠા મરુતો યન્તુ સેનયા

પ્રેતા જયતા નર ઉગ્રા વઃ સન્તુ બાહવઃ ।
તીક્ષ્ણેષવોઽબલધન્વનો હતોગ્રાયુધા અબલાન્ ઉગ્રબાહવઃ

અવસૃષ્ટા પરા પત શરવ્યે બ્રહ્મસંશિતે ।
જય અમિત્રાન્ પ્ર પદ્યસ્વ જહ્યેષાં વરંવરં મામીષાં મોચિ કશ્ચન

3.20
અયં તે યોનિરૃત્વિયો યતો જાતો અરોચથાઃ ।
તં જાનન્ન્ અગ્ન આ રોહાધા નો વર્ધય રયિમ્

અગ્ને અછા વદેહ નઃ પ્રત્યઙ્નઃ સુમના ભવ ।
પ્ર ણો યચ્છ વિશાં પતે ધનદા અસિ નસ્ત્વમ્

પ્ર ણો યચ્છત્વર્યમા પ્ર ભગઃ પ્ર બૃહસ્પતિઃ ।
પ્ર દેવીઃ પ્રોત સૂનૃતા રયિં દેવી દધાતુ મે

સોમં રાજાનમવસેઽગ્નિં ગીર્ભિર્હવામહે ।
આદિત્યં વિષ્ણું સૂર્યં બ્રહ્માણં ચ બૃહસ્પતિમ્

ત્વં નો અગ્ને અગ્નિભિર્બ્રહ્મ યજ્ઞં વર્ધય ।
ત્વં નો દેવ દાતવે રયિં દાનાય ચોદય

ઇન્દ્રવાયૂ ઉભાવિહ સુહવેહ હવામહે ।
યથા નઃ સર્વ ઇજ્જનઃ સંગત્યાં સુમના અસદ્દાનકામશ્ચ નો ભુવત્

અર્યમણં બૃહસ્પતિમિન્દ્રં દાનાય ચોદય ।
વાતં વિષ્ણું સરસ્વતીં સવિતારં ચ વાજિનમ્

વાજસ્ય નુ પ્રસવે સં બભૂવિમેમા ચ વિશ્વા ભુવનાનિ અન્તઃ ।
ઉતાદિત્સન્તં દાપયતુ પ્રજાનન્ રયિં ચ નઃ સર્વવીરં નિ યચ્છ

દુહ્રાં મે પઞ્ચ પ્રદિષો દુહ્રામુર્વીર્યથાબલમ્ ।
પ્રાપેયં સર્વા આકૂતીર્મનસા હૃદયેન ચ

ગોસનિં વાચમુદેયં વર્ચસા માભ્યુદિહિ ।
આ રુન્ધાં સર્વતો વાયુસ્ત્વષ્ટા પોષં દધાતુ મે

3.21
યે અગ્નયો અપ્સ્વન્તર્યે વૃત્રે યે પુરુષે યે અશ્મસુ ।
ય આવિવેશોષધીર્યો વનસ્પતીંસ્તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

યઃ સોમે અન્તર્યો ગોષ્વન્તર્ય આવિષ્ટો વયઃસુ યો મૃગેષુ ।
ય આવિવેશ દ્વિપદો યસ્ચતુષ્પદસ્તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

ય ઇન્દ્રેણ સરથં યાતિ દેવો વૈશ્વાનર ઉત વિશ્વદાવ્યઃ ।
યં જોહવીમિ પૃતનાસુ સાસહિં તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

યો દેવો વિશ્વાદ્યમુ કામમાહુર્યં દાતારં પ્રતિગૃહ્ણન્તમાહુઃ ।
યો ધીરઃ શક્રઃ પરિભૂરદાભ્યસ્તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

યં ત્વા હોતારં મનસાભિ સંવિદુસ્ત્રયોદશ ભૌવનાઃ પઞ્ચ માનવાઃ ।
વર્ચોધસે યશસે સૂનૃતાવતે તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

ઉક્ષાન્નાય વશાન્નાય સોમપૃષ્ઠાય વેધસે ।
વૈશ્વાનરજ્યેષ્ઠેભ્યસ્તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

દિવં પૃથિવીમન્વન્તરિક્ષં યે વિદ્યુતમનુસંચરન્તિ ।
યે દિક્ષ્વન્તર્યે વાતે અન્તસ્તેભ્યો અગ્નિભ્યો હુતમસ્ત્વેતત્

હિરણ્યપાણિં સવિતારમિન્દ્રં બૃહસ્પતિં વરુણં મિત્રમગ્નિમ્ ।
વિશ્વાન્ દેવાન્ અઙ્ગિરસો હવામહે ઇમં ક્રવ્યાદં શમયન્ત્વગ્નિમ્

શાન્તો અગ્નિઃ ક્રવ્યાચ્છાન્તઃ પુરુષરેષણઃ ।
અથો યો વિશ્વદાવ્યસ્તં ક્રવ્યાદમશીશમમ્

યે પર્વતાઃ સોમપૃષ્ઠા આપ ઉત્તાનશીવરીઃ ।
વાતઃ પર્જન્ય આદગ્નિસ્તે ક્રવ્યાદમશીશમન્

3.22
હસ્તિવર્ચસં પ્રથતાં બૃહદ્યશો અદિત્યા યત્તન્વઃ સંબભૂવ ।
તત્સર્વે સમદુર્મહ્યમેતદ્વિશ્વે દેવા અદિતિઃ સજોષાઃ

મિત્રશ્ચ વરુણશ્ચેન્દ્રો રુદ્રશ્ચ ચેતતુ ।
દેવાસો વિશ્વધાયસસ્તે માઞ્જન્તુ વર્ચસા

યેન હસ્તી વર્ચસા સંબભૂવ યેન રાજા મનુષ્યેસ્વપ્સ્વન્તઃ ।
યેન દેવા દેવતામગ્ર આયન્ તેન મામદ્ય વર્ચસાગ્ને વર્ચસ્વિનં કૃણુ

યત્તે વર્ચો જાતવેદો બૃહદ્ભવત્યાહુતેઃ ।
યાવત્સૂર્યસ્ય વર્ચ આસુરસ્ય ચ હસ્તિનઃ ।
તાવન્ મે અશ્વિના વર્ચ આ ધત્તાં પુષ્કરસ્રજા

યાવચ્ચતસ્રઃ પ્રદિશશ્ચક્ષુર્યાવત્સમશ્નુતે ।
તાવત્સમૈત્વિન્દ્રિયં મયિ તદ્ધસ્તિવર્ચસમ્

હસ્તી મૃગાણાં સુષદામતિષ્ઠાવાન્ બભૂવ હિ ।
તસ્ય ભગેન વર્ચસાભિ ષિઞ્ચામિ મામહમ્

3.23
યેન વેહદ્બભૂવિથ નાશયામસિ તત્ત્વત્।
ઇદં તદન્યત્ર ત્વદપ દૂરે નિ દધ્મસિ

આ તે યોનિં ગર્ભ એતુ પુમાન્ બાણ ઇવેષુધિમ્ ।
આ વીરોઽત્ર જાયતાં પુત્રસ્તે દશમાસ્યઃ

પુમાંસં પુત્રં જનય તં પુમાન્ અનુ જાયતામ્ ।
ભવાસિ પુત્રાણાં માતા જાતાનાં જનયાશ્ચ યાન્

યાનિ બદ્રાણિ બીજાન્યૃષભા જનયન્તિ ચ ।
તૈસ્ત્વં પુત્રં વિન્દસ્વ સા પ્રસૂર્ધેનુકા ભવ

કૃણોમિ તે પ્રાજાપત્યમા યોનિં ગર્ભ એતુ તે ।
વિન્દસ્વ ત્વં પુત્રં નારિ યસ્તુભ્યં શમસચ્છમુ તસ્મૈ ત્વં ભવ

યાસાં દ્યૌઃ પિતા પૃથિવી માતા સમુદ્રો મૂલં વીરુધાં બભૂવ ।
તાસ્ત્વા પુત્રવિદ્યાય દૈવીઃ પ્રાવન્ત્વોષધયઃ

3.24
પયસ્વતીરોષધયઃ પયસ્વન્ મામકં વચઃ ।
અથો પયસ્વતીનામા ભરેઽહં સહસ્રશઃ

વેદાહં પયસ્વન્તં ચકાર ધાન્યં બહુ ।
સંભૃત્વા નામ યો દેવસ્તં વયં હવામહે યોયો અયજ્વનો ગૃહે

ઇમા યાઃ પઞ્ચ પ્રદિશો માનવીઃ પઞ્ચ કૃષ્ટયઃ ।
વૃષ્ટે શાપં નદીરિવેહ સ્ફાતિં સમાવહાન્

ઉદુત્સં શતધારં સહસ્રધારમક્ષિતમ્ ।
એવાસ્માકેદં ધાન્યં સહસ્રધારમક્ષિતમ્

શતહસ્ત સમાહર સહસ્રહસ્ત સં કિર ।
કૃતસ્ય કાર્યસ્ય ચેહ સ્ફાતિં સમાવહ

તિસ્રો માત્રા ગન્ધર્વાણાં ચતસ્રો ગૃહપત્ન્યાઃ ।
તાસાં યા સ્ફાતિમત્તમા તયા ત્વાભિ મૃશામસિ

ઉપોહશ્ચ સમૂહશ્ચ ક્ષત્તારૌ તે પ્રજાપતે ।
તાવિહા વહતાં સ્ફાતિં બહું ભૂમાનમક્ષિતમ્

3.25
ઉત્તુદસ્ત્વોત્તુદતુ મા ધૃથાઃ શયને સ્વે ।
ઇષુઃ કામસ્ય યા ભીમા તયા વિધ્યામિ ત્વા હૃદિ

આધીપર્ણાં કામશલ્યામિષું સંકલ્પકુલ્મલામ્ ।
તાં સુસંનતાં કૃત્વા કામો વિધ્યતુ ત્વા હૃદિ

યા પ્લીહાનં શોષયતિ કામસ્યેષુઃ સુસંનતા ।
પ્રાચીનપક્ષા વ્યોષા તયા વિધ્યામિ ત્વા હૃદિ

શુચા વિદ્ધા વ્યોષયા શુષ્કાસ્યાભિ સર્પ મા ।
મૃદુર્નિમન્યુઃ કેવલી પ્રિયવાદિન્યનુવ્રતા

આજામિ ત્વાજન્યા પરિ માતુરથો પિતુઃ ।
યથા મમ ક્રતાવસો મમ ચિત્તમુપાયસિ

વ્યસ્યૈ મિત્રાવરુણૌ હૃદશ્ચિત્તાન્યસ્યતમ્ ।
અથૈનામક્રતું કૃત્વા મમૈવ કૃણુતં વશે

3.26
યેઽસ્યાં સ્થ પ્રાચ્યાં દિશિ હેતયો નામ દેવાસ્તેષાં વો અગ્નિરિષવઃ ।
તે નો મૃડત તે નોઽધિ બ્રૂત તેભ્યો વો નમસ્તેભ્યો વઃ સ્વાહા

યેઽસ્યાં સ્થ દક્ષિણાયાં દિશ્યવિષ્યવો નામ દેવાસ્તેષાં વઃ કામ ઇષવઃ ।
તે નો મૃડત તે નોઽધિ બ્રૂત તેભ્યો વો નમસ્તેભ્યો વઃ સ્વાહા

યેઽસ્યાં સ્થ પ્રતીચ્યાં દિશિ વૈરાજા નામ દેવાસ્તેષાં વ આપ ઇષવઃ ।
તે નો મૃડત તે નોઽધિ બ્રૂત તેભ્યો વો નમસ્તેભ્યો વઃ સ્વાહા

યેઽસ્યાં સ્થોદીચ્યાં દિશિ પ્રવિધ્યન્તો નામ દેવાસ્તેષાં વો વાત ઇષવઃ ।
તે નો મૃડત તે નોઽધિ બ્રૂત તેભ્યો વો નમસ્તેભ્યો વઃ સ્વાહા

યેઽસ્યાં સ્થ ધ્રુવાયાં દિશિ નિલિમ્પા નામ દેવાસ્તેષાં વ ઓષધીરિષવઃ ।
તે નો મૃડત તે નોઽધિ બ્રૂત તેભ્યો વો નમસ્તેભ્યો વઃ સ્વાહા

યેઽસ્યાં સ્થોર્ધ્વાયાં દિશ્યવસ્વન્તો નામ દેવાસ્તેષાં વો બૃહસ્પતિરિષવઃ ।
તે નો મૃડત તે નોઽધિ બ્રૂત તેભ્યો વો નમસ્તેભ્યો વઃ સ્વાહા

3.27
પ્રાચી દિગગ્નિરધિપતિરસિતો રક્ષિતાદિત્યા ઇષવઃ ।
તેભ્યો નમોઽધિપતિભ્યો નમો રક્ષિતૃભ્યો નમ ઇષુભ્યો નમ એભ્યો અસ્તુ ।
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તં વો જમ્ભે દધ્મઃ

દક્ષિણા દિગિન્દ્રોઽધિપતિસ્તિરશ્ચિરાજી રક્ષિતા પિતર ઇષવઃ ।
તેભ્યો નમોઽધિપતિભ્યો નમો રક્ષિતૃભ્યો નમ ઇષુભ્યો નમ એભ્યો અસ્તુ ।
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તં વો જમ્ભે દધ્મઃ

પ્રતીચી દિગ્વરુણોઽધિપતિઃ પૃદાકૂ રક્ષિતાન્નમિષવઃ ।
તેભ્યો નમોઽધિપતિભ્યો નમો રક્ષિતૃભ્યો નમ ઇષુભ્યો નમ એભ્યો અસ્તુ ।
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તં વો જમ્ભે દધ્મઃ

ઉદીચી દિક્સોમોઽધિપતિઃ સ્વજો રક્ષિતાશનિરિષવઃ ।
તેભ્યો નમોઽધિપતિભ્યો નમો રક્ષિતૃભ્યો નમ ઇષુભ્યો નમ એભ્યો અસ્તુ ।
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તં વો જમ્ભે દધ્મઃ

ધ્રુવા દિગ્વિષ્ણુરધિપતિઃ કલ્માષગ્રીવો રક્ષિતા વીરુધ ઇષવઃ ।
તેભ્યો નમોઽધિપતિભ્યો નમો રક્ષિતૃભ્યો નમ ઇષુભ્યો નમ એભ્યો અસ્તુ ।
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તં વો જમ્ભે દધ્મઃ

ઊર્ધ્વા દિગ્બૃહસ્પતિરધિપતિઃ શ્વિત્રો રક્ષિતા વર્ષમિષવઃ ।
તેભ્યો નમોઽધિપતિભ્યો નમો રક્ષિતૃભ્યો નમ ઇષુભ્યો નમ એભ્યો અસ્તુ ।
યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં વયં દ્વિષ્મસ્તં વો જમ્ભે દધ્મઃ

3.28
એકૈકયૈષા સૃષ્ટ્યા સં બભૂવ યત્ર ગા અસૃજન્ત ભૂતકૃતો વિશ્વરૂપાઃ ।
યત્ર વિજાયતે યમિન્યપર્તુઃ સા પશૂન્ ક્ષિણાતિ રિફતી રુશતી

એષા પશૂન્ત્સં ક્ષિણાતિ ક્રવ્યાદ્ભૂત્વા વ્યદ્વરી ।
ઉતૈનાં બ્રહ્મણે દદ્યાત્તથા સ્યોના શિવા સ્યાત્

શિવા ભવ પુરુષેભ્યો ગોભ્યો અશ્વેભ્યઃ શિવા ।
શિવાસ્મૈ સર્વસ્મૈ ક્ષેત્રાય શિવા ન ઇહૈધિ

ઇહ પુષ્ટિરિહ રસ ઇહ સહસ્રસાતમા ભવ ।
પશૂન્ યમિનિ પોષય

યત્રા સુહાર્દઃ સુકૃતો મદન્તિ વિહાય રોગં તન્વઃ સ્વાયાઃ ।
તં લોકં યમિન્યભિસંબભૂવ સા નો મા હિંસીત્પુરુષાન્ પશૂંશ્ચ

યત્રા સુહાર્દાં સુકૃતામગ્નિહોત્રહુતાં યત્ર લોકઃ ।
તં લોકં યમિન્યભિસંબભૂવ સા નો મા હિંસીત્પુરુષાન્ પશૂંશ્ચ

3.29
યદ્રાજાનો વિભજન્ત ઇષ્ટાપૂર્તસ્ય ષોડશં યમસ્યામી સભાસદઃ ।
અવિસ્તસ્માત્પ્ર મુઞ્ચતિ દત્તઃ શિતિપાત્સ્વધા

સર્વાન્ કામાન્ પૂરયત્યાભવન્ પ્રભવન્ ભવન્ ।
આકૂતિપ્રોઽવિર્દત્તઃ શિતિપાન્ન્ નોપ દસ્યતિ

યો દદાતિ શિતિપાદમવિં લોકેન સંમિતમ્ ।
સ નાકમભ્યારોહતિ યત્ર શુલ્કો ન ક્રિયતે અબલેન બલીયસે

પઞ્ચાપૂપં શિતિપાદમવિં લોકેન સંમિતમ્ ।
પ્રદાતોપ જીવતિ પિતૄણાં લોકેઽક્ષિતમ્

પઞ્ચાપૂપં શિતિપાદમવિં લોકેન સંમિતમ્ ।
પ્રદાતોપ જીવતિ સૂર્યામાસયોરક્ષિતમ્

ઇરેવ નોપ દસ્યતિ સમુદ્ર ઇવ પયો મહત્।
દેવૌ સવાસિનાવિવ શિતિપાન્ નોપ દસ્યતિ

ક ઇદં કસ્મા અદાત્કામઃ કામાયાદાત્।
કામો દાતા કામઃ પ્રતિગ્રહીતા કામઃ સમુદ્રમા વિવેશ ।
કામેન ત્વા પ્રતિ ગૃહ્નામિ કામૈતત્તે

ભૂમિષ્ટ્વા પ્રતિ ગૃહ્ણાત્વન્તરિક્ષમિદં મહત્।
માહં પ્રાણેન માત્મના મા પ્રજયા પ્રતિગૃહ્ય વિ રાધિષિ

3.30
સહૃદયં સાંમનસ્યમવિદ્વેષં કૃણોમિ વઃ ।
અન્યો અન્યમભિ હર્યત વત્સં જાતમિવાઘ્ન્યા

અનુવ્રતઃ પિતુઃ પુત્રો માત્રા ભવતુ સંમનાઃ ।
જાયા પત્યે મધુમતીં વાચં વદતુ શન્તિવામ્

મા ભ્રાતા ભ્રાતરં દ્વિક્ષન્ મા સ્વસારમુત સ્વસા ।
સમ્યઞ્ચઃ સવ્રતા ભૂત્વા વાચં વદત ભદ્રયા

યેન દેવા ન વિયન્તિ નો ચ વિદ્વિષતે મિથઃ ।
તત્કૃણ્મો બ્રહ્મ વો ગૃહે સંજ્ઞાનં પુરુષેભ્યઃ

જ્યાયસ્વન્તશ્ચિત્તિનો મા વિ યૌષ્ટ સંરાધયન્તઃ સધુરાશ્ચરન્તઃ ।
અન્યો અન્યસ્મૈ વલ્ગુ વદન્ત એત સધ્રીચીનાન્ વઃ સંમનસસ્ક્ર્ણોમિ

સમાની પ્રપા સહ વોઽન્નભાગઃ સમાને યોક્ત્રે સહ વો યુનજ્મિ ।
સમ્યઞ્ચોઽગ્નિં સપર્યતારા નાભિમિવાભિતઃ

સધ્રીચીનાન્ વઃ સંમનસસ્કૃણોમ્યેકશ્નુષ્ટીન્ત્સંવનનેન સર્વાન્ ।
દેવા ઇવામૃતં રક્ષમાણાઃ સાયંપ્રાતઃ સૌમનસો વો અસ્તુ

3.31
વિ દેવા જરસાવૃતન્ વિ ત્વમગ્ને અરાત્યા ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

વ્યાર્ત્યા પવમાનો વિ શક્રઃ પાપકૃત્યયા ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

વિ ગ્રામ્યાઃ પશવ આરણ્યૈર્વ્યાપસ્તૃષ્ણયાસરન્ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

વી મે દ્યાવાપૃથિવી ઇતો વિ પન્થાનો દિશંદિશમ્ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

ત્વષ્ટા દુહિત્રે વહતું યુનક્તીતીદં વિશ્વં ભુવનં વિ યાતિ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

અગ્નિઃ પ્રાણાન્ત્સં દધાતિ ચન્દ્રઃ પ્રાણેન સંહિતઃ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

પ્રાણેન વિશ્વતોવીર્યં દેવાઃ સૂર્યં સમૈરયન્ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

આયુષ્મતામાયુષ્કૃતાં પ્રાણેન જીવ મા મૃથાઃ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

પ્રાણેન પ્રાણતાં પ્રાણેહૈવ ભવ મા મૃથાઃ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

ઉદાયુષા સમાયુષોદોષધીનાં રસેન ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા

આ પર્જન્યસ્ય વૃષ્ટ્યોદસ્થામામૃતા વયમ્ ।
વ્યહં સર્વેણ પાપ્મના વિ યક્ષ્મેણ સમાયુષા